Een postwaardestuk is een voorgefrankeerd poststuk (zoals een briefkaart een luchtpostblad [aerogram]), waarop de frankering, meestal in de vorm van een opgedrukte postzegel of tekst, al aanwezig is bij aankoop. De afzender hoeft er dus geen losse postzegel meer op te plakken. Op bijgaande rouwpostzegel is geen frankeerwaardevermelding aangebracht aangebracht.
Gerelateerde artikelen
Bijzonder attente brief met rouwpostzegel
Recentelijk kreeg ik een voorgefrankeerde vensterenvelop onder ogen met daarin een A-viertje van PostNL met de gespecialiseerde onderwerpaanduiding “Er is een rouwkaart naar u onderweg”. Uit de tekst blijkt dat de bezorging van de kaart is vertraagd. In overleg met de afzender heeft het postbedrijf met deze excuusbrief besloten de geadresseerde vooraf nader te informeren over de uitvaart.
Op de voorgefrankeerde postzegel is geen frankeeraanduiding vermeld. Rechts van de postzegel staat in een vierkant kader de informatieve tekst “Port betaald PostNL”, waarmee de reden van deze bijzonderheid wordt vermeld.
Uitgave eerste rouwpostzegel
Op 2 januari 1998 is in ons land de eerste rouwpostzegel van 80 cent voor rouwbrieven uitgegeven. De ontwerper is Rutger Fuchs heeft de vierkante postzegel een neutraal blauwgrijze kleur gegeven met een diagonaal kleurverloop. Het kleurverloop kan geassocieerd worden met een horizon, een begin, een einde of een licht (of een bliksemschicht [als men het wil] aan het einde van de levensrit).
Ontwerper Fuchs heeft bij het ontwerp met een aantal aspecten rekening gehouden: “De rouwpost-zegel dient sober, neutraal, stijlvol en passend te zijn bij die speciale gelegenheid. Het gebruik van kleuren als rood, paars en zwart is om verschillende geloofsovertuigingen ongewenst, evenals personen en symbolen.
De frankeerwaarde ‘80 ct’ en ‘Nederland’ vormen met de achtergrond één geheel doordat het kleurverloop in de typografie tegengesteld is. Het jaartal ontbreekt om aan de postzegel een tijdlozer karakter te geven.”
Verborgen boodschap
Het verwerkingsproces na het overlijden van een geliefde verloopt voor nabestaanden onregelmatig en wisselend. Ietsje daarvan is in deze abstract uitgevoerd typografische postzegel terug te vinden. De vier-regelige tekst ‘NEDER…LAND……….80…C’ valt in twee delen uiteen. Er is bij wijze van spreken een regel vergeten.
Hiermee wordt niet alleen het onregelmatige in beeld gebracht, maar ook het gemis of het ontbreken van iemand. De wisseling van licht – donker in letters & cijfers en grijsblauwe beeld geeft uiteraard ook de wisseling van de gemoedstoestand van een nabestaande aan.
Zes rouwpostzegels
In de loop der jaren met korte en lange tussen pozen zijn er inmiddels zes verschillende rouwpostzegels met gevarieerde frankeerwaarde-aanduidingen en -cijfers verschenen: 80 C (1994/2000), euro 0,39/85C (2001), euro 0,39 (2002), euro 0,44 (2006), 1 (2010), 2 (2020). De abstracte afbeelding is ongewijzigd gebleven.
Met de emissies van 2010 en 2020 is de witrand rondom de iets vergrote postzegelafbeelding minder dominerend aanwezig. Voor zover ik weet en me kan herinneren is aan bijgaand postwaardestuk zonder frankeerwaarde-aanduiding geen aandacht besteed.
Op redelijk kort termijn kun je hierbij een info-aanvullend artikel van mij verwachten over andere port-betaald-zegels. De bijpassende postzegels zijn soms alleen in gedrukte vorm op een postwaardestuk aangebract, maar soms worden ze ook in fysieke uitvoering uitgegeven.
Voorinformatie over dit onderbelichte filatelistische onderwerp in de filatelistische pers is op bladzijden 272/73 van de Speciale Catalogus 2026 te vinden.
Gerelateerde artikelen
Reacties (0)
Schrijf een reactie
(registratie is niet nodig)