Tijd om de 900e blog te schrijven. Mijn ervaringen van de afgelopen 900 blogs kan ik het beste verwoorden door middel van spreekwoorden en gezegden. Wat is taalkundig de verschillen tussen spreekwoorden, gezegden, zegswijzen, uitdrukkingen? Spreekwoorden zijn vaste, hele zinnen. Gezegden zijn korte, vaste woordgroepen zonder werkwoord. Zegswijzen zijn korte, vaste woordgroepen met een werkwoord. Uitdrukkingen zijn alle gezegden en zegswijzen bij elkaar. De Belgische posterijen heeft een mooie serie uitgegeven van Bruegel met 10 spreekwoorden en gezegden in 2025.
Gerelateerde artikelen
500 jaar Bruegel (1525 / 1530 – 1569)
Pieter Bruegel de Oude (Breugel of Breda, ca. 1525-1530 – Brussel, 9 september 1569) was een kunstschilder die behoorde tot de Noordelijke renaissance. Hij was de vader van Pieter Brueghel de Jonge en van Jan Brueghel de Oude. Zelf schreef hij zijn naam en tekende hij zijn werken van 1559 tot aan zijn dood als Bruegel (zonder “h” dus), maar zijn zoons tekenden met Brueghel wat voor hem dan soms ook gebruikt wordt.
België (1969): POSTPHILA 1969 – Pieter Bruegel de Oude.
Nederlandse Spreekwoorden is een olieverfschilderij uit 1559, geschilderd door Pieter Bruegel de Oude. Het schilderij toont ten minste 125 Nederlandstalige spreekwoorden en gezegdes die destijds gangbaar waren. Sommige worden nog altijd gebruikt. Schilderijen over spreekwoorden waren in Bruegels tijd populair. Zo maakte Frans Hogenberg rond 1558 een gravure waarin 43 spreekwoorden gecombineerd werden uitgebeeld. Bruegel maakte dat jaar Twaalf spreekwoorden op individuele panelen. Nederlandse Spreekwoorden putte uit de prent van Hogenberg, maar is voor zover bekend het eerste grote werk gericht op het uitbeelden van spreekwoorden.
Pieter Bruegel de Oude: Nederlandse Spreekwoorden (1559). Coll. Gemäldegalerie Berlijn.
Bruegels schilderijen vertonen vaak thema’s als absurditeit en dwaasheid van de mens. Nederlandse Spreekwoorden is daarop geen uitzondering. De originele titel van het werk was “De dwaasheid van de wereld”, wat suggereert dat Bruegel het schilderij niet bedoelde als simpelweg een verzameling spreekwoorden maar als beeld van de dwaasheid van mensen. Veel mensen op het schilderij vertonen karakteristieke kenmerken waarmee Bruegel in zijn werken dwaasheid benadrukt.
België (2025): Pieter Bruegel de Oude
Ongeveer 500 jaar geleden werd Bruegel geboren. Het werk van deze kunstenaar blijft nog steeds tot de verbeelding spreken. Wij kozen 10 spreekwoorden en gezegden die op zijn gelijknamig legendarisch werk terug te vinden zijn.
België (2025): Pieter Bruegel de Oude
Zegels: van links naar rechts en van boven naar onder:
- De wind in de zeilen hebben
- Als twee honden vechten om een been, gaat een derde ermee heen
- Tot de tanden bewapend zijn
- De huik naar de wind hangen
- Omgekeerde wereld
- Op hete kolen zitten
- Paarlen voor de zwijnen werpen
- Geld in het water gooien
- Tegen de stroom in roeien
- Als de ene blinde de ander leidt, vallen ze beiden in de gracht
Voorkant boekje: Schilderij en korte omschrijving van de spreekwoorden.
Nederlandse Spreekwoorden
Ervaringen na 900 blogs
Vanaf februari 2017 schrijf ik postzegelblogs en nu februari 2026 heb ik blog nummer 900 gereed. Mijn ervaringen met het schrijven van postzegelblogs zijn voornamelijk positief. Een enkele keer werd er negatief gereageerd door lezers of andere bloggers, maar dat is geen reden om te stoppen. Ik heb een harde huid voor kritiek, die onterecht is en alleen wordt gegeven om kritiek te leveren. Belangrijk punt is dat ik geen enkel probleem heb met reacties die te maken hebben met correcties, aanvullingen, start van een discussie over het onderwerp, ervaringen van lezers, dus allemaal zaken over de inhoud van de blog. Dat maakt het geheel levendig en de discussie met andere filatelisten levert een meerwaarde voor de blogger en de lezers van de blog. Wel heb ik problemen als de discussie zich richt op de vorm van de blog. Dat is het terrein van de blogger. Elke blogger schrijft volgens een bepaalde structuur en zijn niet met elkaar te vergelijken. Ik schrijf bijvoorbeeld anders dan Bate. Maar het is goed dat er verschillen zijn in schrijfstijl en opzet van de blogs, want we zijn niet allemaal dezelfde grijze muizen. Zoals jullie al jaren merken, schrijf ik de thema’s van de blogs gebaseerd op de actualiteit, events en de (inter)nationale)) herdenkingen, maar als jullie voorstellen hebben voor langlopende thema’s geef ze dan door aan Postbeeld.
Dan win je nooit, zei ex-coach Marc Lammers. Als je een team selecteert met allemaal dezelfde type mensen, dan win je nooit. Er is dan geen creativiteit en er zijn geen nieuwe impulsen als je ze nodig hebt. Je bereikt nooit de top van topsport, dus nooit goud! Dat geldt ook voor het personeel in de afdeling. Wellicht heeft u dat zelf meegemaakt. Het is vreemd dat bij de selectie van personeel je eerst kijkt of iemand past in het team met hetzelfde profiel als diegenen die al werken op die afdeling. Dezelfde discussie geldt ook voor bloggers. Laat iedereen zichzelf zijn en op zijn eigen wijze blogs schrijven. Maar dan moeten er wel meer bloggers zich aanmelden, dus filatelisten die deze blog lezen, meld je aan bij Postbeeld en ‘join the club’. Als je toch veel uren per dag, per week, per maand besteedt aan de sociale media, dan is er ook voldoende tijd om postzegelblogs te schrijven. Dan iets minder op de socials!
Marc Lammers (1969) is een Nederlands hockeycoach en voormalig hockeyspeler. Lammers was acht jaar lang de bondscoach van het Nederlandse dameshockeyteam. Hij stond aan de leiding van het team dat de zilveren medaille won op de Olympische Spelen van 2004 in Athene, Griekenland en de gouden medaille op de Olympische Spelen van 2008 in Peking. Ook werd het dameshockeyteam aan de hand van Lammers wereldkampioen in 2006. Na de Olympische Spelen in Peking 2008 stopte Lammers als bondscoach. Marc Lammers verzorgt coaching voor het bedrijfsleven. Niet alleen Marc’s coachingstechnieken op het sportieve vlak zijn innovatief: zijn presentaties en trainingen voor het bedrijfsleven zijn eveneens zeer vernieuwend. Door middel van visuele en interactieve middelen zijn de presentaties levendig en emotioneel. De videovoorbeelden vanuit de praktijk geven een perfecte link tussen sport en bedrijfsleven.
Bekende spreekwoorden
In de Nederlandse spreekwoorden hieronder verwoord ik de zaken, die ik ben tegengekomen bij de reacties van mijn blogs en de reacties op andere bloggers. Er zijn voldoende voorbeelden, dus als jullie trouwe lezers zijn van de bloggers, dan kan je de reacties die in het verleden zijn gegeven zelf vinden binnen Postzegelblog. Bij de meeste spreekwoorden kan je zelf wel voorstellen hoe anderen hebben gereageerd op mijn blogs. Taalhuis klanten lezen ook mijn postzegelblogs en hebben daardoor meer inzicht in de Nederlandse taal en cultuur. Taalhuis klanten zijn bijvoorbeeld expats, asielzoekers, buitenlanders die Nederlands leren, kinderen die buitenlandse ouders hebben etc.
Denemarken (2022): Spreekwoorden en gezegden.
Bomen
Hoge bomen vangen veel wind betekent dat mensen met een hoge functie, veel aanzien, succes of bekendheid sneller kritiek, jaloezie of uitdagingen krijgen. Net als een boom die boven de rest uitsteekt, zijn personen met een hoge positie kwetsbaarder voor aanvallen of beoordelingen. Wie succesvol is of boven het maaiveld uitsteekt, krijgt meer te verduren. Vaak gebruikt in de context van leiderschap, waarbij grotere verantwoordelijkheid gepaard gaat met kritiek. De uitdrukking benadrukt dat zichtbaarheid en macht (de ‘hoogte’) de ‘wind’ (kritiek/problemen) aantrekken. Het gezegde wordt gebruikt om te duiden dat succes of een prominente positie zelden zonder weerstand of argusogen verloopt. 
Stuurlui
De beste stuurlui staan aan wal betekent dat toeschouwers of buitenstaanders vaak denken het beter te weten dan degenen die een taak daadwerkelijk uitvoeren. Het spreekwoord geeft aan dat het makkelijk praten (kritiek leveren) is als je zelf geen verantwoordelijkheid draagt of risico loopt. Het verwijst naar mensen aan de kant die commentaar geven op een schip dat moeite heeft om in de haven te komen. Het is eenvoudiger om kritiek te geven dan om het werk beter te doen. Het wordt spottend gebruikt tegen mensen die vanaf de zijlijn ongevraagd advies geven. Het spreekwoord wordt gebruikt om aan te geven dat kritiek onterecht of gemakkelijk is, aangezien de ‘stuurman’ zelf met de situatie aan het worstelen is, terwijl de toeschouwer veilig toekijkt. In mijn 750e blog heeft de psycholoog al aangegeven dat jaloezie en afgunst een rol speelt, bij een negatieve reactie.
Muziek
Het is de toon die de muziek maakt (Frans: C’est le ton qui fait la musique) betekent dat de manier waarop iets gezegd wordt even belangrijk of bepalender is dan de feitelijke woorden. De intonatie, lichaamstaal en houding bepalen hoe een boodschap overkomt en de ander deze interpreteert. De toon (wijze van spreken) bepaalt de muziek (de emotionele impact en betekenis) van het gesprek. De uitdrukking benadrukt dat de inhoud van een boodschap kan worden verdraaid door een verkeerde toon. Het is cruciaal in communicatie, relaties en leiderschap om misverstanden te voorkomen en een gewenst effect te bereiken. Dezelfde zin kan vriendelijk of beledigend klinken, afhankelijk van de klemtoon en toonhoogte. Naast stemgebruik beïnvloeden ook gezichtsuitdrukkingen en handgebaren de ‘muziek’. Met ‘gestrekt been’ een reactie geven, betekent altijd dat de ander in de verdediging moet. Een goed voorbeeld is hoe Bate bekritiseerd is toen hij zijn oordeel gaf over de uitgifte 2022 ‘Delftse Tulpenvazen’:
Vliegen
Je vangt meer vliegen met stroop dan met azijn betekent dat je met vriendelijkheid en vleierij meer bereikt dan met barsheid, dwang of kritiek. Het suggereert dat een positieve benadering effectiever is om mensen te overtuigen of doelen te bereiken. Stroopstaat symbool voor vriendelijkheid, charme en zoete woorden. Azijn staat symbool voor een zure, harde of onvriendelijke benadering. De uitdrukking komt oorspronkelijk uit het Frans (On attrape plus de mouches avec du miel qu’avec du vinaigre) en is in het Nederlands vaak in de vorm ‘men vangt meer vliegen met een lepel honing of stroop dan met een vat azijn’ gebruikt. In figuurlijke zin is het advies dus: wees aardig en tactvol om medewerking te krijgen.
Vogels
Elk vogeltje zingt zoals het gebekt is betekent dat iedereen zich uit, spreekt of handelt op een manier die past bij zijn eigen aard, karakter, achtergrond of denkniveau. Het spreekwoord geeft aan dat je van iemand niet kunt verwachten dat hij anders reageert dan zijn natuur toelaat. Ieder mens is uniek en uit zich op zijn eigen wijze. Het wijst op gedrag dat voortkomt uit iemands persoonlijkheid. Het wordt vaak gebruikt om te accepteren dat iemand spreekt of handelt zoals hij is, zonder oordeel over de kwaliteit daarvan. Het is een metafoor die vergelijkbaar is met ‘zoals de ouden zongen, piepen de jongen’ of ‘aardje naar zijn vaartje’ waarbij gebekt slaat op de snavelvorm (aangeboren aard).
Eten
Eten wat de pot schaft betekent dat je eet wat er klaargemaakt is, zonder kieskeurig te zijn. De uitdrukking verwijst naar de inhoud van de kookpan (de pot) en impliceert dat men neemt wat er op tafel komt. Het is een informele uitnodiging of mededeling dat er geen speciale gerechten worden bereid, vaak gebruikt in huiselijke kring of bij informele eetgelegenheden. Eten wat er is, niet kunnen kiezen. Wordt gebruikt wanneer de kok bepaalt wat de pot schaft. Als je mijn blogs niet interessant vindt, dan nodig ik je uit om je filatelistische kennis te delen als nieuwe blogger. Dat geeft zeker een meerwaarde aan andere lezers van Postzegelblog.
Nederland (2017): Nederlandse Lekkernijen
Meer info:
Alle 900 (en meer) blogs: https://www.postzegelblog.nl/author/randy-koo/
Marc Lammers: https://www.marclammers.nl/
Gerelateerde artikelen
Reacties (4) Schrijf een reactie
Gefeliciteerd Randy met je 900e blog!!
Op naar de 1000e
Dit is ook een hele interessante blog met veel informatie.
Weer een hoop geleerd.
Hallo Randy
Je hebt weer een mooi blog afgeleverd.
Ga zo door,
met vriendelijke groet,
Jaap
Mis nooit je blogs, dus ook niet deze keer. Wat een creatieve 900ste blog waarin je gecombineerd hebt spreekwoorden, zegels en je ervaringen met het schrijven van je 900 blogs.
Hoop dat je doorgaat na je 1000ste blog ! Hoop ook dat deze ervaringen leiden dat er nieuwe bloggers zich aanmelden, want er is veel te melden in de filatelie.
Goed blog! Op
Naar de 1000
Schrijf een reactie
(registratie is niet nodig)