Moralistisch achtergrondgedachten bij de Decemberzegel-sprookjes 2025 (deel 2) - Postzegelblog

Moralistisch achtergrondgedachten bij de Decemberzegel-sprookjes 2025 (deel 2)

1

De wortels van sprookjes liggen in oeroude mondelinge volksverhalen uit uiteenlopende Europese culturen. Dit genre werd onder meer op schrift gesteld door de gebroeders Grimm (Duitsland, 19e eeuw) en Hans Christian Andersen (Denemarken). Sprookjes kunnen helpen om moeilijke onderwerpen toegankelijker en beter begrijpbaar te maken, doordat ze werken met herkenbare overeenkomsten. Daarbij gebruik je allegorische en metaforische verbeelding – vergelijkbaar met hoe je bij postzegels zoekt naar de symboliek om de verborgen boodschap te begrijpen. Deze blog is een vervolg op die van 9 november over de Decemberzegel sprookjes.

De aantrekkelijk opgewekte veelkleurigheid van huidig sprookjesboeken en bovenstaande affiche ‘Sprookjesbos Valkenburg’ (ontwerper Jan Lavies, ca 1950, Van Sabben- posterveiling) is niet aanwezig in de stemmig romantische en vergrijsde postzegelafbeeldingen.

Het moraal-verhaal achter de tien sprookjes
Bron: alle informatieve teksten zijn in verkorte vorm ontleend aan Google AI-overzicht.

1) Doornroosje
De moraal van het sprookje Doornroosje kan worden uitgelegd als de overgang van kind naar volwassenheid, de kracht van de liefde, het onvermijdelijke lot en de gevolgen van wraak en uitsluiting:
* Overgang naar volwassenheid: haar slaap symboliseert de overgang van kind naar volwassenheid.
* Kracht van de liefde: ware liefde betekent een hoopvolle boodschap.
* Onvermijdelijkheid en lot: het sprookje suggereert dat sommige dingen onontkoombaar zijn. De uitkomst pakt altijd positief uit.
* Gevolgen van wraak: wraak en uitsluiting hebben negatieve gevolgen.
* Stagnatie en vernieuwing: slaap betekent stilstand in het koninkrijk. Ontwaken, start en groei betekenen vooruitgang.

2) Reis van de gelukwens
Het door de Efteling bedachte verhaal van ‘De reis van de gelukwens’ is een sprookje dat speciaal voor de Decemberpostzegel 2025 is bedacht. Een eekhoorn en een muis, zittend op een paddenstoel in het bos (met een ouderwetse brievenbus op de achtergrond), hebben een magisch sprookjesboek in het bos gevonden, waarin ze met interesse en aandacht zitten te bladeren en te lezen:
* De bijna een eeuw oude brievenbus straalt een sfeer van verbondenheid en magie uit.
* Overeenkomst: in het boek staan aantrekkelijke verhalen overeenkomstig de Decemberzegels.
* PostNL vervult de door-geef-luik-functie tussen afzender en geadresseerde. De post verbindt net als sprookjes personen met elkaar.
* Verbondenheid: kerst- en nieuwjaarskaarten schrijven en sturen is een aantrekkelijke bezigheid. De geadresseerde stelt de ontvangst van een kaart juist tijdens de feestdagen bijzonder op prijs: “Iemand denkt aan mij!”

3) Hans en Grietje
De moraal van Hans en Grietje is dat je vreemden nooit zomaar moet vertrouwen, zelfs niet als ze vriendelijk lijken en aantrekkelijke dingen aanbieden:
* Vertrouw vreemden niet: het sprookje leert kinderen voorzichtig te zijn met onbekenden, die hen proberen te verleiden (heks lokt hen naar pannenkoekhuisje).
* Symboliek armoede – overvloed: armoede eindigt in rijkdom. Beproevingen kunnen met verstand en vindingrijkheid overwonnen worden, die tenslotte naar rijkdom leiden.
* Moraliteit en rechtvaardigheid: rechtvaardigheid overwint en onrechtvaardigheid wordt afgestraft.

4) De zes dienaren
De moraal van ‘De zes dienaren’ is dat intelligentie een grotere waarde bezit dan fysiek lichamelijke kracht. De dienaren overwinnen de koningin met hun slimheid en niet met hun spierkracht:
* Kracht en diversiteit: de prins slaagt er niet in de opdrachten van de koningin alleen op te lossen.
Met hulp van zijn dienaren (elk bezit buitengewone gespecialiseerde vaardigheden) kan hij de onmogelijke taken volbrengen.
* Samen sta je sterk: een team met verschillende vaardigheden kan uitdagingen overwinnen, die voor één persoon onhaalbaar zijn.
* Overwinnen van arrogantie: de trotse en gemene koningin, die onmogelijke eisen stelt en voorgaande prinsen doodt, wordt tenslotte verslagen door de collectieve kracht van de groep. Het goede overwint het kwade.

5) Wolf en zeven geitjes
De moraal van ‘De wolf en de zeven geitjes’ is dat je naar je ouders moet luisteren, voorzichtig moet zijn met vreemden en dat kwaadwillende daden worden bestraft:
* Luister naar je ouders: helaas luisteren de jonge geitjes op één na er niet naar.
* Wees voorzichtig voor vreemden: je moet niet iedereen zo maar vertrouwen en in huis laten.
* Kwade daden worden bestraft: gevolgen van slechte daden? Straf!
* Vindingrijkheid en moed lonen: het jongste geitje is niet alleen voorzichtig, maar ook vindingrijk en moedig, wat helpt de wolf te verslaan.

6) Roodkapje
De moraal van Roodkapje wordt overduidelijk verwoord in het spreekwoord ‘Wie niet horen wil, moet voelen’. Moeder Roodkapje: “Als je van het pad afwijkt, kom je in gevaar.”
* Gehoorzaamheid: de meest letterlijke moraal: “Gehoorzaam je moeder.”
* Richting volwassenheid: de weg door het bos symboliseert de overgang van kind naar volwassenheid. Het rode kapje symboliseert mogelijk de eerste menstruatie. De wolf verbeeldt het kwaad en de gevaarlijke verleidingen van de wereld van de volwassenen.

7) Prinses op de erwt
De moraal van het verhaal ‘De prinses op de erwt’ is dat ware adel een innerlijke eigenschap is en dat die niet alleen is gebaseerd op uiterlijk of status. Extreme gevoeligheid kan een teken van verfijning zijn:
* Innerlijke waarde boven uiterlijke: de prinses wordt niet beoordeeld op haar adellijke afkomst, maar op haar gevoeligheid. Wat aangeeft dat ware adel van binnen zit.
* Gevoeligheid als kracht: de gevoelige aard wordt als haar kracht gezien. Het benadrukt haar unieke en kwetsbare rol in de wereld.
* Impact van kleine dingen: de erwt symboliseert hoe kleine dingen een grote impact kunnen hebben op een gevoelige persoon of in een relatie.

8) De kikkerkoning
De moraal van het sprookje ‘De kikkerkoning’ is dat je beloftes moet nakomen, ook al doe je dat onder druk. Je moet trouw zijn aan je woord. Ook acceptatie, persoonlijke groei en transformatie of anders gezegd je zelf ontwikkelen komt in het sprookje aan de orde:
* Loyaliteit en beloften: beloften hebben consequenties: je dient je aan je woord te houden.
* Acceptatie en persoonlijke groei: het sprookje symboliseert de noodzaak om innerlijke conflicten en onbeminde aspecten te accepteren en te integreren.
* Transformatie: angst en afkeer dien je te overwinnen om transformatie te ondergaan. Dit aspect symboliseert persoonlijke groei en het omarmen van het onbekende.

9) Klein Duimpje
De moraal van het sprookje van Klein Duimpje is dat slimheid belangrijker is dan grootte. De combinatie van doorzettingsvermogen en vernuft komen daarbij heel goed van pas:
* Slimheid staat boven kracht: de resultaten van intelligentie zijn effectief. Denk aan het strooien van de steentjes.
* Waarschuwing aan ouders: opvoeden van kinderen dient betrokken en zorgvuldig uitgevoerd te worden.
* Klein van stuk, grote prestaties: personen van klein formaat zijn in staat grote prestaties te leveren.

10) Raponsje
De moraal van het sprookje ‘Raponsje’ is dat ongehoorzaamheid gevolgen heeft. Met liefde en volharding kunnen de moeilijkste obstakels overwonnen worden. Het verhaal benadrukt de kracht van hoop:
* Gevolgen van ongehoorzaamheid: overtreden van regels kan zware consequenties hebben.
* Liefde en volharding: ondanks de scheiding en tegenslagen blijft de liefde tussen de prins en Raponsje bestaan.
* Hebzucht en obsessie: tragische gebeurtenis volgt op de ontvoering van een kind door de heks.
* Zelfstandigheid en vergeving: Raponsje weet zich aan te passen aan de nieuwe levensstijl. Door de kracht van liefde en mededogen is Raponsje in staat te vergeven.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij PostBeeld

PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Tags bij dit artikel

    Reacties (1)

    Schrijf een reactie

    (registratie is niet nodig)