Aflevering 5 – Hoek van Holland: een veilige haven (28 november)

Kefah gaat terug naar zijn tienerjaren, waarin hij veel tijd doorbracht in Hoek van Holland. De vuurtoren daar kent hij goed, maar het verhaal achter het gebouw nog niet. Kefah wordt uitgenodigd door vuurtorenbeheerder René, die het lichtbaken redde van de sloop en er een museum van maakte. Vanaf het water ervaart Kefah hoe hij lichtlijnen kan volgen om veilig in de haven aan te komen.

Het plan voor plaatsing van de eerste vuurtorens van Hoek van Holland dateert uit de tijd van de aanleg van de Nieuwe Waterweg (1866 tot 1872). De vuurtorens waren nodig om de scheepvaart veilig richting haven van Rotterdam te kunnen loodsen.

Hoek van Holland kent verschillende lichten, te weten:

1. het oude hoge licht, staat nog op zijn oude plaats
2. het oude lage licht, staat tegenwoordig in het havenmuseum in Rotterdam
3. 2 rode nieuwe lichten voor de rode lichtlijn, geplaatst in 1974
4. 2 groene nieuwe lichten voor de groene lichtlijn, geplaatst in 1974
5. 2 witte nieuwe lichten voor de witte lichtlijn, geplaatst in 1974
6. voormalig hoge lichtopstand van de uitgaande lichtlijn, stond tussen 1976 en 2004 op het Deltaplein in Kijkduin.

In het Maritiem Museum Rotterdam is het museumcafé gevestigd met een frisse, maritieme uitstraling en een eigentijds interieur. Centraal staat een scheepsmodel van de ‘Nieuw Amsterdam‘, een voormalig vlaggenschip van de Holland Amerika Lijn van maar liefst 2,5 meter.

Het museumcafé ‘Het Lage Licht’ is vernoemd naar de vuurtoren in de Maritiem Museum Haven. Deze vuurtoren stond vanaf het eind van de 19e eeuw in Hoek van Holland om daar, samen met Het Hoge Licht, schepen veilig de Rotterdamse haven in te loodsen. Het Lage Licht doofde in 1967 kreeg in de jaren negentig zijn huidige plek in de museumhaven.

Vuurtoren Het Lage Licht voor het Maritiem Museum Rotterdam. Foto: Wikipedia.

Aflevering 6 – Urk: de Visserij (5 december)

Deze aflevering brengt Kefah op Urk. Het witte lichtbaken is al generaties in beheer van dezelfde familie. Wachter Rense neemt Kefah mee de vuurtoren op en vertelt hem hoe het is om op te groeien in en rond zo’n bijzonder gebouw. Deze toren heeft vooral veel vissers veilig de haven in begeleid. Kefah volgt zijn neus naar de visafslag, waar het soms lijkt alsof de tijd heeft stilgestaan. Ook bezoekt hij het lokale museum, waar een bijzonder museumstuk het verhaal vertelt van een heldendaad.

De vuurtoren van Urk is een 18,5 m hoge vuurtoren op Urk. De huidige vuurtoren werd van 1844 tot 1845 gebouwd en werd in 1901 met ruim vijf meter verhoogd. De verhoging was nodig omdat de in 1885 vergrote Bethelkerk het licht naar het oosten blokkeerde. De vuurtoren is de enige langs het IJsselmeer en het Markermeer die de beschikking heeft over een draailicht (hierbij staat de lamp stil en draait de lens). In 2009 is er bij onderhoudswerkzaamheden een nieuw koperen dak aangebracht. De toren is regelmatig voor het publiek geopend.

Al vanaf 1617 brandde er op Urk een vuur. Dit kolenvuur was bestemd voor de vissers van Urk en de schepen die vanaf Amsterdam naar de Noordzee voeren. Zij werden door dit vuur de weg gewezen. De eerste vuurboet werd gebouwd door de Amsterdamse burgemeester Gerrit Jacob Witsen namens de Staten van Holland en West-Friesland, die de heerlijke rechten op Urk bezaten. In 1837 werd een vierkante baak gebouwd. Deze werd in 1844 weer afgebroken en in plaats daarvan werd de vuurtoren in de huidige vorm gebouwd. Het draailicht werd in 1876 vervangen door Barbier, Benard & Turenne. Lichten van deze Franse firma draaien altijd linksom en worden in Canada French lights genoemd. De vuurtoren van Urk draait zodoende als enige vuurtoren van Nederland tegen de wijzers van de klok in.

Aflevering 7 – Texel: strijd en verbondenheid (12 december)

De Texelse vuurtoren is een iconisch beeld dat op diverse plekken terugkomt. Maar achter de rode muren schuilt een duister verhaal. Kefah mag met vuurtorenbeheerder Salko mee naar de top, waar hij geniet van het uitzicht op zee. In de toren ziet hij met eigen ogen welke sporen de Tweede Wereldoorlog heeft achtergelaten. Maar de geschiedenis van dit lichtbaken gaat veel verder terug: de vuurtoren staat op een bijzonder stuk land dat niet altijd bij Texel hoorde.

In het Eierlandse Gat, voor de kust van Texel, zijn in de loop der eeuwen vele schepen vergaan. Terwijl er aan het begin van de negentiende eeuw wel vuurtorens stonden op Terschelling en in Den Helder, had Texel alleen een houten baken. Dit was onvoldoende; alleen al tussen 1848 en 1860 vergingen er 72 schepen voor de Texelse kust. De Texelse notaris Johannes Ludovicus Kikkert pleitte sterk voor een vuurtoren op de noordpunt van Texel, ter bescherming van de zeevarenden. Hij lobbyde in Den Haag en zette zijn invloed in als wethouder van Texel en als lid van de Provinciale staten van Noord-Holland. Dankzij zijn jarenlange inspanningen werd in 1863 begonnen met de bouw van de vuurtoren. Ontwerper was Quirinus Harder, die ook veel andere Nederlandse vuurtorens heeft ontworpen. Deze toren is de enige bakstenen toren van zijn hand, de anderen zijn van gietijzer. De vuurtoren werd gebouwd op een duin van 20 meter hoog. In 1864 was de negen verdiepingen tellende toren klaar; op 1 november van dat jaar mocht Kikkert het licht ontsteken.

Tijdens de opstand van de Georgiërs in april 1945 is de toren zwaar beschadigd. Hij is in 1948 hersteld door hem met een nieuwe muur te omhullen en een nieuwe bovenbouw te plaatsen. Dit veranderde de vorm van de toren: hij werd een stuk breder.

Aflevering 8 – Enkhuizen: de zee (19 december)

Kefah dompelt zich onder in de wereld van de zeevaart. Hij mag binnenkijken in de, normaal gesproken gesloten, vuurtoren van Enkhuizen. Vuurtoren De Ven werd eeuwen geleden gebouwd om de Zuiderzeeroute veiliger te maken. Enkhuizen is een belangrijke plek voor de geschiedenis van Nederlandse zeevaarders. En niet alleen voor het verleden, maar ook voor de toekomst. Dat ontdekt Kefah tijdens zijn bezoek aan de Enkhuizer Zeevaartschool. Ook mag hij mee met havenmeester Anthony. Hij voer de hele wereld over, maar verloor zijn hart aan Enkhuizen.

De Ven, is een witte vierkante bakstenen vuurtoren aan de IJsselmeerdijk bij het dorp Oosterdijk ongeveer vier kilometer noordelijk van Enkhuizen. De toren is gebouwd in 1699-1700 en een van de oudste vuurtorens van Nederland. De toren heeft een hoogte van 15 meter en de lichthoogte is 17 meter. Boven de ingang bevindt zich een cartouche met de namen van de stichters. Bij helder weer is de vuurtoren duidelijk zichtbaar vanaf de dijk Enkhuizen – Lelystad.

Bron: Persbericht Omroep Max.

Meer info:

De programma’s over de Vuurtorenverhalen zijn nog te zien via deze link:

https://www.maxvandaag.nl/programmas/tv/vuurtorenverhalen/

Kustverlichtingsmuseum Hoek van Holland:

https://kustverlichtingsmuseumhoekvanholland.nl/

Vuurtoren Texel: https://vuurtorentexel.nl/#uitzicht1

Nederlandse Vuurtoren Vereniging (NVV): https://www.vuurtorens.org/

Lighthouse Stamp Society: http://lighthousestampsociety.org/wp/

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
• Thematisch • Nederland • Vuurtorens

Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?