1) Artistieke levensloop van Jan Wolkers op postzegel-vel-formaat
Het postzegelvel ‘Weken van de kaart’ (nvph 2518) verbeeldt op verbluffend inzichtelijke wijze de artistieke levensloop van de schilder Jan Wolkers (1925 – 2007) op postzegel-vel-formaat, die ik per onderdeel de revue laat passeren als:
* het gedicht speciaal voor deze postzegelemissie geschreven.
* de sneeuwschilderingen vol met herinneringen en gedachten.
* de bijzondere en wisselende lichtweergave op Texel en strand.
* twee Jan Wolkers-postzegels.

De godin Venus (uit zeeschuim geboren en staande op een schelp) wordt door windgoden naar de kust van het eiland Cyrus geblazen. Jaargetijden-godinnen zullen haar er opwachten en kleden met een bloemenmantel. Een windvlaag verspreidt ter verwelkoming al bloemen door de lucht en laat het haar wapperen.
* Schilderij en postzegel worden beide door tere en zoete overgangskleuren op de achtergrond ondersteund, die aan de getinte regenboogkleuren doen denken.
* Op Botticelli’s schilderij en Wolkers’ postzegel zijn de geliefde beeld-fragmenten van Wolkers als zee, ruimte, licht en naakt te vinden.
* Gevoelsmatige Wolkers’ reactie toen hij het postzegelvel voor het eerst onder ogen kreeg: “Dit is werkelijk wonderschoon. En wat mooi dat het allemaal doorloopt als een horizon. Bijzonder raak getroffen Lex. Hulde!”

2a) Dichter / schrijver
In een dichterlijke ontboezeming geeft Jan Wolkers (1905 – 2007) een beschrijving van het schilderij ‘De geboorte van Venus’ van de Italiaanse schilder Botticelli (1445- 1510). Speciaal voor deze postzegelemissie heeft Wolkers dit gedicht geschreven en naderhand op de postzegel laten
afdrukken. Daarbij speelt de zee, het licht en de ruimte van het eiland Texel een belangrijke rol waar Wolkers vanaf 1980 woont.

2b) Schilder van sneeuwschilderingen
Aan de onderkant van het postzegelvel staan vier fragmenten uit sneeuwschilderijen met grillige reliëf-structuren met hoge en lage gedeelten, waarin schaduwen zijn te ontdekken. Op afstand lijkt dit werk toch vrij egaal van kleur te zijn, dat Wolkers karakteriseert als “Sneeuwstormen van kleur, die vol zitten met gedachten en herinneringen.”

* Verbeeldingen van Wolkers’ lagere school-herinneringen is in de sneeuwschilderijen te vinden: “Urenlang kon ik kijken naar het gewriemel van het leven als ik een tegel omdraaide: “Je zag torren, wormen, pissebedden en slakken wriemelend voortbewegen.”

Vanaf 1961 t/m 1980 verbleef de familie Wolkers ieder jaar in mei en september op het eiland.
In 1981 vestigde het gezin Wolkers zich voorgoed op Texel nabij Den Burg in het landhuis ‘Pomona’ (godin van de boomvruchten) verscholen aan de bosrand langs de Rozendijk, buurtschap Westermient, tussen het dorp Den Burg en de duinen gelegen.

* Van ieder schilderij-fragment komt de belangrijkste kleur terug in de horizontale banen op de postzegels: van blauw, paars, rood naar geel overeenkomend met de weergave van het vochtige klimaat van Texel en strand. Wolkers: “Als je de ogen dichtknijpt, zie je het zand met het schuim van de branding, het azuur van de golven met erboven de blauwe lucht met het bijzondere licht van Texel. Het is een enscenering van het gedicht in beeld, de kleuren van de zee veranderen telkens door dat licht. Ze zijn geen minuut hetzelfde.”
* De volgorde van de kleuren op de sneeuwschilderijen dien je van links naar rechts te lezen gelijk de richting van het westerse schrift. Hiermee verwijst grafisch ontwerper Lex Reitsma naar het literaire werk van Wolkers.
* Doordat de horizontale banen doorlopen over de drie postzegels, ontstaat er over de hele vel-breedte een panoramisch effect, dat het idee van Texels’ ruimte danig versterkt.
* De verticale banen in geel stellen of de aanrollende zeegolven, of de zandverstuivingen voor.
* Een stempelafdruk van Wolkers’ handtekening met het haantje, dat hij gebruikt bij boek-signeer-sessies (ook als literaire verwijzing). De oorsprong van de haan is onbekend en heeft niets te maken met zijn beeldhouwwerk van een naakte jongen, die haan bovenop zijn hoofd vasthoudt. Wel was Wolkers baanbrekend bezig op talrijke artistieke terreinen als haantje de voorste!

2c) Samenvattend
Typografisch ontwerper Reitsma weet Wolkers’ talenten op dit postzegelvel
* als dichter (door het gedicht),
* als schilder (door horizontaal getinte regenboogkleuren banen),
* als literair schrijver (door schilderijvolgorde & ‘haantje-stempel-afdruk van boek-signeer-sessies)
* als beeldend kunstenaar (door de lichtweergave in een abstract strandgezicht van Texel)
in allegorische / metaforische verwijzingen, toespelingen en/of vergelijkingen gevarieerd en inzicht vergrotend abstract of figuratief op te voeren.

3) Nog twee Wolkers-postzegels
Op de Jaar van de Film-postzegel (nvph 1635) staat een verfilmde scene uit Wolkers’ smaak makende boek ‘Turks fruit’ (1969). In dit boek wordt taboedoorbrekend en gevarieerd aandacht aan actieve liefde gegeven. De kussende personen op de postzegel zijn Rutger Hauer (1944 – 2019) en Monique van der Ven (1952).

Op het postzegelvel Jaar van het Boek 2016 (nvph 3453) staan naast andere boeken de voor- en achterkant van het boek ‘Turks fruit’ van de schrijver Jan Wolkers op de 2e postzegel, rechtsboven van het postzegelvel.

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels

Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?