60 jaar Cubacrisis (1962 - 2022) - Postzegelblog

60 jaar Cubacrisis (1962 – 2022)

0

De Cubacrisis was de toestand van een dreigende atoomoorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie in oktober 1962, als gevolg van het uit de hand lopen van hun conflict over Cuba. Het eiland was na een zevenjarige guerrillastrijd in 1959 communistisch geworden onder Fidel Castro, en had zich na de mislukte invasie in de Varkensbaai tot de Sovjet-Unie gewend om militaire bijstand. Wat gebeurde er tussen 16 en 28 oktober 1962 tijdens de Cubacrisis?

Cuba vanaf 1959

In 1959 pleegt de Cubaanse revolutionair Fidel Castro een staatsgreep op Cuba en verdrijft hij de rechtse, door Amerika gesteunde dictator Fulgencio Batista. Een socialistische land dichtbij de Amerikaanse kust is voor de Amerikanen geen leuk vooruitzicht.

 

 

 

 

 

 

 

 

Amerikanen hebben veel bezittingen op het eiland maar het regime van Castro onteigent die bezittingen op grote schaal. Amerika stelt een handelsembargo in en verleent steun aan de Cubaanse oppositie. Begin 1961 verbreekt Amerika alle banden met Cuba. Het regime zoekt aansluiting bij de Sovjet-Unie.

 

Invasie in de Varkensbaai (1961)

In april 1961 probeert een groep Cubaanse bannelingen met behulp van de CIA een staatsgreep op het eiland uit te voeren. Dit wordt de Invasie in de Varkensbaai genoemd. Die poging mislukt en het Cubaanse regime gaat zich nog meer op de Sovjet-Unie en het communisme richten. President Kennedy heeft een moeilijke tijd: de mislukte Invasie in de Varkensbaai, het begin van de bouw van de Berlijnse Muur in  1961 en de slechte situatie in Vietnam. Met de verkiezingen voor het Amerikaanse Congres in zicht, wordt het tijd dat hij daadkracht toont.

Cuba (1962): 1 jaar Invasie in de Varkensbaai (1961 – 1962)

 

Verkenningsvluchten

In de loop van 1962 meldt de CIA aan president Kennedy dat verkenningsvluchten boven Cuba hebben aangetoond dat er silo’s worden gebouwd en daarmee de voorbereidingen worden getroffen voor de installatie van lange afstandsraketten. Kennedy roept zijn adviseurs bijeen, om zich over de ontstane situatie te beraden. Een directe inval op Cuba wordt afgewezen. Er wordt voor een quarantaine gekozen: een zeeblokkade tegen Sovjetschepen met militaire goederen.

De Sovjet-Unie heeft meerdere redenen om raketten te plaatsen op Cuba. Zo gelooft de leider van de Sovjet-Unie, Nikita Chroesjtsjov, dat, na de mislukte Invasie in de Varkensbaai, Kennedy te manipuleren is. Ook speelt een rol dat de Amerikanen raketten in Turkije hebben gestationeerd die de Sovjet-Unie kunnen bereiken voordat het land de tijd heeft om te reageren. Het is tevens een manier van de Sovjet-Unie om steun te geven aan Cuba, die de Verenigde Staten zien als bedreiging.

 

Kennedy’s toespraak

Op 22 oktober 1962 worden in de Verenigde Staten alle televisie- en radio-uitzendingen onderbroken voor een toespraak van president Kennedy. In een felle rede maakt hij bekend dat de Verenigde Staten heeft ontdekt dat op Cuba raketbases worden gebouwd en dat er voorbereidingen worden getroffen voor de installatie van lange afstandsraketten. Het gaat om SS-4- en SS-5-raketten van de Sovjet-Unie. Die vormen een bedreiging voor de hele Verenigde Staten. Kennedy kondigt een aantal maatregelen aan, waarvan een blokkade om de raketten tegen te houden, de meest prominente is. Alle schepen die militaire goederen naar Cuba vervoeren, zullen, desnoods met geweld, worden tegengehouden.

Zie de video en de toespraak: https://www.youtube.com/watch?v=E9DPZ46ZL4E

Hij roept Chroesjtsjov op om een einde te maken aan de provocatie. De president wijst op de grote gevaren die dreigen. Kennedy: “Het zal het beleid zijn van dit land om iedere raket die wordt gelanceerd vanaf Cuba tegen ieder land op het Westelijk Halfrond, te beschouwen als een aanval van de Sovjet-Unie op de Verenigde Staten, waardoor een volledige vergelding volgt op de Sovjet-Unie.” Alle strijdkrachten worden in staat van paraatheid gebracht. 

Kennedy wil een extra bijeenkomst van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties waarin een resolutie moet worden aangenomen. Hierin moet de directe ontmanteling en terugtrekking van alle offensieve wapens op Cuba onder toezicht van de Verenigde Naties worden geëist.

 

Omgekomen Amerikaan

De spanning loopt op en de wereld houdt zijn adem in. Vrachtschepen van de Sovjet-Unie stomen op naar de zogenaamde ‘quarantainegrens’. Achter de schermen wordt echter druk onderhandeld. In een brief aan Kennedy van 26 oktober schrijft Chroesjtsjov dat hij wil dat de Verenigde Staten hun kernraketten in Italië en Turkije ontmantelen. In ruil daarvoor zouden de raketten op Cuba niet worden geplaatst. Turkije is not amused met deze vraag.

Terwijl over het voorstel wordt nagedacht, wordt op 27 oktober de Amerikaanse majoor Rudolf Anderson in zijn U2 spionagevliegtuig boven Cuba neergeschoten. Hij is de enige Amerikaan die tijdens de Cubacrisis om het leven komt. Kennedy besluit nog niet om tot een invasie over te gaan. Hij komt met een tegenvoorstel: de Sovjet-Unie moet de raketinstallaties, onder toezicht van de Verenigde Naties, op Cuba verwijderen en de Verenigde Staten zullen daarvoor de blokkade opheffen en Cuba niet binnenvallen. Gaat Chroesjtsjov niet in op het voorstel, dan is een nucleaire oorlog dichtbij.

 

Ontmanteling raketinstallaties

Chroesjtsjov realiseert zich de consequenties van een totale nucleaire oorlog. Ook is er de kans dat de Sovjet-Unie minder vuurkracht heeft dan de Verenigde Staten. Hij gaat op 28 oktober op het voorstel in en de schepen die onderweg zijn naar Cuba, maken rechtsomkeert. De raketinstallaties op Cuba worden ontmanteld.

Als gevolg hiervan beloven de Verenigde Staten de grenzen en de soevereiniteit van Cuba te respecteren. Ook zullen zij zich niet mengen in de binnenlandse aangelegenheden van Cuba. Tevens worden alle Amerikaanse raketten in Turkije en Italië weggehaald. Dit laatste zal niet in de openbaarheid komen, om reputatieschade voor Kennedy te voorkomen.

 

Verliezer Chroesjtsjov

Chroesjtsjov kan achteraf als de grote verliezer worden gezien. In de Sovjet-Unie wordt hem verweten dat hij verantwoordelijk is voor de beschamende afloop van de Cubacrisis voor het land. Mede hierdoor wordt hij op 14 oktober 1964 afgezet. De officiële versie luidt dat hij terugtreedt vanwege zijn “hoge leeftijd en slechte gezondheid”.

DDR (1960): Samenwerking DDR en Sovjet-Unie met Chroesjtsjov. 

De Cubaanse leider Fidel Castro voelt zich tijdens de Cubacrisis buitenspel gezet. Hij is bijzonder ontstemd over het feit dat bepaalde zaken, zoals over de Amerikaanse marinebasis Guantanamo Bay op Cuba, niet is gesproken. De relatie tussen de Sovjet-Unie en Cuba raakt enigszins bekoeld. Als gevolg van de Cubacrisis wordt besloten geen bovengrondse kernproeven meer te houden. Ook komt er een directe communicatieverbinding tussen Washington en Moskou. Deze zogenaamde ‘Hotline’ moet een crisis tussen de twee grootmachten in de toekomst voorkomen.

 

Bijna kernoorlog

Nog nooit is de wereld dichterbij een kernoorlog geweest als tijdens de Cubacrisis. De dreiging van de Sovjetschepen die met militaire goederen naar Cuba varen en de Amerikaanse reactie hierop zijn bekend. Maar pas later komen andere incidenten naar buiten, die aangeven hoe dichtbij de wereld bij een kernoorlog is geweest.

Zo heeft een onderzeeër van de Sovjet-Unie bijna een nucleaire torpedo afgevuurd. De onderzeeër wordt op dat moment opgejaagd door Amerikaanse schepen en duikt onder om detectie te voorkomen. Ze kunnen niet communiceren met Moskou. De USS Beagle laat oefendieptebommen ontploffen bij de onderzeeër, om die te dwingen boven water te komen. De kapitein van de onderzeeër denkt dat die dieptebommen echt zijn en dat de Derde Wereldoorlog al is begonnen. Er is weinig elektriciteit meer aan boord, waardoor de levensondersteunende apparaten dreigen uit te vallen. Twee officieren willen de torpedo lanceren. Vasili Archipov is tegen. Hij weet de kapitein te overtuigen kalm te blijven, naar de oppervlakte te gaan en contact op te nemen met Moskou. Met zijn actie heeft Archipov waarschijnlijk een kernoorlog voorkomen.

Gebruikte bronnen: Britannica.com, Historiek.net, Andertijden.nl, Missilethreat.csis.org, Wikipedia.

 

Meer info:

Forten: https://forten.nl/

Erfgoed Koude Oorlog:

https://erfgoedkoudeoorlog.nl/

Naar aanleiding van 60 jaar Cubacrisis organiseerde stichting Cultureel Erfgoed Koude Oorlog in het weekend van 22-23 oktober 2022 een speciale ‘Koude Oorlog’ event. Bunkers, schuilkelders en musea, welke gerelateerd zijn aan de Koude Oorlog waren open.

https://erfgoedkoudeoorlog.nl/evenementen/

Museum BB in Rijswijk: https://www.museumbeschermingbevolking.nl/

Bunkerdag: https://bunkerdag.nl/nl/homepage/

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Thematisch DDR Verenigde staten



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (4 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Laden...
PrintSchrijf een reactie

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)