In 2025 was het 50 jaar geleden dat de film Jaws in de bioscopen draaide. De film had onverwacht een grote impact: het beeld van de haai als mensendoder. De film wordt wereldwijd verantwoordelijk gehouden voor de vele angstige stereotypen over haaien. In werkelijkheid vallen haaien ook mensen aan. Zeer recent waren er vier aanvallen van haaien in Australië op een populaire zwemplek met de naam ‘Shark Beach’. Wat weet u van haaien en zijn haaien gevaarlijk voor mensen?
Gerelateerde artikelen
Jaws (1975)
Jaws is een Amerikaanse thrillerfilm uit 1975, geregisseerd door Steven Spielberg . De film is gebaseerd op de roman uit 1974 van Peter Benchley en heeft Roy Scheider in de hoofdrol als politiechef Martin Brody, die met de hulp van een marien bioloog (Richard Dreyfuss ) en een professionele haaienjager (Robert Shaw) jaagt op een mensetende witte haai die strandgangers aanvalt in een badplaats in New England. Murray Hamilton speelt de burgemeester van de stad en Lorraine Gary vertolkt Brody’s vrouw. Het scenario is geschreven door Benchley, die de eerste versies schreef, en acteur-schrijver Carl Gottlieb , die het script tijdens de opnames herschreef.
Jaws werd grotendeels opgenomen op locatie op Martha’s Vineyard in Massachusetts tussen mei en oktober 1974. Het was de eerste grote speelfilm die op zee werd opgenomen en de productie verliep dan ook moeizaam, met budget- en planningoverschrijdingen tot gevolg. Omdat de mechanische haaien van de art department vaak haperden, besloot Spielberg de aanwezigheid van de haaien vooral te suggereren. Hij gebruikte een onheilspellend en minimalistisch thema, gecomponeerd door John Williams, om de naderende verschijningen aan te duiden. Spielberg en anderen hebben deze suggestieve aanpak vergeleken met die van regisseur Alfred Hitchcock. Universal Pictures bracht de film uit in meer dan 450 bioscopen, een uitzonderlijk brede release voor een grote studiofilm in die tijd, vergezeld van een uitgebreide marketingcampagne met veel televisiereclames en merchandise.
Jaws wordt beschouwd als een keerpunt in de filmgeschiedenis, was het prototype van de zomerblockbuster en won diverse prijzen voor de muziek en de montage. Het was de meest succesvolle film aller tijden tot de release van Star Wars twee jaar later; beide films waren cruciaal voor de ontwikkeling van het moderne Hollywood-bedrijfsmodel, dat streeft naar hoge kassasuccessen met actie- en avonturenfilms met eenvoudige, hoogstaande concepten, die in de zomer in duizenden bioscopen worden uitgebracht en intensief worden geadverteerd. Jaws werd gevolgd door drie sequels , waarvan geen enkele met Spielberg of Benchley, en vele imitatieve thrillers. In 2001 werd de film door de Library of Congress geselecteerd voor opname in het National Film Registry van de Verenigde Staten.
DVD Jaws delen 1 t/m 4.
Haaien
Haaien (Selachimorpha, ook wel Selachii) zijn een groep van grote, lenige kraakbeenvissen. De oudste bekende fossielen van haaien dateren van meer dan 425 tot 455 miljoen jaar geleden. Er zijn meer dan 1000 soorten beschreven kraakbeenvissen, waaronder ongeveer 400 soorten haaien en 600 soorten roggen en pijlstaartroggen en ongeveer 30 soorten holocephali (draakvissen en chimeren, meestal diepzeevissen waarover vaak nog weinig bekend is).
De meeste haaien zijn slanke, gespierde en snelle dieren die een lengte bereiken van rond de 1 à 2 meter. De kleinste haaiensoort is Etmopterus perryi met een grootte van ongeveer 17 centimeter, en de grootste levende haai is de walvishaai (Rhincodon typus) die gemiddeld twaalf meter lang wordt. Haaien komen voor in alle zeeën. De meeste soorten komen niet voor beneden ongeveer 1500 meter, maar uitzonderingen tot 3000 meter zijn er wel.
Haaien zijn bij het grote publiek vooral bekend door de (voor de mens) gevaarlijke soorten, maar van de ongeveer 400 soorten zijn slechts vier of vijf soorten als gevaarlijk aan te merken. Het zijn bijna allemaal predatoren (roofvissen) die leven van gewervelde dieren (meestal vissen maar ook zeezoogdieren en vogels), grote kreeftachtigen en weekdieren.
Soorten haaien
Een exact aantal soorten haaien is lastig te geven. Verder worden jaarlijks nieuwe soorten gevonden. Er zijn ongeveer 400 soorten haaien die in 8 verschillende orden zijn onderverdeeld.
Haaien vormen geen monofyletische groep. De roggen vormen samen met de orden van de grauwe haaien, doornhaaiachtigen, zee-engelen en zaaghaaien de clade Squalea, terwijl de andere orden (varkenshaaien, bakerhaaien, makreelhaaien en grondhaaien) een andere gemeenschappelijke afstamming delen en behoren tot de clade Galeomorphii.
Classificatie van de belangrijkste moderne haaiensoorten. Rechts: de verschillende ordes. Bron: Chris Huh / Wikipedia.
Haaien vallen aan
Op 18 januari 2026 was in de haven van Sydney een jongen zwaargewond geraakt door een aanval van een haai. Enkele jongens waren van een 6 meter hoge rots gesprongen van de populaire rots ‘Shark Beach’. Zwaargewond werd hij uit het water gehaald door zijn vrienden. Waarschijnlijk was de aanval van een stierhaai. Waarom komen haaien op die plek, die niet bekend staat als haaienstrand? Door overvloedige regenval overstroomden de riolen over en het afvalwater met uitwerpselen kwam in zee. Dat trekt vissen aan en die lokten op hun beurt de stierhaaien naar de kust. Een haai kan niet het verschil zien tussen een prooi vissen of een mens. Er is nu een verbod op diverse stranden om in zee te zwemmen.
Gerelateerde artikelen
Reacties (0)
Schrijf een reactie
(registratie is niet nodig)