Eindelijk echte wintertijd. Alleen jammer dat het niet begon tijdens de kerstdagen en de kerstvakantie. Menig kind heeft nog nooit sneeuw gezien. Heeft u plezier van de sneeuw of heeft u juist last omdat u uren moest wachten op Schiphol? In deze blog kijken we door de bril van Hendrick Avercamp, de Noorse kerstzegels (2025), Decemberzegels 2022, de sneeuwpoppen en de 15e Elfstedentocht op 4 januari 1997.
Gerelateerde artikelen
Hendrick Avercamp
Bij het zien van besneeuwde akkers, daken en straten spreken we al snel van een typisch oud-Nederlands sfeertje. Een sfeer die we onder meer kennen van oude schilderijen. Hendrick Avercamp (1585-1634) specialiseerde zich in het maken van winterlandschappen.
Hendrick Avercamp – Winterlandschap met ijsvermaak (1608). Bron: Rijksmuseum.
Avercamp was de eerste Nederlandse kunstenaar die zich specialiseerde in het vastleggen van winterlandschappen en ijspret. De winterse werken van de schilder zijn tegenwoordig beroemd in zowel binnen- als buitenland. In onze tijd leveren winters lang niet altijd ijspret op. Avercamp kon in zijn tijd wat dat betreft wel zijn lol op. Hij leefde namelijk in de zogeheten Kleine IJstijd (ca. 1550-1850), waardoor kanalen, meren en rivieren geregeld bedekt waren met een stevige ijslaag.
In de winter van 1607-1608 was Avercamp bovendien getuige van een uitzonderlijk strenge vorst. Waterwegen vroren langdurig dicht en ook delen van de Waddenzee waren met ijs bedekt. Die winter, een van de koudste in decennia, vormde volgens kunstkenners waarschijnlijk een belangrijke inspiratiebron voor zijn vroege winterlandschappen. Avercamp geeft met zijn werken niet alleen een beeld van de ijspret, maar ook van het alledaagse leven tijdens de lange, koude winters. Zo schilderde hij bijvoorbeeld een houthakker die zijn huis moet verwarmen en een vrouw die de was doet in ijskoud water. Opvallend is overigens dat het op Avercamps wintergezichten eigenlijk nooit sneeuwt. In tegenstelling tot sommige tijdgenoten legde de kunstenaar in zijn werken niet zozeer de nadruk op de ontberingen van de winter, maar veel meer op het leven en vermaak op het ijs.
Bron: Historiek.
Noorwegen, kerstzegels 2025
Nostalgie in een sneeuwbol
De menselijke fascinatie voor sneeuwbollen vindt zijn oorsprong in een verlangen naar de eenvoudige genoegens van de kindertijd. Een sneeuwbol bevat vaak een miniatuurscène, zoals een model van een stad of een figuur, en is gevuld met water waarin “sneeuw” valt als de bol wordt geschud. Het wordt vaak geassocieerd met de kindertijd, populaire cultuur of kitsch, maar heeft ook de interesse gewekt van hedendaagse kunstenaars die het hebben omgevormd tot een postmodern souvenir.
Noorwegen (2025): Sneeuwbol met motief uit Klokkarstua in Asker en Sneeuwbol met motief uit Kampen in Oslo. Binnenlands tarief 20g.
De geschiedenis van de sneeuwbol gaat terug tot de 19e eeuw. Op de Wereldtentoonstelling in Parijs in 1878 werden sneeuwbollen omschreven als presse-papiers met een wit poeder dat vallende sneeuw nabootste. De Oostenrijkse uitvinder Erwin Perzy populariseerde de sneeuwbol aan het einde van de 19e eeuw, toen hij probeerde een heldere operatielamp te ontwikkelen. Het effect deed hem denken aan sneeuwval, wat hem inspireerde om zijn eerste sneeuwbol te maken. Vanwege de grote vraag openden hij en zijn broer een winkel in Wenen, waar de productie tot op de dag van vandaag voortduurt als een familiebedrijf dat sneeuwbollen wereldwijd exporteert.
Bron: Noorse Post.
Nederland, Decemberzegels 2022
De sneeuwbol
Volgens Miriam Bos: De sneeuwbol die ik maakte voor de Decemberzegels (2022) van PostNL voelde als het perfecte onderwerp om toe te voegen aan de collectie. Als er iets is dat doet denken aan de feestdagen, dan is het wel zo’n sneeuwbol. En het leuke ervan was dat het me de kans gaf er een typisch Nederlandse scene aan toe te voegen. Ik koos voor de kenmerkende huisgevels die je nog veel ziet in oude Nederlandse steden. Van links naar rechts zie je een trapgevel, een halsgevel, een puntgevel, en een klokgevel. Het zouden grachtenpandjes kunnen zijn, maar ik heb ze expres niet op een specifieke straat gebaseerd. Dit is tevens één van de illustraties die geanimeerd werden door @blauw.gras voor de media campagne van PostNL. Zij laten het sneeuwen.
Bron: Miriam Bos.
Sneeuwpop
Een sneeuwpop (Nederland), of sneeuwman (België), is een menselijke gedaante van sneeuw, meestal door kinderen gemaakt. De ‘klassieke’ sneeuwpop bestaat uit drie grote bollen van sneeuw. De onderste, de grootste, stelt het onderlichaam voor. De middelste, zowel in hoogte als in grootte, is het middenlijf. De bovenste is de kleinste en stelt het hoofd voor. De onderste bol is in het algemeen voor de stevigheid het grootst.
België (2022): Een sneeuwbol met daarin een sneeuwman. Tarief: België.
De bollen van sneeuw worden gemaakt door een handgeknede sneeuwbal door de sneeuw te rollen. Als de bol geleidelijk zwaarder wordt, zal door het eigen gewicht de nieuw aangeplakte sneeuw beter aandrukken. Om het hoofd een gezicht te geven wordt het voorzien van twee ogen gemaakt van bijvoorbeeld twee steenkooltjes. Voor de neus wordt vaak gebruikgemaakt van een wortel of winterpeen. De mond kan van knopen worden gemaakt. De pop krijgt vaak een sjaal om zijn nek. De maker offert hiervoor soms zijn eigen sjaal op. En ten slotte krijgt hij een bezem die in de zijkant wordt gestoken. De sneeuwpop kan daarna nog verder worden versierd.
De Amerikaanse uitvinder Ignacio Marc Asperas kreeg in 2011 een patent op een techniek om ‘perfecte’ sneeuwpoppen te bouwen. De 25 pagina’s tellende werkbeschrijving beschreef onder andere hoe perfect symmetrische bollen voor het lichaam konden worden gerold, en op welke wijze de lichaamsdelen zoals armen en schouders gevormd dienden te worden.
Sjeik Mohammed Saleh Al Minjed uit Saoedi-Arabië sprak in 2015 een fatwa over het bouwen van sneeuwpoppen uit. Het afbeelden van levende wezens in sneeuw zou tegen de islam ingaan, en werd daarom niet toegestaan. Hij stelde als alternatief dat bijvoorbeeld schepen of gewassen in de sneeuw konden worden uitgebeeld.
15e Elfstedentocht 4 januari 1997
Op zaterdag 4 januari 1997 werd de 15e Elfstedentocht verreden en werd gewonnen door Henk Angenent bij de mannen en Klasina Seinstra bij de vrouwen. Dit was ook de laatste Elfstedentocht, die werd gehouden. Weervoorspellers denken dat de kans klein is dat in de toekomst nog deze tocht wordt gereden door de klimaatverandering. In deze special alles over deze Elfstedentocht en de Nationale Dag van de Elfstedentocht op 15 januari 2022. Ik heb een zeer uitgebreide blog hierover geschreven in 2022 en verwijs voor de fans met veel uitgaven van deze tocht: https://www.postzegelblog.nl/2022/01/04/25-jaar-15e-elfstedentocht-van-1997/
Fryslân Boppe! met speciale zegel en stempel op 4 januari 1997.
Meer info:
Eerdere Kersttradities blogs (meer dan 50 stuks):
https://www.postzegelblog.nl/tag/kersttradities/
Gerelateerde artikelen
Reacties (1)
Weer leuk geschreven!
Schrijf een reactie
(registratie is niet nodig)