In 1823 maakten de Verenigde Staten met de Monroe-doctrine duidelijk dat Europese inmenging in Amerika niet langer werd geaccepteerd. Wat hield dit politieke beginsel precies in, en welk doel diende het binnen het Amerikaanse buitenlandbeleid? Is er een verschil met de Trump-doctrine?
Gerelateerde artikelen
Monroe-doctrine
De Monroe-doctrine was een beginsel in de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten vanaf de 19e eeuw. De term is ontleend aan een toespraak die de Amerikaanse president James Monroe in 1823 hield voor het Amerikaans Congres. Monroe verklaarde elke vorm van Europese bemoeienis op het westelijk halfrond taboe, waarmee hij doelde op politiek ingrijpen in de pas kort onafhankelijke naties in Zuid-Amerika en op nieuwe pogingen Amerika te koloniseren. Monroe beloofde evenwel de bestaande kolonies in handen van de Europese machten te respecteren.
(Deze Liberty Issue-postzegel toont James Monroe (1758 – 1831), de vijfde president van de Verenigde Staten. Jefferson is een van de Founding Fathers van de Verenigde Staten. Hij werd geboren in de kolonie Virginia in 1758. Monroe diende in het Continentale Leger tijdens de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog. Hij bekleedde gekozen functies in het Huis van Afgevaardigden van Virginia, het Continentale Congres, de Senaat van de Verenigde Staten en als gouverneur van Virginia. Hij werd in 1794 benoemd tot minister in Frankrijk en speelde een sleutelrol in de onderhandelingen over de Louisiana Purchase. Monroe werd tweemaal gekozen tot president van de Verenigde Staten en werd in 1820 zonder tegenkandidaten herkozen. Zijn bekendste bijdrage aan het buitenlands beleid was de Monroe-doctrine, die Europese pogingen om zich te bemoeien met de koloniën in Noord- en Zuid-Amerika beschouwde als daden van agressie die Amerikaanse interventie vereisten.)
De toespraak van Monroe was een reactie op de Franse inval in Spanje, waarbij in Spanje namens de Heilige Alliantie de liberale Grondwet van Cádiz buiten werking werd gesteld. De afgezette liberalen deden een beroep op de Amerikanen om tussenbeide te komen in Spanje. In zijn boodschap aan het Congres wees president Monroe een Amerikaanse bemoeienis met Spanje van de hand. Tegelijk waarschuwde hij, dat Europese restauratiepogingen in Zuid-Amerika niet zouden worden geaccepteerd.
Monroe hoopte met het verbod op interventie ook een stokje te steken voor mogelijke Europese pogingen om het Amerikaanse expansieproces te saboteren. Vooral de Britten, de Spanjaarden en de Russen werden met argusogen gadegeslagen, omdat ze aangrenzende territoria op het continent hadden. Daarnaast hadden vele kolonies in Zuid-Amerika met succes hun onafhankelijkheid bevochten, waarna ze al gauw diplomatieke erkenning van de Verenigde Staten hadden verworven. Om de voormalige kolonisatoren, Spanje voorop, iedere lust te ontnemen de nieuwe naties weer onder hun gezag te brengen, verbood Monroe daarom kolonisatie op het westelijk halfrond. Kolonies die de onafhankelijkheidsgolf hadden doorstaan respecteerde hij echter wel.
De Monroe-doctrine was defensief bedoeld, namelijk om het interne Amerikaanse expansieproces veilig te stellen. Monroes ideeën waren vooral ingegeven door pragmatisme. De Verenigde Staten zouden er pas rond 1850 in slagen het territorium tot ongeveer de huidige omvang uit te breiden, door enkele gebiedsaankopen en oorlogen met Spanje en Mexico. Alaska en Hawaï zouden nog later volgen.
Trump-doctrine
Begin januari 2026 verwees de Amerikaanse president Donald Trump expliciet naar de Monroe-doctrine naar aanleiding van een militaire operatie die leidde tot de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro. Volgens Washington zou het regime-Maduro buitenlandse tegenstanders van de Verenigde Staten hebben toegelaten en daarnaast militaire capaciteiten hebben opgebouwd die een bedreiging vormden voor Amerikaanse belangen in de regio. Na hun overbrenging naar de Verenigde Staten werden de Venezolaanse president en zijn vrouw aangeklaagd wegens ‘narcoterrorisme’.
Daags na de operatie stelde Trump dat de ontwikkelingen in Venezuela in strijd waren met “kernprincipes van het Amerikaanse buitenlandbeleid” en verwees daarbij ook naar de historie. In toespraken en beleidsdocumenten sprak de regering over een mogelijke ‘Trump Corollary’ op de Monroe-doctrine, bedoeld om de Amerikaanse invloed op het westelijk halfrond opnieuw te bevestigen.
Historici en politicologen wezen erop dat de Monroe-doctrine vaker is aangehaald om Amerikaans ingrijpen in Latijns-Amerika te legitimeren. Het oorspronkelijke negentiende-eeuwse beginsel zou bovendien geen vastomlijnd juridisch kader voor hedendaagse militaire interventies bieden.
Bron: Historiek.
Meer info:
Alles over de Monroe-doctrine:
https://historiek.net/monroe-doctrine-1823-uitleg-betekenis/135846/
Eerdere USA blogs: https://www.postzegelblog.nl/tag/usa/
Gerelateerde artikelen
Reacties (0)
Schrijf een reactie
(registratie is niet nodig)