Beschrijving Willem Drees

Willem Drees (5 juli 1886 – 14 mei 1988) van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP) en de latere Partij van de Arbeid (PvdA). Hij is minister-president van 1948 tot 1958 van ons land geweest en wordt als een van de belangrijkste naoorlogse Nederlandse politici geschouwd.
Zijn grootste, bekendste en politiek-maatschappelijk verdienste is de invoering van de sociale zekerheid in ons land. Hij heeft de basis met de Noodwet Ouderdomsvoorziening in 1947 gelegd, wat later in 1956 de definitieve Algemene Ouderdomswet (AOW) is geworden. Hierdoor kregen ouderen voor het eerst een gegarandeerd basispensioen op 65-jarige leeftijd. Dit principe stond destijds in de volksmond bekend als ‘trekken van Drees’.

Karakteristieke verschijning

Drees straalt op deze postzegelafbeelding zelfvertrouwen, rust en waardigheid uit door zijn statige en rechtopstaande houding met op de achtergrond zijn vaag te herkennen werkplek het kamergebouw, waarmee zijn autoriteit wordt benadrukt.

Drees stond bekend om zijn formeel sobere levens- en kledingstijl, die bestond uit een donkerkleurig, goed passend pak, vest, donkerkleurige stropdas, lange jas (vaak donkere regenjas of overjas) en in zijn hand een leren tas naar zijn werk met daarin boterhammen voor de lunch, zelfs toen hij de hoogste politieke functie van het land bekleedde.
Deze levensstijl en gewoonte pasten goed bij zijn bijnaam ‘Vadertje Drees’ en de naoorlogse periode van wederopbouw, waarin soberheid de norm was. Hij was een zeer pragmatisch ingestelde persoon: “Niet alles kan en zeker niet alles tegelijk.”

Na gedane arbeid…

Op de cover van het weekblad GRAFICUS (voor Grafische & Communicatie-industrie) van 21 mei 1987 is een groot gedeelte van een bijzonder onconventionele postzegel-ontwerpschets van de Nederlandse politicus Willem Drees in kleur afgedrukt ter gelegenheid van zijn 100e verjaardag op 5 juli 1986 (eerste dag van uitgifte 1 juli 1986).

Grafisch ontwerper Jan van Toorn heeft in de voorbereidingsperiode van het postzegelontwerp van de Drees-postzegel talrijke foto’s onder ogen gehad totdat hij geheel onverwachts een foto vindt waarbij Drees in zijn nette regeringswerktenue languit (broekspijpen en zwarte schoenen ontbreken) met horlogeketting in de Scheveningse duinen ligt, uitkijkend in de verte.
Deze bijzondere foto dient uiteraard in overdrachtelijke zin bekeken, begrepen en uitgelegd te worden. Een door een breed publiek gewaardeerd staatsman blikt na gedane arbeid in figuurlijke zin terug over zijn loopbaan en ons land (met de leesrichting mee).
Hij doet dat ongeremd en breed uitgemeten op deze ontwerpschets: de postzegel is niet voorzien van een witte, het zicht belemmerende postzegelrand.

Zie deze schets als een speelse benadering van Van Toorn. De ontwerper heeft ongetwijfeld vooraf al geweten dat een goedkeuring van deze informele schets er niet in zou kunnen zitten. Deze verbeelding past niet in het gebruikelijk achtenswaardige patroon van deze minister-president van ons land. Het stemt niet overeen met de betekenis die Willem Drees in ons land heeft nagelaten.

Ouderdomsvoorziening

De ouderdomsvoorziening is een politiek sociaal-maatschappelijk en economisch hoogtepunt. De voorziening (aanvankelijk staatspensioen, later Algemene OuderdomsWet [AOW] genoemd) is door Willem Drees en de zijnen na een lange politieke strijd in de Kamer en daarbuiten in 1947 gerealiseerd. Oud en arm behoort door de invoering van deze sociale verworvenheid tot het verleden. Toch was er enige kritiek op de pensioenregeling: “ ‘t Is toch beneden je waardigheid?
Het doodt de lust om voor de oude dag te zorgen.”

* Op de tab van de postzegel die in 1999 is uitgegeven, staat al een bedenking, die tegenwoordig 27 jaren later in actualiteit voortdurend toeneemt: “Het systeem wankelt: veel ouderen, weinig jongeren. Het zoeken is naar een rechtvaardige oplossing.”
* De zelfverzekerde uitstraling van Drees komt overeen met die van een zwart-wit pasfoto. De voorziening wordt met belastinggeld door de Nederlandse vlag gedekt. De oranjekleurige frankeerwaarde verhoogt het Nederlandse karakter nogmaals.
* De zwart-wit foto verwijst met de kleur naar een oudere datum, toen de krantenfoto tot in midden tachtiger jaren van de vorige eeuw ook nog die kleur gebruikte. Naderhand kwam de kleurenfoto in zwang, wat blijkt een deel van de postzegels van het postzegelvel ‘Hoogtepunten uit de 20e eeuw’.
* Bij een oppervlakkig aanschouwing van deze postzegel met tab doet vermoeden dat het tekst- en beeldgedeelte uit twee even grote delen bestaat. Het typografisch-informatieve gedeelte en het fotografisch beelddeel is gescheiden door een denkbeeldige perforatie. Om bij het plakken van de postzegel op poststukken de combinatie beeld-en-tekst wezenlijk in stand te houden, loopt het wit van de marge buiten de perforatie door in het beeld.
* Ontwerpers zijn Hans Bockting & Will de l’ Ecluse van deze emissie.

Vernieuwing en vooruitgang

Het postzegelvel ‘Hoogtepunten uit de 20e eeuw’ belicht, met Willem Drees en negen andere markante onderwerpen, belangrijke personen, gebeurtenissen en vernieuwingen die het leven in Nederland ingrijpend hebben veranderd. Deze momenten en ontwikkelingen hebben het bestaan van Nederlanders in de afgelopen eeuw aantoonbaar aantrekkelijker, comfortabeler en sociaal zekerder gemaakt. De opname van Drees in dit geheel onderstreept zijn rol als grondlegger van voorzieningen die tot op de dag van vandaag doorwerken in het dagelijks leven.

Belangrijke aspecten van de uitgave

Om de betekenis van dit postzegelvel goed te duiden, zijn de belangrijkste kenmerken hieronder samengevat:
Thema: Overzicht van bepalende momenten en iconen uit de 20e eeuw in Nederland.
Uitgave: Officieel postzegelvel met 10 verschillende zegels, geliefd bij verzamelaars.
Ontwerp: Weerspiegelt zowel de geschiedenis als de grafische vormgeving van de periode.
Beschikbaarheid: Regelmatig aangeboden via verzamelplatforms zoals Marktplaats, LastDodo en Europost Filatelie & Numismatiek.

Daarmee vormt dit postzegelvel niet alleen een visueel tijdsbeeld, maar ook een tastbare samenvatting van de maatschappelijke, technologische en culturele ontwikkeling van Nederland in de 20e eeuw.

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels

Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?