Het zou één van de spectaculairste historische vondsten ooit in Nederland kunnen zijn: in een kerk in Maastricht is een skelet ontdekt dat mogelijk toebehoort aan de beroemde Franse musketier d’Artagnan. Waar het stoffelijk overschot van de Franse volksheld is gebleven, is al honderden jaren een mysterie. Kent u het verhaal van De Drie Musketiers, d’Artagnan, Alexandre Dumas en koning Lodewijk XIV?
Gerelateerde artikelen
Alexandre Dumas
Alexandre Dumas père (Villers-Cotterêt, 24 juli 1802 – Puys, 5 december 1870) was een bekend Frans schrijver van voornamelijk historische romans en artikelen. Op boeken wordt vaak de naam Alexandre Dumas gebruikt, maar de correcte naam is Alexandre Dumas père. Dit komt omdat er anders verwarring kan ontstaan met zijn zoon, Alexandre Dumas fils, die ook schrijver was.
Dumas maakte vaak gebruik van ghostwriters, die hem hielpen met zijn boeken, maar zij konden dit niet doen zonder de enorme verbeeldingskracht van Dumas. Dumas werd en is geliefd vanwege de vele actie in zijn boeken, maar ook voor de plotwendingen en zijn gevoel van de correctheid van historische feiten. Veel boeken werden zowel als boek als in de krant (feuilleton) uitgegeven. Dumas wist herkenbare personages in de Franse literatuur tot leven te wekken, maar er was ook kritiek. Volgens veel critici ontbrak de literaire waarde (hoewel daar nu anders over gedacht wordt) en bekritiseerde men het gebruik van ghostwriters. Zijn grootste concurrent was Victor Hugo en hij werkte hem dan ook tegen.
Haiti (1961): Familie Dumas. Haïti is de geboorteplaats van de eerste Alexandre Dumas, die generaal werd en de vader was van de auteur van De Graaf van Monte Cristo.
De bekendste werken van Alexandre Dumas zijn De graaf van Monte-Cristo en De drie Musketiers. Daarnaast schreef hij nog andere boeken, zoals De zwarte tulp, Twintig jaar later en De burggraaf van Bragelonne.
De Drie Musketiers
De drie musketiers (Frans: Les trois mousquetaires) is een roman, geschreven door de Franse schrijver Alexandre Dumas. Het boek werd voor het eerst gepubliceerd in 1844. Daarvoor schreef Dumas voor een Parijse krant regelmatig stukjes van het verhaal.
Dumas liet zich inspireren door bestaande verhalen, grotendeels waargebeurd, die gebundeld waren in een boek dat in de bibliotheek van Marseille stond. Hij heeft het boek daar geleend, mee naar Parijs genomen en nooit meer teruggebracht. In dit boek stonden de heldendaden beschreven van diverse legendarische musketiers uit de zeventiende eeuw.
De roman speelt zich af rond 1627, ten tijde van kardinaal Richelieu en koning Lodewijk XIII. De drie musketiers (een soort van eregarde voor de Franse koning in de 17e eeuw) zijn Aramis, Athos en Porthos. Hoewel ze bekendstaan als de drie musketiers spelen hun avonturen zich af met vier personen. De vierde musketier is waarschijnlijk zelfs de bekendste: D’Artagnan. Hun beroemde motto was: “Eén voor allen en allen voor één”. In het Latijn: “Unus pro omnibus, omnes pro uno”. Deze spreuk is het nationale devies van Zwitserland en van de fictieve Drie Musketiers, naar het verhaal van Alexandre Dumas.
D’Artagnan
Charles de Batz de Castelmore, graaf van Artagnan (Lupiac, 1611 – Maastricht, 25 juni 1673) was ‘eerste musketier’ in het leger van de Franse koning Lodewijk XIV. Hij werd geromantiseerd in de boeken van Alexandre Dumas onder de naam D’Artagnan, een naam die hij ook zelf gebruikte. Hij stierf tijdens het beleg van Maastricht (1673).
Standbeeld d’Artagnan by Gustave Doré. Bronze, 1883. Place du Général-Catroux, Paris XVIIe arrondissement, France. Foto: ignis / Wikipedia.
In juni 1673 leidde de 62-jarige D’Artagnan als gardeofficier van Lodewijk XIV, samen met de vestingingenieur Sébastien Le Prestre de Vauban, de belegering van Maastricht. Toen de Franse musketiers de stad bestormden kwam hij in de vestingwerken buiten de Tongersepoort om het leven door een musketkogel door zijn keel. Vier musketiers stierven bij pogingen om het lichaam van D’Artagnan uit de vuurlinie te halen. Lodewijk XIV, die bij het beleg aanwezig was, was zeer ontdaan en schreef diezelfde avond aan zijn vrouw, koningin Maria Theresia: “Madame, ik heb D’Artagnan verloren, in wie ik het grootste vertrouwen had en die altijd goed voor me was”. Vijf dagen later, op 30 juni 1673, viel Maastricht en trokken de Fransen zegevierend de stad in.
Gravure: Beleg van Maastricht in 1673. Bron: Wikipedia.
D’Artagnans graf is onbekend. De Franse historica Odile Bordaz, directrice van het museum en militair archief van Vincennes en auteur van een biografie over D’Artagnan, is van mening dat hij waarschijnlijk begraven ligt in of bij de Sint-Peter-en-Pauluskerk in Wolder, een dorp in de gemeente Maastricht. Wolder was de plaats waar de koninklijke tent van Lodewijk XIV stond tijdens het beleg van 1673. De koning liet dagelijks een heilige mis opdragen in de dorpskerk en het zou om die reden niet vreemd zijn als D’Artagnan in de voorganger van de eind negentiende eeuw gebouwde kerk begraven ligt. Bordaz zou in 2008 een aanvraag ingediend hebben voor een opgravingsvergunning, maar deze is niet verleend. Een tweede poging in 2019 om in of rondom de kerk te zoeken naar het graf van D’Artagnan mislukte eveneens.
Na een vloerverzakking werd aanvang 2026 in de kerk per toeval een skelet aangetroffen. In het graf bevond zich een Franse munt uit 1660 en een musketkogel. Onderzoekers verzamelden DNA-monsters om na te gaan of de overblijfselen van D’Artagnan konden zijn. Het skelet werd gevonden op de plek waar tijdens het leven van D’Artagnan het hoofdaltaar had gestaan. Dat gaf de onderzoekers de indruk dat de overblijfselen van een voornaam persoon zijn. Het eerste onderzoek in München mislukte omdat de monsters te weinig DNA-materiaal bleken te bevatten. Voor dit onderzoek werden twee tanden vermalen. Het skelet zelf werd voor onderzoek overgebracht naar de Hogeschool Saxion in Deventer.
Meer info:
Visit Maastricht en D’Artagnan:
https://www.visitmaastricht.com/nl/blog/ontdek-de-geschiedenis-van-dartagnan-in-maastricht
L1 nieuws over D’Artagnan:
Gerelateerde artikelen
Reacties (0)
Schrijf een reactie
(registratie is niet nodig)