400 jaar geleden in 1626 werd Jan Steen geboren in Leiden. In de postzegelcatalogus kwam ik deze bijzondere kunstschilder drie keer tegen. Hoewel de naam Steen niet naar het Stenen-tijdperk verwijst, heeft zijn naam toch wel met ‘stenen’ te maken.
Gerelateerde artikelen
Zomerzegels 1940
In 1935 worden voor het eerst de zomerzegels uitgegeven. Ieder jaar een serie met een toeslag voor Sociaal en Cultureel werk. Deze zomerzegels bestonden de eerste jaren uit een portrettengalerij van beroemde Nederlanders. Zo ook in 1940. Wat ik bijzonder vind is dat Jan Steen twee keer in deze serie is opgenomen. Een groen exemplaar met frankeerwaarde van 5 cent en een rood exemplaar met een frankeerwaarde op de oorspronkelijke zegel (ook) van 5 cent maar met een opdruk van 7,5 cent. Wat zou de reden zijn geweest van deze opdruk? Een foutje om twee keer een zegel van 5 cent te drukken? Of was er ook behoefte aan een postzegel van 7,5 cent en heeft men dat op deze manier opgelost?
Ik vermoed dat de ontwerper van deze Jan Steen postzegel gebruik heeft gemaakt van een zelfportret van Jan Steen uit 1670. Alleen de arm is anders. Dit schilderij hangt in het Rijksmuseum.
300ste sterfdag Jan Steen.
Jan Steen overlijdt in 1679 en wordt begraven in de Pieterskerk in Leiden. Een prachtige kerk, niet ver van de straat waar Jan Steen in Leiden woonde.
Pieterskerk in Leiden
Zijn overlijden wordt 300 jaar later in 1979 herdacht met een postzegel. Op deze zegel zien we een vrolijke Jan Steen staan. Dat is wel kenmerkend voor hem. Op veel van zijn schilderijen komen we vrolijke taferelen tegen. Ook ziet men geregeld een klein kooikershondje erop staan.
Op bovenstaand schilderij zien we een bekend tafereel: ‘Het Huishouden van Jan Steen’.
1999: 17e Eeuwse Nederlandse schilderkunst
En in 1999 werd er een postzegel over Jan Steen uitgegeven in een vel met tien Nederlandse kunstschilders uit de 17e eeuw. Hierop zien we het schilderij van Jan Steen genaamd ‘In weelde siet toe’. Dit schilderij is te zien in het Kunsthistorisch museum in Wenen.
In weelde siet toe
De schoonvader van Jan Steen
De schoonvader van Jan Steen was de kunstschilder Jan van Goyen. Daar heeft Jan ook les van gekregen. Van Goyen zelf is bekend geworden door zijn landschapschilderijen, zoals we op dit schilderij zien, dat in een museum in Schwerin hangt.
rivierlandschap
De naam Jan Steen
Bij zijn geboorte in Leiden heette Jan Steen nog Jan Havickszoon naar zijn vader Havick. Pas later is de toevoeging ‘Steen’ daarbij gekomen. Hoe kwam dat? Leiden breidde in die tijd snel uit en er kwamen steeds meer Jannen, waarvan de vader Havick heette. Dat werd dus verwarrend met al die Jan Havickszonen. Om duidelijkheid te scheppen moest er een toevoeging komen. Jan Havickszoon woonde in de buurt van het Steenschuur. Zeer waarschijnlijk komt daar Jans toevoeging van Jan (Havickszoon) Steen vandaan.
Steenschuur Leiden
Het Steenschuur is één van de oudste grachten van Leiden, gegraven in de 13e eeuw als eerste verdedigingsgracht. Het Steenschuur is vermoedelijk vernoemd naar een schuur waar stenen lagen opgeslagen voor de bouw van het Gravensteen. Stenen waren in de tijd erg duur. Het kwam zelfs voor dat rechters bij een overtreding een boete gaven van een steen. Van dat geld werd dan een steen gekocht, die werd gebruikt voor de bouw. Daar komt de uitdrukking vandaan ‘een steentje bijdragen’. Men woonde in die tijd in huis van hout. Had je al een stenen huis, dan was je ‘steenrijk’. Had je geen geld voor een houten huis, dan woonde je op straat en was je dus ‘straatarm’. ‘Steenrijk en straatarm’ is nu een succesvolle tv-serie.
Straatnaambord in Leiden
Gerelateerde artikelen
Reacties (0)
Schrijf een reactie
(registratie is niet nodig)