De laatste dagen van Berlijn - Postzegelblog

De laatste dagen van Berlijn

4

De Slag om Berlijn duurde van eind april tot begin mei 1945. Russische strijdkrachten hadden de stad omsingeld. De stad werd zwaar verdedigd door troepen van de SS en de SA. Onder de soldaten bevonden zich vele buitenlandse, vooral Franse vrijwillige SS’ers, die onder andere de Rijksdag verdedigden.

De Duitse postdienst werkte ondanks alle problemen zo goed als zo kwaad mogelijk door en de postkantoren bleven ook toegankelijk voor de weinige klanten. Formeel werd de laatste postzegel van het toenmalige Grootduitse Rijk uitgegeven in februari 1945 en was opgedragen aan de Volkssturm.

13

Twee postzegels zouden worden uitgegeven op 20 april 1945. De eerste postzegel was gewijd aan de SA, de zogenoemde Sturmabteilung of bruinhemden. Deze beschermingsdienst was in 1921 opgericht door Adolf Hitler en had toen de taak om partijvergaderingen van de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij, de NSDAP, te beschermen als een soort knokploeg. De postzegel was ontworpen door René Ahrlé, een Duitse grafisch kunstenaar uit Frankfurt am Main. Hij was ook schilder en fotograaf. Rechtsboven in de postzegel is het embleem van de SA te zien.

De tweede postzegel was gewijd aan de SS, de verkorting voor Schutzstaffel. Zij werden de zwarthemden genoemd. Deze beschermingsdienst was in 1925 opgericht als persoonlijke lijfwacht van Adolf Hitler. Na de oorlog, bij de processen in Neurenberg, is deze groepering formeel als misdadige organisatie aangemerkt. Het was een van de meest beruchte onderdelen van de Duitse krijgsmacht en had vele buitenlandse vrijwilligers onder de gelederen. De postzegel werd ontworpen door Erich Meerwald die ook het ontwerp voor de postzegel gewijd aan de Volkssturm had vervaardigd. De ontwerper was een Duitse kunstschilder en had als hobby postzegels verzamelen. In opdracht van de Duitse Reichspost heeft hij vanaf 1939 vele postzegels ontworpen.

Vanwege de oorlogsomstandigheden was de levering van nieuwe postzegels die gedrukt waren in de Staatsdrukkerij te Wenen, niet meer aan alle postkantoren mogelijk. De eerste voorraden waren aan Berlijn geleverd en slechts aan enkele postkantoren gezonden. Het was dan ook mogelijk dat deze postzegels, die veelal alleen werden verstrekt als men over een ‘Sammlerausweis’ beschikte, ook gestempeld werden, meestal op verzoek. De eerste dag van uitgifte was oorspronkelijk vastgesteld in maart 1945 maar besloten werd deze te verschuiven naar 20 april 1945. Dat viel samen met de geboortedag van Hitler. Onder andere de volgende postkantoren in Berlijn beschikten over de postzegels: Berlijn C 2, C 25, NO 18 en W 35. Men ziet dan ook wel losse postzegels gestempeld met een van deze stempels, meestal niet ‘vol’ maar fragmentarisch. Daarbij is het van belang dat ook de datum goed leesbaar is. Omdat gestempelde postzegels door beambten van die postkantoren vrij zeldzaam zijn, is het altijd noodzakelijk dat deze vergezeld gaan van een keuringsrapport. Ook al is de datum goed herkenbaar. Een van de bekendste keurmeesters op dit gebied is de heer Schlegel.

Hij bracht vaak zijn kenmerk als stempelafdruk aan op de achterzijde van de zegels met zijn naam: SCHLEGEL D BPP, of SCHLEGEL A BPP. Een andere naam is Dr. DECHSNER BPP. Maar er behoort ook een certificaat bij. Een stempelafdruk van een keurmeester alleen op de postzegel biedt nog geen garantie, want ook die kunnen vervalst zijn.

Vervalsingen met nagemaakte stempels zijn meestal gemakkelijk herkenbaar, zoals bovenstaand voorbeeld laat zien. Maar een afdruk van een stempel waarbij geen datum te zien is of met een datum van vóór 20 april 1945 kan vrijwel altijd als ‘vals’ worden aangemerkt.

Ongetande postzegels zijn ook in omloop gekomen. Deze zijn afkomstig van de Staatsdrukkerij te Wenen en op illegale wijze daaruit verdwenen na de capitulatie. Ze zijn dan ook te beschouwen als niet-afgewerkte zegels.

Verder kunnen vele plaatfouten worden gevonden, zoals het haakje bovenin de rand van de postzegel. En uiteraard druktoevalligheden, foutjes die slechts eenmaal voorkomen, zoals de ‘kras’ over het gelaat van de soldaat.

 

Of misperforaties zoals bovenstaande zegel met velrandje. De postzegels werden gedrukt in vellen van 50 stuks. Op 29 april 1945 was de opmars van de Russische troepen gevorderd tot het centrum van Berlijn en op 2 mei 1945 kregen de Duitse troepen bevel de wapens neer te leggen.

In de Staatsdrukkerij te Wenen lagen nog twee postzegels gereed, een gewijd aan de N.S.K.K., het Kraftfahrkorps, en een aan het Fliegerkorps. Deze twee postzegels werden ook na de capitulatie op illegale wijze in omloop gebracht. Daarmee werd het bestaan van het Grootduitse Rijk beëindigd. Het land lag in puin, velen soldaten en burgers waren gedood en de ellende was groot. Toch heeft een aantal ‘postzegelverzamelaars’ gebruik gemaakt van de wanorde om hun slag te slaan. Van het resultaat heeft u hiermee kennis kunnen nemen. Een afsluiting van een wereldoorlog, hopelijk beleven wij dat nooit meer.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Duitsland Oostenrijk Duitse rijk Tweede wereldoorlog



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (8 stemmen, gemiddeld: 4,25 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Reacties (4) Schrijf een reactie

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)