De postzegels
Op het postzegelvel zijn negentien kleurenfoto’s van de in 1990 overleden fotograaf afgebeeld. De aanleiding voor de uitgifte is de noodzakelijke restauratie van de 45.000 kleurendia’s van Ed van der Elsken die door schimmel zijn aangetast. Dit restauratieproject van het Nederlands Fotomuseum wordt onder de aandacht van het grote publiek gebracht met een tentoonstelling dit jaar op De Parade, van 23 juni tot 28 augustus in achtereenvolgens Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Amsterdam. Voor twee eerdere postzegeluitgiftes heeft PostNL werk van Van der Elsken gebruikt, Tussen twee culturen (2001) en 10 voor Nederland (2006). Het postzegelvel Ed van der Elsken besteedt aandacht aan de kleurenfotografie van een van de meest invloedrijke fotografen van Nederland. Het grootste deel van de foto’s is afkomstig uit EYE LOVE YOU. Dit is het eerste kleurenfotoboek dat Van der Elsken in 1977 publiceerde. Ter gelegenheid van het restauratieproject brengen het Nederlands Fotomuseum en de uitgevers Lecturis en Bas Lubberhuizen deze zomer een heruitgave van EYE LOVE YOU uit.
Het ontwerp
Op negen van de tien postzegels op het vel Ed van der Elsken zijn twee kleurenfoto’s gecombineerd. Op de tiende postzegel staat naast de afgebeelde foto de titel van Van der Elskens bekendste kleurenfotoboek: EYE LOVE YOU. Voor vrijwel alle foto’s op de postzegels is dezelfde uitsnede gebruikt als Van der Elsken hanteerde. De foto’s zijn geplaatst op een zwart vlak met daarin de naam van de fotograaf in kapitalen, met gebruik van dezelfde kleuren als in de titel van het fotoboek EYE LOVE YOU. In het wit onder het zwarte vlak staan de sorteerhaak en de waardeaanduiding Nederland 1. Door het gebruik van het zwarte vlak zijn alle foto’s zwart gekaderd, wat de indruk wekt dat het postzegelvel uit vijf filmstroken bestaat. Op de tabs links en rechts lopen de zwart vlakken door om ruimte te bieden voor een korte typering van de fotograaf en cineast Van der Elsken (1925-1990). Op de velrand staan bovenaan de handtekening van Van der Elsken en het logo van het Nederlands Fotomuseum, op de velrand onderaan het logo van PostNL, het artikelnummer en de barcode. Voor de typografie is gebruikgemaakt van de Rockwell (Frank Hinman Pierpont, 1934) en de Univers (Adrian Frutiger, 1957). De typemachineletter op de postzegeltabs is door het ontwerpbureau Stout/Kramer zelf gemaakt op basis van de Courier.
De ontwerper
De meeste foto’s op het postzegelvel Ed van der Elsken komen uit diens fotoboek EYE LOVE YOU uit 1977. “De vormgeving van dat boek is de inspiratie geweest voor het ontwerp van het postzegelvel”, aldus ontwerper Marco Stout, die samen met Evelyne Kramer tekende voor het ontwerp. “Het is een uniek boek, met prachtige foto’s over alle aspecten van het leven. Eerst zijn we dat boek grondig gaan analyseren. Uiteindelijk hebben we bepaalde elementen uit het boek, zoals het verhalende karakter, het gebruik van zwarte kaders, het bijzondere handschrift en typografie, in het ontwerp van het postzegelvel laten terugkeren.” Tijdens de analyse van het boek werden allerlei pagina’s uit het boek gefotografeerd en op een contactvel afgedrukt. Marco Stout: “Ed van der Elsken vertelt een verhaal. Het boek is als een film. Een spread in het boek bestaat vaak uit een combinatie van beelden. Wij wilden dat behouden. Dus niet één, maar twee foto’s op elke postzegel plaatsen. Maar wel nieuwe beeldcombinaties waardoor nieuwe, spannende verhalen ontstaan. Niet op basis van een inhoudelijk plan, maar spontaan om ook het toeval toe te laten. Dan zie je achteraf dat er mooie verbindingen tot stand komen. Knieën die dezelfde kant op wijzen, jongens die naar meisjes kijken, horizonnen die doorlopen, krulhaar bij krulhaar.“ Uit een vergelijking met de oorspronkelijke foto’s blijkt dat de uitsneden van de foto’s nauwelijks zijn aangepast. “Dat hoort ook”, zegt Marco Stout. “Het gevolg van die aanpak is dat de maatvoering van de twee foto’s op een postzegel niet altijd perfect op elkaar aansluit. Dat geeft juist de goede spanning in de lay-out. Het imperfecte en de rol van het toeval vinden wij heel erg passen bij het werk van Van der Elsken.” Voor Marco Stout is Van der Elsken een fascinerende straatfotograaf die als geen ander in staat was de tijd waarin hij leefde in beeld te brengen. “In zijn werk staat de mens centraal. Dat zie je ook in dit postzegelvel, waarop in totaal meer dan veertig personen zijn afgebeeld. Er is zoveel te zien op die foto’s. Dat is ook de reden geweest dat we de velrand zo rustig mogelijk hebben vormgegeven met vooral veel wit. We hebben geprobeerd met dit postzegelvel Van der Elsken zo goed mogelijk recht te doen: hij is een van de beste fotografen die Nederland ooit gehad heeft. Een echt geëngageerde straatfotograaf, een man die als geen ander het tijdsbeeld kon vangen met heel persoonlijke fotografie. Zijn beelden zijn als een stedelijke road-movie. Wanneer je in EYE LOVE YOU zijn fotobijschriften leest, hoor je hem gewoon praten.” Over de ontwerpers Marco Stout (Visuele communicatie, WDKA, 1995) en Evelyne Kramer (Visuele communicatie, WDKA, 1997) werken samen onder de naam Stout/Kramer, bureau voor visuele communicatie. Hun werkwijze kenmerkt zich door het bewustzijn van de positie die een ontwerper kan innemen in het proces. Stout/Kramer treedt daardoor vaak buiten de gebaande paden van het grafisch ontwerp. Stout/Kramer werkt in opdracht en initieert projecten. Tot hun opdrachtgevers behoren organisaties zoals de gemeente Rotterdam, Platform Wederopbouw Rotterdam, Boom Uitgevers, PostNL, University of Dundee en diverse architectenbureaus.
Technische specificaties
Zegelformaat 36 x 25 mm
Tanding 14 ½ : 14 ½
Papier normaal met fosforopdruk
Gomming synthetisch
Druktechniek offset
Oplage 167.000 velletjes
Drukkerij Cartor Security Printing, Frankrijk
Drukkleuren postzegel geel, magenta, cyaan en zwart
De postzegels
Op het postzegelvel zijn negentien kleurenfoto’s van de in 1990 overleden fotograaf afgebeeld. De aanleiding voor de uitgifte is de noodzakelijke restauratie van de 45.000 kleurendia’s van Ed van der Elsken die door schimmel zijn aangetast. Dit restauratieproject van het Nederlands Fotomuseum wordt onder de aandacht van het grote publiek gebracht met een tentoonstelling dit jaar op De Parade, van 23 juni tot 28 augustus in achtereenvolgens Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Amsterdam. Voor twee eerdere postzegeluitgiftes heeft PostNL werk van Van der Elsken gebruikt, Tussen twee culturen (2001) en 10 voor Nederland (2006). Het postzegelvel Ed van der Elsken besteedt aandacht aan de kleurenfotografie van een van de meest invloedrijke fotografen van Nederland. Het grootste deel van de foto’s is afkomstig uit EYE LOVE YOU. Dit is het eerste kleurenfotoboek dat Van der Elsken in 1977 publiceerde. Ter gelegenheid van het restauratieproject brengen het Nederlands Fotomuseum en de uitgevers Lecturis en Bas Lubberhuizen deze zomer een heruitgave van EYE LOVE YOU uit.
Het ontwerp
Op negen van de tien postzegels op het vel Ed van der Elsken zijn twee kleurenfoto’s gecombineerd. Op de tiende postzegel staat naast de afgebeelde foto de titel van Van der Elskens bekendste kleurenfotoboek: EYE LOVE YOU. Voor vrijwel alle foto’s op de postzegels is dezelfde uitsnede gebruikt als Van der Elsken hanteerde. De foto’s zijn geplaatst op een zwart vlak met daarin de naam van de fotograaf in kapitalen, met gebruik van dezelfde kleuren als in de titel van het fotoboek EYE LOVE YOU. In het wit onder het zwarte vlak staan de sorteerhaak en de waardeaanduiding Nederland 1. Door het gebruik van het zwarte vlak zijn alle foto’s zwart gekaderd, wat de indruk wekt dat het postzegelvel uit vijf filmstroken bestaat. Op de tabs links en rechts lopen de zwart vlakken door om ruimte te bieden voor een korte typering van de fotograaf en cineast Van der Elsken (1925-1990). Op de velrand staan bovenaan de handtekening van Van der Elsken en het logo van het Nederlands Fotomuseum, op de velrand onderaan het logo van PostNL, het artikelnummer en de barcode. Voor de typografie is gebruikgemaakt van de Rockwell (Frank Hinman Pierpont, 1934) en de Univers (Adrian Frutiger, 1957). De typemachineletter op de postzegeltabs is door het ontwerpbureau Stout/Kramer zelf gemaakt op basis van de Courier.
De ontwerper
De meeste foto’s op het postzegelvel Ed van der Elsken komen uit diens fotoboek EYE LOVE YOU uit 1977. “De vormgeving van dat boek is de inspiratie geweest voor het ontwerp van het postzegelvel”, aldus ontwerper Marco Stout, die samen met Evelyne Kramer tekende voor het ontwerp. “Het is een uniek boek, met prachtige foto’s over alle aspecten van het leven. Eerst zijn we dat boek grondig gaan analyseren. Uiteindelijk hebben we bepaalde elementen uit het boek, zoals het verhalende karakter, het gebruik van zwarte kaders, het bijzondere handschrift en typografie, in het ontwerp van het postzegelvel laten terugkeren.” Tijdens de analyse van het boek werden allerlei pagina’s uit het boek gefotografeerd en op een contactvel afgedrukt. Marco Stout: “Ed van der Elsken vertelt een verhaal. Het boek is als een film. Een spread in het boek bestaat vaak uit een combinatie van beelden. Wij wilden dat behouden. Dus niet één, maar twee foto’s op elke postzegel plaatsen. Maar wel nieuwe beeldcombinaties waardoor nieuwe, spannende verhalen ontstaan. Niet op basis van een inhoudelijk plan, maar spontaan om ook het toeval toe te laten. Dan zie je achteraf dat er mooie verbindingen tot stand komen. Knieën die dezelfde kant op wijzen, jongens die naar meisjes kijken, horizonnen die doorlopen, krulhaar bij krulhaar.“ Uit een vergelijking met de oorspronkelijke foto’s blijkt dat de uitsneden van de foto’s nauwelijks zijn aangepast. “Dat hoort ook”, zegt Marco Stout. “Het gevolg van die aanpak is dat de maatvoering van de twee foto’s op een postzegel niet altijd perfect op elkaar aansluit. Dat geeft juist de goede spanning in de lay-out. Het imperfecte en de rol van het toeval vinden wij heel erg passen bij het werk van Van der Elsken.” Voor Marco Stout is Van der Elsken een fascinerende straatfotograaf die als geen ander in staat was de tijd waarin hij leefde in beeld te brengen. “In zijn werk staat de mens centraal. Dat zie je ook in dit postzegelvel, waarop in totaal meer dan veertig personen zijn afgebeeld. Er is zoveel te zien op die foto’s. Dat is ook de reden geweest dat we de velrand zo rustig mogelijk hebben vormgegeven met vooral veel wit. We hebben geprobeerd met dit postzegelvel Van der Elsken zo goed mogelijk recht te doen: hij is een van de beste fotografen die Nederland ooit gehad heeft. Een echt geëngageerde straatfotograaf, een man die als geen ander het tijdsbeeld kon vangen met heel persoonlijke fotografie. Zijn beelden zijn als een stedelijke road-movie. Wanneer je in EYE LOVE YOU zijn fotobijschriften leest, hoor je hem gewoon praten.” Over de ontwerpers Marco Stout (Visuele communicatie, WDKA, 1995) en Evelyne Kramer (Visuele communicatie, WDKA, 1997) werken samen onder de naam Stout/Kramer, bureau voor visuele communicatie. Hun werkwijze kenmerkt zich door het bewustzijn van de positie die een ontwerper kan innemen in het proces. Stout/Kramer treedt daardoor vaak buiten de gebaande paden van het grafisch ontwerp. Stout/Kramer werkt in opdracht en initieert projecten. Tot hun opdrachtgevers behoren organisaties zoals de gemeente Rotterdam, Platform Wederopbouw Rotterdam, Boom Uitgevers, PostNL, University of Dundee en diverse architectenbureaus.
Technische specificaties
Zegelformaat 36 x 25 mm
Tanding 14 ½ : 14 ½
Papier normaal met fosforopdruk
Gomming synthetisch
Druktechniek offset
Oplage 167.000 velletjes
Drukkerij Cartor Security Printing, Frankrijk
Drukkleuren postzegel geel, magenta, cyaan en zwart
Reacties (0)