‘De stier’ van Paulus Potter: verstild oog voor groot en klein - Postzegelblog

‘De stier’ van Paulus Potter: verstild oog voor groot en klein

3

Bij hoge uitzondering schenk ik deze keer een artikel over ‘De stier’ van Paulus Potter (1625 – 1654), die op 15 januari 2026 is uitgegeven op een kaderpostzegel. Reden? Ter gelegenheid van de onthulling van het gerestaureerde schilderij ‘De stier’ van Paulus Poter in de periode 2024 – 2025 heeft PostNL in samenwerking van het Mauritshuis in Den Haag , waar het doek al zo’n 200 jaar jaar hangt, op 15 januari 2026 het postzegelvel ‘De stier’ uitgegeven.

Het postzegelvel telt vijf verschillende kaderpostzegels met daarop de koe, de eik, de boer, de stier en de schapen, bestaande uit de ram, het ooi en het lam. De wilg is met de eik op de voorgrond in x-stand opgesteld.

De weinig op het schilderij opvallende kleine groene kikker in het midden van het schilderij op de grond en de leeuwerik in de lucht trekken toch de aandacht door stevige gele letters, die in dezelfde uitvoering ook op de kaderpostzegels worden gebruikt. Opvallen hierbij is dat de tekstjes letterlijk met de afbeeldingen zijn vervlochten door een boomblaadje of een hoorn van de koe erover te laten lopen.

Rustgevende en verstilde uitstraling
Op het omvangrijk grote olieverfschilderij (236,5 x 341 cm) ‘De stier’ van Paulus Potter (1625 – 1654) is dominerend een levensgrote stier geschilderd met duidelijk zichtbaar minuscuul kleine details. De staande stier voert in een bijna slapende, gedempte of rustige staand de activiteit uit, die weinig of geen inspanning van het dier vereist. Wel deze rustgevende en verstilde uitstraling is op meerdere fragmenten van het schilderij (en postzegelvel) aan te wijzen.
De opsomming van onderstaande details zijn (uiteraard met talloos andere onderdelen) op het echte schilderij overduidelijk zichtbaar en op de postzegels nog maar deels.

1) Een leeuwerik, die bewegingsloos in de lucht zweeft op de opstijgend warme thermiek / luchtstroom.

2) en in spronghouding zittende groene kikker op de voorgrond maakt met kwaken zijn aanwezigheid bekend en tracht daarmee vrouwtjes te lokken.

3) Liegende en kruipende vliegen boven en op de rug van de staande stier. De insecten in win-winsituatie werken met het rund samen in een natuurlijk / symbiosisch samenwerkingsverband, waarbij beide dieren voordeel hebben vanwege voedsel en bescherming.

4) De oplichtend natte neus met tastharen van de koe, die na het grazen in de wei rustig ligt te herkauwen.

5) De vacht van de dieren is gedetailleerd uitgewerkt met dik aangebrachte verflagen.

6) Bij het zojuist geschoren, liggende melkschaap zijn zelfs de sporen van het schapen scheren met de schaar nog zichtbaar. Met fijne penseelstreken zijn de verkort afgeknipte haartjes van de vacht zelfs nog zichtbaar. Het lammetje (liggend tegen de moeder-ooi) zoekt de bescherming.

7) Ook de geit is evenals het rund een herkauwer, die maar liefst acht uur per dag (veelal liggend) herkauwt om het gegraasde gras voor een goede spijsvertering te verwerken.

8) De stier zelf is een apart verhaal: het dier is samengesteld op basis van een aantal schetsen, die Potter had gemaakt van stieren van uiteenlopende leeftijden. De horens lijken van jonger dier als het gebit te zijn. De schouder zijn afkomstig van een volwassen exemplaar, terwijl de billen aan een jonge stier toe te behoren.

9) Aanvankelijk heeft Potter alleen de stier geschilderd. Later heeft de schilder aan weerskanten stukken doek eraan vastgemaakt, waardoor andere elementen toegevoegd konden worden. Links van de stier in een weiland staat een boer bij een hek onder een wilg en een eik (in x-opstelling) met gebladerte en een aantal dieren. Vermeldenswaardig is het feit dat boer Teun van Hoogeveens leesplankje is gebaseerd op die van Paulus Potter. Rechts aan de horizon is boven het geboomte de kerktoren van Rijswijk zichtbaar, waar de schilder toen woonde. Links op de voorgrond een zon beschenen weiland met hier en daar koeien.

Dynamische barok-schildersstijl
‘De stier‘ van Paulus Potter behoort o.a. met de Nachtwacht van Rembrandt tot schilderstijl van de barok van de gouden eeuw. Overeenkomst tussen beide schilderstukken is het beweeglijke, dat verdeeld kan worden in bijzonder dynamische uitvoering met talrijk veel kleurige onderdelen en eentje met geringe kleurigheid en rustige en weinig in het oog vallende dynamiek.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij PostBeeld

PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Tags bij dit artikel

    Reacties (3) Schrijf een reactie

    Schrijf een reactie

    (registratie is niet nodig)