Diemen (algemeen)

Diemen is een plaats en gemeente in de provincie Noord-Holland. Binnen de gemeentegrenzen liggen naast de hoofdplaats Diemen en Oud-Diemen ook nog de buurtschappen Over-Diemen en Stammerdijk. Aan de noordzijde van de gemeente ligt het IJmeer. De gemeente grenst in het noorden en zuiden aan de gemeente Amsterdam (in het noorden aan IJburg, in het noordwesten aan de Watergraafsmeer, in het zuiden aan Amsterdam-Zuidoost en het stadsgebied Weesp met inbegrip van het dorp Driemond, in het oosten aan het tot de gemeente Gooise Meren behorende Muiden en in het westen aan het tot Ouder-Amstel behorende dorp Duivendrecht. Diemen maakt deel uit van de Metropoolregio Amsterdam. De gemeente telt in totaal 33.284 inwoners (CBS, per 1 januari 2026).

Topografische gemeentekaart Diemen. Bron: Wikipedia.

Vlag van Diemen

De vlag van Diemen is naast het wapen van Diemen een van de officiële symbolen van de Nederlandse gemeente Diemen. De vlag is sinds 6 februari 2009 gelijk aan het wapen van de gemeente, en kan als volgt worden beschreven: De vlag bestaat uit drie banen van gelijke hoogte in de kleuren blauw, wit en blauw. In de witte baan staan drie achter elkaar geplaatste zwemmende zwarte eenden.

In tegenstelling tot de eenden op het wapen zijn deze eenden geheel zwart van kleur. De vlag werd ontworpen omdat meerdere gemeenten in de omgeving (Muiden en Weesp) een vlag voerden die veel leek op die van Diemen, en de gemeente zich wilde onderscheiden.

Wapen van Diemen

Het wapen is officieel verleend op 26 juni 1816 en met kroon op 13 april 1978. In het 18e eeuwse Manuscript Beelaerts van Blokland wordt het wapen vermeld zoals het in 1816 is verleend. Het wapen komt ook voor op bijvoorbeeld de bodebus van Amstelland uit 1765.

De betekenis van het wapen is niet bekend. De heerlijkheid was tot 1731 in bezit van Holland en werd toen gekocht door Amsterdam, die Gerrit Corver aanstelde als ambachtsheer. Het wapen Corver vertoonde 3 manden en had dus geen overeenkomst met districtswapen.

Het kan zijn dat het wapen de Diem (een voormalig riviertje) of de Diemerdam voorstelt en de drie vogels de drie delen van het Ambacht Diemen: Outersdorp, Buitenkerk en Bovenkerk.

De postzegelvereniging De Zegelaars heeft een persoonlijke zegel uitgegeven voor 800 jaar Diemen: De eendjes vieren ook feest.

Diemen (historie en toekomst)

Diemen ontleent zijn naam aan het riviertje de Diem, dat in de middeleeuwen een verbinding vormde tussen het Bijlmermeer, de Gaasp en de Zuiderzee. Zo’n duizend jaar geleden werd het veenweidegebied ontgonnen en streken de eerste bewoners neer. Waarschijnlijk waren zij afkomstig uit de omgeving van Utrecht. Uit opgravingen is gebleken dat er vanaf de 11e eeuw bewoning was nabij de Diem. De oudste vermelding dateert van 1033, en daarmee is Diemen een van de eerste nederzettingen in deze omgeving en zo’n twee eeuwen ouder dan Amsterdam. In de 13e eeuw werd de Diem afgedamd met de Diemerdam in de Diemerzeedijk. Op 29 maart 1226 gaf bisschop Otto van Lippe Diemen in leen aan heer Gijsbrecht II van Amstel.

Te Oud-Diemen leefden de bewoners op een circa drie meter hoge terp, nabij de huidige nieuwbouwwijk Diemen-Noord, waar een houten kerk en huizen stonden. Restanten van een stenen kerk uit de 15e eeuw zijn bij archeologische opgravingen teruggevonden. De funderingen van de kerk op de begraafplaats ‘Gedenkt te Sterven’ zijn weer zichtbaar gemaakt. In de 17e eeuw was Oud-Diemen de kern, en de bewoners leefden hoofdzakelijk van de veeteelt. Dit dorpje was toen diverse keren onderwerp van etsen en tekeningen van Rembrandt. Na de aanleg van de Muidertrekvaart en Weespertrekvaart in 1638 en 1640 verplaatste het centrum van de gemeente zich naar de Diemerbrug, bij de huidige Hartveldseweg.

In de nieuwe nederzetting Diemerbrug werden in de 18e en 19e eeuw kerken, winkels, bedrijven, scholen en woningen gebouwd. De smederij aan de Ouddiemerlaan uit 1749, de gerestaureerde Schuilkerk De Hoop uit 1787 en het voormalige raadhuis aan de Hartveldseweg uit 1882 zijn nog tastbare herinneringen uit die tijd. De rooms-katholieke kerk Sint Petrusbanden aan de Hartveldseweg dateert uit 1910. Tot 1896 behoorde ook de buurtschap Outersdorp bij Diemen, dat lag op de plaats van het huidige Amsterdamse Flevopark, maar werd geannexeerd door Amsterdam voor de bouw van de Indische Buurt waarbij de buurtschap verdween.

Vanaf halverwege de 20e eeuw begon Diemen sterk te groeien als forensengemeente van Amsterdam. De sindsdien gebouwde nieuwbouwwijken hebben het karakter van het oude agrarische dorp veranderd in dat van een moderne forensenstad. De oude dorpen groeiden aaneen en voorts verrezen Diemen-Noord en Diemen-Zuid. Diemen heeft zich weten te handhaven als zelfstandige gemeente ingeklemd tussen Amsterdam-Watergraafsmeer, Duivendrecht en Amsterdam-Zuidoost.

800 jaar Diemen

Op 29 maart 1226 werd het dorp Diemen in erfpacht gegeven aan ridder Gijsbrecht van Amstel II door bisschop Otto van Utrecht. De akte waarin dit werd vastgelegd, is de eerste geschreven bron waarin het dorp Diemen wordt genoemd. Waarschijnlijk is Diemen zelfs nog ouder. Bij opgravingen zijn resten van eerdere bewoning bij de rivier de Diem rond het jaar 1000 gevonden. Maar de officiële akte uit 1226 zien wij als ons geboortekaartje, en daarom vieren wij in het jaar 2026 onze 800ste verjaardag. Tijd voor een feestje!

Ansichtkaart Diemen Brug met Ned. Hervormde Kerk 1958.

Met dank aan Peter Janssen van www.frankeerstempel.nl voor de stempels in deze blog.

Meer info:

800 jaar Diemen: https://diemen800.nl/

Toerisme Diemen: https://www.daaromdiemen.nl/

Postzegelvereniging De Zegelaars: https://zegelaars.nl/

Duckstad zegels bestellen: https://zegelaars.nl/duckstad/

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
• Thematisch

Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?