Ter gelegenheid van de heropening van Museum Nienoord in Leek presenteert PostNL het nieuwe postzegelvel Klassieke rijtuigen. Op het vel staan tien verschillende silhouetten van historische rijtuigen uit de collectie van het Borg en Nationaal Rijtuigmuseum. De postzegels zijn ontworpen door grafisch ontwerper Ton van Bragt uit Someren en tonen de grote verscheidenheid aan vormen, types en toepassingen van rijtuigen door de eeuwen heen. Daarnaast is 2025 het jubileum jaar voor Nienoord: 500 jaar Landgoed Nienoord. Dus tijd voor een mooi ontwerp voor Leek. Wat zijn de Groningers blij met deze PostNL uitgifte!
Gerelateerde artikelen
Klassieke rijtuigen
Rijtuigen zijn wagens met 2 of 4 wielen al dan niet met een overkapping, voortgetrokken door paarden, voor personenvervoer over kortere of langere afstanden. De rijtuigen op het postzegelvel Klassieke rijtuigen tonen hoe groot de variatie is in typen en vormen. Zo zijn er koetsiers- en sportrijtuigen, ook wel herengerij genoemd, die hun voorbeelden vaak hebben gevonden in buitenlandse ontwerpen. Het landelijk gerij, zoals sjezen, kiereboes en kapwagens, heeft een duidelijk Nederlands karakter met vaak regionale variaties. Een andere groep rijtuigen, zoals de prins albert en de verschillende tilburies, is voortgekomen uit internationale types waarvan Nederlandse modellen zijn afgeleid die kenmerkend zijn voor een stad of streek. De meeste van deze rijtuigen waren geschikt voor zowel korte afstanden, bijvoorbeeld een visite in de stad, als voor verre reizen naar andere steden of dorpen. Niet alle klassieke rijtuigen zijn gemerkt, zodat de naam van de rijtuigbouwer vaak onbekend is, net zoals de precieze datering. Alle rijtuigen op de postzegels Klassieke rijtuigen zijn opgenomen in de collectie van Museum Nienoord, Borg en Nationaal Rijtuigmuseum in Leek (Groningen). Deze collectie bestaat uit 245 rijtuigen, 70 sleden, vele miniaturen, tuigen en andere toebehoren. De rijtuigcollectie in Leek wordt met die in Wenen en Lissabon gerekend tot de belangrijkste in Europa. De afgelopen tijd is het depotgebouw grondig verbouwd, waardoor het mogelijk is geworden veel rijtuigen uit de opslag te halen om aan het publiek te presenteren. De heropening van Museum Nienoord vond plaats op 11 juni 2025, op dezelfde dag als de uitgifte van de postzegels Klassieke rijtuigen.
Op de 10 postzegels van het postzegelvel Klassieke rijtuigen staan silhouetten van 10 rijtuigen uit de collectie van Museum Nienoord, Borg en Nationaal Rijtuigmuseum in Leek (Groningen). Alle rijtuigen zijn op hun postzegel zo groot mogelijk afgebeeld, in donkere tinten. De achtergrond van elke postzegel vertoont een verloop in een kleur die afgeleid is van de rijtuigkleur. Op iedere postzegel staat rechtsboven de naam van het rijtuigtype, met daaronder het bouwjaar. Op de tabs naast de postzegels wordt een kenmerkend detail van het rijtuig als uitsnede op groter formaat herhaald, in gedempte tinten en met een korte beschrijving. Het kleurverloop op de tabs echoot dat op de postzegels. Op de postzegels en de tabs is aan de achtergronden de structuur van perkamentachtig papier toegevoegd. Het ontwerp van de postzegels Klassieke rijtuigen is gemaakt door grafisch ontwerper Ton van Bragt uit Someren (Noord-Brabant).
Het postzegelvel Klassieke rijtuigen is ontworpen door grafisch ontwerper Ton van Bragt uit Someren (Noord-Brabant). Hij verdiepte zich in het onderwerp door onder meer een bezoek te brengen aan Museum Nienoord in het Groningse Leek, waar het Borg en Nationaal Rijtuigmuseum is ondergebracht. Van Bragt: “In Leek heb ik gesproken met directeur Geert Pruiksma. Deze uitgifte valt samen met de heropening van zijn museum, waarbij alle rijtuigen die in depot stonden nu voor het publiek te bezichtigen zijn. Uit de collectie van het museum heb ik samen met Geert de rijtuigen voor de postzegels geselecteerd.”
Borg Nienoord te Leek. Foto: Francis / Wikipedia.
Nog voor het bezoek aan het museum verkende Van Bragt verschillende ontwerprichtingen, aan de hand van een foto van een 19e-eeuws rijtuig. “Van huis uit ben ik een modernistisch ontwerper, met een voorkeur voor primaire kleuren en strakke typografie. In die stijl heb ik een eerste ontwerpconcept gemaakt, maar dat bleek niet goed bij het onderwerp klassieke rijtuigen te passen. Daarna heb ik gekeken wat ik met onderdelen van rijtuigen kon doen, met het typische rijtuigenvocabulaire, hoe een explosietekening zou werken, welke rijtuigtypes we konden laten zien en hoe een silhouet van het rijtuig zou uitpakken. Ook is onderzocht – kort maar – wat de combinatie zou opleveren van rijtuigen met beelden van de personen die erin reden. Sommige elementen uit die zoektocht keren in het uiteindelijke ontwerpconcept terug, zoals het silhouet, de 10 verschillende rijtuigtypes en de aandacht voor technische rijtuigdetails. Dat laatste niet op de postzegels zelf, maar op de tabs ernaast.”
Bron: Persbericht PostNL, Museum Nienoord, H.B. Vos, Zestig Nederlandse rijtuigen uit het Nationaal Rijtuigmuseum, De Bataafsche leeuw, Amsterdam, 1988, Wikipedia
NB: Het velletje is 2x opgenomen in deze blog. In de vorige blog over Stationsgebowuen stoorden lezers dat het velletje verkeerd was opgenomen in de blog. Moest een kwartslag worden gedraaid met MS Paint. Om te voorkomen dat ik weer een negatieve reactie krijg, heb ik nu het velletje al een kwartslag gedraaid. Het oorspronkelijke plaatje heb ik van PostNL gekregen in haar persbericht, dus klachten sturen naar PostNL en niet naar de boodschapper van deze blog.
500 jaar Landgoed Nienoord (1525 – 2025)
Nienoord is een landgoed in Leek, dat vooral bekend is van de voormalige borg Nienoord (historische naam ’t Huis de Nyenoort), op de plek waarvan zich nu een 19e-eeuws landhuis bevindt. Verder zijn het Nationaal Rijtuigmuseum, het Zwemkasteel, een camping en het Familiepark Nienoord op het landgoed gevestigd. In de geschiedenis behoorde de borg bij het dorp Midwolde, maar tegenwoordig wordt het meer gezien als onderdeel van het dorp Leek.
De borg op de kaart van Willem en Frederik Coenders van Helpen (1678). Bron: Wikipedia.
Het jubileum markeert 500 jaar Landgoed Nienoord, dat sinds 1525 een belangrijke rol speelt in de regio. Wat ooit begon als de ‘Nije Oord’, gebouwd door jonker Wigbold van Ewsum, is uitgegroeid tot een plek met een rijke geschiedenis en een grote betekenis voor Leek en de omgeving. Samen met diverse partijen vieren we dit bijzondere erfgoed en kijken we naar de toekomst.
Wapen van Leek
Het wapen is officieel verleend op 25 oktober 1902. De afbeelding is ontleend aan de legende waarin een ridder van het slot Nienoord een draak verslaat, die in de bossen in het zuiden van Vredewold woonde. Op het wapen kijkt de ridder om naar achter hem oplaaiende brand. Meer logisch is dat het wapen is afgeleid van het oude zegel van het gebied Vredewold, waarin het huidige Leek ligt. Dit zegel is bekend sinds de 15e eeuw en vertoont de beschermheilige, Sint Joris.
Meer info:
Museum Nienoord: https://museumnienoord.nl/
500 jaar Nienoord: https://www.500jaarnienoord.nl/
Geschiedenis van Nienoord:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Nienoord
Eerdere musea blogs: https://www.postzegelblog.nl/tag/made-in-holland/
Gerelateerde artikelen
Reacties (0)
Schrijf een reactie
(registratie is niet nodig)