Alaska

Alaska is een van de vijftig staten van de Verenigde Staten. De staat grenst in het oosten aan Canada en is verder omringd door de Grote Oceaan, de Beringzee en de Noordelijke IJszee. De hoofdstad van Alaska is Juneau.

Alaska. Bron: National Atlas USA / Wikipedia

Alaska is de grootste staat van de Verenigde Staten. De oppervlakte van de staat bedraagt 1.481.347 km². Hiermee is Alaska ongeveer net zo groot als Spanje, Frankrijk, Duitsland en de Benelux samen. Met een bevolking van bijna 800.000 inwoners is Alaska de staat met het op drie na kleinste inwonertal van de Verenigde Staten en de laagste bevolkingsdichtheid. Ongeveer de helft van de inwoners van de staat woont in de buurt van of in de stad Anchorage.

Alaska werd op 30 maart 1867 door Rusland verkocht aan de Verenigde Staten voor 7,2 miljoen Amerikaanse dollar. Op 11 mei 1912 werd Alaska officieel een incorporated territory en op 3 januari 1959 de 49ste staat van de Verenigde Staten.

De naam “Alaska” werd al in de Russische periode gebruikt. De naam werd eerst alleen gebruikt voor het Alaska-schiereiland, wat was afgeleid van het Aleoetische “alaxsxaq”, wat “vasteland” betekent.

Geschiedenis

Inheemse geschiedenis

Het gebied dat nu de staat Alaska vormt werd zo’n 12.000 jaar geleden voor het eerst gekoloniseerd door Eskimovolkeren als de Yupik en Inuit en door verschillende indianenstammen. Zij bereikten Alaska via de Beringlandbrug, de toen drooggevallen of dichtgevroren Beringstraat. De meesten trokken uiteindelijk verder Noord- en Zuid-Amerika in. Alaska is vernoemd naar de uitdrukking alaxsxaq. Deze uitdrukking is afkomstig uit de taal van de Aleoeten. Het betekent het object waarop de werking van de zee gericht is.

Kolonie van Rusland

De eerste Europeanen die het gebied verkenden kwamen uit Rusland. Op 20 augustus 1741 bereikte de Deens-Russische ontdekkingsreiziger Vitus Bering tijdens één van zijn expedities de Golf van Alaska en zag Mount Elias. Hij landde op Kayakeiland, een eilandje voor de kust, en voer langs het Kenaïschiereiland en Kodiakeiland. Gedeeltelijk de Aleoeten volgend, voer het schip terug naar Kamtsjatkaschiereiland, in Rusland, en landde uiteindelijk op Beringeiland. Daar stierf Bering uiteindelijk, tijdens de overwintering, aan scheurbuik. De Russen noemden de zee tussen Rusland en het pas ontdekte Alaska naar hem, de Beringstraat.

In Alaska werden verschillende Russische forten gesticht. De kolonie werd gebruikt door de Russen voor de jacht en de visserij. Tegelijkertijd zetten de Russen dorpen, kerken en scholen op voor de inheemse bevolking. In 1799 werd de kolonie van Russisch-Amerika gesticht. Overigens hadden de Russen ook forten in Californië en Hawaï, die ook onder Russisch-Amerika vielen. Vanaf 1850 vielen de opbrengsten van bont terug, doordat er steeds minder dieren waren om op te jagen. Ook waren de Russen bang dat de Britten Alaska zouden veroveren vanuit hun koloniën in Canada. Alaska zou namelijk enorm moeilijk te verdedigen zijn voor de Russen. Hierdoor besloten de Russen het gebied uiteindelijk te verkopen.

Aankoop door de Verenigde Staten

Al voor deze tijd wilden de Amerikanen hun rijk uitbreiden naar het noorden. Volgens de Amerikanen zouden Canada, Groenland en Russisch-Amerika onderdeel moeten worden van dit rijk. De Verenigde Staten zouden het voorrecht hebben om over Noord-Amerika te regeren. Dit wordt Manifest Destiny genoemd. Op initiatief van Minister van Buitenlandse Zaken William Seward kochten de Verenigde Staten Alaska op 9 april 1867 van Rusland. De prijs die ze er voor betaalden, $7.200.000, was niet hoog, want Rusland dacht dat het land niets waard was. De formele soevereiniteitsoverdracht vond op 18 oktober plaats, een datum die sindsdien gevierd wordt als Alaska Day.

De aankoop van Alaska was niet erg populair in de VS en het werd wel Seward’s Folly (Sewards grap) of Seward’s Fridge (Seward’s koelkast) genoemd. Men dacht namelijk dat het gebied waardeloos was. Tot 1884 heette de toekomstige staat Department of Alaska en daarna, tot 1912 District of Alaska. In 1912 werd het formeel een territorium van de VS en 47 jaar nadien, op 3 januari 1959, werd het als 49e staat tot de Unie toegelaten. In de tijd sinds de aankoop is gebleken hoe weinig er werkelijk voor het gebied is betaald. Goud, steenkool, olie en andere natuurlijke hulpbronnen die nu in Alaska worden ontgonnen hebben de staat welvarend gemaakt. Rusland heeft Alaska verkocht aan De VS op 30-maart-1867, de VS heeft $7.200.072 dollar. Het werd Seward’s Folly genoemd. In de VS werd de Aankoop van Alaska niet zo populair. Op 18 October is het Alaska Day. Tot 1884 heette Alaska Department of Alaska. Daarna heette Alaska District of Alaska. In 1912 werd het uiteindelijke naam van Alaska besloot Amerika.

Staatsschap

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden enkele eilanden in de Aleoeten door Japanse troepen ingenomen als afleidingsmanoeuvre van de aanstaande Slag om Midway. Attu, Agattu en Kiska werden hiermee het enige deel van de huidige Verenigde Staten dat tijdens de oorlog door vijandige troepen werd bezet. Op 3 januari 1959 is Alaska als de 49 staat tot de Unie toegelaten.

Op Goede Vrijdag in 1964 werd Alaska getroffen door één van de krachtigste aardbevingen die ooit zijn geregistreerd. De beving, die een kracht van 9,2 had op de Schaal van Richter, kostte 131 mensen hun leven, merendeels door vloedgolven die de beving had veroorzaakt. Aan het begin van de 21e eeuw was Alaska nog één van de minst bevolkte staten van de VS met een bevolkingsdichtheid van slechts 0,42 per km².

Landschap

Mount McKinley (Denali) is niet alleen de hoogste berg van Alaska, maar ook van heel Noord-Amerika. De Denali is gelegen in Alaska en is met zijn 6194 meter de hoogste berg in Noord-Amerika. De berg is gelegen in het midden van het Denali Nationaal Park. De naam Denali, die vóór 1917, en van 2015 tot 2025 gebruikt werd, betekent “de Hoge” in het Koyukon, een aan de Yukon gesproken Athabaskische taal uit Alaska. De naam Mount McKinley, die van 1917 tot 2015, en sinds 2025 (door overheidsinstanties) weer wordt gebruikt, is een verwijzing naar de vroegere Amerikaanse president William McKinley.

Op 31 augustus 2015 werd bekendgemaakt dat president Obama had besloten dat de berg officieel de oorspronkelijke naam van voor 1917 Denali terugkreeg. President Donald Trump maakte per decreet deze naamswijziging op 20 januari 2025 ongedaan. Dit besluit werd openlijk bekritiseerd door beide republikeinse senatoren voor Alaska, Lisa Murkowski en Dan Sullivan.

Alaska is verreweg de grootste van de vijftig staten. Het ligt voor het grootste deel in de Alaska-tijdzone terwijl een deel van de Aleoeten in de Aleoeten-Hawaï-tijdzone liggen. Het noorden van Alaska reikt tot boven de poolcirkel. Alaska grenst alleen (aan het oosten) aan Canada. Net als Hawaï grenst Alaska aan geen van de andere Amerikaanse staten. Het zuiden van de staat ligt aan de Stille Oceaan, het westen aan de Beringzee en het noorden aan de Noordelijke IJszee. Alaska telt ook veel eilanden, zoals de Aleoeten, Kodiak Island, Saint Lawrence Island en de eilanden van de Alexanderarchipel.

 

 

 

 

 

 

 

 

Alaska is tegelijkertijd de noordelijkste, de westelijkste, en de oostelijkste staat van de Verenigde Staten; enkele Aleoeten liggen (in tegenstelling tot de rest van de VS) op het oostelijk halfrond. Een groot deel van de staat wordt gedomineerd door diverse gebergten. Mount McKinley is met 6194 meter de hoogste berg in Noord-Amerika. De belangrijkste rivier is de Yukon, die van het gelijknamige Canadese territorium naar de Beringzee stroomt. Alaska kent vele beschermde natuurgebieden zoals nationale parken en andere beschermde ecosystemen. Ruim 65% van Alaska is in handen van de Federale overheid, voor het merendeel als natuurgebied. De hoofdstad, Juneau, is de enige staatshoofdstad van de VS die slechts per vliegtuig of schip is te bereiken. Er leiden geen wegen van Juneau naar de rest van de staat of naar Canada.

Klimaat

Alaska heeft verschillende klimaten. In de zuidelijke kustgebieden heerst een gematigd zeeklimaat. Hier heeft men te maken met zachte winters, doordat het weer vaak door de zee beïnvloed wordt. Meer naar het noorden toe is er een landklimaat. Hier zijn de winters erg koud. In de bergen en het noorden is er een poolklimaat en een toendraklimaat. Hier ligt de temperatuur vaak onder nul en is er sprake van eeuwige sneeuw. De staat heeft te maken met een regelmatige neerslag. Dit betekent de sneeuw en regen gelijk over het jaar verdeeld is. In de zomer valt er wel iets meer regen dan in de winter.

Bevolking

Aantal en herkomst

Er zijn verschillende “Native Alaskan” volkeren, zoals de Koyukon. In Alaska wonen circa 740.000 inwoners. Alaska is hierdoor na Vermont, Wyoming en North Dakota de staat met de minste inwoners. Doordat Alaska enorm groot is, is de staat erg dunbevolkt. De meeste inwoners – zo’n twee derde – leven in de steden die in het zuiden van de staat liggen. Zo’n 15% van de bevolking bestaat uit inheemse Amerikanen. In de Verenigde Staten worden zij vaak Native American genoemd, maar in Alaska gebruikt men de naam Native Alaskan. Van alle staten heeft Alaska het hoogste percentage inheemse Amerikanen. In het verleden werden zij “Eskimo’s” genoemd, maar tegenwoordig wordt deze naam als beledigend gezien.

Zo’n 59% van de bevolking bestaat uit blanke Amerikanen, 6% uit Aziatische Amerikanen, 3% uit Afro-Amerikanen en 1,7% uit Pacifische Amerikanen. De rest van de bevolking heeft een gemixte afkomst. De grootste immigrantengroepen komen uit de Filipijnen, Japan, China en Mexico.

Taal

Alaska heeft 21 officiële talen en is daarmee de staat met de meeste officiële talen. Tot aan 2014 was enkel Engels officieel. Zo’n 83% van de bevolking spreekt Engels thuis en het Engels is de meest gebruikte taal in de staat. Daarnaast zijn er nog 20 officiële talen. Deze talen worden gesproken door 5,2% van de bevolking. Deze talen zijn officieel sinds 2014 en worden gesproken door de Native Alaskans. Deze 20 talen zijn Inupiaq, Siberisch Yupik, Centraal Yupik, Alutiiq, Unangax, Dena’ina, Deg Xinag, Holikachuk, Koyukon, Opper-Kuskokwim, Gwich’in, Tanana, Opper-Tanana, Tanacross, Hän, Ahtna, Eyak, Tlingit, Haida en Tsimshian.  Daarnaast worden er nog een aantal Aziatische talen gesproken, waaronder Tagalog en Russisch. Deze talen zijn echter niet officieel.

Meer info:

CNN, Trump – Putin summit: https://edition.cnn.com/

Alaska Toerisme: https://www.travelalaska.com/

National Geographic Alaska:

https://www.nationalgeographic.com/travel/article/alaska-travel-guide

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
• Thematisch • Canada • Sovjet Unie • Verenigde staten

Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?