We kunnen ons geen leven zonder vogels voorstellen. Ze zijn een symbool van vrijheid, schoonheid en liefde. Maar vogels zijn ook huisdieren, voedsel of jachttrofee. In de tentoonstelling BIRDS – Curated by The Goldfinch & Simon Schama vragen we ons af hoe het kan dat we vogels zowel bewonderen als opsluiten. En wat zegt onze band met vogels over hoe we met de natuur omgaan? Het puttertje van Carel Fabritius uit 1654 en de Britse (kunst)historicus Simon Schama brengen vogels vanuit de hele wereld naar het Mauritshuis. Met kunst van Leonardo Da Vinci, Rembrandt, Pablo Picasso, Henri Matisse, Tracey Emin, Iris van Herpen en vele andere kunstenaars tonen we de kijk van de mens op vogels. Deze schitterende expo met diverse vogels in de Wunderkammer van het Mauritshuis is te zien tot en met 7 juni 2026 is een van de mooiste expo’s van 2026. NRC en Trouw geven BIRDS 5*. Een selectie van de vogels topstukken op postzegels.
Gerelateerde artikelen
Denkend aan Birds
In eerste instantie denk ik bij ‘Birds’ aan het Eurovisiesongfestival lied van Anouk uit 2013 gezongen in Malmö (Zweden). Kunt u meezingen?
De negatieve reeks resultaten werd beëindigd door zangeres Anouk met het lied ‘Birds’ in de finale bracht. Het is een ballade voor de 58e editie van het Songfestival dat werd gehouden in Malmö (Zweden). Daar eindigde zij met 114 punten op een 9e plaats. Hiermee bracht Anouk een omkeer teweeg in de publieke opinie over het Eurovisiesongfestival. Sinds 2004 waren de Nederlandse inzendingen hier niet meer in geslaagd. Het nummer staat op Anouks achtste album Sad Singalong Songs.
Anouk in Malmö: https://www.youtube.com/watch?v=n5iazXvMw5o
Maar nu weer terug naar de mooie expo in het Mauritshuis. Vogels als onderdeel van kunst is een oneindige vorm van exposeren. Het is moeilijk om een selectie te maken, dus ook voor gastconservator Simon Schama. Het is een echte Wunderkammer geworden in de tijdelijke expositieruimte van het Mauritshuis. Bij binnenkomst loop je door de ruime hal, houdt links aan, loop de museumwinkel even voorbij en gaat de trap op (of via de lift) naar boven. Eindelijk kom je bij bovenste verdieping en dan laat je je museumkaart scannen en geniet je van de BIRDS.
John James Audubon (1785 – 1851)
Audubon werd geboren op Haïti — tot 1804 een Franse kolonie — en groeide op in Frankrijk onder de naam Jean-Jacques Audubon. Om de dienstplicht van Napoleon te ontduiken week hij in 1803 uit naar de Verenigde Staten en verengelste er zijn naam tot John James. Hij had aanvankelijk twaalf ambachten en dertien ongelukken en raakte in 1819 in de gevangenis vanwege zijn schulden. Het enige waar hij in uitblonk, was tekenen en schilderen. Nog in Frankrijk was hij vaak in het bos te vinden om er schetsen te maken. In de V.S. besloot hij dat vogels het mooiste waren wat de natuur te bieden had en ontwikkelde er een obsessie voor. Op 12 oktober 1820 begon hij in Cincinnati aan een bootreis op de rivier de Ohio met het – zeker in die tijd – ambitieuze doel om van alle vogels van Noord-Amerika een geschilderde afbeelding te maken.
Hoewel velen in dit voornemen de bezegeling van zijn ondergang zagen, vertrok hij in 1826 naar Engeland om er zijn boek The Birds of America uit te geven met 435 afbeeldingen van grotendeels nog onbekende vogelsoorten. Het boek werd letterlijk wereldberoemd. De V.S. waren in deze dagen nog een vrij onbelangrijk, ongetemd en onbekende verzameling landen. In het Verenigd Koninkrijk, de belangrijkste mogendheid van die dagen, maakte het boek grote indruk. Toch wist hij nauwelijks tweehonderd exemplaren van het boek te verkopen, terwijl hij er driehonderd nodig had om uit de kosten te komen. Zijn zoon Victor verkocht op het vasteland van Europa slechts twee exemplaren: aan een Italiaans edelman en aan Martinus van Marum, de directeur van Teylers Museum te Haarlem.
Phoenicopterus ruber, Rode flamingo. Coll. Brooklyn museum / Wikipedia.
Van november 2007 tot en met januari 2008 organiseerde Teylers Museum een tentoonstelling over John James Audubon en zijn boek The Birds of America, waarvan het museum een van de 191 exemplaren bewaart. In 2010 werd een exemplaar van The Birds of America voor 11,5 miljoen dollar geveild. Het was daarmee het duurste boek ter wereld tot dan toe. Het boek met de tekening van de rode flamingo is te zien op de expo.
Pablo Picasso – De duif (1949)
Duif (Frans: La Colombe) is een lithografie op papier uit 1949, gemaakt door Pablo Picasso in een oplage van 50+5 exemplaren. De lithografie toont een witte duif op een zwarte achtergrond, wat algemeen wordt beschouwd als een symbool van vrede. De afbeelding werd gebruikt voor een poster op het Vredescongres van Parijs in 1949 en werd tevens een iconografisch beeld van die tijd, bekend als ‘De vredesduif ‘ Een exemplaar bevindt zich in de collectie van de Tate Gallery en het MOMA. Sindsdien wordt het beschouwd als een meesterwerk.
Sovjet-Unie (1981): 100 jaar Pablo Picasso (1881 – 1973) met de duif.
Op 9 januari 1949 maakte Picasso Duif , een zwart-witlithografie, die hij produceerde in het atelier van de graficus Fernand Mourlot in Parijs. Het werd uitgegeven door Galerie Louise Leiris in een oplage van vijf proefdrukken en vijftig prenten op wit Arches-geweven papier. De afbeelding van de witte duif is eenvoudig, maar opvallend, en werd gemaakt met behulp van lithografische inktwas.
De prentmaker Fernand Mourlot beschreef het werk als een van de mooiste lithografieën die ooit gemaakt zijn; de zachte tinten die in de veren bereikt zijn… zijn absoluut opmerkelijk. Deze plaat… laat het maximale zien dat bereikt kan worden met lithografische inkt die als aquarelverf gebruikt wordt. De duif die op de lithografie is afgebeeld, was in werkelijkheid een Milanese duif, die Picasso van zijn vriend en collega-kunstenaar Henri Matisse cadeau had gekregen..
Picasso’s lithografie ‘Duif’ werd gebruikt om de poster van het Vredescongres van Parijs in 1949 te illustreren. De dichter Louis Aragon , een aanhanger van de Franse Communistische Partij , koos de afbeelding en bezocht Picasso’s atelier. De duif werd een symbool van vrede en tevens van het wereldcommunisme. De dag voor de opening van het Vredescongres op 20 april 1949 beviel Picasso’s partner, Françoise Gilot, van zijn vierde kind, dat Paloma werd genoemd, het Spaanse woord voor duif.
Ivoorkust (1962): Pablo Picasso met La Colombe (80F en 500F)
De poster voor de Vredesexpositie van Parijs wordt tegenwoordig niet alleen vereerd als een belangrijk kunstwerk, maar ook als een bewijs van de blijvende kracht van kunst als middel voor vrede. De eenvoud en universele boodschap ervan blijven resoneren en herinneren ons aan het fundamentele menselijke verlangen naar een wereld vrij van geweld en verdeeldheid. Picasso’s Duif blijft een universeel symbool van hoop, de delicate vorm ervan is vandaag de dag nog net zo relevant als in 1949.
Daedalus en Icarus
Het verhaal van Daedalus en zijn zoon Ikaros, die hij bij Naucrate had verwekt, wordt onder meer beschreven in de Metamorfosen van Ovidius. Na de bouw van het labyrint kwamen hij en Ikaros vast te zitten op Kreta omdat Minos hen niet wilde laten vertrekken, vanwege het feit dat hij het geheim van het labyrint van Knossos kende. Omdat Kreta een eiland is en de havens bewaakt werden, was ontsnappen erg moeilijk.
Griekenland (1937): Greek Mythology – Daedalus and Icarus & Minerva.
Ontsnapping was alleen mogelijk via de lucht. Daedalus maakte daarom twee paar enorme vogelvleugels van veren, die hij met bijenwas aan houten geraamtes bevestigde. Samen met zijn onbezonnen zoon Icarus waagde hij hierop de oversteek van Kreta naar Athene over de Egeïsche Zee. Hij gaf zijn zoon de raad niet te hoog te vliegen, dat wil zeggen niet te dicht bij de zon. Te laag vliegen mocht ook niet, aangezien het water anders de veren nat zou maken. Hij moest de Gulden middenweg of de Aurea Mediocritas afleggen.
Zwitserland (1938): Aarau 1938 met Icarus.
Ikaros luisterde echter niet naar de adviezen van zijn vader. Hij werd overmoedig en vloog steeds hoger. Door de warmte van de zon ging de bijenwas smelten en vielen de vleugels uiteen, waarop Icarus in de zee stortte. Daedalus zag zijn zoon in de golven verdwijnen. Intussen zagen een herder, een visser en een boer die op afstand meekeken Daedalus en Icarus aan voor goden, omdat alleen goden de hemel konden doorvliegen.
Hongarije (1968): Icarus falling.
De bedroefde Daedalus begroef zijn zoon nadat hij hem had teruggevonden op een nabijgelegen eiland, volgens de traditie het eiland Ikaria. Het gedeelte van de zee waar Ikaros in terechtgekomen was (tussen de Cycladen en Klein-Azië), is naar hem vernoemd: de Icarische Zee.
Griekenland (1991): Europe in Space ‘Icarus pushing Satellite & Chariot of the Sun’.
Mauritshuis x Vogelbescherming Nederland
Samen voor BIRDS
In het kader van de tentoonstelling BIRDS – Curated by The Goldfinch& Simon Schama brengen het Mauritshuis en Vogelbescherming Nederland kunst en natuur samen. Geïnspireerd door de conservator van deze tentoonstelling, de iconische Putter van Carel Fabritius, zetten we ons in voor meer puttertjes bij jou in de buurt! Want dat zegt veel over hoe het met de natuur gaat. Hoe meer er zijn, hoe groener en gezonder je omgeving. Van 1 maart tot 7 juni 2026 krijgt iedere bezoeker aan de tentoonstelling BIRDS een zakje Puttermix cadeau. Met deze biologische bloemzadenmix maak je ruimte voor meer vogels, bloemen en insecten – gewoon in je tuin of op je balkon. Zaai mee en maak van jouw buurt een echt Putterparadijs.
Meer info:
BIRDS – Curated by The Goldfinch & Simon Schama, tot en met 7 juni 2026:
https://www.mauritshuis.nl/nu-te-doen/tentoonstellingen/birds-curated-by-the-goldfinch-simon-schama
Modern Birds (buitententoonstelling langs en in de Hofvijver, Den Haag), tot en met 15 april 2026: https://denhaag.com/nl/modernbirds
Alles over het puttertje:
https://www.postzegelblog.nl/2026/02/20/de-vier-verschijningsvormen-van-het-puttertje/
Eerdere museumblogs: https://www.postzegelblog.nl/tag/made-in-holland/
Gerelateerde artikelen
Reacties (2) Schrijf een reactie
Vergeet niet te kijken: Modern Birds (buitententoonstelling langs en in de Hofvijver, Den Haag), tot en met 15 april 2026: https://denhaag.com/nl/modernbirds
Mooi geschreven Randy. En een mooi geheel.
Schrijf een reactie
(registratie is niet nodig)