Emissiegegevens: eerste dag van uitgifte 9 mei 2025, oplage 75.000 vellen, ontwerper Studio Maud van Rossum Amsterdam, fotografie Rijksmuseum van Oudheden Leiden, lithografie Marc Gijzen Voorburg, drukkerij Koninklijke Joh. Enschedé B.V. Haarlem.

Dorestad
1) De fibula van Dorestad, het huidige Wijk bij Duurstede, is in de periode 775 – 800 in Bourgondische ateliers ten tijde van Karel de Grote (768 – 814) vervaardigd. In die tijd van het Karolingische rijk was Dorestad de grootste en rijkste handelsstad van ons land. De koopwaar kwam uit de hele wereld van toen. De (half)edelstenen van de Dorestad-broche zijn hoogstwaarschijnlijk uit India afkomstig! Dorestad was een top-ontmoetingsplaats van Friezen, Franken en Scandinaviërs.
2) Tijdens archeologische opgravingen in zomer 1969 is in de vroeg-middeleeuwse handelsstad Dorestad de mantelspeld in een waterput gevonden. Mogelijk is het siervoorwerp in de put verborgen tijdens de plunderingen van Vikingen.

Fibula Dorestad-postzegel
1) Op de zes gelijke postzegels (rechtse verticale rij postzegels staat in ‘kop-stand’) staat een afbeelding van een grote en een kleine fibula. Van de laatste afbeelding staat de ene helft op de postzegel en de andere helft op de velrand.
2) Rondom deze fibula is een grafische lijn-interpretatie van het geometrische patroon van het inlegwerk aangebracht. Gevolg? De grootte van beide ‘gecirkelde’ info-teksten is gelijk (op de witte en zwarte achtergrond).
3) De fibula-afbeelding op velrand geeft de ware grootte van het kunstwerk weer.
4) De fibula Dorestad is overigens al in 2018 op de Rijksmuseum Oudheden-postzegel (nvph 3622) afgebeeld.

Fibula van Dorestad in schematekening
* De ronde, gouden fibula (mantelspeld, middellijn 8½ cm) is ingelegd met verschillende gekleurd glas, parels, email en drie grote sierstenen van almandijn (de 4e is verdwenen [rode half-edelstenen]).
* Vier paar spiraalvormige krulornamenten (voluten als gestileerde vogelhalzen) in combinatie met gelijk aantal gestileerde levensboompjes met bladeren en rode vruchten vullen als decoratie de speld.
* De gouddraadlijnen (filigraanwerk van een fijn-goudmid-ambachtsman) geven naast afbeeldingen ook stabiliteit aan de speld. De decoratie komt tot stand door de cloisonné-techniek: geplette gouddraad wordt op een metalen ondergrond gesoldeerd. De speld aan de achterzijde, waarmee de broche op de omslagdoek vastgespeld kan worden, is verdwenen.
* Twee gelijk-armige kruisen in rechtopstaande en chi-vormige stand (rode plus-vorm & groene x-vorm) verbinden acht randsierstenen van de fibula met de grote, centraal geplaatste donkerrode almandijn-siersteen (halfedelsteen).
* Hoogstwaarschijnlijk heeft een vooraanstaande dame uit de hogere kringen van Dorestad de mantelspeld gedragen om de omslagdoek vast te klemmen op de mantel op schouderhoogte. De dame droeg daarmee het pas opkomende Christelijke geloof als noviteit letterlijk en figuurlijk op bijzonder demonstratieve wijze uit!

Fries Museum – Collectie Provincie Fryslân

Fibula van Wijnaldum
Naar aanleiding van de uitgifte van het postzegelvel Fibula van Dorestad vraag ik me af: “Waarom is de langwerpige fibula van Wijnaldum (noordoostelijk van Harlingen, 8e eeuw, in 1953 in een terp gevonden) met zijn ingewikkeld filigraanwerk (fijn goudsmeedkunst) niet voor deze emissie gekozen ter voorkoming van beeldherhaling?”

Deze in de klei bij het afgraven van een terp gevonden fibula (goud en zilver is erin verwerkt) is door ploegen erg beschadigd. In de loop der jaren zijn talrijke onderdelen ervan met metaal-detectoren van amateurs gevonden, waardoor de afbeelding van god Wodan / Odin (geflankeerd door twee wolven of beren) gereconstrueerd kon worden.

Reactie van Maud van Rossum: “De fibula van Wijnaldum heeft voor mij geen rol gespeeld, omdat de vorm van de fibula van Dorestad me meer aansprak. Met deze ronde vorm kon ik een grafisch interessant beeld scheppen op zo’n klein postzegelformaat. De fibula van Wijnaldum zou in mijn ogen een te onrustig beeld scheppen.
Dat de fibula van Dorestad al eens op een postzegel stond, heb ik niet als een belemmering gezien, maar onderstreept juist wat voor topstuk het op het gebied van archeologie in Nederland is. Bovendien werd de fibula destijds op een totaal andere wijze op een postzegel afgebeeld, was het onderdeel van een heel aantal andere objecten én was het onderwerp van het postzegelvel van een heel andere orde. Destijds was de fibula een figurant, nu speelt de fibula een hoofdrol.”

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels

Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?