In 2026 bestaat provincie Flevoland 40 jaar. En dat vieren we! We kijken terug, en vooral vooruit. De provincie Flevoland kenmerkt zich door veel open ruimte met een rechthoekige indeling. De provincie bestaat uit twee delen: de Noordoostpolder, ingepolderd tot aan het vasteland, en de Flevopolder, het grootste kunstmatige eiland ter wereld. Om verwarring met de gemeente Noordoostpolder te voorkomen wordt de Noordoostpolder (de combinatie van deze gemeente en de gemeente Urk) ook wel Noordelijk Flevoland genoemd. Dit keer Almere, met 232.650 inwoners (per 1.1.2026).
Gerelateerde artikelen
Almere (algemeen)
Almere is een stad in de provincie Flevoland, in de polder Zuidelijk Flevoland. De gemeente telt 232.650 inwoners en heeft een totale oppervlakte van 248,77 km², waarvan 129,19 km² land en 119,58 km² water (CBS: 1 januari 2026). Almere is qua inwonertal de zevende gemeente van Nederland. Almere grenst aan de landzijde aan de gemeenten Lelystad en Zeewolde. Aan zijn waterkant ligt Almere aan het Gooimeer, IJmeer en Markermeer. De stad ligt onder zeeniveau (2 tot 5 meter), en ongeveer evenveel onder het niveau van de genoemde meren.
Almere is in het laatste kwart van de twintigste eeuw opgezet als tweede grotere stad in de provincie Flevoland. Het oudste gedeelte van Almere is Almere Haven; de eerste woningen werden er opgeleverd op 30 november 1976. Almere is Lelystad, de hoofdstad van Flevoland met ruim 85.000 inwoners (2025), in inwonertal ver voorbijgestreefd. Na 25 jaar, in 2001, had Almere al 150.000 inwoners. In 2017 bereikte de stad het inwonertal van 200.000.
Naam Almere
De stad Almere is vernoemd naar het water genaamd Almere. Dit was in de middeleeuwen een meer of binnenzee, ongeveer waar nu het IJsselmeer ligt. Volgens sommigen is ‘Almere’ een Germaanse naam voor ‘groot meer’, waarbij het woorddeel ‘mere’ een Middelnederlandse vorm is van het moderne ‘meer’. Het Germaanse ‘ala’ is zeer verwant met ons woord ‘al’, dat ‘geheel’ betekent (vergelijk: ‘een en al’, ‘geheel en al’), en in samengestelde woorden ‘groot’ of ‘erg’.
Het ‘Aelmere’ wordt voor het eerst genoemd in een heiligenleven over de Angelsaksische bisschop Bonifatius. Daar wordt vermeld dat deze Ierse bisschop in 753 vanaf de Rijn over een water genaamd ‘Aelmere’ richting het huidige Friesland voer. Rond 1100 wordt in een kroniek over het eiland Urk gesproken als ‘Urk in het meer Almere’.
De Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP) gebruikte aanvankelijk de werknaam ‘Zuidweststad’ voor de nieuwe stad. In 1970 werd gekozen voor de naam Almere, waarbij alternatieve namen (‘IJmeerstad’, ‘IJdrecht’, ‘Nieuw Amsterdam’, ‘Eemmeerstad’ en ‘Flevostad’) afvielen. De nieuwe naam werd in 1971 voor het eerst gebruikt.
Geschiedenis
Van oorsprong waren de IJsselmeerpolders vooral, of zelfs uitsluitend, bedoeld als landbouwgrond. Na de Tweede Wereldoorlog kwam men echter tot het inzicht dat de snel groeiende bevolking van met name Amsterdam voor een deel elders gehuisvest zou moeten worden. Zo ontwierp men twee steden in de polders Oostelijk en Zuidelijk Flevoland. De stad in Oostelijk Flevoland werd Lelystad. De stad in zuidelijk Flevoland werd op de eerste schetsen nog Zuidweststad genoemd, maar kreeg in de jaren zeventig de naam Almere, naar de vroegmiddeleeuwse naam van de Zuiderzee
(Vlag van Almere: De kleuren van de gemeentevlag van Almere, een eigen ontwerp van het OL ZIJP, zijn ontleend aan het wapen. Alleen is het zwart vervangen door geel, als een vertaling van de gouden achtergrond van het koggeschip in het hartschild van het wapen. De vlag heeft de streekkarakteristiek van het IJsselmeergebied. Dat wil zeggen een kruisvormig patroon, met wisselende kleurvlakken. Ook de vlagmodellen van de Wieringermeer, Noordoostpolder, Marken, Wieringen en Lelystad hebben dit patroon. De officiële beschrijving van de Almeerse vlag luidt als volgt:
“een broeking wit-blauw en een vlucht rood-geel, met in de bovenhals op het wit een zwart koggeschip met een blauw zeil, waarop een witte lelie en komende uit vier golven, gedwarsbalkt van vier stukken, wit en blauw, de gehele figuur gelijk aan 3/10 van de vlaghoogte”.)
De eerste aanzet voor de bouw van Almere werd gegeven op 30 september 1975 en de eerste woningen in Almere werden opgeleverd in november 1976. De stad werd toen nog direct bestuurd door het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders (Z.IJ.P.), met een landdrost aan het hoofd. Het landelijk voorgeschreven bouwprogramma voor de nieuwe stad bestond voor 70 tot 80 procent uit sociale woningbouw. Als opdrachtgever en voorbereider van de woningbouw in Almere werd in 1975 de Stichting Woningbouw Almere (SWA) opgericht, een onderdeel van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders.
Eind 1979 werd op initiatief van landdrost Han Lammers de algemene Woningbouwvereniging Almere opgericht. Het idee was dat deze vereniging de sociale huurwoningen van de SWA in eigendom en beheer zou overnemen en de resterende bouwopgave van sociale huurwoningen in Almere voortaan voor haar rekening zou nemen. Geheel tegen de tijdgeest in volgde bijna gelijktijdig de oprichting van de christelijke woningbouwvereniging Goedestede, door gelovige Almeerders die hoopten te bevorderen dat er in Almere meer aanwas zou komen voor de nieuwe lokale protestantse kerkgemeenschap.
Per 1984 werd wat nog over was van het OL ZIJP (behalve het Markermeer) bij wet opgedeeld in de gemeenten Almere en Zeewolde. De gemeente Almere beschouwt zich als de rechtsopvolger van het Openbaar Lichaam en voert ook hetzelfde wapen. Tot 1986, de oprichting van de provincie Flevoland, nam het Ministerie van Binnenlandse Zaken de provincietaken waar.
Oorspronkelijk was Almere opgezet als een stad met meerdere kernen. Dit beleid is gedeeltelijk losgelaten. Almere Buiten en Almere Stad zijn via de wijk Tussen de Vaarten aan elkaar gegroeid. Tussen de oudste en de nieuwste woonwijken ziet men duidelijk een veranderd woningbouwbeleid terug; in de jaren zeventig was dit gericht op gelijkvormigheid en functionaliteit, in de jaren negentig werd het de trend meer exclusieve en opvallende woningen te bouwen, bijvoorbeeld in de Regenboogbuurt en Eilandenbuurt.
Nederland (2011): Mooi Nederland – Almere.
Het centrum van Almere Stad, het grootste stadsdeel, breidde hierna sterk uit. Op 1 april 2006 werd het eerste deel van het nieuw gebouwde stadscentrum Citymall Almere opgeleverd. Het voornaamste gebouw hiervan is de Citadel, ontworpen door Pritzker Prize-winnaar Christian de Portzamparc. Begin 2007 werden de nieuwe Kunstlinie in gebruik genomen. Het opvallende pand, gelegen aan het Weerwater, werd op 8 juni 2007 officieel geopend door koningin Beatrix.
Almere is in het laatste kwart van de twintigste eeuw opgezet als tweede grotere stad in de provincie Flevoland. Het oudste gedeelte van Almere is Almere Haven; de eerste woningen werden er opgeleverd in 1976. Almere is Lelystad, de hoofdstad van Flevoland met ruim 80.000 inwoners (2021), in inwonertal ver voorbijgestreefd. Na 25 jaar, in 2001, had Almere al 150.000 inwoners. In 2017 bereikte de stad het inwonertal van 200.000, waarmee zij qua bevolking de achtste gemeente van het land was. Naar verwachting zal de stad kunnen uitgroeien tot een inwonersaantal van 350.000.
Flevolijn
De spoorlijn Weesp – Lelystad, doorgaans aangeduid als Flevolijn, is een spoorlijn door de Nederlandse Flevopolder. De spoorlijn verbindt het oude land vanaf Weesp via Almere met Lelystad. In 2003 heeft de Flevolijn via de aantakkende Gooiboog tevens een directe verbinding met Utrecht gekregen. Sinds 2012 telt de lijn zeven stations, namelijk Almere Poort, Almere Muziekwijk, Almere Centrum, Almere Parkwijk, Almere Buiten, Almere Oostvaarders en Lelystad Centrum. Sinds de verlenging naar Zwolle is het geheel te beschouwen als één spoorlijn; voor het onderscheiden van routes tussen de Randstad en Zwolle spreekt men eerder over de Hanzelijn dan over de Flevolijn. Wel is op de Flevolijn de frequentie waarmee de treinen rijden hoger.
Flevolijn op kaart.
Geschiedenis
Plannen voor de toen genoemde Almere-lijn kwamen onder andere aan de orde bij de Tweede Kamer. Er waren toen nog verschillende varianten voor de ligging.
Tracévarianten voor de Almere-lijn. Bron: Overheid / Wikipedia.
De bouw van de Flevolijn startte in 1980. Het eerste deel tussen Weesp en Almere Buiten werd officieel geopend op 29 mei 1987. Tegelijkertijd werden de stations Almere Muziekwijk, Almere CS (later hernoemd tot Almere Centrum) en Almere Buiten geopend. Een dag later werd de lijn met deze stations in de dienstregeling opgenomen.
Perronkap station Almere Centrum. Foto: Maurits80 / Wikipedia.
Op 28 mei 1988 werd Almere Buiten – Lelystad Centrum samen met station Lelystad Centrum officieel geopend. De volgende dag kwam ook dit gedeelte in dienst. Oorspronkelijk was het de bedoeling om de Flevolijn dwars door de Oostvaardersplassen aan te leggen. Na protesten van de natuurbeweging werd in 1981 door minister Zeevalking besloten om het tracé te verleggen. Deze omlegging werd het ‘badkuiptracé’ genoemd.
Op 1 februari 1996 werden het station Almere Parkwijk (tussen -Centrum en -Buiten) en het evenementenstation Almere Strand geopend. Dit laatste sloot in oktober 2012 weer in verband met de opening van Almere Poort later in het jaar. Met ingang van 12 december 2004 werd ook het station Almere Oostvaarders bediend. Dit station lag al vanaf het begin van de Flevolijn in ruwbouw klaar.
Hanzelijn
Onder de naam Hanzelijn is de Flevolijn met ingang van de dienstregeling 2013 oostwaarts verlengd naar het oude land, richting Kampen en Zwolle. Deze lijn is op 6 december 2012 officieel geopend en drie dagen later in gebruik genomen. Sindsdien rijden er over de Flevolijn doorgaande treinen naar Zwolle, Groningen en Leeuwarden. Tevens is aan de Flevolijn op 9 december 2012 het station Almere Poort geopend, terwijl de Hanzelijn twee nieuwe stations Dronten en Kampen Zuid heeft gekregen. Het tijdstip van opening van het reeds in ruwbouw aanwezige station Lelystad Zuid is afhankelijk van de ontwikkeling en de bouw van huizen in het omliggende gebied.
Spoorlijn t.h.v. het nooit afgebouwde station Lelystad Zuid. Foto: Tijmen Stam / Wikipedia.
Met dank aan Peter Janssen van www.frankeerstempel.nl voor de stempels in deze blog.
Meer info:
40 jaar Flevoland: https://www.flevoland.nl/dossiers/40-jaar-flevoland
Toerisme Almere: https://www.uitinalmere.nl/
Canon van Flevoland: https://www.canonvannederland.nl/nl/flevoland/flevoland
Eerdere Flevoland blogs: https://www.postzegelblog.nl/tag/flevoland/
Gerelateerde artikelen
Reacties (0)
Schrijf een reactie
(registratie is niet nodig)