Het is 4 maart Wereld Obesitas Dag. Op deze dag wordt wereldwijd stilgestaan bij obesitas (zwaarlijvigheid) om de bewustwording over deze chronische ziekte te vergroten, alsook de oorzaken en noodzakelijke maatregelen om deze aan te pakken en te voorkomen. Wat is obesitas eigenlijk? Zijn er postzegels met obesitas erop? Kent u de Venus van Willendorf en de kunstwerken van Botero?
Gerelateerde artikelen
Obesitas
Obesitas (de toestand van obees zijn, verwante en min of meer synonieme termen zijn zwaarlijvigheid, vetzucht, corpulentie, dikheid, adipositas en ernstig overgewicht) is een medische aandoening waarbij zich zoveel lichaamsvet heeft opgehoopt dat dit een negatief effect kan hebben op de gezondheid. Dit kan leiden tot een kortere levensverwachting en/of meer gezondheidsproblemen. De autoriteiten beschouwen het dan ook als een van de ernstigste problemen voor de volksgezondheid in de 21e eeuw.
Drie silhouetten voor resp. normaal, overgewicht, obees (rechts). Bron: Wikipedia.
Mensen met een queteletindex of body mass index (BMI) hoger dan 30 kg/m2 worden als obees beschouwd. De BMI wordt berekend door het lichaamsgewicht in kilo’s te delen door het kwadraat van de lengte in meters. Zwaarlijvigheid is bij wilde dieren vrij zeldzaam, maar niet ongewoon bij mensen en bij huisdieren, die vaak overvoed zijn en te weinig bewegen.
In een groot deel van de moderne wereld (vooral in de westerse wereld) worden mensen met obesitas beschaamd en gestigmatiseerd. Dit fenomeen wordt ‘fatshaming’ genoemd. Toch werd het vroeger algemeen gezien als een symbool van rijkdom en vruchtbaarheid, en in sommige delen van de wereld is dat nog steeds zo.
Obesitas is een chronische ziekte die gekenmerkt wordt door overmatige vetopstapeling in het lichaam. De ziekte is een belangrijke risicofactor voor verschillende Niet-Overdraagbare Aandoeningen (NCD’s), zoals hart- en vaatziekten, kanker, hoge bloeddruk, (lage) rugpijn, spierpijn, slaapstoornissen en suikerziekte (diabetes type 2), die weer kunnen leiden naar hart- en vaatziekten of klachten aan ogen, nieren, zenuwen en voeten.
Obesitas in de kunst
De eerste beelden van het menselijk lichaam 20.000 tot 35.000 jaar geleden zijn voorstellingen van obese vrouwen. Sommigen schrijven de Venusbeeldjes (zie hieronder) toe aan de gewoonte om vruchtbaarheid te benadrukken, terwijl anderen van mening zijn dat ze de ‘vetheid’ in de mensen van die tijd weergeven. Corpulentie is echter afwezig in zowel Griekse als Romeinse kunst, waarschijnlijk in overeenstemming met hun idealen met betrekking tot gematigdheid. Deze trend werd grotendeels voortgezet in de christelijke Europese traditie, waarbij alleen mensen met een lage sociaal-economische status obees werden afgebeeld.
Venus van Willendorf
De Venus van Willendorf is Oostenrijks beroemdste en meest waardevolle vondst uit het Boven-Paleolithicum. Voor dit uitzonderlijke object is een zeer bijzondere postzegel ontworpen: een driedimensionaal effect stelt ons in staat de Venus in een schijnbaar driedimensionale vorm te bewonderen. Deze innovatieve lenticulaire postzegel is zonder twijfel een nieuwe mijlpaal in de hedendaagse postzegelontwerpkunst.
Het Venusbeeldje is zo’n 29.500 jaar geleden gemaakt. Het werd ontdekt op 7 augustus 1908 in Willendorf in de Wachau. Het 11 cm hoge beeldje, gehouwen uit fijn kalksteen, is bijna perfect bewaard gebleven. Het beeldt een mollige, naakte vrouw af. Brede heupen, een uitstekende buik en zware borsten bepalen haar opvallende verschijning. De armen zijn slechts gesuggereerd en de polsen zijn versierd met gekartelde armbanden. De boven- en onderbenen zijn realistisch weergegeven, maar de voeten ontbreken. Een groot, licht naar voren hellend hoofd zonder gezicht rust op zwakke schouders, die bijna volledig zijn versierd met een ingewikkeld kapsel van rijen krullen die diep in de nek reiken. Sporen van verf wijzen erop dat het beeldje oorspronkelijk dicht beschilderd was met rode oker. Overigens bevindt het origineel zich in het Natuurhistorisch Museum in Wenen.
Het dorp Willendorf in de Wachau-regio ligt op de linkeroever van de Donau. Tijdens het Boven-Paleolithicum maakten de hellingen van het Donaudal deel uit van het jachtgebied van jagers uit de ijstijd. In de zomer van 1908 voerde het Natuurhistorisch Museum, onder leiding van Josef Szombathy, systematische opgravingen uit. Bijzondere aandacht ging uit naar de vindplaats Willendorf II, gelegen langs het tracé van de Donau-spoorlijn. Van de zeven bekende vindplaatsen is Willendorf II ongetwijfeld de belangrijkste en een van de meest significante voor paleolithisch onderzoek in Centraal-Europa. Het kalkstenen beeldje werd gevonden in de negende cultuurlaag, naast een grote haard met houtskoolresten. Negentien jaar later, op slechts enkele meters van de eerste vindplaats, werd de 19 cm hoge Venus II ontdekt, gebeeldhouwd uit een mammoettand.
Oostenrijk (2008): FDC 100 jaar Venus van Willendorf (1908 – 2008)
De Venus van Willendorf is de mooiste, oudste en vooral de best bewaarde van alle 130 Venusbeeldjes die in Europa en Azië zijn gevonden. De ontdekking wordt door experts als een wereldwijde sensatie beschouwd. Het is zeker dat het exemplaar een opvallend aantal overeenkomsten vertoont met Oost-Europese beeldjes. Gemeenschappelijk aan al deze beeldjes is de nadruk op seksuele kenmerken. Opmerkelijk is dat al deze archeologische vondsten hetzelfde geometrische principe volgen: ze kunnen met verbazingwekkende nauwkeurigheid in een ruit worden geplaatst.
Venusbeeldjes worden beschouwd als vruchtbaarheidsidolen. Hun forse gestalte kan ook een verlangen naar voldoende voedsel en een succesvolle jacht hebben uitgedrukt. Opvallend is dat alle tot nu toe gevonden beeldjes afkomstig zijn van permanente nederzettingen.
Fernando Botero
Fernando Botero Angulo (1932 –2023) was een Colombiaanse figuratieve kunstenaar en beeldhouwer. Zijn kenmerkende stijl, ook wel bekend als ‘Boterismo’, beeldt mensen en figuren af ??in grote, overdreven volumes, die afhankelijk van het werk, politieke kritiek of humor kunnen uitdrukken. Hij werd tijdens zijn leven beschouwd als de meest erkende en geciteerde kunstenaar uit Latijns-Amerika.Zijn kunst is op verschillende momenten te vinden op zeer zichtbare plaatsen over de hele wereld, zoals Park Avenue in New York City en de Champs-Élysées in Parijs.
Botero, die zichzelf de meest Colombiaanse van de Colombiaanse kunstenaars noemde, verwierf nationale bekendheid toen hij in 1958 de eerste prijs won op de Salón de Artistas Colombianos. Hij begon met het maken van sculpturen nadat hij in 1973 naar Parijs was verhuisd en verwierf internationale erkenning met tentoonstellingen over de hele wereld in de jaren negentig. Zijn kunst wordt verzameld door vele grote internationale musea, bedrijven en particuliere verzamelaars, en wordt soms voor miljoenen dollars verkocht. In 2012 ontving hij de Lifetime Achievement in Contemporary Sculpture Award van het International Sculpture Center.
Pictorial Postcards (1894 – 1994)
Kent u deze uitgifte? Waarschijnlijk heeft u deze serie in uw bezit….zie de poster.
Meer info:
Nederlandse Vereniging voor Overgewicht & Obesitas (NVOO): https://www.nvoo.nl/
Wereld Obesitas Dag: https://www.worldobesityday.org/
Gerelateerde artikelen
Reacties (0)
Schrijf een reactie
(registratie is niet nodig)