100 jaar luchtvaart: KLM-, Fokker- & NLR-postzegel - Postzegelblog

100 jaar luchtvaart: KLM-, Fokker- & NLR-postzegel

1

De emissie ‘100 jaar luchtvaart’ schenkt aandacht aan [a] het 100-jarige bestaan van Koninklijke Luchtvaart Maatschappij (KLM), [b] het 100-jarige bestaan van vliegtuigfabrikant Fokker, [c] het 100-jarige bestaan Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR). De elf afgebeelde vliegtuigen op het postzegelvel functioneren als oriëntatiepunten van de drie jubilerende organisaties in historisch perspectief in de periode 1919 – 2019. De oplage van het postzegelvel bedraagt 108.000 exemplaren.

Ontwerper Aart van Dobbenburgh heeft een modern vliegtuig (anno 1933) als de Postjager of de Zilvermeeuw geprobeerd af te beelden op de bijzondere vluchten postzegel (nvph LP 10). Om de algemene bruikbaarheid van de postzegel te vermijden, is bewust een herkenbaar model af te beelden vermeden.

100 jaar luchtvaart: uitgiftedatum 11 maart 2019

100 jaar luchtvaart

Vliegtuigen nader bekeken

In een beeld-doorlopende afbeelding van de linker velrand via drie postzegelafbeeldingen naar de rechter velrand zijn elf vliegtuigen in chronologische volgorde opgenomen. De vliegtuigen 1 t/m 4 tonen in zwart-wit uitvoering de ontwikkeling van het vliegtuig in het verleden. De vliegtuigen 5 t/m 9 geven aandacht aan de vooruitgang van de vliegtuigen in het heden. De afbeeldingen 10 & 11 richten de aandacht op de [naaste] toekomst van de vliegtuigontwikkeling.

1919 - Fokker F.II 1932 - Fokker F.XII

NVPH 2678 - F-18 Pelikaan

NVPH 910 - Fokker F 2 en F28

1932 - Douglas DC-2 Uiver 1935 - Fokker F.XXII

NVPH 2679 - Dc-2 Uiver

Dag van de postzegel 2013 (LP9)

Op de luchtpostzegel (nvph Lp9) staan zes Fokker-vliegtuigen type VII met kenteken PH-AEN. Drie vliegtuigen vliegen naar rechts en drie naar links. Deze laatste vliegtuigen zijn een spiegelbeeldige weergave van de bovenste drie.

1968 - Fokker F271985 - Fokker 50

NVPH 648 - Dr. A. Plesman luchtvaartpionierNVPH 2676 - Fokker F-27 Friendship

De luchtvaartpionier dr. Albert Plesman (1889 – 1953) is de eerste president-directeur van de KLM geweest. De blauwe kleur verwijst naar het KLM-blauw van de vliegtuigen.

1993 - Cessna Citation II 2007 - Fokker 70

NVPH 2681 - Anthony Fokker in zijn Spin

Op de staart van het vliegtuig is als bijzonderheid het portret van Anthonie Fokker geplaatst. Links van de deur is de naam Fokker aangebracht.

2019 - Boeing 787-10 2019 - Fokker 130

De Boeing 787-10 zal 100 dagen voor het 100-jarige bestaan van KLM voor het eerst op Schiphol landen. Tijdens de vlucht wekt het vliegtuig zelf elektriciteit op.
Een deel van het KLM-vliegtuig Boeing 737, het vleugel-uiteinde met de kenmerkende winglet, staat op de derde postzegel.

Verwacht 2050 - Hybrid Electric Plane (concept)

NVPH 2673 - Boeing 747 KLM

Postzegelvormgeving

Via een virtueel denkbeeldige aanpak vanuit de raampjes van een vliegende KLM-Boeing 737 gunnen grafische ontwerpers Edwin van Praet en Tom Hölscher (van Total Design uit Amsterdam) ons een blik op het zij-aanzicht van elf vliegtuigen in de lucht uit het verleden (zwart-wit foto’s 1 t/m 4), het heden (foto 5 t/m 9) en de toekomst (10 & 11). Opmerkelijk hierbij is dat de afbeeldingen van de vliegtuigen op verschillende plaatsen, uit verschillende tijden op een en dezelfde plaats en moment zich tonen (eenheid van plaats, tijd en handeling) *).
De toestellen bewegen mooi mee met de horizontale chronologische tijdlijn, die van links naar rechts over het hele postzegelvel doorloopt. Een deel van het KLM-vliegtuig Boeing 737, het vleugel-uiteinde met de kenmerkende winglet, staat op de derde postzegel.
De vliegtuigen vliegen boven het wolkendek, dat steeds lichter wordt en waarmee je als het ware in een andere wereld komt. Aan de horizon schijnt de zon achter de kleurige wolkenlucht. Op de bovenste velrand is een sterrenhemel met maansikkel te zien.

*)
in de film- en televisiewereld wordt zo’n fantasie-aanpak ‘flashback’ genoemd. In de kunstperiode van de Renaissance (16e eeuw) en het Classicisme (19e eeuw) golden deze regels/voorschriften ook voor toneelstukken/drama’s.

Info-teksten

NVPH 1605 - KLMNVPH 1606 - Fokker

NVPH 1607 - NLR

NVPH 729 - 40 jaar K.L.M. NVPH 730 - 40 jaar K.L.M.

Verandering in postzegelverzamelen

Tegenwoordig ontwerp je niet meer een aantal losse, individuele postzegels van een serie, maar een postzegelvelletje als een samenhangende totaliteit van een aantal postzegels. De hoeveelheid postzegels per vel varieert van minimaal drie tot maximaal tien postzegels. De postzegels vormen met de randen van het postzegelvel een samenhangende ‘eenheid’. De in elkaar grijpende en elkaar (sterk) beïnvloedende deelafbeeldingen dragen via onderlinge communicatie een gedachte, boodschap of opvatting uit.

100 jaar luchtvaart 100 jaar luchtvaart postzegel 3

De postzegelontwerper heeft met behulp van het postzegelvel meteen eenheid in de KLM-luchtvloot-emissie aangebracht. Info-ondersteunende tekst over KLM, Fokker & NRL verhoogt het aanzien van het postzegelvel in hoge mate.
Één losse postzegel afkomstig uit het KLM-postzegelvel komt overeen met de status van een ontheemd weeskind.

Meermalen lopen daarbij de deelafbeeldingen via de perforatie door op de ‘buur-postzegel’ en/of de velrand. Bij deze ‘beeld-doorlopende’ postzegelafbeeldingen is steeds sprake van een ‘bewegen-van-de-ene-naar-de-andere-fase-in-‘tijd’-of-‘plaats’,’ oftewel vervolgen, groeien, verder gaan naar of overgaan in. Het ‘bewegen’ voltrekt zich of in letterlijke, of in figuurlijke zin.

Deze ‘beeld-doorlopende-beeldspraak-methode’ wordt door veel verzamelaars niet op prijs gesteld. Reden? Vroeger maakten de ontwerpers er geen gebruik van, maar nu in een al maar meer evoluerende wereld wel. Tijden kennen tijden met andere woorden iedere tijd heeft zo zijn eigen, tijdgebonden normen en waarden. We leven nu in een dynamische tijd/periode, waarin heel veel vlot en vlug verandert.
Met de komst het postzegelvelletje verzamelt iedereen nog volgens de oude, traditionele methode. Bij een postzegelvelletje worden de postzegels stuk voor stuk uit het vel gehaald. Vervolgens wordt nog een tweede vel aangeschaft. Pas dan is de emissie volledig aanwezig en komt als een compleet geheel in het album terecht. Album-fabrikanten ondersteunen en activeren deze verzamelgewoonte van harte. ’t Werkt immers omzet verhogend, niet alleen voor albumfabrikant, maar ook nog voor PostNL.

In het begin heb ik al gesteld dat een velletje een samenhangend object van postzegels is. Het verzamelen van postzegels dient bijgesteld te worden. Het eenheidsprincipe dat de ontwerper in het postzegelvel heeft aangebracht, moet bestaan blijven, moet niet verstoord en/of kapotgemaakt worden. Met andere woorden de moderne en eigentijdse postzegel-verzamel-methode bestaat feitelijk nu alleen nog maar uit het verzamelen van complete postzegelvelletjes.

1943 -1944 Zeehelden
De postzegelverzamelaar heeft na aankoop van de verschillende postzegels eenheid in het album van de 17e eeuwse Nederlandse zeevloot-emissie gebracht.
Veel oorlogsschepen staan als afbeelding ook fragmentarisch op de postzegel, zoals dat ook het geval is met de moderne beeld-doorlopende postzegels. Toen werd daarover geen commentaar geleverd! Inderdaad, de afbeelding van de bevelhebber was de hoofdzaak en de oorlogschepen bijzaak op de achtergrond.
Één postzegel uit de Zeehelden-emissie komt overeen met een kind uit een harmonische gezinssituatie.

Enkele decennia geleden werden postzegels in vellen van honderd postzegels gedrukt. Een verzamelaar bracht hier ‘serie-eenheid’ in door van ieder vel minimaal één postzegel te kopen en ze daarna als serie stuk voor stuk naast elkaar in een album op te bergen.
De postzegelontwerpers hebben nu de verzamelaar het werk uit handen genomen. De verzamelaar hoeft niet meer ‘eenheid-in-zijn-pas-gekochte-emissie-aan-te-brengen’. De ontwerper heeft dit middels een postzegelvelletje al voor hem gedaan!

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (8 stemmen, gemiddeld: 4,38 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (1)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)