Levendige Olympische Spelen-postzegels 1928 - Postzegelblog

Levendige Olympische Spelen-postzegels 1928

5

os-afficheRecentelijk ben ik gevraagd voor een tweetal Olympische Spelen-postzegels 1928 (nvph 212/10) een korte info-beschrijving te geven. Daarbij kwam ik tot ontdekking dat in Handboek Postwaarden Nederland (hoofdstuk Weldadigheidszegels n1928, Olympische Spelen) weinig inhoudelijke aandacht aan de afbeeldingen van deze acht OS-postzegels is besteed. Ook elders heb ik geen toegevoegde inhoudelijks weten te vinden. Vandaar een poging van mijn kant deze leemte op te vullen.

Blijkens enkele reactie ben ik nu al tot ontdekking gekomen dat beide detailbeschrijvingen van de postzegels nooit eerder werkelijk opgemerkt en/of gezien zijn. Eén opvallende opmerking wil ik u niet onthouden: “Deze OS-postzegels blijken veel eigentijdser, levendiger en interessanter te zijn dan ik ooit verondersteld heb.”

Olympische Spelen-postzegels 1928

Roeien en schermen

nvph-212nvph-213

1½ + 1 cent roeien: Met kracht trekt de roeier (met gestrekte rug) aan de roeispannen, waardoor de kano zich snel over het water voortbeweegt (van links naar rechts over het zegelbeeld). Bij de roeispaan zijn kringgolfjes zichtbaar.
Het roeien vond destijds plaats op de Ringvaart van het Haarlemmermeer ter hoogte van Sloten.
2 + 1 cent schermen: De excentrisch geplaatste schermer (schermhouding in gebogen symmetrische been-stand) steekt de floret, degen en/of sabel met gestrekte arm actief naar een tegenover hem staande, niet-afgebeelde tegenstander.

olympiade-1928

Voetballen en zeilen

nvph-214 nvph-215

3 + 1 cent voetballen: De voetbalpostzegel toont een sporter (met naar achteren wapperend haar) vlak voor een levendig actiemoment: hij zal zo meteen beheerst en weloverwogen een hem tegemoetkomende bal wegschoppen met het schopbeen.
5 + 1 cent zeilen: Vanuit een hoogstandpunt wordt op het dek van het varende schip (spookschip: geen bemanning) neergekeken, dat met volle en bolle zeilen op snelheid ligt.
De zeilwedstrijden vonden destijds plaats op het Buiten-IJ in de Zuiderzee, ongeveer op de plaats van het huidige Lelystad.

Kogelstoten en hardlopen

nvph-216 nvph-217

7 ½ + 2½ cent kogelstoten: De zijwaarts in de stootrichting opgestelde kogelstoter stoot met een vanuit de schouder komende gespannen strek- en draaibeweging de kogel met kracht weg.
10 + 2 cent hardlopen: De postzegel geeft een beeld van een hardloper tijdens de voorvoet-landing met een naar achteren gericht zweefbeen (gebogen) in combinatie met redelijk rechtopstaande romp met hoofd en voor- en achterwaarts gerichte armen in elleboog-stand.

Paardrijden en boksen

nvph-218 nvph-219

15 + 2 cent paardrijden: Het paard met ingetrokken benen zweeft tijdens de sprong in de lucht boven twee hindernissen (barricaden waartussen een bassin gevuld met water) in een ronddraaiende, spanningsrijke krachtenwervel (lijnenspel). De voorovergebogen ruiter met omhoog wapperende slipjas ondersteunt op een levendige en actief/expressief meegaande wijze de snelheid.
Alle sporters op de postzegelafbeeldingen zijn wit gekleurd (uitgezonderd ruiter met paard).
30 + 3 cent boksen: De zijwaarts opgestelde bokser (in spreidstand met naar voren gebogen knieën) schermt op actieve wijze met de ‘linker directe’ tegen een niet-opgevoerde tegenstander.

Kijk en vergelijk

Op een overzichtelijk wijze zijn kenmerken van de acht OS-postzegels in dit schema opgenomen. Enkele daarvan zijn bij de hierboven afgebeelde postzegels al aan de orde gekomen. Er zijn echter ook nog een aantal opvallende eigenschappen toegevoegd. Deze postzegels zijn met behulp van de houtsnedetechniek krachtig en redelijk vereenvoudigd uitgestoken.

os-serie

os-overz

  1. De schuin omhooggaande stand van de sporter (van links onder naar rechts boven) [3c , 10c  & 30c] verbeeldt vooruitgang en progressie. Er is sprake van en stijgende lijn in de
    sportactiviteit.
  2. De schuin omhooggaande stand van de sporter [3c, 10 c & 30c] (van links onder naar rechts boven) verbeeldt vooruitgang en progressie. Er is sprake van en stijgende lijn in de
    sportactiviteit.
  3. De schuin omhooggaande stand van de sporter (van links boven naar rechtsonder) [2c & 5c] verbeeldt tegenstand / weerstand en/of aanval.
  4. Diagonale stand (zie a & b) van een persoon suggereert verandering, beweging of actie.
  5. Diagonaal ¾ betekent dat de voorkant van gezicht en lichaam van een persoon niet geheel zichtbaar is [3c, 7½c , 10c & 30 c].
  6. Frontale opstelling [2c] suggereert door de symmetrische afbeelding rust en geen beweging.
  7. Centrale of excentrische opstelling betekent in het midden of buiten het midden staan. Het eerste betekent rust, geen beweging, het tweede beweging, actie. De 2 cent postzegel geeft een frontale afbeelding van de schermer (, maar een excentrische opstelling. Deze combinatie veronderstelt daardoor toch actie en beweging.
  8. Met de leesrichting mee [3c, 7½c, 15c & 30c] of er tegenin [1 ½c 7 10c] veronderstelt de
    actiehandeling aanval of verdediging.

Zeven witte sporters en één gekleurde!

De tekeningen van alle sportfiguren zijn door de ontwerpers eerst op kopshout (vlak bij haaks zagen van stam of paal) getekend en naderhand met een burijn (gutsvormige bijtel) verdiept uitgestoken. De gekleurde verf op de niet uitgestoken delen komt overeen met de achtergrondkleuren van de postzegels. Bij het uitsteken van de 15 cent postzegel (paard met ruiter) is de ontwerper op tegengestelde te werk gegaan. De naaste omgeving rondom ruiter met paard is verdiept uitgestoken. Resultaat? Deze verdiepte omgeving krijgt bij het drukproces geen kleur, terwijl paard en ruiter en de postzegelomtrek dat wel krijgen.

Zeggingskracht of -taal van de acht OS-postzegelafbeeldingen

Twee ontwerpers, Fokko Mees & L.O. Wenckebach, bezitten elk hun eigen stijl, waardoor een eenduidig uiterlijk moeilijk is te realiseren. Met behulp van de houtsnedetechniek zijn de afbeeldingen van beide ontwerpers tot stand gekomen.

os-mees os-wenck
Ontwerper Mees maakt gebruik van licht gebogen, zwierige tekstlinten (waar het hart sterk bij betrokken is), Wenckebach daarentegen past strakke en zakelijke lijnen toe (waar het verstand meer bij betrokken is).

os-zegels os-zegels-3

De weergave van levendige en essentiële actiemomenten en -details van de OS-postzegels is anno 1928 nog geheel ongebruikelijk. Representatieve of symbolische afbeeldingen waren toen nog in. Academische en esthetische richtlijnen (gebaseerd op Grieks en Romeins gedachtegoed) golden toen nog volop met verheven en ideale standen en bewegingen. Realistische afbeeldingen waren toen nog ongebruikelijk en platvloers.

De acht Olympische zegelafbeeldingen met daarop actieve sportbeoefening geven kenmerkende, levendige & werkelijkheidsgetrouwe actiemomenten van de sporters: [1½] gestrekte rug & ringgolfjes, [2] gebogen beenstand, [3] wapperend haar & schopbeen, [5] bolle zeilen, [7½] gespannen strekbeweging, [10] voorvoet-landing, [15] wapperende slipjas, [30] spreidstand & gebogen knieën.

Sint Maarten

sint-maarten-1

sint-maarten-2
Een Nederlandse uitgever kwam dit jaar in het kader van de Olympische Spelen in Rio de Janeiro op het ‘lumineuze en goedkope idee’ de Olympische postzegels van 88 jaar geleden op de persoonlijke postzegel van Sint Maarten op te voeren en aldus financieel een graantje van de Olympische hype mee te pikken.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Thematisch Nederland Nederlandse Antillen Nederland Voetbal



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (10 stemmen, gemiddeld: 3,40 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (5) Schrijf een reactie

  • Jos van den Bosch op 4 december 2016 om 10:41

    Mag Sint Maarten dat zo maar doen?

  • Piet op 4 december 2016 om 12:10

    Ben erg benieuwd wat DE specialist – Laurentz Jonker – op dit artikel op te merken heeft.
    Het eerdere artikel over de stempels van deze uitgave was wel erg snel van de website verwijderd.

  • Patrick Lava op 4 december 2016 om 14:04

    @Jos
    Interessante kwestie die je daar opwerpt, en ik kan me zo voorstellen dat een antwoord op die vraag niet zo eenvoudig te geven is. Copyright claims, verbod op het afbeelden van fiduciaire waarden, etc. Er bestaat een vereniging van thematische verzamelaars “Stamps on stamps”, en als iemand het antwoord kent, dan zijn zij het wel. Hun website: http://www.stampsonstamps.org
    Daar vind je ook het mailadres van de voorzitter. Als je van hem of een ander antwoord krijgt op je vraag, dan zal ik dat graag lezen.

  • Lars op 4 december 2016 om 15:51

    Die postzegels van Sint Maarten zijn “persoonlijke” postzegels. De postdienst van Sint Maarten heeft deze serie niet zelf uitgegeven.
    Waarschijnlijk komen ze van een bekende/beruchte verkoper in Nederland af die ze zelf heeft laten maken. Dat doet dit bedrijf vaak met “persoonlijke” postzegels van verre eilandjes, om ze dan vervolgens in hun folders “officiële uitgaven”
    te noemen…
    Ik weet niet of ik de naam mag noemen, maar deze begint met een E.

  • hennepnetel op 4 oktober 2017 om 22:34

    Zijn er dan t.b.v. St Maarten geen “persoonlijke zegels” verschenen om geld bijeen te krijgen voor de slachtoffers van Irma?????

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)