250 jaar geleden verbleef Mozart 8 maanden in Nederland - Postzegelblog

250 jaar geleden verbleef Mozart 8 maanden in Nederland

0

logo MozartHet wonderkind Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) verbleef van 10 september 1765 t/m ongeveer15 mei 1766 acht maanden in Nederland. Het verblijf van de familie Mozart (vader, moeder, zus en het muzikale wonderkind) in ons land was een onderdeel van de 3-jarige Europese rondreis langs verschillende vorstenhoven en concertzalen.

Vel Mozart in Nederland 1765-1766

De 10-jarige Wolfgang trad tijdens de inhuldiging van stadhouder Willem V op 11 maart 1766 in ‘s-Gravenhage op. Hij speelde de speciaal voor die gelegenheid de door hem gecomponeerde potpourri ‘Galimathias Musicum’ (KV 32 [Köchel Verzeignis]). Galimathias Musicum betekent muzikale wartaal. De potpourri bestaat uit zestien min of meer bekende melodieën, waaronder het Wilhelmus-thema.

Twee Nederlandse Mozart-postzegels

Postzegel 7-jarige Mozart en Galimathias Musicum

Postzegel Mozart in Nederland A - 2016Mozart 7 jaar

Het portret van de 7-jarige Mozart is in 1763 door Pietro Antonio Lorenzoni geschilderd.

Links staat een fragment van de partituur ‘Galimathias Musicum’ en rechts een portret van de 7-jarige Mozart. Beide detailafbeeldingen worden aan elkaar vastgehecht door de blauwgekleurde waardeaanduiding ‘1’.

Partituur

Naast iedere notenbalk met notenschrift van het partituur heeft Wolfgangs kritische vader de notitie “ist gut” geschreven.

De partituur bezit een opvallende muzieknotatie van de jonge Mozart, waartussen allerlei opmerkingen, strepen en verbeteringen van zijn vader staan. Vlak voor het laatste blad van de partituur staan de twee woorden ‘ist gut’ als ‘stempel’ (beeldmerk van goedkeuring) van de met het wonderkind ‘samenwerkende’ vader.

Postzegel 14-jarige Mozart en Müllerorgel

Postzegel Mozart in Nederland B - 2016 Mozart 14 jaar

Het portret van de 14-jarige Mozart is in 1770 door Saverio Dalla Rosa geschilderd.

Links staat een portret van de 14-jarige Mozart en rechts een foto van het Müllerorgel in de Grote of St- Bavokerk in Haarlem, waarop het wonderkind een concert gaf. Beide detailafbeeldingen worden aan elkaar vastgehecht door de blauwgekleurde waardeaanduiding ‘1’.

Müllerorgel 1Müllerorgel 2

Het Müller-orgel beslaat de gehele westmuur van de kerk en meet van de grond af bijna 30 meter. Het orgel is rijk verguld en gedecoreerd met ruim 25 levensgrote beelden. De bekroning omvat twee leeuwenfiguren met het wapen van Haarlem.

Verantwoord-inhoudelijk beeldmateriaal op postzegels

  1. Ten tijde van de Europese rondreis stond de jonge Wolfgang vooral bekend als wonderkind en als uitvoerend musicus. Beide aspecten keren op historisch verantwoorde wijze terug op de postzegels door de muzieknotatie en het kerkorgel.
  2. Er zijn geen betrouwbare portretten van de 9- en/of 10-jarige Mozart bekend. Grafisch ontwerper en typograaf Robbert Zweegman: “Daarom heb ik gekozen voor twee schilderijen toen hij zeven en veertien jaar oud was. Als je het gemiddelde daarvan neemt, kom je met een beetje schuiven uit op de leeftijd tijdens zijn verblijf in ons land.”
  3. Zweegman vervolgt: “Na de nodige experimenten bleek de combinatie van twee even grote rechthoeken per postzegel het beste te werken met een strook wit erboven en eronder. Op deze manier kon ik de horizontale gelaagdheid erin aanbrengen,waarin ook de notenbalk aansluit op het klavier en de registers van het orgel .”
  4. Zweegman voegt er nog het volgende aan toe: “De cursieve letter heeft iets Weens, echt zwierig, mooi gesneden en met prachtige beginkapitalen.” In de letterkeuze (met rondingen en dik-en-dun) is al iets van de naderende stijlperiode te bespeuren, namelijk die van de romantiek.
  5. “Als tegenwicht voor de waardeaanduiding ‘1’ heb ik gekozen voor een moderne en zakelijke cijferweergave. Een grafisch element om in de vorm van een slotje beide beeldelementen per postzegel aan elkaar vast te maken.”

 

Mozart twee paren

Een levendig tijdsbeeld in het hier en nu én het daar en toen!

Met de nog in Nederland aanwezige attributen weet ontwerper-graficus Zweegman ons een fantastisch levendig én tijdgebonden beeld van de jonge Wolfgang Amadeus Mozart voor te schotelen.

  1. Door de nabijheid-suggererende plaatsing en de afstand-scheppende opstelling van beide portretten ontstaat een levendig en dynamisch zigzag totaalbeeld van de nog bijzonder jonge Wolfgang op het postzegelvel.
  2. Met deze opstelling wordt niet alleen het jeugdige leeftijdsverschil aangeduid, maar ook een verbeelding van de groei, bloei en ontwikkeling van het wonderkind in die periode.
  3. Met de constatering van de ontwerper bij c]: “ waarin ook de notenbalk aansluit op het klavier en de registers van het orgel” hebben we met een verkapte beelddoorloper te maken, die feitelijk het begin van de levens-, groei- en/of ontwikkelingslijn van de jeugdige Wolfgang voor ons in beeld brengt.

    Mozart_kv32

  1. De grote en nauwgezette betrokkenheid van Wolfgangs vader bij zoons schrijven & componeren komt door de herhaalde en vlot geschreven notities bij iedere notenbalk nog springlevend op ons over.


Deze constatering heb ik pas kunnen maken na ontvangst van de detailfoto *) van het muziekblad, die de ontwerper zelf in Nederlands Muziek Instituut in Den Haag heeft gemaakt. Hierover zegt Zweegman het volgende: “Toen ik belde, waren ze net bezig met het prepareren van de stukken. Ik heb foto’s kunnen maken voordat het partituur in de vitrine zou worden gelegd. Ik zag vlak voor het laatste blad van de partituur de woorden “ist gut” staan. Toen wist ik meteen dat ik mijn eerste beeldelement voor een postzegel had.”

*) “Robbert Zweegman, ten zeerste bedankt voor uw welwillende medewerking.”

Port Betaald Postzegels

Mozart Port Betaald A Mozart Port Betaald B

In opdracht van Verzamelaarsmarkt is in 2006 een strip van twee ‘Port Betaald Postzegels’ (PBP’s) vervaardigd met portretten van Mozart ter gelegenheid van zijn 250e geboortejaar.

mozart 1791 mozart 4

Op beide PBP’s staan geschilderde portretten van Mozart:

  1. Barbara Krafft schilderde pas in 1819 (28 jaar na zijn overlijden) een portret van de componist volgens de schilderstijl van de Romantiek (met rondingen en versiersels).
  2. Johann Georg Edlinger schilderde in het overlijdensjaar 1791 dit portret van de componist.


Alleen de zakelijke markt (bedrijfsleven) kan PBP’s bestellen en voor de frankering van haar bedrijvenpost gebruiken. Het zijn varianten van de Persoonlijke Postzegels (zie ook postzegelblog-artikels van 27 mei 2011 en 17 februari 2012).

Overhandiging eerste Mozart-postzegels

Op maandag 17 mei heeft Julius Vermeulen, adviseur visuele communicatie PostNL, aan burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen tijdens de Mozart-manifestatie in het museum Het Valkhof de eerste Mozart-postzegels overhandigd. Officiële emissiedatum is 24 mei 2016.

Overhandiging Hubert Bruls en Julius Vermeulen

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland Mozart Schilderkunst



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (7 stemmen, gemiddeld: 3,29 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)