Een lange neus (1) - Postzegelblog

Een lange neus (1)

5

In 1880 wordt de jeugd van Florence verblijd met de ‘geboorte’ van de held van dit artikel, een ettertje in de geest van Pietje Bel. Zijn ‘vader’, de kinderloze schoenlapper Gepetto,  krijgt van zijn vriend de meubelmaker een stuk ‘kreunend hout’ waaruit hij een pop snijdt (1). Zodra hij op het hoofd een mond heeft geschilderd, steekt de pop zijn tong naar hem uit, en wanneer handen en voeten zijn uitgesneden, krijgt papa een trap en sprint zijn schepping er vandoor (2). Niet bepaald de Pinocchio (‘Pijnappelpitje’) zoals wij hem doorgaans kennen!(3) Als Gepetto zijn jas heeft verkocht om schoolboeken voor hem te kopen, verkwanselt hij de boeken om een kaartje voor het marionettentheater te kunnen betalen.

afb.1

afb.2

afb.2

afb.3

afb.3

Daar haalt hij zich de woede van de directeur op de hals, die hem gevangen neemt. Wanneer Pinocchio hem vol spijt vertelt wat er gebeurd is, geeft de man hem vijf goudstukken waarmee hij alles goed zal kunnen maken. Hij verstopt ze onder zijn tong, wat wel handig lijkt te zijn als het illustere duo Vos en halfblinde Kater ze hem afhandig proberen te maken.

afb.4

afb.4

Ze overvallen hem en knopen hem op aan een eik. Zonder zijn mond open te doen sterft Pinocchio aan het eind van de achtste en laatste feuilletonaflevering in het kinderblad Il Goirnale per i Bambini.
De geestelijke vader van Pinocchio, de Italiaanse auteur van weinig succesvolle romans en toneelstukken Carlo Collodi (pseudoniem voor Carlo Lorenzini; 1824-1890), heeft zich vanaf 1875 al toegelegd op het schrijven van kinderverhalen (Giannettino, 1876, Minuzzolo, 1878). Bovengenoemd verhaal, ‘Storia di un burattino’ (De geschiedenis van een marionet), zal zijn naam net zo onsterfelijk maken als de neus van Pinocchio.

Onder druk van de uitgever, die daartoe aangezet is door enthousiaste lezers, schrijft Collodi verder. Pinocchio wordt gered door de Fee met de blauwe haren (5,6), die wil dat hij zijn leven zal beteren. Na veel avonturen belandt hij in de maag van een haai, redt zijn schepper die zich daar ook blijkt te bevinden en wordt uiteindelijk, door schade en schande wijs geworden, beloond: hij wordt een echt mens van vlees en bloed.

afb.5

afb.5

afb.6

afb.6

In 1883 verschijnen al zijn belevenissen in boekvorm onder de titel Le avventure di Pinocchio. Dit boek, geïllustreerd door Enrico Mazzanti, wordt een enorm succes. Vele drukken volgen. In 1892 verschijnt de eerste Engelse vertaling, in 1900 een Nederlandse. De eerste verfilming, een ‘stomme’ film van G.Antamoro, dateert al uit 1911.

De Amerikaanse versie
In 1904 komt in Boston de eerste Amerikaanse editie van Pinocchio op de markt en op zeven februari 1940 komt de tweede lange animatiefilm van de Disneystudio’s uit, waarin hij de hoofdrol speelt (7).

afb.7

afb.7

Deze film (en de daaruit afgeleide strip- en boekversies) heeft voor velen van ons het beeld van Pinocchio bepaald, zowel naar uiterlijk als naar karakter (8).

afb.8

afb.8

Een paar voorbeeldjes ter illustratie: Disney situeert het verhaal in Tirol waardoor Pinocchio een soort Tiroler jagershoedje op krijgt. Japie Krekel speelt, als het geweten van Pinocchio, in de film een grote rol, terwijl in het origineel de sprekende krekel door Pinocchio in een vlaag van woede doodgeslagen wordt. Bij Disney is Pinocchio veel vaker het slachtoffer van de omstandigheden dan bij Collodi, waar hij zelf de veroorzaker van zijn problemen is. De film wordt een enorm succes. Het aantal afbeeldingen eruit op zegels is dan ook zeer groot, waarbij wel vermeld moet worden dat het grootste deel ervan valt onder de noemer ‘maakwerk’ (9).

afb.9

afb.9

Een Russische Pinocchio
Het verhaal gaat dat de Russische schrijver Aleksej Nikolayevich Tolstoi (1882-1945) (10) in zijn jeugd het beroemde boek van Collodi heeft gelezen.

afb.10

afb.10

Tolstoi, bekend vanwege zijn toneelstukken en historische romans, is erg onder de indruk van het verhaal. Het boek raakt echter zoek en als hij zelf kinderen heeft, kan hij het hun dus niet voorlezen. Daarop vertelt hij hun het verhaal zoals hij zich dat kan herinneren, aangevuld met de voortbrengselen van zijn eigen fantasie. Het enthousiasme van zijn kinderen brengt hem ertoe zijn versie op papier te zetten en in 1936 verschijnt ‘Het Gouden Sleuteltje of De Avonturen van Buratino’ (11,12,13).

afb.11

afb.11

afb.12

afb.12

afb.13

afb.13

Het begin ervan komt aardig overeen met het originele verhaal. Ook Buratino belandt in een poppentheater en wordt gevangen genomen door de directeur ervan, Karabas Barabas, omdat hij diens voorstelling heeft verstoord. Maar Karabas laat hem vrij als hij hoort dat in het huis van Papa Carlo een geheime deur zit, waar hij al zijn hele leven naar op zoek is. Ooit had hij er een gouden sleutel van, maar die is hij kwijt. Hij geeft Buratino vijf goudstukken om een oogje in het zeil te houden en ervoor te zorgen dat ze niet zullen gaan verhuizen. In het vervolg van het verhaal lezen we over de jacht op de sleutel en over de strijd van Buratino tegen de slechte Karabas en tegen het bekende duo Vos en Kat dat achter zijn geld aan zit.

Buratino bereikt in de Oost-Europese landen een bijna even grote populariteit als Pinocchio in West-Europa, wat filatelistisch te zien is aan het enorme aanbod van Russische postwaardestukken waarop hij een plekje mag innemen (14).

afb.14

afb.14

Ook de lange neus ontbreekt niet. De van oorsprong uit Litouwen afkomstige graficus Stasys Eidrigevicius maakt daar dankbaar gebruik van bij zijn (karikaturale) illustraties. Zijn Pinocchio/Buratino siert de omslag van het boek Johnny Longnose uit 1989 met lange-neus-tekeningen bij gedichten van James Kruss en Naomi Lewis (15). Bovendien krijgt vanwege zijn uiterlijk een – ons helaas maar al te bekende – Russische tank met raketlanceerinrichting de naam ‘Buratino’.

afb.15

afb.15

Druk Doende 89
Auteur: T.Huisman

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Boeken Disney



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (5 stemmen, gemiddeld: 4,20 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Tags bij dit artikel

Reacties (5) Schrijf een reactie

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)