Het productieproces van een kinderzegelbedankkaart - Postzegelblog

Het productieproces van een kinderzegelbedankkaart

10

Kbk cataloZoals u wellicht weet, verschijnt er dit jaar in de nieuwe Speciale Catalogus 2016 van de NVPH een katern met een overzicht van alle kinderzegelbedankkaarten, die door de Stichting Kinderpostzegel Nederland vanaf 1949 zijn uitgegeven. Bijgaande fotoreportage geeft een beeld van het productieproces. In deze fotoreportage zijn de bewerkingen van het drukproces van de bedankkaart 1987 gedetailleerd in beeld gebracht bij drukkerij Senefelder. Er zijn talrijke tijdrovende deelhandelingen aan de productie van deze kaarten verbonden, die zowel machinaal als handmatig uitgevoerd worden.

Vanaf maandag 14 oktober is de Speciale Catalogus 2016 verkrijgbaar.

Adoratie voor de kinderpostzegel

Als:

  1. onderwijzer Verheul uit Waarder in 1937 niet het lumineuze idee had gehad schoolkinderen kinderzegelbestellingen bij de deur te laten opnemen (in 1948 schoorvoetend door de plaatselijke kinderzegelcomité’s van Groningen, Den Haag en Amsterdam overgenomen).
  2. in 1949 dit initiatief door Stichting Kinderpostzegel Nederland (SKN) niet landelijk was geïntroduceerd,


dan zou de kinderzegel verdwenen zijn geweest, zoals dat na 2010 met de uitgifte van de zomerpostzegels is gebeurd. De scholenactie heeft de populariteit van de kinderpostzegels doen ontstaan, die op dit moment daardoor nog steeds bestaat.

De kinderzegelkopers herinneren zich allen nog met groot genoegen hún kinderzegel-verkoopperiode van weleer. Ontwerper Marten Jongema van de kinderzegels 1996 verwoordt bijvoorbeeld zijn medewerking aan de kinderzegelacties 1963 en 1964: “Zelf ben ik ook nog met kinderzegels langs de deuren geweest. Eerst moest je aanbellen in de buurt en dan werd er besteld. Als je het al bijna vergeten was, mocht je de postzegels rond brengen en het geld incasseren. Het was een van de spannendste opdrachten, die je als schoolkind ooit kreeg.”

Deze positief gekleurde jeugdherinnering veroorzaakt dat velen de kinderzegel nog steeds een warm hart toedragen en daardoor ook elk jaar steeds weer kinderzegels kopen, terwijl ze postzegels voor frankering nog maar nauwelijks worden gebruikt.

Kbk catalogus

Onderwijzers die de scholenacties van SKN in praktische zin regelen en uitvoeren, worden naderhand voor hun medewerking bedankt met een kinderzegelbedankkaart.

Kbk catalo (2)

In tegenstelling tot de meeste filatelistische verzamelobjecten zijn bedankkaarten niet zo maar overal te koop of eenvoudig in abonnement verkrijgbaar. Dat maakt deze kaarten natuurlijk des te curieuzer en het verzamelen ervan des te aantrekkelijker. Veel verzamelaars blijken de moeilijke verkrijgbaarheid toch ook als een hinderpaal te zien. Niet iedereen heeft nu eenmaal tijd om stad en land af te zoeken naar hem ontbrekende kaarten. Toch is het mogelijk om zonder al te veel inspanning een mooie collectie op te bouwen door lid te worden van de Vereniging Voor het Kind en Maximafilie (info 038 – 4651735). Bovenstaand afgebeelde catalogus is het eerste overzicht van kinderbedankkaarten van de vereniging geweest.

Productieproces van de kinderzegelbedankkaart

Foto 1

Foto 1

Op een val van 42 x 59,4 cm zijn vier buitenkanten van bedankkaarten aanwezig: links twee in kop staande positie en rechts twee onder elkaar.
Op bijgaande foto wordt op de buitenkant van de kaart een volgnummer aangebracht.
Onder het aangevoerde vel dat uit de pers vandaan komt, ligt een stapel genummerde vellen.

kbk foto 3

Foto 2 en foto 3

Iedere kinderzegel (bevochtigd met een spons [links zichtbaar]) wordt handmatig aan de binnenkant van de bedankkaart geplakt. Bij dit tijdrovende werk wordt de bedankkaart niet omgedraaid: de kinderzegels worden (links) of met-de-onderkant-naar-beneden, (rechts) of met-de-onderkant-naar-boven ingeplakt.
Op de tafel liggen rechts bedrukte vellen, die nog van een kinderzegel moeten worden voorzien. Bovenop deze stapel ligt een vel, waarvan de buitenkant zichtbaar is.

kbk foto 4

Foto 4

kbk foto 4a

Foto 4a

Binnenkanten van vier bedrukte bedankkaarten. Postzegels en afstempeling zijn al aanwezig. In het midden van de vier kaarten lopen al twee rillijnen van onderen naar boven (geaccentueerd), die naderhand het scharnier van de gevouwen bedankkaart zullen vormen.
Op foto 4a is de kinderpostzegel nog niet afgestempeld.

kbk foto 5

Foto 5

Het vel dat links en rechts langs de rillijn machinaal gevouwen wordt, wordt in de stansmachine geplaatst.

kbk foto 6kbk foto 7

Foto 6 en foto 7

Vellen met stans (drie zijkanten) en ril. Foto 6 geeft zicht op de buitenkant van de kaart, foto 7 de binnenkant. Bij foto 6 zijn enkele ponsgaatjes al duidelijk zichtbaar.

kbk foto 8kbk foto 9

Foto 8 en foto 9

Het gerilde vel (boven) is links en rechts (op de plaats van de scharnier) gestanst, of te wel van u-vormige stansingen (tanding) voorzien. De resterende zijkanten met stansingen (driezijdig per kaart zijn aangebracht) worden naderhand schoon gesneden.
Een snijmachine verwijdert aan de randen aan onder-, boven- en zijkant, waardoor de u-vormige inkepingen als overbodige papiergedeelten losraken. Nog resterende ponsingen worden met de hand verwijderd.
De kleurenbalk rechts op foto 9 heeft een druktechnische functie.

De bedankkaart, zoals wij die kennen en verzamelen, is klaar. De kaarten worden naderhand in enveloppen gestopt en gebundeld in eenheden van honderd. Bij dit laatste handwerkgedeelte worden de kaarten gecontroleerd op onregelmatigheden ontstaan tijdens het lange productieproces. Er wordt gelet op nummering, tanding, stempeling en inplakken van de postzegel. Toch ontsnappen er ‘onregelmatigheden’ aan de strenge controle (overigens tot genoegen van verzamelaars).

Kinderbedankkaarten katern in Speciale Catalogus 2015

De Speciale Catalogus 2015 geeft in een eenmalig katern een verkort chronologisch overzicht van alle uitgegeven bedankkaarten door SKN (periode 1949 – 2014) op de bladzijden 465 t/m 479. Het overzicht is gebaseerd is het hoofdstuk ‘Kinderbedankkaarten’ van het Handboek Voor het Kind van de Vereniging voor Kinderpostzegels en Maximafilie.

Katern 470katern 474katernn 478

Een noviteit van dit overzicht zijn de prijsnoteringen van alle kaarttypen. De prijzen van de kaarten vanaf 2003 zijn flink hoger dan die van voorgaande jaren (afgezien van die uit 1949 t/m 1967). Reden? Variaties in ingeplakte kinderzegels: per kaart zijn zes verschillende zegels mogelijk, in 2014 maar vier. Verzamelaars streven ernaar alle zes (of vier) kaartvarianten te bezitten.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Thematisch Nederland Nederland Kinderpostzegels



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (1 stemmen, gemiddeld: 1,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (10) Schrijf een reactie

  • Philip Levert op 11 oktober 2015 om 11:35

    Laatst op het kerkhof in Waarder hoorde ik een rommelend geluid opstijgen van onder de grafsteen van ene Verheul, bij leven schoolmeester.
    Schijnt dat die zich nog steeds omdraait in zijn graf.

  • Ronald op 12 oktober 2015 om 00:51

    Beste Philip. Paar vraagjes: Waarom zou Verheul zich, volgens jou, nog steeds in zijn graf omdraaien? Waar zou hij zich dan aan storen? Of stoor jij je ergens aan?

  • Philip Levert op 12 oktober 2015 om 16:10

    Ach Ronald, vragen naar de bekende weg is storend.

  • Ronald op 13 oktober 2015 om 00:07

    Jammer dat ik geen antwoord krijg op een in mijn ogen normale vraag want voor mij is niet elke weg bekend. Ik ben gewoon benieuwd waar mensen zich aan storen. Hierboven staat heel duidelijk “Schrijf een reactie” en ik reageer op een voor mij onduidelijk verhaaltje over een kerkhof….

  • Stampertje op 13 oktober 2015 om 08:11

    Als de weg zo enorm bekend zou zijn, dan had de eerste opmerking over het gerommel op het kerkhof ook gewoon weggelaten kunnen blijven. En toch staat die opmerking er.

    Ik denk dat ik wel weet waar op gedoeld wordt (het zal iets met de wijze van opereren van SKN of PostNL te maken hebben?), maar ik zie ook graag een onderbouwd antwoord op Ronald’s normale vraag.

  • Cees op 13 oktober 2015 om 09:22

    De opmerking van Philip Levert begrijp ik ook niet. Het is toch een zeer goed bruikbaar middel geweest om als bedankje te fungeren en tevens de filatelie te promoten door middel van de opgeplakte postzegel? En iedereen mag toch zelf bepalen in de filatelie wat hij of zij leuk vindt om te verzamelen? Waarom dan dit etiket opplakken? Hopelijk geeft Philip een gefundeerd antwoord op de vragen.

  • Philip Levert op 13 oktober 2015 om 10:53

    Tjonge tjonge wat een onbegrip.
    Uiteraard draait Verheul zich niet in zijn graf om vanwege onbelangrijke verzameldingen zoals bedankkaarten.
    Nee, het gaat hem om de huidige stand van zaken met de VoorHetKind uitgaven,
    daar hadden we al eerder discussie over die ik nu niet wil oprakelen.
    Wat mij betreft: discussie gesloten.

  • bate hylkema op 13 oktober 2015 om 13:41

    Philip, ik heb het gevoel dat je ermee aan ben. Je weet niets zinnigs aan je buitengewoon onzinnige opmerking toe te voegen en besluit met “Wat mij betreft discussie gesloten.”
    Wees een kerel!!!

  • Stampertje op 13 oktober 2015 om 15:50

    Hmm, het zal dus inderdaad iets zijn als: PostNL heeft SKN in de houdgreep en verdient er veel aan. Dat is eerder hier voorbij gekomen, maar werd m.i. toen niet echt voldoende met feiten onderbouwd. Wat weet Verheul dat wij niet (exact) weten?

  • bate hylkema op 13 oktober 2015 om 21:43

    Philip Levert: “Ik wacht nog steeds op een antwoord naar aanleiding van
    * jouw ontwijkende reactie van 13/10, 13.41u en
    * van jouw afkeurenswaardige opmerking van 11/10, 11.35u!
    Je hebt al voldoende tijd gekregen om je te uiten, dunkt me.”

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)