Nederland betrokken bij Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog & Burgeroorlog - Postzegelblog

Nederland betrokken bij Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog & Burgeroorlog

0

NVPH 1091 (tn)De uitgave van de emissie Grenzeloos Nederland – Amerika op 14 september zal naar ik aanneem geen aandacht schenken aan de indirecte betrokkenheid van ons land (= Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden) bij de vrijheidsoorlog van Amerika (= Verenigde Staten van Amerika) tegen Groot-Brittannië en de Amerikaanse Burgeroorlog.
Het woord ‘Verenigde’ komt in beide landnamen voor. Reden? De ‘federalistische’ staatsvorm van ons land heeft als voorbeeld voor die van Amerika gediend.

 

antillen geogr

In 1976 heeft ons land ter gelegenheid twee eeuwen Amerikaanse onafhankelijkheid (1775 – 1783) een postzegel (nvph 1091) uitgegeven met daarop o.a. twee Amerikaanse vlaggen. Achtergrondinfo over deze postzegel leest op 2 augustus a.s.

sint eustatius landsch

Wie niet waagt, wie niet wint

Op 16 november 1776 heeft de Nederlandse gouverneur Johannes de Graaff van Sint Eustatius als eerste in de geschiedenis de vlag van de Verenigde Staten van Amerika begroet met saluutschoten, toen het schip Andrew Doria, dat onder Amerikaanse vlag voer, op het eiland aanlegde. De gouverneur dacht dat zijn ‘daad-van-erkenning’ goed zou zijn voor de handel van Nederlandse kooplieden met de Amerikanen. Voor Nederland mocht de handel feitelijk niet (werd echter wel gedoogd vanwege de winsten), omdat wij met de Engelsen bevriend waren.

nap0322nap0445

In de Amerikaanse geschiedschrijving is 16 november vanaf 1776 een bijzondere dag. De Verenigde Staten van Amerika, die zich vanaf juli 1776 onafhankelijk van Engeland verklaarden, voerden toen voor het eerst hun eigen vlag.
Bij de nadering van Sint-Eustatius van de Andrew Doria heeft het schip de vlag gestreken én gehesen voor het Fort Oranje volgens de conventie met naderhand over en weer uitwisseling van saluutschoten. Daarmee werd de onafhankelijkheid van Amerika erkend. Daarmee ook namens de angstvallig neutrale Republiek der Verenigde der Zeven Verenigde Nederlanden, die 7000 kilometer van het rotseiland verwijdert ligt.

sint-eustatius map

Het 21 vierkante kilometer grote Sint-Eustatius (vulkaan met aanpalend land) groeide in de 18e eeuw uit tot een van de rijkste handelsposten van de regio. De al stampvolle pakhuizen van Oranjestad werden per dag aangevuld met minsten tien scheepsladingen. De Nederlandse koopmansgeest zag voordelen in de ongeremde handel. In 1756 werd Sint-Eustatius een vrijhaven, waarmee de meest welvarende periode van het 3000 inwoners tellende eiland aanbrak. De helft ervan waren echter slaven.

nap0371

De welvaart kon er op de The Golden Rock bestaan door herhaalde en onderlinge oorlogen tussen de koloniale grootmachten Engeland, Frankrijk en Spanje in de regio. Het meest winstgevend naast de slavenhandel was echter de vrijheidsoorlog van dertien Bitse koloniën in Amerika, die zelfbestuur eisten. De illegale wapensmokkel via Sint-Eustatius betekende de levensader van de Amerikaanse vrijheidsoorlog tegen Groot-Brittannië. Engeland was woedend over de steun, die door ons land oogluikend werd toegestaan. Amsterdam verdiende rijkelijk aan de handel op Statia.

Door de oogluikend toegestane wapensmokkelhandel op Sint-Eustatius verbrak Engeland de vriendschap en verklaarde meteen daarop de oorlog aan ons land. Deze oorlog staat bekend onder de naam ‘Vierde Engels – Nederlandse Oorlog’ (1780 – 1784), die zich op de Noordzee afspeelde. In 1781 voerde Engeland een strafexpeditie uit op Sint-Eustatius.

De drie voorgaande Nederlands-Engelse Oorlogen (NEO) hebben alle te maken met de hegemonie van ons land op zee: 1e NEO: 1652-1654, 2e NEO: 1665-1667, 3e NEO: 1672-1674, 4e NEO: 1780-1784.

Engelse strafexpeditie

Op 3 februari 1781 verschenen 17 oorlogsschepen van Engeland voor Statia. De gouverneur gaf zich zonder slag of stoot over. De hele bevolking werd krijgsgevangene. Honderden inwoners (ruim 70 eigenaren van plantages) met de gouverneur De Graaff voorop werden berecht en/of gedeporteerd. De eilanders moesten alle rijkdommen afgeven. Veel gebouwen en huizen werden overhoop gehaald en plantages verwoest. De schade was niet te overzien.

Amerikaanse Burgeroorlog

USA nrd.zd staten

Naast de onafhankelijkheidsoorlog van Amerika tegen Engeland (1875 – 1783) hebben de Verenigde Staten van Amerika in de beginperiode van het land nog een oorlog gekend, namelijk de Amerikaanse Burgeroorlog (1861 – 1865). Bij deze binnenlandse strijd staan de Noordelijke Staten (de Unie: 22 staten met Stars and Stripes Flag) tegenover de Zuidelijke Staten (de Confederatie: 13 staten met Confederatie vlag). De Zuidelijke Staten willen (in tegenstelling tot de noordelingen) de slavernij handhaven, waarvan hun grote agrarische bedrijven afhankelijk zijn. In 1783 wordt de vrede getekend: de noordelingen zijn winnaar, de zuiderlingen de verliezers, waardoor zij zich niet konden afscheiden van de noordelingen.

USA vlag

Ook bij deze oorlog is ons land zijdelings betrokken. Van de ruim 12 miljoen Afrikaners heeft ons land (via de WIC ) ruim 550.000 slaven via de trans-Atlantische slavenhandel verscheept. Een groot deel van de slaven bereikte via Nederlandse handelsposten/-gebieden in het Caraïbische regio (o.a. via Sint-Eustatius) ook de zuidelijke staten van Amerika.

De racistische aanslagpleger, de Charleston-schutter, liet op 19 juni 2015 de discussie nog eens danig oplaaien met foto’s van de pleger met deze vlag op internet. Tegenstanders stellen dat het overeenkomt met slavernij en onderdrukking, voorstanders daarentegen zien het als een historisch overblijfsel van cultureel erfgoed.150 jaar slavernijverleden

Tegelijk met de oprichting van de WIC / GWC is ook de slavenhandel van de Nederlanders begonnen. Pas in 1863, dus 152 jaar geleden, heeft Nederland (als laatste van de Europese landen) de slavernij afgeschaft.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Thematisch Nederland Nederlandse Antillen Nederland Verenigde staten



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (6 stemmen, gemiddeld: 3,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)