Levendig beeldverhaal kinderzegels 1951 met Andries Zwart in de hoofdrol - Postzegelblog

Levendig beeldverhaal kinderzegels 1951 met Andries Zwart in de hoofdrol

4

NVPH 575 [tn]Na Jan van den Heuvel (2 november 2014) is Andries Zwart het tweede ‘kinderpostzegel-kind’, waarvoor ik uw aandacht vraag op Postzegelblog. Andries is in 1951 met een fotografische afbeelding op de bruin gekleurde 6 cent kinderzegel (nvph 575) terechtgekomen. Hierbij een levendig, gevarieerd en tijdgebonden beeld van de bij de kinderzegel betrokken (hoofd)personen, leerlingen van scholen, kunstenaar, postzegelverzamelende briefschrijvers, kranten (allen uit binnen- en buitenland), instanties als PTT & kinderzegelcomité én enthousiast en actief meedenkende familieleden.

andries E[1]NVPH 575 [groot]

Andries werd door Cas Oorthuys talrijke malen in verschillende houdingen en met allerlei gelaatsuitdrukkingen voor de postzegelafbeelding gefotografeerd. Op bijgaande foto is in tegenstelling tot de postzegelafbeelding sprake van een onderdrukte glimlach.

Inleiding

Naar aanleiding van de opmerking “Voor Andries Zwart is een heel album samengesteld van alles, wat direct en indirect op de kinderserie 1951 betrekking heeft gehad” in het Postzegelblog-artikel van 26 oktober 2014), heb ik contact gezocht met het ‘Noord Hollands Dagblad’, de regionale krant van Egmond aan Zee met de vraag: “Kunt u voor postzegelverzamelaars Andries Zwart opsporen, die in 1951 op een 6 cent kinderpostzegel terecht is gekomen?”
Men vond het meteen een aantrekkelijk onderwerp en stemden ermee in om op kort termijn een oproep hierover in de krant te plaatsen. De volgende dag kreeg ik echter al een telefoontje van de redactie: “Een van de medewerkers wist wie Andries was, maandenlang ‘Driesje postzegel’ genoemd *). Hij is overleden, zijn drie jaar jongere zuster Corrie kan u ongetwijfeld veel vertellen!”
Na een interessant gesprek per telefoon met de verbaasde familie heb ik recentelijk een bezoek gebracht aan Egmond aan Zee en heb daar veel gehoord, gezien en ervaren van het wel en wee van Andries Zwart, die in 2001 op 59-jarige leeftijd is gestorven.

andries C andries b

Twee foto’s van Andries op 40-jarige en 52-jarige leeftijd.

Andries Zwart

Andries is na de ambachtsschool als knecht op 14/15-jarige leeftijd bij bakker Van der Schinkel gaan werken. Hier is hij ruim veertig jaar met groot en wederzijds genoegen werkzaam gebleven. Hij is ongehuwd en steeds in de ouderlijke woning in Egmond aan Zee blijven wonen. Vanaf 1997 woonde hij er in het Huis van Oud-Zeelieden, de Prins Hendrik Stichting.

andries foto 4

 

andries F

Op de vraag aan zijn zuster en zwager op welke manier hij overkwam, kreeg ik de volgende karakterisering: “Andries (bijzonder geïnteresseerd van jongs af aan in voetbal) kon met iedereen overweg. Hij zag in ’t geheel geen kwaad in mensen: het vertrouwen in anderen was groot. Wel was hij erg gemakkelijk, vooral in zijn laatste levensjaren.”

*)’In Egmond aan Zee heeft men een zwak voor bijnamen. Dat is er gebruikelijk, want zo gaat het daar in dat kleine vissersdorp. Heel het dorp leeft met de visserszoon mee”, aldus de Alkmaarsche Courant van ??? november 1951, “Andries is een echt Hollandse knaap, die een paar dagen beroemd is geweest en daarna zegt hij: ‘Komop joi, we gaan naar ’t doin!’ En zo is ’t goed.”

andries foto 5

Op ongeveer 15-jarige leeftijd is Andries gefotografeerd met het plakboek, dat iemand uit het vissersdorp na het zien van de vele reacties als foto’s, persfoto’s, krantenknipsels en brieven voor de inmiddels 10 jaar geworden Andries met betrokkenheid en smaak overzichtelijk heeft samengesteld.

Scheveningen Radio 2 Scheveningen radio1

Toen Andries ongeveer 16 jaar oud was in 1958 (in het midden van de iets minder jeugdig wordende personen staat Andries met links van hem Jan van den Heuvel en Hansje Oorthuys, rechts Jacob Blom en Erna Wolters), hebben ze met z’n vijven een bezoek gebracht aan Radio Scheveningen, PCH te IJmuiden. Naderhand hebben ze met vier radio-mensen tijdens een gezellig koffierondje over het toen en daar van de kinderzegelactie 1951 van gedachten gewisseld.

blz foto jan dries tekening driesjan

Een pagina van het Amerikaanse tijdschrift Life Magasine met afbeeldingen van Jan en Andries, january 1952, waar de Amerikaanse pop-artist Andy Warhol naderhand een vereenvoudigde en spiegelbeeldige tekening van maakt.

Naar aanleiding van een artikel met foto’s in de januari-editie 1952 van het Amerikaanse tijdschrift Life Magasine heeft de wereldberoemde Amerikaanse pop-kunstenaar Andy Warhol een vereenvoudigde tekening ‘The two boys heads’ (in spiegelbeeld en zonder neus, haren, oren en kleding) van Andries en Jan gemaakt. Voor meer info zie deelhoofdstuk ‘Andy Warhol’ van het Postzegelblog-artikel Kinderzegel-kopstukken uit 1951 van 2 november 2014.
De publicatie in het Amerikaanse tijdschrift is de veroorzaker van de talrijke reacties uit Amerika bij Andries en de andere kinderzegel-kinderen terecht zijn gekomen.

Relatie van familie Oorthuys en familie Zwart

Tijdens schoolvakanties betrok de familie Oorthuys hun vakantiehuis aan de Zuiderstraat voortdurend in Egmond aan Zee. De afstand tussen beide families betrof ongeveer 50 meter. Vandaar dat Andries en zijn drie jaar jongere zus Corrie geregeld met Nansje speelden, of op straat of bij een van de families thuis. De gezinnen waren door deze contacten over en weer goed bevriende kennissen van elkaar geworden. ’t Is dus helemaal niet verwonderlijk dat Cas Oorthuys zijn fotografisch oog op Andries Zwart liet vallen als enige niet-Amsterdamse persoon van de kinderzegelemissie 1951.

Postzegelverzamelende en in Andries geïnteresseerde briefschrijvers

eisenhower onderschrift brief

“Dear Master Zwart,
Will you please autograph across the front of the block of four stamps and across the card for my collection? I would like these stamps showing your portrait to add along with the others show on the set. I will be very grateful to you for this favor, Andries, and am enclosing a stamped and self-adressed envelope to make it convenient for you to return the card and block after autographing. Thank you, and Good Luck to you!
Please return the autographed stamps by registered mail.
Sincerely, Fred Korotkin.” *)

*) Fred Korotkin, rechter hand van president Eisenhower, is een vermaard Amerikaanse filatelist geweest. Hij is in 2014 op 96-jarige leeftijd overleden.

Het voert uiteraard te ver de gehele brief van Fred Korotkin (met veel andere brieven) hierbij in beeld op te voeren. Vandaar naast de inhoudelijke tekst een afbeelding van de aanhef en afsluiting van deze bijzonder opvallende brief. Naderhand heeft de familie Zwart rechtstreeks of door tussenkomst van PTT en/of Nederlands Comité voor Kinderpostzegels (vervolg)brieven ontvangen, die voor het gemak door PTT en NCvK werden vertaald. Van Fred Korotkin een vervolgreactie:
“Het was erg aardig van je postzegels waar je portret op stond met je handtekening te voorzien voor mijn verzameling. Ik ben er erg trots op en zij prijken reeds in mijn verzameling. Ik heb een stelletje postzegels uit Amerika voor jouw verzameling bij elkaar gebracht. Ik heb ze nog niet verzonden, omdat ik wilde weten of Erna Wolters, Jacob Blom, Jan van den Heuvel en Hansje Oorthuys ook postzegels verzamelen. Als zij dat ook doen, ben ik van plan net zulke pakjes postzegels te maken en gelijktijdig aan jullie allemaal te zenden. Ik verwacht binnenkort bericht van de anderen te ontvangen. Zodra die reacties binnenkomen, zul je binnenkort de Amerikaanse postzegels ontvangen.
Wil je alsjeblief de ingesloten foto tekenen en van een datum voorzien Andries? Ik zou hem graag bij de brief van je vader willen ontvangen voor de filatelistische tentoonstelling State Fair 1952 in Minnesota. Ik zal je erg dankbaar zijn voor deze dienst Andries. Al deze dingen tezamen zullen een schitterende en mooie indruk maken.”

andries 4 andries 3

Vol trots toont Andries een gevouwen postzegelvel van honderd 6 cent-kinderpostzegels met daarop zijn fotografische afbeelding in bruin.
Jan is druk met de administratie bezig onder het toeziend oog van Andries op de achtergrond.

Malcolm Mac. Gregor uit New York: “For some years past I have been collecting autographed postage stamps of world celebrities and recently I was fortunate in being able to secure the enclosed stamp, which shows your portrait. I will be very grateful if you will autograph the face of the stamp (along the pencil line) and return to me. An international reply coupon is enclosed forconviniense in replying.
Quite recently His Royal Highness, Prince Bernhard of The Netherlands , honored me by autographing a stamp showing his portrait.”
Vervolgcontact met Malcolm Mac. Gregor: “Even een paar regeltjes om je te bedanken voor de geautograveerde postzegel van Nederland, die je zo vriendelijke was me te zenden en ook voor het begeleidend schrijven van je vader. Het doet me groot plezier in staat te zijn de handtekening in de verzameling van wereldberoemdheden te kunnen invoegen. Het was erg interessant te horen dat je geboren bent op 28 maart 1942, zodat je gauw 10 jaar wordt. Daar je spoedig jarig zult zijn, wens ik je van harte geluk en nog vele jaren.”

Niet iedere in Andries Zwart geïnteresseerde postzegelverzamelaar kwam even wellevend als bovenstaande Amerikaanse filatelisten over. Zeer zakelijk is bijgaand briefje van een Amsterdamse verzamelaar van 28 februari 1952: “Graag zou ik vernemen de juiste voornaam/voornamen, achternaam, geboortedatum, geboortejaar en geboorteplaats van Andries. Bijgaand treft U een formuliertje aan, waarop U de vragen kunt invullen, alsmede een enveloppe. Na invulling graag aan mijn adres retourneren.”

Naar aanleiding van het artikel in het Amerikaanse tijdschrift ‘Magasine Life, january 1952’ een met de hand geschreven brief met daarin een stel vragen van een klassendeel van de Handley-school in Sagenaw (Michigan USA):
“We leren over Holland en zagen jouw foto in de Magasine Life en dachten dat het leuk zou zijn om aan iemand in Holland te schrijven. Zou je zo vriendelijk willen zijn ons terug te schrijven en een paar van deze vragen te beantwoorden:

  1. Dragen jullie werkelijk klompen?
  2. Hebben jullie veel windmolens?
  3. Houden jullie er werkelijk van de buitenkant van jullie huis te schrobben?
  4. Maakt je moeder zelf je kleren of koop je ze?
  5. Hebben jullie ooit een breuk in de dijk gehad sinds de grote vloed van de Noordzee?
  6. Ziet jouw land er een beetje uit als een schaakbord?
  7. Is het waar dat jullie het meest kanalen hebben, of hebben jullie ook nog een paar wegen?

handtekeningen school

Dat zijn een paar van de vragen, die we graag zouden weten. We veronderstellen dat je je wel erg trots zult voelen dat je foto over de hele wereld zal worden verspreid en ook nog voor zo’n goed doel. We vinden dat je beroemd bent. Als je graag in je eigen taal terug zou willen schrijven, dan hebben wij een onderwijzeres, die het voor ons zal vertalen. Zij komt uit Holland Michigan en kan jullie taal spreken. Het andere deel van onze klas schreef aan de andere ‘postzegel-kinderen’ een brief. We willen jouw brief op ons aanplakbord vastmaken, zodat iedereen hem kan zien. We zouden het erg op prijs stellen als je ons zou willen schrijven. Dus zou je ons alsjeblief terug willen schrijven? “

andries 1 andries 2

Andries geeft Erna wisselgeld terug.
Andries worstelt zich met hulp van zijn caissière door de moeilijkheden van een onbezoldigde PTT-ambtenaar.

Kinderpostzegels 1951 (nvph 573/77)

NVPH 573NVPH 574NVPH 575

NVPH 576NVPH 577

“Vijf frisse, vrolijke en vertrouwen wekkende kindersnuiten”, aldus De Telegraaf (??? november 1951), “kijken van de nieuwe kinderzegels vol vertrouwen de wereld in. Vijf gezichtjes, die een ieder, die deze zegels koopt als het ware toefluisteren: “Kijk, wij zijn gezond, dat ziet u wel aan ons, maar zij, die andere kinderen, die misschien geen ouders meer hebben of invalide zijn of hulp nodig hebben, voor hen hebt u die paar centen toeslag betaald en moet u nog wat postzegels kopen … “

vijf kinderzegelkind

De krant vervolgt: “De fotografische onderwerpen van de kinderzegels vond fotograaf Cas Oorthuys, die zijn typen zocht op straat, langs een gracht, in een jongetje dat fluitend langs fietst, op een school, in de duinen van Egmond aan Zee, waar hij zijn vakantie (drie maanden aaneen) doorbracht. De monter en fris de wereld inkijkende kinderen zijn Hansje Oorthuys (dochter van fotogaaf Cas), de 12-jarige Jan van den Heuvel, de 9-jarige Andries Zwart, Jaap Blom en Erna Wolters. Opvallend bij allen, dat zij zich zo natuurlijk lieten fotograferen, zo anders dan volwassenen, die gedwongen of geposeerd zijn, zodra zij op het plaatje moeten.”

Oproep aan Hansje Oorthuys

Hansje Oorthuys

De stralende Hansje Oorthuys (foto is afkomstig uit tijdschrift ‘De Spiegel’, november 1951, blz. 11-13) met de vijf dubbelgevouwen kinderzegelvellen 1951 van honderd postzegels komt door uitstraling en presentatie overeen met de kinderzegelaffiche 1951 op de achtergrond, die de kinderzegelactie toen moest promoten. Een opvallende overeenkomst bestaat er ook tussen het ruitjesstramien van de jurk van Hansje en die van de postzegelvellen.

Corrie Zwart

Zoals al eerder is gememoreerd, speelden Andries en zijn drie jaren jongere zuster Corrie geregeld met Hansje Oorthuys tijdens de vele vakantieperioden van de familie Oorthuys in Egmond. Een betrokken oproep van Corrie: “Ik zou toch nog eens graag contact met je willen hebben Hansje en willen weten hoe het je is gegaan in ’t leven. We hebben toch heel vaak en leuk met elkaar gespeeld? Hansje, stel dat je dit artikel nog eens onder ogen mocht krijgen, neem dan alsjeblieft contact met me op. Dit kan via batehijlkema(ad)hetnet.nl. Ik ben heel erg benieuwd naar jou. Hierbij nog een foto van mij (waarmee ik hoop je over de streep te trekken contact met me op te nemen), die je vader van me heeft gemaakt. Of deze afbeelding ook voor de postzegel zou hebben moeten dienen, weet ik uiteraard niet.”

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Thematisch Nederland Kinderpostzegels



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (4 stemmen, gemiddeld: 4,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (4) Schrijf een reactie

  • Stampertje op 8 maart 2015 om 18:39

    Mijn complimenten. Heel interessant dit. Vooral die interesse uit de VS is mooi om te zien. Geweldig werk!

  • bate hylkema op 9 maart 2015 om 10:47

    Mocht een van de lezers van dit artikel de woonplaats, adres, telefoonnummer en/of e-mailadres van de drie resterende kinderzegel-personen van de kinderzegelserie 1951 kennen namelijk van
    * Erna Wolters
    * Jacob Blom
    * Hansje Oorthuys,
    wilt u hen dan attenderen op dit artikel? Wellicht zullen zij dan op de oproep reageren. Bij voorbaat dank voor uw bemiddelende medewerking.

  • bate hylkema op 9 maart 2015 om 10:52

    Zij bezochte alle drie de 4e Openbare Montessorischool, 2e Boerhaavestraat in Amsterdam.

  • Stampertje op 9 maart 2015 om 19:54

    Vwb Hansje Oorthuis: ik dacht dat daar al contact mee was. Zo niet, dan zou ik het via Mark Turin proberen; dat is haar zoon. Zie:

    http://markturin.arts.ubc.ca/contact/

    Dat is inclusief email adres.

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)