Kinderpostzegels 2014: aansprekende kinderen met zeggingskracht - Postzegelblog

Kinderpostzegels 2014: aansprekende kinderen met zeggingskracht

4

Kinderpostzegel 2014 - skateboarderDe kinderpostzegelemissie 2014 geeft vijf taferelen van kinderen uit verschillende tijden, in verschillende poses en in verschillende situaties van kunstwerken uit de collectie van het Rijksmuseum. Bijzonder vermeldenswaardig is de postzegel met een zwart-wit foto, die twee keer zo groot is als de andere vier postzegels.

 

vel Kinderpostzegels 2014

Ontwerper van deze kinderpostzegels (tevens adviseur visuele communicatie bij PostNL) Julius Vermeulen: “Een van de eerste criteria voor de selectie was dat het beeld geen kracht mocht verliezen door het terugbrengen naar postzegelformaat. Andere overwegingen bij de selectie waren de kleurstelling, de spreiding in de tijd en het onderwerp. Met enige fantasie is in elk tafereel wel een leeraspect te ontdekken, wat mooi aansluit op het motto van de Stichting Kinderpostzegels Nederland ‘Laat kinderen leren’. En dat leren geldt ook voor het kijken naar kunst.” Uit eigen ervaring met jonge kinderen bij (zo nu en dan) museumbezoek is me meermalen opgevallen dat ze met treffende bewoordingen opmerkelijke constateringen en rake opmerkingen weten te plaatsen, die met de essentie van het geschilderde tafereel hebben te maken. De kinderen zijn nog niet belaagd met vooroordelen.

Opvallend is de diagonaal geplaatste tekst op de postzegels. Vermeulen: “Een schreefloze, eigentijdse letter om te laten zien dat het weliswaar historische afbeeldingen zijn, maar dat we deze nu uitbrengen. Met de diagonale positie en de witte uitsparing is meer spanning in beeld gekomen.”

Ogen-openende inventarisatie kinderzegels

Zodra beelden woorden krijgen, worden ze ook gezien (en hopelijk ook persoonlijk ervaren). De negen kinderen en één volwassene op de vijf nieuwe kinderpostzegels komen niet alleen aansprekend over, maar bezitten bovendien ook nog een grote zeggingskracht. Beide kenmerken dienen letterlijk en figuurlijk opgevat en uitgelegd te worden.

‘Twee kinderen spelend aan het Noordzeestrand’

2 kind foto vel Kinderpostzegels 2014 - zegel 1

Op een van de eerste kleurenfoto’s in ons land, ‘Twee kinderen spelend aan het Noordzeestrand’, staan twee meisjes tot aan hun enkels in het zeewater. Beide kinderen dragen een witte bloes en een rode driekwartbroek met bretels. Het linker meisje ziet naar de fotograaf en andere is gericht op beide in het water staande emmertje (horizontaal rood en wit gebaand).

drie meisjes

Tijdens hetzelfde strandbezoek heeft de onbekend gebleven fotograaf eventjes vóór of ná de postzegelafbeelding nog een foto genomen van de beide kinderen (periode 1907/1930), maar nu met een meisje op de achtergrond. Beide kinderen staan nu met een frontaal afgebeeld gezicht op de foto.

*Het staande ‘postzegel-meisje’ kijkt naar ons en vraagt: “Wil je me het gietertje en het zeefje even geven?”

Isaac Israëls (1865 – 1934)

Jongen en een meisje op ezeltjesvel Kinderpostzegels 2014 - zegel 2

Israëls belichtte de lichte en toeristische kant van Scheveningse strand met meerdere strandbeelden op zijn schilderijen o.a. ‘Jongen en een meisje op ezeltjes’ in 1896. De afgebeelde modellen Suze Pont en Agatha Pauw waren bekenden van hem.
Hij trok als impressionistische schilder met zijn schildersezel geregeld naar buiten in de open lucht en schilderde daar ter plaatse op een directe wijze met een vrije en zwierige toets. Israëls visie op zijn snelle wijze van schilderen met losse, schetsmatige verfstreken: “Vooral niet te veel werken, niet meer als twee uur, niet te lang peuteren, dan ben je niet fris meer.”
Als impressionist poogt de schilder de zonnige lichtval van het moment bij het probleemloze ezeltje-rijden met een luchtige korte toets te vangen en weer te geven. De schoonheid van een schilderij ligt niet in de herkenbaarheid. De schilder wil een zonnige dag treffend weergeven met zwoele zomerwind, warme licht en ruisen van de golven. Hij let daarbij op kleurverhoudingen en ritme.

* De begeleider van de ezels kijkt ons uitnodigend aan, terwijl hij laat weten: “Na deze rit zijn jullie aan de beurt voor een tochtje ezeltje-rijden over het strand.”

George Hendrik Breitner (1857 – 1923)

Meisje in witte kimono vel Kinderpostzegels 2014 - zegel 3

George Hendrik Breitner (1857 – 1923) heeft ‘Meisje in witte kimono’ op linnen geschilderd (59 x 56 cm) in 1894. Breitners model, de 16-jarige hoedenverkoopster Geesje Kwak uit de Jordaan, ligt in gedachten verzonken op een divan in een oosterse getinte, Japans omgeving.

De schilderstijl is beïnvloed door de exotische wereld van het Verre Oosten, het japonisme. Daarbij ging Breitner steeds van zelfgemaakte foto’s uit, maar experimenteerde steeds met de houding van zijn model. Hij schilderde de foto dus niet klakkeloos na. De schilder heeft Geesje twaalf maal als kimono-meisje in verschillend gekleurde kimono’s in zijn atelier op het doek geplaatst. Liggend, staand (voor een spiegel) of (languit) liggend.Critici wezen aanvankelijk de kimono-schilderingen af. Ze waren aanstootgevend en “ongegeneerd van houding”. Nu ziet men dit werk als een hoogtepunt in het Nederlandse japonisme.

* Het 16-jarige meisje ligt rustig naar ons kijkend op de divan met een op zichzelf gerichte, innerlijke blik.

Maximimkaart gele rijders

Er bestaat een groot verschil tussen de schilderstijl van de kimono-schilderijen en die van het schilderij met De Gele Rijders.
* De rust uitstralende schilderingen van de kimono-meisjes bezitten zijn duidelijk herkenbaar door de vormvaste schilderstijl, zelfs in de fijn geschilderde details.
* De Gele Rijders daarentegen zijn vlug, vlot en ruig geschilderd met snelle en trefzekere penseelstreken. De schildering geeft een indruk van snelheid en beweging.
* Kort het verschil samengevat: details herkenbaar afgebeeld of vaag aangeduid.

Het gestoorde pianospel’ (1813) van Willem Bartel van der Kooi

Het gestoorde pianospelvel Kinderpostzegels 2014 - zegel 4

De Friese schilder Willem Bartel van de Kooi (Augustinusga, 1768 – 1836) is vooral bekend als portretschilder, maar heeft ook enkele belangrijke genrestukken geschilderd, zoals dit pianospelende meisje. Hij was een meester in het schilderen van kinderen.

Maximumkaart met stempel ontdek de collectie Rijksmuseum 2013

Twee kleine broertjes trachten te verhinderen dat hun ouder zusje zich ongestoord aan de pianostudie kan wijden. De broertjes slagen wonderwel in hun opzet. De kinderen zijn speels en ongedwongen geportretteerd in hun handeling. Dit geschilderde huiselijke tafereel doet denken aan een spontane momentopname. Het tegendeel blijkt het geval te zijn: schijn bedriegt.

  1. De schilder heeft de kinderen bewust zo geplaatst dat ze met zijn drieën een driehoek vormen (overeenkomend met de verstandelijk ingestelde neo-classicististische schilderkunst).

  1. Van der Kooi heeft nog meer levendigheid in het verstandelijke keurslijf van deze schilderstijl weten te bereiken
    • door het meisje in gedraaide en omgewende houding te plaatsen met daarbij de ingewikkelde plooival van de lichtblauwe jurk.
    • door het verschil in de stand van de drie kindergezichten: driekwart, en face/frontaal & en profil/zijkant.
  2. Of het daadwerkelijk een portret of een gefantaseerd tafereel is, is onbekend. Hoogstwaarschijnlijk kwamen de kinderen uit Leeuwarden, de woonplaats van de schilder in het laatste deel van zijn leven.


* Door de ‘geopende’ opstelling van de drie Friese kinderen bij de piano rondom de stoel worden wij als kijker bij de ‘pianospel-verstoring’ van het meisje betrokken. We worden bij wijze van spreken als neutrale toeschouwer bij de plagerij in de huiskamer ‘naar-binnen-gezogen’.

Opmerkelijk is de aanwezigheid van het schilderij ‘Het gestoorde pianospel’ in deze emissie. In de vorige Rijksmuseum-promotie-emissie (nvph 3038/47) is dit schilderij ook al opgenomen (echter voor een deel maar zichtbaar op de velrand). Je zou bijna denken: “In de 600.000 kunstwerken van het Rijksmuseum bestaat geen schilderij dat overeenkomt met de aansprekende zeggingskracht van de gekozen kinderzegels. Beter een heropvoering van een postzegel dan een ‘ondermaatse’ postzegel.”

Op skateboard in het Vondelpark

skater vel Kinderpostzegels 2014 - zegel 5

De fotografe Maya Pejic (1935, Den Haag) heeft in 1985 een zwart-wit foto gemaakt van een jongen, die een handstand op zijn skateboard maakt en daarbij levensvreugde uitstraalt, terwijl hij over een asfaltpad in het Vondelpark rijdt.

* Trots en vol enthousiasme laat de leergierige en prestatiegerichte skater bij zijn dynamisch acrobatische toer ons weten: “Dit doe ik, dit kan ik en dit beheers ik!”

Het geweldig grote formaat van deze postzegel hangt samen met de postzegelprijs van de kinderzegels, die niet boven de psychologische grens van tien euro mag stijgen (op speciaal verzoek van SKN). De velletjes worden per paar in een envelop verkocht. De postzegelprijs is 64 + 32 = 96 cent; per envelop 9,60 euro

4xreclame kind

Niet evenaren, maar overtreffen!

Het kinderpostzegelthema van dit jaar ontstond tijdens een brainstormsessie met ontwerper Julius Vermeulen en de SKN. Julius had vooraf een bedenking bij het ontwerpproces: “De kinderpostzegels uit 2012 met de prinsesje van Oranje en die uit 2013 met foto’s uit Ethiopië van Anton Corbijn waren bijzonder succesvol. Die onderwerpen zijn natuurlijk niet gemakkelijk te overtreffen, maar dat proberen we wel met deze prachtige kunstwerken uit het Rijksmuseum.”
Na lezing van mijn inventarisatie zult u hopelijk ook ontdekken dat Vermeulen beide postzegelonderwerpen niet evenaart, maar glansrijk overtreft door de aansprekende zeggingskracht. De afgebeelde personen ‘communiceren’ met enige fantasie op een gevarieerde manier met ons, waardoor we sterk betrokken zijn bij de activiteiten van de kinderen.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Israël Kinderpostzegels



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (5 stemmen, gemiddeld: 2,40 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (4) Schrijf een reactie

  • Stampertje op 28 september 2014 om 07:53

    Deze zgn. “inventarisatie” is vooral een beschrijving van de kunstwerken, en zegt vrijwel niets over het ontwerp, of over het ‘leer’-element, van elke zegel. De conclusie dat het ontwerp dat van vorige jaren “glansrijk overtreft” berust daarmee totaal op gebakken lucht. Erg bijzonder kan ik het ontwerp van dit jaar sowieso niet noemen. Ik heb een ‘memory’ spel van het Rijksmuseum met uitsneden uit schilderijen vrijwel identiek aan deze zegels. Glansrijk… ja,ja… echt kul wat mij betreft… net zo als het absurde verhaal van vorige week.

  • bate hylkema op 4 oktober 2014 om 16:41

    De echte kinderpostzegelverzamelaar die over enkele centje beschikt, kan op 7 oktober al over een variant van de nieuwe kinderpostzegel ‘Meisje in witte kimono’ beschikken! Niet een detail zoals op de postzegel, maar het hele kimonomeisje is op het schilderij afgebeeld.
    Veilinghuis Christie veilt op die dag met andere schilderijen (o.a. 12 schilderijen van Isaäc Israëls) Geesje Kwak.
    Zie daarvoor De Telegraaf van 3 oktober (blz. T13) en http://www.christies.com.

  • bate hylkema op 4 oktober 2014 om 17:56

    Aanvulling op de vorige reactie:
    * Geschatte prijs Breitners kimonomeisje is slechts 250.000 – 350.000 euro.
    * Variant van Isaäc Israëls ezeltjerijden met de begeleider achter het ezeltje, geschatte prijs 40.000 – 60.000 euro.
    Het is maar dat u het weet!

  • Bate Hylkema op 5 december 2016 om 23:19

    * De televisie belichtte vanavond de strijd van nabestaande om geroofde kunst in de Tweede Wereldoorlog weer op te sporen en eventueel weer in bezit te krijgen in de uitzending ‘Het taaie gevecht om gestolen kunst’.
    * Centraal stond daarin o.a. een schilderij van Isaac Israëls ‘Kinderen aan het strand’. Hiervan bestaan een aantal varianten. Eentje heeft op de kinderzegel 2014 gestaan.
    * Voor de twee nog levende kleinkinderen van de familie Tokkie bezit dit schilderij een grote symbolische en emotionele waarde.
    * Hét probleem is welk schilderij is het ooit geweest? Op de inboedelinventarisatie staat bepaald geen duidelijke omschrijving: “Vier schilderijen, waaronder één Israëls.

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)