Onregelmatigheden op/aan postzegels - Postzegelblog

Onregelmatigheden op/aan postzegels

1

Geen CEen verzamelaar die ooit eens denkt een complete postzegelverzameling te krijgen, moet in geen geval verzamelaar worden van plaatfouten. In 2013 is de zevende editie van de plaatfouten-catalogus van W.J.N. Mast uit Papendrecht verschenen met daarin een catalogisering van maar liefst 3889 plaatfouten (mét detailafbeeldingen in kleur) op Nederlandse postzegels!

nvph 201 P1

Deze nieuwe catalogus (414 bladzijden; prijs 49,50 euro) overtreft de vorige met 1185 plaatfouten. Een bijzonder opvallende plaatfout is op nvph 1444 te vinden: de c van cent ontbreekt (zie linksboven).
De heer Mast heeft in de loop der jaren een enthousiast netwerk van 78 ‘medewerkers’ opgebouwd.

cover Mast

De cataloguseditie heeft een aantrekkelijke illustratieve uitbreiding ten opzichte van de vorige gekregen. Bij veel postzegels is een ‘centrale postzegel’ opgevoerd, waarop alle plaatfouten van die postzegel met een pijl zijn aangegeven. Bijzonder overzichtelijk en instructief.

nvph 168  16 x fout

De omgeving van iedere plaatfout is op de kleurige postzegelafbeelding met een vierkant kadertje aangegeven. Deze postzegel krijgt naast een visuele ondersteuning van het uitvergrote postzegeldeel (waar de plaatfout zich bevindt) ook nog een informatieve omschrijving van de plaatfout en een prijsindicatie.

Nieuwe plaatfouten

Kort geleden sprak ik een Brabantse plaatfouten-verzamelaar uit Oosterhout, die nog over een respectabel aantal plaatfouten beschikt, die Mast nog niet heeft kunnen catalogiseren. Met andere woorden; “Je zult nóóit een complete verzameling plaatfouten op Nederlandse postzegels kunnen krijgen!”

Recentelijk heb ik het Haagse Museum voor Communicatie (Muscom) bezocht en het postzegelvel van de 15 cent kinderpostzegel 1926 (nvph 202) met daarop het provinciewapen van Friesland (in verschillende drukstadia) met een vergrootglas bekeken. Ëén grote plaatfout heb ik kunnen lokaliseren (door de kleur weinig opvallend: geel gekleurde ongerechtigheid op een witte ondergrond van de postzegelrand) en een aantal plaatfoutjes in de witte postzegelranden.

vel Fryslan

  • Kinderzegel 99 met een restant van een plusteken.

Bijzonder is deze plaatfout. In het midden van de onderste witte postzegelrand (er boven bevinden zich de letters ‘E’ en ‘N’ van cent)  bevindt zich een langgerekt, verticaal geel streepje.

NVPH 202 - met gele vlek[3]

De opbouw ervan bestaat uit drie redelijk grote gele punten onder elkaar, met twee gele stipjes links en rechts van de middelste punt. Het had wel plusteken (paskruis) kunnen worden, als er meer kleur aan toegevoegd was.

blauwe stip

  • Kinderzegels met een blauw puntje 40, 81 & 90, met een geel puntje 38 & 69.

Opvallend zijn de blauwe of gele puntjes, die juist in het midden van de onderste witte postzegelranden van de kinderzegels terecht zijn gekomen. Kinderzegel 40 & 81 met blauw puntje, zegel 90 bezit echter een blauw puntje meer naar rechts. Kinderzegel 38 & 69 hebben een geel puntje.
Degene die me de oorzaak en/of reden van de middenposities van deze puntjes kan/wil melden, doet me daar (wellicht ook medeverzamelaars) een groot plezier mee (batehijlkema(ad)hetnet.nl

duo 211  dubbele tand

  • Kinderzegels 61 en 71 met een plusteken (nvph 211)

Hierboven vermeldde ik ‘restant van een plusteken’. Wel de 15 cent kinderzegel 1927 (nvph 211) met het provinciewapen van Overijssel bezit een ongeschonden plusteken op de onderkant van de witte postzegelrand tussen de kinderzegels 61 en 71. Door de perforatie is het teken gedeeltelijk zichtbaar.

roltand & kruiskruis verschuiving

Bij een verticaal samenhangend duo roltandingzegels is het plusteken volledig zichtbaar aanwezig. Bij een excentrische perforatie kan het plusteken zich of aan de onderkant van kinderzegel 61 bevinden, of aan de bovenkant van kinderzegel 71.

1925 dikke tand & kruis'25 dikke tand & kruis

  • Kinderpostzegels 1925 met paskruizen op nvph 166, 167 & 168

Bij deze drie kinderzegels gebruik ik het woord ‘paskruis’, terwijl ik bij de vorige kinderzegel 1927 het woord ‘plusteken’ heb gebruikt. Reden?
Het paskruis van de kinderzegels 1925 (boven bij kinderzegels 1 en 10, onder bij kinderzegels 91 en 100) wordt in de praktijk ook als paskruis gebruikt om de twee kleuren passend én aansluitend tijdens het drukproces te krijgen. Het plusteken van de 15 cent kinderzegel wordt door de onlogische plaats (kinderzegels 61 & 71) niet als paskruis gebruikt. Het is er een functieloos teken.
Bovenstaande drie kinderzegels bezitten alle drie een paskruis (onder) in combinatie met een brede papierbrug of dikke tand. Twee ervan zijn roltandingpostzegels. Het ‘dikke-tand-postzegeltype’ van nvph 166, 167 & 168 bestaat er mét en zónder paskruis, tevens bestaat het mét normale perforatie en mét roltandingperforatie.
Voor de volledigheid: paskruizen (boven) bestaan er met normale én roltanding perforatie; dikke tand/brede papierbrug is daar nooit bij aanwezig.

dikke tand 208duo 211 & kruis

  • Naast de kinderzegels met een brede papierbrug/dikke tand (nvph 166, 167, 168) bestaat de bredepapierbrug/dikke tand ook bij nvph 208 & 211. Eveneens zijn deze brede tand postzegels ook bekend met roltandingperforatie.

Of een brede papierbrug of dikke tand ook bij de categorie ‘plaatfouten’ behoort, is twijfelachtig. Toch is het (net als een plaatfout) een onregelmatigheid aan een postzegel.

Na het drukproces wordt een vel van honderd kinderpostzegels geperforeerd met een perforatiekam. Bij een herdruk van deze kinderzegels (de vraag was aanmerkelijk groter dan verwacht) is bij de tweede perforatieslag de perforeerkam iets hoger terechtgekomen dan gewoonlijk. Reden/oorzaak ervan is mij nu nog niet bekend. Door deze verhoogde perforatie is een brede papierbrug of dikke tand bij kinderzegels 91 t/m 100 ontstaan bij de tot nu toe bekende kinderzegels nvph 166, 167, 168, 208 en 211. Bijgaande kinderzegels bestaan ook in roltanding.
Ik kan me heel goed voorstellen dat er van nog de resterende kinderzegels (nvph 199, 200, 201, 202, 209 & 210) deze perforatie-onregelmatigheid ook nog zal kunnen bestaan. Mocht u van een van deze kinderzegels een dergelijk afwijkend perforatie bezitten, dan is een mailtje mét een afbeelding ervan voor mij (en misschien anderen) uiterst welkom (batehijlkema(ad)hetnet.nl).

Opmerkelijk nieuws

De heer Mast is op dit moment druk bezig met de voorbereiding van een nieuwe plaatfoutencatalogus, waarin ruim 300 nieuwe ‘fouten’ van Nederland worden opgenomen. Deze nieuwe catalogus wordt groots opgezet en uitgebreid: aan de (vroegere) overzeese gebiedsdelen wordt nu ook ruimschoots aandacht gegeven. Graag ontvangt Mast van bloglezers via e-mail (wmast(ad)chello.nl) nog onvermelde plaatfouten, tips en info.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (2 stemmen, gemiddeld: 2,50 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (1)

  • bate hylkema op 2 maart 2014 om 12:19

    Door een aantal communicatie-onregelmatigheden (vooral betreffende de illustraties) komt dit artikel niet goed over. Het is daardoor verwarrend en onbegrijpbaar geworden. Op redelijk kort termijn zal het hersteld en verbeterd worden.

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)