Marinus van der Lubbe - Postzegelblog

Marinus van der Lubbe

8

Marinus van der Lubbe uit Leiden was het eerste Nederlandse slachtoffer van Nazi Duitsland. Hij werd ter dood veroordeeld als brandstichter van het Rijksdaggebouw in Berlijn. Van der Lubbe stierf door onthoofding op 10 januari 1934 in Leipzig. Hoe kan iemand voor brandstichting ter dood worden veroordeeld?

Brandstichting

Marinus van der Lubbe
Marinus van der Lubbe, geboren op 13 januari in Leiden, had communistische en anarchistische ideeën, en was lid van de CJB, de Communistische Jeugd Bond. In 1931 wilde hij naar de Sovjet-Unie, om te kijken hoe de arbeiders daar leefden. Hij kwam niet verder dan Polen. Vrij plotseling vertrok hij in februari 1933 naar Duitsland, inmiddels voor 75% blind.

lubbe3a
lubbe3b
Een paar dagen later stond in de krant dat hij brand had gesticht in de Rijksdag.

lubbe4
lubbe5
lubbe6
lubbe
Het Rijksdaggebouw is het Duitse Parlementsgebouw in Berlijn. Ook filatelistisch zien we dit gebouw terug, niet alleen op postzegels, maar ook op stempels.

Gevolgen van de brand

Adolf Hitler
Zijn daad en zijn dood hadden in Duitsland, in Nederland en internationaal enorme gevolgen. De nazi’s, aangevoerd door Adolf Hitler wonnen een week later de Duitse verkiezingen.

Albert Einstein

Er was echter ook kritiek. Onder meer Nobelprijswinnaar Albert Einstein  nam door de brand en het proces tegen Van der Lubbe stelling tegen de nazi’s. De nazi’s gebruikten de gelegenheid echter om de Duitse communisten volledig uit te schakelen. Al in de nacht van de brand werd het hoofdkantoor van de Communistische Partij Duitsland (KPD) doorzocht en duizenden partijleden werden gearresteerd.

Schuldig?
Van der Lubbe verklaarde na zijn arrestatie dat hij de enige dader van de brandstichting was. Sommige historici betwijfelen of Van der Lubbe wel de brand had gesticht. Er wordt gespeculeerd dat de nazi’s zelf de Rijksdag in brand hadden gestoken. Andere historici vragen zich af of hij echt in zijn eentje handelde of hulp kreeg.
Hij stond met vier andere communisten terecht, waaronder 3 Bulgaren. Deze werden vrijgesproken en Van der Lubbe werd als enige schuldig bevonden en veroordeeld tot de doodstraf.

Gedenksteen van der Lubbe

Op 10 januari 1934 werd hij onthoofd in Leipzig en anoniem op het Südfriedhof begraven. Daar staat nu sinds 13 januari 1999 een gedenkteken.

Epiloog
In de zaak Van der Lubbe is tot lang na zijn dood geprocedeerd. In 1967 werd zijn terdoodveroordeling omgezet in acht jaar tuchthuis. Door toedoen van de Berlijnse advocaat Reinhard Hillebrand werd op 6 december 2007 het doodvonnis tegen Marinus van der Lubbe door het Duitse Federaal Gerechtshof van Karlsruhe opgeheven, waardoor de strafvervolging formeel werd stopgezet en de veroordeelde werd gerehabiliteerd.

Mooi Nederland velletje Leiden

Bij de Morspoort in Leiden staat een gedenksteen voor Marinus van der Lubbe. Dat is net niet te zien op het postzegelvelletje van Mooi Leiden.  Op de plek waar de hond (rechtsonder) ligt bij de Morspoort, staat deze gedenksteen.

lubbe
Op 27 februari 2008, precies 75 jaar na de brand, werd in de Van der Lubbehof te Leiden een levensgrote foto van Marinus onthuld. De foto is afgedrukt op een emaillen plaat. De plaquette kwam tot stand door een initiatiefcomité in samenwerking met de gemeente Leiden en werd onthuld door Elisabeth van der Lubbe, een nicht van Marinus.

Bron: Wikipedia

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Duitsland Duitse rijk Tweede wereldoorlog



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (4 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Willem Hogendoorn spaart de thema’s Leiden en politie en is erelid van de Leidsche Vereeniging van Postzegelverzamelaars.

Reacties (8) Schrijf een reactie

  • willem hogendoorn op 21 januari 2014 om 13:01

    Bij mijn stedentrip naar Berlijn heb ik de Rijksdag ook bezocht. Zeer de moeite waard. Ook van de brandstichting hangen daar foto’s. Als je het gebouw wil bezoeken, ga dan vroeg in de ochtend. Vanaf 10 uur staat er meestal al een lange rij wachtenden.

  • Jos van den Bosch op 21 januari 2014 om 15:10

    Zag laatst een tv programma waarin over van der Lubbe gesproken werd. Een commentator merkte op, dat de actie van van der Lubbe de nazi’s aardig in de kaart gespeeld heeft en de stok was om de hond te slaan. Dat doet niets af aan het grote gelijk van van der Lubbe, maar deed me wel denken aan de discussie in/na de oorlog over evt. sabotageacties bijv. in de mijnen, waarbij mijn vader betrokken was en die niet meedeed vanwege het feit dat bij eerdere acties de Duitsers een groot aantal willekeurige mensen van de mijn tegen de muur gezet hebben. Dat werd hem later verweten. Een blijvend dilemma, hoe ver kun je gaan?
    En ik zie een postzegel met een nazi symbool, daar moet je mee oppassen tegenwoordig, want je wordt al vlug als een supporter van dat vermaledijde regime genoemd. (zie mijn column in ’t FakTuweeltje van januari).

  • willem hogendoorn op 21 januari 2014 om 17:23

    @ Jos: Ik heb dat programma ook gezien. Betrof historicus Maarten van Rossum in het programma “de slimste mens”. Inderdaad, een actie kan ook een averechtse werking hebben.

  • Lia Vieveen op 21 januari 2014 om 21:39

    Weer een mooi staaltje filatelistisch research, Willem! En ik heb weer wat geleerd.

  • Frederik Erens op 25 januari 2014 om 21:27

    Goed dat er wat aandacht wordt besteed aan Van der Lubbe. Een tragisch figuur: wilde in z’n eentje een daad stellen tegen het nationaal-socialisme, en koos het verkeerde middel die de nazi’s in de kaart speelde. Tragisch ook omdat hij niet alleen door de nazi’s werd vermoord (en daarvoor de wet speciaal aanpaste) maar ook de karaktermoord door Duitse en Nederlandse communistische partijen die destijds werkelijk een hele smerige campagne tegen Marinus van der Lubbe hebben gevoerd. Er is overigens een heel aardige biografie over Van der Lubbe geschreven.

  • George Knottnerus op 27 januari 2014 om 16:46

    Bedankt, redactie, voor dit mooie artikel!
    De mens en activist Marinus van der Lubbe hebben me sinds mijn twaalfde jaar gefascineerd. Hij stak op 27 februari 1933 de Rijksdag in brand als protest tegen Hitler. Was hij naïef en impulsief? Of was hij vastbesloten en gefocust?
    Bijna twee jaar deed ik research naar zijn leven en werk. Zijn relatie met een Hongaarse zwemster in de jaren 1931/1932 werd door de geschiedenis ten onrechte genegeerd.
    Tachtig jaar na zijn onthoofding op de kille binnenplaats van een Leipziger gevangenis presenteerde ik mijn nieuwe roman over zijn leven en werk:
    ‘Missie Berlijn, in het voetspoor van Marinus van der Lubbe.’ Daarin wordt ingezoomd op wat hem dreef en hoe hij precies te werk ging. De lezer lift mee in zijn hoofd en leeft mee met zijn dierbaren. Vragen worden opgeworpen en een deel van het mysterie wordt onthuld. Zie voor een korte impressies van de boekpresentatie:

    http://www.youtube.com/watch?v=lxmJv-8pC8g

    https://www.youtube.com/watch?v=u7mHndJN8Nk&list=PLMGw0WKh2vaLkHgbwCsSdZje_S4Q0zwRy&index=2

    Vriendelijke groet,

    George Knottnerus

  • willem hogendoorn op 27 januari 2014 om 17:01

    @ Georg: Ik heb “Missie berlijn” inmiddels besteld en ben zeer benieuwd. Bedankt voor de reactie. Als filatelist in Leiden probeer ik altijd Leidse gebeurtenissen aan de hand de filatelie nader te onderzoeken.
    Willem Hogendoorn

  • George Knottnerus op 27 januari 2014 om 17:38

    @Willem: Dank je voor je reactie en support. Heel goed om Leidse filatelie aan Leidse research te koppelen. Ik vond als schrijver ook dat de presentatie van een roman over Marinus van der Lubbe maar op één plaats kon gebeuren: het Van der Lubbehof. Ben benieuwd naar je indruk van ‘Missie Berlijn’ te zijner tijd.
    Vriendelijke groet,
    George Knottnerus

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)