100-jarige viering Vredespaleis met postzegels en munten (1) - Postzegelblog

100-jarige viering Vredespaleis met postzegels en munten (1)

1

Vredepaleis-logoHet idee van het Vredespaleis kwam voort uit een discussie in 1900 tussen de Russische diplomaat Friederich Marten en de Amerikaanse diplomaat Andrew Dickson White over de noodzaak van passende huisvestiging voor het Permanente Hof van Arbitrage, dat tijdens de eerste Vredesconferentie van Den Haag in 1899 was opgericht.

Na talrijke gesprekken van White met de Amerikaans staalmagnaat Andrew Carnegie, ging de filantroop in 1903 akkoord met een donatie van 1½ miljoen dollar voor de bouw van een vredestempel. Het geld kwam terecht in de Carnegie Stichting, die nu nog steeds verantwoordelijk is voor het beheer en de administratie van het Vredespaleis.

luchtfoto vredespaleis

Het in neo-renaissance stijl uitgevoerde gebouw van de Franse architect Louis Cordonnier werd op 28 augustus 1913 officieel geopend door koningin Wilhelmina. Het interieur van het paleis is een walhalla voor kunstminnaars en kitschliefhebbers. De kunstvoorwerpen zijn schenkingen van een groot aantal landen, die destijds nog vol van de vredesgedachte waren.

vloermozaiek

Zon als basis van het postzegelontwerp

Ontwerper Mart. Warmerdam: “Ik wist meteen toen ik het Vredespaleis voor het eerst bezocht, dat het cirkelidee een voorname plaats op de postzegels zou innemen. De inspiratie ontstond voor mij door het prachtige vloermozaïek met de zon in het midden in combinatie met de informatieve tekst “Sol justitiae illustra nos” (De zon der gerechtigheid verlicht de mensheid). De 17e eeuwse Jezuïet uit Spanje Balthasar Gracián (1601 – 1658) completeert voorgaande constatering nog met “De zon is de deugd van de mens.”

[5] zon der gerechtigheid beschein ons

Warmerdam kan zich met beide uitspraken bij de uitwerking van het cirkelconcept geheel uitleven: “De zon is voor mij een prachtige metafoor als symbool voor een deugdzaam leven dat tot menselijk geluk leidt.” Warmerdam: “Tegelijkertijd kreeg ik, als een cadeautje, de ingeving dat het cijfer 1 van de waardeaanduiding heel gemakkelijk een plekje kon krijgen binnen het jubileumgetal 100. Soms is het ontwerpproces een lange zoektocht door een labyrint, maar deze keer leek het wel een glijbaan. Het gat in de rechter cirkel is op verzoek van de PostNL-ontwerpbegeleider Vermeulen aan gebracht. Hiermee lijkt deze cirkel precies op een Chinese pi-schijf, die de hemel verbeeldt. Een prachtige en onbekende aanvulling (voor Warmerdam) in relatie tot de zon, die de basis vormt van dit postzegelontwerp.”

Vel 100 jaar Vredespaleis

Postzegelontwerp nader bekeken

Op iedere postzegel heeft de waardeaanduiding1 ook de functie van het eerste cijfer van het jubileumgetal 100. De nullen van het jubileumgetal zijn als twee elkaar overlappende cirkels weergegeven. Op iedere postzegel bevatten de cirkels opvallende details. De eerste cirkel een kenmerkend detail van een kunstwerk in het Vredespaleis, de tweede cirkel het postzegelmotto ‘Voor vrede door recht’ met daarbinnen het betreffende thema, zowel in het Nederlands als in het Latijn. De thema’s vallen uiteen in twee categorieën en worden op de velrand tekstueel herhaald:

  1. Een deugd, die bijdrage levert aan de vrede.
  2. Een ‘vrucht’, die pas in vredestijd tot groei en bloei komt.


De kleurstelling van de rechtercirkels is afgeleid van de hoofdkleur van het kunstwerk, dat in de linkercirkels op elke postzegel is afgebeeld, waardoor verwantschap ontstaat.

Tien Vredespaleis-postzegels

Ontwerper Mart. Warmerdam heeft steeds een deel van groter geheel, een kunstwerk, als detailvulling van de eerste nul van het cijfer 100 gebruikt. Ondanks alle verschillende in stijl en vormgeving van de tien kunstwerken (deugden en vruchten) is de zeggingskracht het bindende en achterliggende idee van deze jubileumemissie.

1 Vredesdeugden

Amicitia – vriendschap

100 jaar Vredespaleis - Amicitia + tab[2] vredespaleishek detail

hekwerk Vredespaleis

1a [2e postzegel] vriendschap [amicitia]: Bronzen medaillonreliëf van Amicitia op de grote entreehekken van het paleis, geschonken door Duitsland, ontworpen door architect Bruno Möhring (1863 – 1929) en vervaardigd door Schultz & Holdefliess.

Justitia – gerechtigheid

100 jaar Vredespaleis - Justitia + tab[3] glas en lood raam

1b [3e postzegel] gerechtigheid [justitia]: Detail van een van de zeven glas-in-lood-ramen in de Centrale Hal, een geschenk van Nederland. De ramen werden ontworpen door de Nederlandse kunstenaar Adolf le Compte (1850 – 1921). In het middelste raam staat een vrouwenfiguur, de vrede, met er achter opkomende zon met gouden stralen met de tekst ‘Pax in Terris’ (Vrede op aarde). Binnenste ramen (aan weerskanten) goede zaken, die bij de vrede horen. Buitenste ramen (beide zijden) de verschrikkingen van de oorlog.

Veritas – waarheid

100 jaar Vredespaleis -  Veritas + tab

1c [6e postzegel] waarheid [veritas]: Reliëfs van zandsteen dat deel uitmaakt van een van de wanden in de Grote Rechtzaal. Het werd ontworpen door de Nederlandse beeldhouwer Toon Dupuis (1877 – 1937). De voorgestelde allegorie, Veritas, is te herkennen aan de spiegel, waarin zij kijkt en verwijst naar zelfkennis. Van dit detail heb ik geen ondersteunende foto kunnen vinden. Wie kan me er aan helpen? (batehijlkema[ad]hetnet.nl).

Concordia – eendracht

100 jaar Vredespaleis - Concordia + tab[7] gobelinontwerp

1d [7e postzegel] eendracht [ concordia]: Detail uit een monochrome voorstudie voor een gobelin, dat te zien is achter de rechtbank in de Kleine Rechtzaal. De Franse ontwerper, Olivier Merson (1846 – 1920), overleed echter vroegtijdig, waardoor de gobelin, een cadeau van Frankrijk, nooit is vervaardigd en de voorstudie een plek gekregen heeft in deze belangrijke zaal van het Permanente Hof. Deze gobelin verheerlijkt de Vrede met in het midden de Godin van de Vrede met onder haar voeten de oorlog, die zij vertrapt. De vredesgodin wordt geflankeerd door al het goede wat door de vrede te weeg wordt gebracht als kunsten en wetenschap.

Industria – ijver

100 jaar Vredespaleis - Industria + tab[10]  glas en lood Rosse

1e [10e postzegel] ijver [industria]: Glas-in-loodraam in de Partijkamer, ontworpen door Herman Rosse (1887 – 1965), vervaardigd door J.W. Gips, geschonken door De Maatschappij van Nijverheid.

Morgen deel 2

Deel 2 van dit artikel volgt morgen met aandacht in woord en beeld voor: • Vruchten van de vrede, 2a t/m 2e; • Nog enkele beschouwingen; • Relationele postzegelverwantschap; • Vredespaleismunten.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Nederland Nederland Vrede



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (5 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (1)

  • aadb op 2 september 2013 om 00:29

    @Lijkt veel op het microvelletje zelfde kleuren gebruikt en juist door het het kleur gebruik een aardig velletje .Dat het over het Vredespaleis gaat staat gelukkig in de tekst anders zou men denken aan een nieuw idee inzake het produceren van een CD /DVD. .Een afbeelding van het Vredespaleis heeft weinig tekst nodig maar ja waarom zou je zo direct zijn .

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)