Een vliegtuig wacht niet! - Postzegelblog

Een vliegtuig wacht niet!

7

We komen ze allemaal wel eens tegen: Nederlandse spoorwegzegels. Nee, in de NVPH- catalogus staan ze niet, want het zijn geen postzegels (ofschoon er toch ook andere niet-postzegels in deze catalogus staan). De spoorwegzegels zijn zogenoemde cinderellazegels, maar absoluut verzamelwaardig. In eerste instantie (bij uitgifte in 1914) waren deze zegels bedoeld als frankering voor per trein verzonden pakketten, en komen zodoende op vrachtbrieven voor.

De vrachtbrief hieronder is gefrankeerd met een zegel Nederlandsche Spoorwegen van 30c en een van 50c. Het betrof een zending zeep in 1921 van Den Dolder naar Zeist. Voor de 46 kilo moest 60 cent betaald worden. Overige kosten als stationskosten waren 20c. Ook de kosten werden dus in zegels verantwoord. Totaal dus 80 cent.

Deze praktijk (het gebruik van spoorwegzegels op vrachtbrieven) was tot 1 april 1924 de enige gebruiksmogelijkheid voor de treinzegels. Vanaf die datum, tot aan de spoorwegstaking in september 1944, konden de treinzegels ook gebruikt worden voor zogenoemde treinbrieven. (kort gezegd: expresse brieven die op het station werden afgeleverd om -buiten de post om- met de eerste trein verzonden werden, en vervolgens op de plaats van bestelling door de post per expresse bezorgd werden, of die station restante werden verzonden). Voorschrift was dat de oranje zegel op de achterzijde van de briefomslag werd aangebracht.


Na de oorlog komen deze treinzegels niet meer terug.

Treinbriefzegels

In 1946 verschijnen de treinbriefzegels. Deze zijn dan nog uitsluitend bestemd voor het expresse verzenden per trein van poststukken. De grootste gebruikersgroep hiervan waren journalisten, die op deze wijze snel de kopij naar het medium waarvoor zij schreven konden verzenden. Naast journalisten was het ook bij fotografen een geliefd medium. Een belangrijk kenmerkend verschil met de treinzegels van voor de oorlog was dat de treinbriefzegels op de voorzijde van het poststuk aangebracht moesten worden. Vele redacties van kranten en tijdschriften hadden speciaal voorbedrukte briefomslagen voor dit doel. Niet zelden ook van een wat groter formaat.

Vliegensvlug

Niet alleen (foto)journalisten konden van deze dienst gebruik maken, maar iedereen had die mogelijkheid. Vaak gaat het dan om brieven die op het station afgehaald werden, en zo vliegensvlug bij de ontvanger aankwamen. Een andere mogelijkheid, waarvan niet zo heel vaak gebruik werd gemaakt, was om een poststuk nog net met het vliegtuig mee te laten gaan, deze per expresse per trein naar Schiphol te zenden. Zoals op de omslag duidelijk staat aangegeven werd de brief hieronder van Rotterdam naar Londen verzonden “als treinbrief naar Schiphol”. Zowel de gewone frankeerzegels als de treinbriefzegel werden gestempeld met een blokstempel van de NS. Ook in Engeland  werd de expresse zending als zodanig erkend en behandeld. Ten teken daarvan werd een violet stempel Express Fee Paid geplaatst.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Thematisch Nederland Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (4 stemmen, gemiddeld: 4,75 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

René Hillesum is eigenaar van René Hillesum Filatelie">René Hillesum Filatelie in Zwijndrecht

Reacties (7) Schrijf een reactie

  • Henny op 23 november 2012 om 11:54

    Raar eigenlijk dat ze niet in de NVPH staan, het zijn meer postzegels als zgn brandkastzegels. De Belgische staat er vol mee ook andere landen nemen ze op.

  • Jos van den Bosch op 23 november 2012 om 12:23

    Waarom is er zo moeilijk aan te komen? De Belgische spoorwegzegels bijvoorbeeld zijn veel makkelijker te krijgen!

  • paulv op 23 november 2012 om 12:45

    Was er in 1965 wel een NS Station op Schiphol? Zo nee, hoe werd dan het laatste traject afgelegd, van station in plaats X met voertuig Y naar Schiphol? Het vliegveld was toen nog op de plaats wat nu Schiphol-Oost heet.

  • Wilhelmus op 24 november 2012 om 01:13

    @ Jos, de redene waarom je moeilijk aan deze zegels komt, is dat ze niet zo zeer verzameld worden.
    Als ze in de NVPH catalogus staan dan worden ze verzameld.

  • elsemarie op 29 januari 2013 om 13:38

    Ik heb zoon gele zegel, chindedrella, helemaal gaaf nog.
    Ga het verkopen,

  • ot louw op 26 november 2014 om 18:45

    Beste mensen,
    Zijn de Nederlandse spoorwegpostzegels ooit gecatalogiseerd? Zo ja, waar kan ik ze vinden?

  • H. Conscience op 27 november 2014 om 11:02

    Spoor en post in Nederland: een wegwijzer bij het verzamelen van frankeer-en andere zegels en stempels, uitgegeven door, in gebruik bij of betrekking hebbend op het openbaar vervoer in Nederland

    Auteurs A. M. Benders, Nederlands Spoorwegmuseum
    Uitgever Nederlands Spoorwegmuseum, 1979
    Lengte 296 pagina’s

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)