Het vergrote én vernieuwde Stedelijk Museum (2) - Postzegelblog

Het vergrote én vernieuwde Stedelijk Museum (2)

9

Over de tien iconische beelden, die om hun grafische en typografische bijzonderheden zijn geselecteerd, valt wel het een en ander bijzondere en lezenswaardige te melden, waardoor het SM-postzegelvelletje misschien betekenisvoller en inhoudelijk daardoor meer aansprekend voor u zal kunnen worden.

1) De Amsterdamse grafische ontwerpers Mevis & Van Deursen hebben een affiche ontworpen voor de lichtinstallatie ‘Blues before sunrise’ van de Britse filmmaker Steve McQueen in het Vondelpark (2 t/m 25 maart 2012).

Er werd in de koppen van 275 lantaarns blauw folie gemonteerd. Het blauwe schijnsel was net voldoende om het park minimaal te verlichten. Daarmee werd nachtelijke beeld van het park getransformeerd. De omgeving veranderde door het ingetogen blauw bij gebrek aan het warme witte licht. De nieuwe sfeer veroorzaakte nieuwe associaties.

2) De Amerikaanse popartschilder Roy Lichtenstein (1923 – 1997), leidende figuur in deze nieuwe kunstbeweging, maakt parodies op stripverhalen. Dit drieluik is gebaseerd op het stripboek ‘All American men of war’.
De popart maakt gebruik van sterk vergrote afbeeldingen van gebruiksvoorwerpen, waardoor een dagelijks voorwerp overdonderend, dominerend en vervreemdend overkomt. Ieder schilderij van dit triptiek is 173 x 142,5 cm groot.

  • “As I opened fire, I knew why tex hadnt buzzed me . . . if he had.”
  • “The enemy would have have been warned.”
  • “That my ship was below them.”

De drie schilderijen (oorlogsthema; olieverf op katoen) vertellen samen een verhaal, dat met teksten wordt versterkt. Dit triptiek was revolutionair in de kunst van de zestiger jaren. Lichtenstein maakt in zijn cartoonstijl gebruik van de primaire kleuren rood, geel en blauw in combinatie met zwarte contouren.

3) Architect/meubelmaker Gerrit Rietveld (1888 – 1964) ontwierp in 1932 de zigzagstoel (prototype, eerste versie). Deze opzienbarende stoel heeft Rietveld ontworpen voor het woonhuis ‘Rietveld-Schröderhuis’ in Utrecht (nvph 921).

De zigzagstoel is opgebouwd uit aan elkaar gelijmde massieve platen van iepenhout en verbonden door zwaluwstaart. Rietveld behoorde o.a. met Piet Mondriaan (nvph 1287) tot de Stijlgroep.

4) Wim Crouwel (1928, ontwerper van de strakke cijferfrankeerzegels nvph 1108/18) heeft in 1964 het Stedelijk Museum-logo ‘SM’ ontworpen.

In de loop der jaren zijn er talloze affiches van zijn hand verschenen, waarin het typografische boven het figuratieve domineert. Ook is hij verantwoordelijk voor het ontwerpen van catalogi en betrokken bij exposities van het Stedelijk Museum.

5) Karel Appel (heeft in 1956 de wandschildering ‘Mural’ (500 x 342 cm) in het voormalige restaurant van het museum aangebracht.

Naast de gekuifde vogel van de postzegel dansen een bloem en een vogel over de muur. Appel is een van de bekende leden van de kunstzinnige Cobra-groep (nvph 1415/17).

6) Als directeur van het Stedelijke Museum (1945 t/m 1962) werkte Willem Sandberg (1897 – 1984) mee als typograaf en vormgever van de Kwartaalbladen NU.

Deze kunstzinnige en vooruitstrevende bladen stonden bol van typografische vernieuwingen o.a. NU 2 van 1967, waarin Willem Sandberg een manifest publiceerde.

7) De tekst “Een voorwerp gemaakt om op een ander te lijken door toevoeging van een voldoende hoeveelheid uitwendige kwaliteiten” op de 7e SM-postzegel (typografische postzegel) staat op een bronzen plaquette (133,5 x 83,5 cm) op de buitenmuur van het Stedelijk Museum.

Deze tekst is afkomstig van Lawrence Weiner. De 2%-regeling van de bouwsom maakt het in 1988 mogelijk (na een verbouwing van het museum) een kunstwerk te bekostigen.

Naar aanleiding van een expositie in het Museum van Lawrence Weiner werd hem gevraagd iets voor het Museum te ontwerpen. Weiner was steeds al bijzonder gefascineerd door de lege lijsten op de gevel van het gebouw. Nu kon hij er typografisch in het Nederlands en het Engels vulling aan geven.

8) De uit Rusland afkomstige Kazimir Malevich (1879 – 1935) schilderde in 1915 het abstracte schilderij ‘Suprematische compositie’ (een zelfportret in twee dimensies; acht rode rechthoeken; 80 x 62 m).

Een kunstkenner zag bij het bekijken van de schildering toch een concrete afbeelding door de ogen bijna geheel te sluiten: “Ik zie een schilder met groot bos haar. Zijn kwast als een geweer vooruit. Klaar om de wereld, op dat moment verwikkeld in de verschrikkelijkste wereld ooit, weer mooi te maken. Niet met geweld, maar met kunst.” Deze futuristische weergave van de schilder werd in 1917 toch bewaarheid met de Rode Revolutie in Rusland (o.a. beëindiging van de tsarendynastie)!

Als bijzonderheid kan nu al vermeld worden dat het vernieuwde Stedelijk Museum in 2013 een expositie zal wijden aan de kunstenaar Kazimir Malevich. Over deze commerciële samenwerking tussen PostNL en het bedrijfsleven, waaronder het Stedelijk Museum ook valt, verschijnt binnenkort een artikel van mijn hand, waarover in de filatelistische pers tot nu toe nog niet geschreven is.

9) Aan de Amerikaanse kunstenaar Mike Kelley (1954 – 2012) wordt aan het einde van dit jaar in het Stedelijk Museum een overzichttentoonstelling ingericht.
Mike Kelley raakte met zijn samengestelde knuffels (speelgoedbeesten) als kunst vooral bekend. De bron hiervan is gebaseerd op slechte jeugdherinneringen. Hij tracht de grenzen tussen hoge en lage kunst te doorbreken. Het Stedelijk Museum bezit het werk ‘Empathy Displacement 7’ (1990, body) van hem.

Als bijzonderheid kan nu al vermeld worden dat het vernieuwde Stedelijk Museum vanaf 15 december 2012 een overzichtstentoonstelling zal wijden aan Mike Kelley. Over deze commerciële samenwerking tussen PostNL en het bedrijfsleven, waaronder het Stedelijk Museum ook valt, verschijnt binnenkort een ogenopenend artikel van mijn hand.

10) De Zuidafrikaanse schilderes Marlene Dumas (1953) houdt zich bezig met menselijke figuren, zoals Barbie met parelketting (66 x 50 cm; 1997). Zij stelt vaak het beeld van een vrouw ter discussie.

In Barbie toont ze een geïdealiseerd stereotype uit de massacultuur, namelijk een barbiepop. Haar barbiepop is zielloos en leeg. Hiermee geeft Dumas haar mening weer over het mogelijk negatieve rolmodel voor vrouwen. De kleuraccenten onderstrepen de inhoudloosheid van Barbie en haar psyche. Het portret toont dus haar ideale schoonheid en haar karakterloosheid.

Als bijzonderheid kan nu al vermeld worden dat het Stedelijk Museum in 2014 ook een expositie zal wijden aan de kunstenares Marlene Dumas. Over deze commerciële samenwerking tussen PostNL en het bedrijfsleven, waaronder het Stedelijk Museum ook valt, verschijnt binnenkort een informatief artikel van mijn hand.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (3 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (9) Schrijf een reactie

  • Robert op 24 september 2012 om 15:19

    Interessant verhaal Bate. In mijn studietijd ging ik regelmatig naar het Stedelijk en kon daar uren rondzwerven. Leuk dat het nu weer open is en volgend jaar een expositie wijdt aan Malevich. Benieuwd wat daar getoond zal worden. Van de collectie heeft het museum in 2008 vijf werken moeten teruggeven aan de erven Malevich, omdat die werken onrechtmatig verkregen zouden zijn in 1958. Nu zijn er nog 24 werken in de vaste collectie over.

  • toon op 24 september 2012 om 18:51

    een kennis van mij heeft ook FILATELIE ontdekt in het nieuwe SM.
    Zie:
    http://filavaria.punt.nl/#580340

  • b.hylkema op 27 september 2012 om 11:18

    Toon: De kunstenaar Alighiero Boetti (1940 – 1994) heeft op een aantal panelen maar liefst 672 aangetekende brieven, gefrankeerd met zes verschillend gekleurde Italiaanse frankeerzegels (afbeelding godin Italia) in het uitgebreide en vernieuwde Stedelijk Museum hangen. Alles is in deze collage keurig en overzichtelijk geordend op kleur en datum.

  • toon op 27 september 2012 om 21:15

    Bedankt Bate, ik heb de gegevens overeenkomstig toegevoegd.

  • paulv op 28 september 2012 om 23:45

    @Toon, Bate over Filatelie in het Stedelijk Museum.
    Er zijn 720 enveloppen in het kunstwerk verwerkt.
    24 regels * 5 kolommen * 6 kaders
    Het is na te tellen op de foto’s in Toons artikel.
    Alle enveloppen hebben 6 verschillende zegels, maar alle enveloppen hebben wel steeds diezelfde 6 zegels. Voor zover ik deze week gezien heb zitten de zegels op elke envelop steeds in een andere volgorde. Totaal zijn er 720 mogelijkheden op 6 verschillende objecten naast elkaar te orden. Wiskundig heet dat 6 faculteit.

    De enveloppen zijn Expresse-enveloppen, en niet aangetekend. Alle enveloppen hebben een rood ‘Espresso / (Exprès)’-label.

    Enveloppen zijn soms in aantallen op één postkantoor of balie aangeboden: ze hebben dan opeenvolgende registratienummers uit het expresse-register, de zwart gestempelde vier- of vijfcijferige nummers volgen elkaar dan op. Die enveloppen zitten dan niet per se in die nummervolgorde in het kunstwerk. Of de enveloppen op volgorde van datum zijn gerangschikt is me niet opgevallen, ik heb er ook niet op gelet. Bij een volgend bezoek kijk ik het even na.

    De geperforeerde tekst ‘I Vedenti’ betekent ‘Blinden’.

  • toon op 29 september 2012 om 13:44

    @Paulv: Dat zal heel wat gekost hebben om die brieven te versturen. Maar och, als KUNSTwerk is het natuurlijk vele malen meer waard.

  • paulv op 30 september 2012 om 00:02

    @Toon: ik heb geen idee wat de Lira toen waard was. Je zou het kunnen afmeten in verhouding tot de prijs van brood of een kopje espresso in diezelfde tijd.
    Maar zoals ook nu nog geldt, postzegels en kunst, het mag wat kosten.

    Ik kan niet precies zien welke waarden er op de envelop zitten, ook niet als ik sterk inzoom. Ik schat nu dat er 180 Lire op zit, dat zou dan totaal al 129600 Lire frankeerwaarde zijn. Ter vergelijking, in NL was het expressetarief, in hetzelfde tijdvak als deze brieven van Boetti ~1972, voor een brief 2 gulden (Geuzendam 8e editie, p.335)
    Ik zie ook dat de tekst bij je artikel aangepast is, snelle reactie, top.

  • paulv op 30 september 2012 om 00:05

    Meer kunstwerken van deze kunstenaar met post, postzegels en mail-art zijn te zien in het virtuele museum http://www.boettiealighiero.virtuale.org/index.htm

    Laat je niet weerhouden door de italiaanse tekst, het is begrijpbaar wat er staat. Anders kan je ook een deel van de tekst selecteren, dan rechts-klik en met een accelerator Translate met Bing of Google kiezen, voor een vertaling naar nederlands of evt. engels.

  • JHA op 30 september 2012 om 14:16

    Het is nuttig om te weten, dat Het Stedelijk Museum deze week weer wordt geopend. Het Stedelijk in Alkmaar uiteraard!

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)