Auke de Vries een veelzijdige postzegelontwerper - Postzegelblog

Auke de Vries een veelzijdige postzegelontwerper

0

Aan de abstracte en ruimtelijke beelden/sculpturen van De Vries ging een periode vooraf, waarin hij bezig met artistiek werk in het platte vlak (tekenen en etsen). De natuurlijke en herkenbare werkelijkheid speelde daarin nog een belangrijke rol.

Op postzegelgebied zijn daar de bewijzen (en de overgang daarin) nog van terug te vinden in de drie emissies:

  • In 1966 luchtpostzegel bijzondere vluchten (nvph LP 15)
  • In 1967 werd hij uitgenodigd de zomerzegels met schelpen en zeedieren te ontwerpen (nvph 877/81).
  • In 1982 de jubileumpostzegel van de 100-jarige Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders Bond (KNSB; nvph 1261).

Luchtpostzegel bijzondere vluchten 1966 (nvph LP 15)

De blauwe en grijze lijnen suggereren normale routes, terwijl de witte en bochtige lijn mét vliegtuigsymbool een afwijkende, bijzondere vlucht verbeeldt. De horizontale lijnen geven ook een illusie van luchtlagen in de ruimte, waarin een vliegtuig vliegt.

Zomerzegels 1967 (nvph 877/81)

Op de zomerzegels 1967 zijn vijf strandvondsten geplaatst, die langs onze kusten worden gevonden :

  1. eieren van een wulk: spoelen aan. Zeer algemeen. Doen aan sponzen denken. Zandkleurig.
  2. wulk: ca 100 x 65 cm. Leeft in de Waddenzee. Zeer algemene schelp. Bekend zijn de eierkapsels, die vaak aanspoelen.
  3. mosselschelp met zeepokken: mossel met zwart schild. Zeer algemeen. Leeft op stenen en palen.
  4. oorkwal: ca 20 cm. Spoelt aan. Parapluvorm, blauwachtig. Inwendige delen donker of wit doorschijnend.
  5. strandkrab: zeer algemeen. Rugschild ca 4½ cm. Heeft vijf paar poten, waarvan de twee voorste scharen zijn.

De vormgeving van deze 45 cent-postzegel is afwijkend ten opzichte van de andere. Een silhouetafbeelding, terwijl de overige postzegels nog binnenaanduidingen bezitten. Deze afbeelding van de krab komt overeen met die van de Kankerbestrijding-postzegel (nvph 661/65).

“Toen De Vries het verzoek kreeg schetsen te maken voor de nieuwe zomerzegels”, aldus Zomerzegels 1967 Richtlijnen voor de verkoop”, “leek hem dit een fijn onderwerp, dat hem erg aantrok. Maar het stond hemniet meteen al helder voor de geest wat hij er nu van zou gaan maken. Hij ging naar het strand van Scheveningen om te kijken wat hij vinden zou dat hij voor zijn opdracht kon gebruiken.

Klik op de afbeelding voor een vergroting

Hij gaf zijn ogen uiteraard goed de kost en wat hij zag boeide hem zó, dat hij zich steeds meer in zijn onderwerp ging verdiepen. Hij schafte zich strandlectuur (in de letterlijke zin dan) aan en werd een geestdriftige strandloper, -zoeker en –vinder. Van belangstellende leek werd hij binnen de kortste keren bijna deskundige.

Zijn oog van kunstenaar-strandbioloog heeft ons een unieke postzegelserie strandvondsten en een vijftal poëtische prentbriefkaarten met t.o.v. de postzegels afwijkende (maar wel bijpassende) afbeeldingen verschaft. Een klein deel van de oplage zijn tot maximumkaarten verheven.”

“Om zich intensief met de strandvonsten te kunnen wijden”, aldus Zomerzegelpost van mei 1967, “en niet afgeleid te worden door zijn eigen etswerk, had hij voor een paar maanden van atelier geruild met een tekenares in Amsterdam. Dit aan zichzelf opgelegde isolement leidde uiteindelijk tot het ons allen bekende resultaat: de mooie zomerzegels van 1967.”

Zomerzegel-bedankkaarten

Vanaf 1953 heeft het Nationaal Fonds Zomerpostzegels haar medewerkers, die postzegels en prentbriefkaarten verkochten, ieder jaar bedankt met een bedankkaart. In 1967 is bijgaande kaart verstuurd, ontworpen door De Vries, met op de achterkant bijgaande tekst:
“De mooie strandvondsten-zegels – de zomerzegels van 1967 – hebben hun weg gevonden naar tal van filatelisten en filantropen in binnen en buiten ons land. Dat is voor een groot deel te danken aan uw belangeloze en toegewijde hulp. Daarom dankt de Stichting Comité voor de Zomerzegels u hartelijk voor uw medewerking, waardoor u het motto ‘Meer levensvreugde met zomerzegels’ wezenlijk inhoud heeft gegeven. De Stichting brengt u deze dankmede uit naam van vele instellingen binnen het koninkrijk, die een aandeel van de opbrengst krijgen en hoopt volgend jaar weer op uw onmisbare te mogen rekenen.”

Binnenkort ben ik van plan aandacht te besteden aan de bedankkaarten die ter gelegenheid van de uitgifte en verkoop van zomerpostzegels zijn uitgegeven in de loop der jaren.

Ik zoek mij nog ontbrekende afbeeldingen van bedankkaarten van de zomerzegeljaren 1956, 1957, 1958, 1959 en 1961. Met een gekleurde afbeelding van een bedankkaart (misschien ook nog met de achterkant) ben ik in staat een compleet overzicht te geven. Bij voorbaat dank voor uw medewerking. Mijn e-mailadres luidt batehijlkema(at)hetnet.nl.

Jubilerende KNSB-postzegel (nvph 1261)

In 1982 is Auke de Vries gevraagd, die terdege op de hoogte is van de ins en outs ven de schaatssport, de KNSB-jubileumpostzegel te ontwerpen. Als ex-Fries koos hij Atje Keulen-Deelstra uit het Friese Irnsum/Jirnsum (15 km ten zuiden van Leeuwarden) als model. Hij bewonderde de schaatster ten zeerste om haar schaatsprestaties (in 1972, 1973 en 1974 Nederlands, Europees en wereldkampioene).

Atje is onherkenbaar zonder gelaatsinvulling op de postzegel terecht gekomen, maar voor insiders toch raak getroffen weergegeven door haar kenmerkende houding tijdens wedstrijden op deze sterk vereenvoudigde en weinig kleurige postzegelafbeelding.

De voorover gebogen schaatster suggereert door haar gedeeltelijke ‘aanwezigheid’ en diagonale plaatsing rechtsonder in het beeldvlak, dat de schaatster heel dicht bij je is en recht op je afrijdt. Ze maakt een strijdlustige en beweeglijke indruk door de ene arm gestrekt achterwaarts omhoog te zwaaien en de andere voor het lichaam te houden. De tegenstandster van haar is door het sterk inzoomen op de schaatster niet in het zegelbeeld opgenomen. De afstand en ruimte wordt flink versterkt door het abstracte horizontale lijnenspel aan de bovenkant van het zegelbeeld, dat de suggestie wekt van zwart, via donker- en lichtgrijs naar wit te verlopen.

Auke de Vries verwoordt zijn postzegelontwerp aldus: “Ik wilde zien of ik op een heel klein oppervlak toch een redelijk monumentaal iets zou kunnen doen, Dat was voor mij de belangrijkste uitdaging. Het ontdekken van de juiste schaal, waarin je werkt, is een opgave op zich. Zelfs het ontwerpen van een postzegel heeft met ‘schaal’ te maken, met het componeren met beeldelementen binnen een afgebakend vlak. En in die zin is er niet eens zo gek veel verschil in de benaderingswijze van een groot of een klein ontwerp. De betekenis van de maten in een bepaald ‘gebied’ dat is waar het omdraait.”

Een vermeldingwaardige bijzonderheid is dat Esther de Vries zich ook met een schaatser (een Elfstedentochtrijder op de Franekervaart) heeft beziggehouden en wel op de postzegelvelrand van Mooi NL-Bolsward. Bij de tocht der tochten is Bolsward de achtste stad, waarna nog Harlingen, Franeker en Dokkum volgen. Esther creëert in een natuurlijk landschap met fotografisch perspectivische middelen ruimte. Haar vader daarentegen maakte hierbij gebruik van abstract grafische middelen.

Slot

In de drie postzegelemissies neemt de weergave van de werkelijkheid af. Of zoals De Vries het zelf verwoordt: “Als je mijn werk uit de jaren achter elkaar legt, zie je hoe de natuur er langzaam uit verdwijnt.”

Bij de postzegels zou je daarom de volgorde strandvondsten (1967) , schaatser (1982) en bijzondere vluchten (1966) verwachten. De volgorde komt dus bepaald niet met de jaartallen overeen. Met andere woorden in potentie is de manier van afbeelden en verbeelden in verschillende fases dus meteen al aanwezig bij de veelzijdige kunstenaar. Hij zoekt daarbij steeds meer naar de hoofdzaak, het essentiële van het onderwerp. Van de hoofdzaak afleidende bijzaken zijn steeds minder aanwezig.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (1 stemmen, gemiddeld: 3,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)