Creatief met postzegels: Van postzegels tot pseudo-postzegels - Postzegelblog

Creatief met postzegels: Van postzegels tot pseudo-postzegels

1

In Nederland laten een aantal personen bij de ‘fabricage’ van ‘postzegelachtige-producten’ zich inspireren door afbeeldingen van al uitgegeven postzegels. De ‘productiemethoden’ verschillen daarbij in sterke mate. Beide benaderingswijzen spreken me aan vanwege de creatieve vertaalslag en het noodzakelijke doorzettingsvermogen.

Stripverhaal

Het tekenen van een beeldverhaal op postzegelformaat lijkt moeilijk en onmogelijk. Toch heeft Swarte een innovatieve en aantrekkelijke oplossing daarvoor weten te vinden. Door één plaatje in zijn geheel en twee andere slechts voor een klein deel en tot aan de rand te plaatsen, wordt de indruk van een stripverhaal gewekt. Hierbij heeft men het idee dat men naar een hoekje van een veel groter beeldverhaal kijkt.

De strekking van de vier strippostzegels 1984 (nvph 1316/19, muziekles, tandarts, loodgieter en koning) luidt volgens Swarte: “Als ik het eens voor het zeggen heb, dan zul je zien!” Deze serie kinderzegels vormde een mijlpaal voor Joost Swarte’s ontwerperscarriére: ”Dan ben je in één klap bekend en tel je mee in ontwerpersland.”

Toch zijn er ontwerpers, die opzettelijk de hoek van inval van een andere ontwerper klakkeloos overnemen. Ik denk hierbij aan Joost Veerkamp (illustrator, grafisch kunstenaar, schrijver, drukker (Editions Obscures) en wonend in Heemstede), die naast kaarten en prenten ook pseudo-postzegels (cinderella’s) ontwerpt. Een enkele keer gaat uit van een hem zeer aansprekende wijze van vormgeven van een bestaande postzegelserie.

Het postzegelalbum van Joost Veerkamp

De inleiding van dit album (in 1988 al gestart) begint met: “Dit is een boek voor de doe-het-zelver met geduld. Niet omdat het inplakken van de postzegels zoveel moeite kost, maar omdat het flink wat jaren zal duren voordat dit album op dikte is. Het begin is er. Vanaf nu verschijnt er elk jaar een supplement. Tot de band vol is.”

Van de vele aantrekkelijke, weerzinwekkende, gezochte, leuke, innovatieve en afschuwelijke cindarella-emissies, die in de loop der jaren in dit album terecht zijn gekomen, is er eentje die mij bijzonder aanspreekt, namelijk de parodie op de kinderzegels 1984 (nvph 1316/19) van Joost Swarte. De neventitel van deze kinderserie luidt: ‘Het kind en het stripverhaal’. De afbeeldingen van deze vier postzegels geven het sprekende kind als volwassene en de sprekende volwassene als kind weer in de vorm van een stripverhaal met tekstballonnen. Daarbij bewandelt hij hetzelfde ontwerptracé met dezelfde vlakverdeling, dezelfde typografie én ook in vier verschillende beeldverhalen. Maar het verhaal zelf, de personen, de beeldvorming zijn geheel ontsproten aan de originele, creatieve en illustratief rijk begaafde geest van Joost Veerkamp.

Zijn vier filatelistische schertsproducten

• Kapotte vlieger
Dagbladtekst: “Vliegers staken”
Zoon: “Pap, mijn vlieger wil niet.”
Vader: “Als dat een verkapte vraag is om zakgeldverhoging is, dan gaat die vlieger zeker niet op.”
Zoon: “Laat maar pap, ik zie het al.”
Naast de hoofdtekening een jongen met een haspel en een vlieger staande in de grond.

• Staking!
Steward: “Als ik staak, staak ik. Vort!”
Passagier: “Maar ik heb airmiles!”
Steward: “Dan vliegt u er gratis uit!”
Naast de hoofdtekening verschrikte/verbaasde passagiers en een uit het vliegtuig vallende peersoon.

• Pikactie
Akkerbouwer I: “Staken okee, maar deze prikacties kom’n de piepers niet ten goede.”
Akkerbouwer II: “Krek, je mot pas prik’n als ze gaar zijn.”
Naast de hoofdtekening een geüniformeerde piloot en toekijkende en verbaasde mede-akkerbouwers.

• Fooien-geld
Tekst op het bodje: “Vergeet uw piloot niet”
Piloot: “Dank u beleefd.”
Passagier I: “Arme man!”
Passagier II: “Zielig!”
Naast de hoofdtekening aan de vleugel hangende motoren en een dame die geen geld in haar tas weet te vinden.

Door woordspelingen ontstaan een onverwachte wendingen in de vier stripverhalen, waarin het steeds om het geld draait. De conclusie van de strips luidt: “Gevolgen zijn onafwendbaar.”

Prentbriefkaarten met verknipte postzegels

Het najagen en uitoefenen van destructieve neigingen en activiteiten in de filatelie is onbestaanbaar. En toch bestaat er een groep afvallige ‘postzegelaanhangers’, die een postzegel (nee honderdtallen postzegels!) zeer nauwgezet verknipt (om slechts één onderdeeltje) en dus opzettelijk vernietigt! Met de aldus ontstane ‘bouwstenen-van-verschillende-kleur-grootte-en-vorm’ (sommige van minuscule omvang) wordt een lijntekening heel precies ingevuld en omgetoverd tot een aantrekkelijke en rijk gekleurde prentbriefkaart-afbeelding (met behulp van lijm, pincet en afsluitende contourlijn).

Klik op op de afbeelding voor een vergroting

Op verdienstelijke wijze weten o.a. twee dames (Wilna Wijnstra-Diemer (thuishaven(at)h-wijnstra.speedlinq.nl) en Ingrid Snelder (isnelder(at)hotmail.com) aldus aantrekkelijk ogende prentbriefkaart-afbeeldingen vulling te geven. Daarbij heb ik hun niet gevraagd hoeveel voorbereidingstijd vooraf in dit monnikenwerk (nonnenwerk) gestoken moet worden om uiteindelijk tot plakken te kunnen overgaan. Ingrid gaat hierbij uit van een zelf getekende (of reeds bestaande?) afbeelding, terwijl Wilna zich geheel aansluit bij een al uitgegeven postzegelafbeelding.

Tot het research hoort bijvoorbeeld de kleurkeus-bepaling van verschillende prentbriefkaartdetails en het opzoeken daarvan op verschillende delen van bestaande Nederlandse postzegels.

Bij de 70 cent kinderpostzegel 1983 (nvph 1298) heeft mevrouw Wijnstra-Diemer o.a. op een bijzonder geraffineerde manier gebruik gemaakt van verscheidene postzegel-kleurdetails en -motieven van de postzegels (door deze postzegelfragmenten zo onzichtbaar mogelijk tegen elkaar aan te plakken).
Uit onderstaande inventarisatie van bijzonder veel postzegelfragmenten zijn met de nodige creatieve ‘plak-techniek’ heel ingenieus de drie koningen van de kinderzegel op prentbriefkaart-formaat tot stand gekomen.

Klik op op de afbeelding voor een vergroting

1. nvph 1863 Decemberzegel 1999
2. nvph 981 Kinderzegel 1971
3. nvph 1009 Thorbecke-postzegel 1972
4. nvph 1725 Algemene Rekenkamer-postzegel 1997
5. nvph 1612 Eise Eisinga-postzegel 1994
6. nvph 637 koningin Juliana f 1,00 en profil
7. nvph 1237 koningin Beatrix 65 cent
8. nvph 1489 koningin Beatrix 80 cent
9. nvph 617 koningin Juliana 10 cent
10. nvph 621 koningin Juliana 20 cent
11. nvph 623 koningin Juliana 25 cent
12. nvph 935 Kinderpostzegel 1969
13. nvph 910 Fokker-postzegel 1968
14. nvph 772 Telefoonnet-postzegel 1962
15. nvph 1810 200 jaar nationaal postbedrijf-postzegel 1999

Postzegelafbeelding 5:
De helft van de Eise Eisinga-postzegel is maar afgebeeld. Bijgaande afbeelding geeft de gehele postzegel weer.

Postzegelafbeeldingen 7 & 8:
De kleuren van deze beide postzegels zijn voor de gezichten en handen gebruikt.

Postzegelafbeelding 12:

De gele kleur van de nu aanwezige zwarte vlek is gebruikt om de onderkant van de rechtse kroon aan de onderkant de gele kleurvulling te geven.

Bepaald geen sinecure voor de dames om een en ander (als kleur, formaatomvang) vooraf op een bestaande postzegel op te sporen, uit te knippen en naderhand op te plakken. Een bijzonder achtenswaardige onderneming hieraan te beginnen en per (postzegel)afbeelding op een vooral aantrekkelijke manier weten af te ronden. Hulde, nogmaals hulde! Een tweetal foto’s in dit artikel zijn ontleend aan het tijdschrift ‘Hobby Handig’, nr. 98, september 2001.

Mocht u over dit onderwerp in woord en beeld nader geïnformeerd willen worden, zie dan de site ‘Creatief met postzegels’, geschreven door H. Brugman.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (2 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (1)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)