Willibrord, de missionaris - Postzegelblog

Willibrord, de missionaris

0

Op school  opgelet toen de meester over Willibrord begon? Nee?  Dan moet ik het hier gaan vertellen. Opgelet: de Benedictijner monnik Willibrord (658-739) uit Engeland geldt als de apostel die de heidense Friezen tot het christendom heeft bekeerd . Wat nu Nederland is was toen een dun bevolkt moerasgebied van meren, wadden, veen, riet  en bossen. Zuidelijk van de grote rivieren woonden Franken, daar had  in Willibrords tijd het christendom al wortel geschoten. 

Boven de rivieren woonden heidense Saksen en Friezen, geduchte krijgers die het nog hielden bij hun priesters, de druïden, en de goden en godinnen uit het Walhalla zoals  Odin (Wodan), Thor, Freya, en anderen.  Deze goden leven nog voort in de namen van onze weekdagen. Friese stammen beheersten toen het gehele kustgebied tussen Helgoland en Walcheren.  De gevreesde Noormannen verschenen daar pas 150 jaar later.

Oorlog met de Friezen

Er waren in Willibrords tijd voortdurend grensoorlogen tussen Friezen en de Franken. Pas nadat de Frankische koning Pepijn de Friese hoofdman Radboud een keer vernietigend maar nog niet definitief had verslagen, begon  het christendom boven de rivieren  vaste voet te krijgen. Willibrord reisde twee maal naar Rome waar de paus hem in 695 tot aartsbisschop der Friezen benoemde.  Steun van de paus en de Frankische koning Pepijn bleef uit. Die hadden andere zorgen: in het Middellandse Zee gebied en Spanje rukten  moslimlegers op. Willibrord  vestigde zijn bisdom in Utrecht, destijds een voorpost van het christendom.  In het slecht toegankelijke Echternach in de Ardennen (Luxemburg) stichtte Willibrord in 698 een abdij die nog steeds bestaat. Van tijd tot tijd gingen heidense Friezen namelijk weer in de aanval  en was een strategische terugtocht naar Echternach  gewenst.

Willibrord en Bonifacius

Willibrord  en zijn discipelen gingen jaren door met het gevaarlijke zendingswerk, gesteund door een tijdgenoot,  de Engelse monnik en latere bisschop Bonifacius (672-754) die meer landinwaarts werkzaam was.  Zoals in onze schoolboekjes  vermeld, werd deze Bonifacius  door heidense Friezen jammerlijk vermoord bij  Dokkum .  Hij was niet de enige missionaris die een martelaar werd. Willibrord woonde de laatste tien jaar van zijn leven in Echternach waar hij ook overleed.  Zijn graf is nog steeds een bedevaartsoord .  Bonifacius en Willibrord waren goed geplaatst om de Friezen te bekeren want het toenmalige Engels en Fries was bijna dezelfde taal. Willibrord geldt als de eerste belangrijke apostel van het christendom in ons land.  Vanaf de 19e eeuw ontstond ook in protestantse kring waardering voor zijn werk. Daardoor is Willibrord in de 20ste eeuw een figuur van nationale betekenis geworden.  Voor bijzonderheden en meer gegevens: zie de encyclopedie.  Van Willibrord zijn helaas geen nagelaten geschriften of een portret bekend.

Willibrordpostzegels 1939

1939 zou het twaalfde eeuwfeest worden voor de in 739 overleden Willibrord, en een nationaal herdenkingscomité  van alle christelijke gezindten met als erevoorzitter Dr H.Colijn,  minister van Staat en Algemene Zaken, wenste naast een manifestatie en tentoonstelling de uitgave van twee herdenkingspostzegels.  Uiteraard gingen de minister van Binnenlandse Zaken en de PTT-direktie direkt accoord. Het zouden zegels worden van 5 ct (groen, brieven binnenland) en 12½ cent (blauw, brieven buitenland) zonder toeslag.  Als ontwerper werd  Hubert Levigne aangezocht .  Afgebeeld moest worden Willibrord.  Op de achtergrond van de 5 ct  zegel bij voorkeur een schip, immers Willibrord was per schip in ons land gekomen en bij Katwijk geland, destijds de monding van de Rijn.  De achtergrond voor de 12½ ct zegel lag voor de hand: de Utrechtse Domtoren.  Die 14e eeuwse toren dateert weliswaar van ver na Willibrords tijd  maar een andere keus was er niet. De zegels zouden eenkleurig zijn en vertikaal worden uitgevoerd, formaat gelijk aan dat van eerdere herdenkingszegels.  Aan de slag dus.

Hoe zag Willibrord er uit?

Helaas nog een klein probleem:  niemand wist hoe Willibrord er uit had gezien.  Kort tevoren had Luxemburg een lange serie Willibrord postzegels uitgebracht (overigens ontworpen door de Nederlander S.L.Hartz en gedrukt bij Enschede te Haarlem)  maar de heilige was daarop zeer stilistisch en piepklein afgebeeld.

Geen nood: ontwerper Levigne bedacht een uiterlijk, een heilige waardig. Het comité was het daar mee eens en zo werden beide postzegels ontworpen: op de 5 ct een jonge apostel met monnikskap na aankomst met de boot, op de 12½ ct een wijze oude bisschop met mijter bij de kerktoren. Voor het Keltische zeilschip bestond een afbeelding op een eeuwenoud zegel van het wapen van de universiteit van Winchester, hoewel die afbeelding bij nader inzien wel iets heeft van een Vikingschip. Toen het ontwerp definitief was kwam er toch nog kritiek. Men vond dat de strijdbare Willibrord best wat opgewekter en meer vastberaden afgebeeld had kunnen worden. Helaas pindakaas. En daarom kijken we nog steeds naar een sombere en zorgelijke Willibrord in ons album.

Keltische koopvaarder

Letters en cijfers werden niet door Levigne, maar door postzegelontwerper Jan van Krimpen getekend. Er zijn zo’n 6,7 miljoen Willibrordzegels van 5 ct en 1,7 miljoen zegels van 12½ ct verkocht. De in plaatdruk uitgevoerde postzegels waren 15 juni tot 15 september 1939 verkrijgbaar. Geldig waren ze tot 1 januari 1940.

De beide Willibrord postzegels van 1939

Lit: Wikipedia, NVPH-catalogus, Handboek Postwaarden Nederland.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (1 stemmen, gemiddeld: 4,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Philip Levert van Postzegelvereniging Haarlemmermeer schrijft verhalen over postzegels waarin de geschiedenis en de reizen die hij gemaakt heeft een grote rol spelen.

Tags bij dit artikel

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)