Silhouetten geven eenheid in verscheidenheid - Postzegelblog

Silhouetten geven eenheid in verscheidenheid

0

Is het u ook opgevallen dat er in de afgelopen jaren door postzegelontwerpers meermalen met silhouetten op de Nederlandse postzegels wordt gewerkt? Voordat ik over deze ‘eenheidsworst-benadering’ in de vormgeving u nader ga informeren eerst enkele actuele uitingen, waarmee een grote verscheidenheid aan activiteiten van de koningin en die van dorpsbewoners in hun verschijning overzichtelijk tot een hechte eenheid wordt omgeturnd/gesmeed.

Hiermee komt de functionele toepassing van het silhouet aansprekend en duidelijk over.

Beatrix’s 30-jarig regeringsjubileum

Ter gelegenheid van het 30-jarig regeringsjubileum van koningin Beatrix op 30 april 2010 heeft het keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden bij de tentoonstelling “Oranjegoed! Vier eeuwen Oranje-Nassau op keramiek” een uniek jubileumbord laten vervaardigen. Het wandbord is ontworpen door Van Eijk & Van der Lubbe in een exclusieve oplage van slechts 150 exemplaren. Dit collectors item kost 195,00 euro.

Tussen haakjes: Het museum Princessehof is het voormalige stadspaleis van Maria Louise van Hessen-Kassel, moeder van stadhouder Willem IV en directe voorouder van Beatrix.

Centraal op het bord staat het gouden portret van Beatrix. Als kraag draagt zij een bont boeket dat bij nadere beschouwing niet uit bloemen, maar uit kleurrijke attributen bestaat, zoals haar kroon, troon, gouden koets, zwaaiende hand, Groene Draeck en appeltjes van oranje.

Op de rand van het bord zijn belangrijke momenten in gouden silhouetten vastgelegd, die kenmerkend zijn voor het leven als vorstin. Officiële gelegenheden, waarin zij als koningin is te herkennen bij ontvangsten, openingen, staatsbezoeken en troonrede. Ook privémomenten zijn op de rand verbeeld in haar rol als echtgenote en (groot)moeder, wandelend met hondje of aan het roer van haar schip. Dertig jaar vorstin, in dertig gouden moment(silhouet)ten. De postzegelafbeelding met daarop de dansende koningin en prins komt ook op het herdenkingsbord voor.

150 silhouetten van de dorpsinwoners van Boornbergum

Op het dorpsplein van Boornbergum (nabij Drachten) staat sinds kort een roestvrijstalen ruimtelijk kunstwerk ván en dóór het dorp. Kunstenares/ontwerpster Karin Colen heeft er veel mensen gefotografeerd en gesproken met de vraag: “Wat is het bijzondere van je dorp?”

De twee grootste, loodrecht op elkaar staande ringen van de zonnewijzer (die overigens niet echt werkt) zijn voorzien van 150 redelijk herkenbare silhouetten van de inwoners (man, vrouw, jong en oud). De ene ring bevat staande silhouetten, de andere in het metaal uitgespaarde. Op de vier elkaar kruisende tekstringen staan reacties van dorpelingen o.a.:

  • “Leuk dorp, gezellig, hoeft niet groter . . .”
  • “Ik heb veel vriendjes en vriendinnetjes om mee te spelen.”· “Ik ben hier geboren en heb hier alles vanaf klein kind hier gedaan.”
  • “Myn berteplak.”
  • “Bos en hei, Boornbergum heeft allebei.”
  • “Mooie omgeving met bos en water.”

Silhouetfunctie: het verbindende in/van samenvatten

Het silhouettengebruik maakt het mogelijk om in vogelvlucht *) de activiteiten van de koningin door de jaren heen en de gemeenschapszin van dorpsbewoners gemakkelijk en eenvoudig te overzien in een samenvattend relationeel totaalbeeld (eenheidsoverzicht).

Door met silhouetten te werken wordt eenheid verkregen in de veelheid én verscheidenheid aan onderwerpen. Bij een silhouet (soort pictogram, icoon) wordt het meest kenmerkende van het onderwerp in hoofdlijnen vereenvoudigd weergegeven (geschematiseerd) in een omtrekfiguur. Van de hoofdzaak afleidende bijzaken blijven hierbij achterwege.

Als het realistische weergaven zouden zijn geweest, ontstaat een chaotische drukte en onoverzichtelijkheid in de afbeelding (zoals op Mooi NL-postzegel Arnhem met Sabelspoort). ’t Wordt een inventariserend zoekplaatje, waarin geen harmonische en logische overgangen zijn te vinden. Onderlinge verbanden en relaties zijn er moeilijker in te zien en ontdekken. Op de velrand van Mooi NL-Arnhem ook met Sabelspoort is door het silhouetgebruik (geen verbrokkeld beeld, maar) een samenvattend totaalbeeld ontstaan.

Het silhouetgebruik op postzegels

Door de ‘eenheidsworst-benadering’ in de vormgeving (reductie) ontstaat ook overzichtelijkheid (door gelijkvormigheid) in het samenvattend totaalbeeld van een serie postzegels:

  • Zomerzegels 2010: “Het silhouet (icoon, profiel) is een abstractie van het portret.”
  • Natuur-, recreatie- en toerismepostzegels: “Inventarisatie van een groot aantal sfeerbeelden in een notendop op de horizon.”
  • Waddenverenigingpostzegel: “Een verbeelding van de gevarieerde rijkdom aan leven in de Waddenzee.”

*) Bij de omvorming van een realistische afbeelding naar een silhouet degradeert het afgebeelde voorwerp meteen naar een zakelijk-afstandelijk voorwerp. De persoonlijke betrokkenheid bij de silhouetafbeelding neemt meteen af.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland Nederland Koningshuizen



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (2 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)