Banzai! - Postzegelblog

Banzai!

1

banzai5De 2e wereldoorlog brak 70 jaar geleden uit. En sommige lezers van deze blog hebben de oorlog meegemaakt. Ik hoor daarbij want ik heb de Jappentijd in Ned.Indië als kind mogen ervaren. En dit oorlogsverhaal hoort thuis in deze filatelistische blog want  het heeft met postzegels te maken.

December 1941 vielen de Japanners onverhoeds de Amerikaanse basis Pearl Harbour op de Hawaii eilanden aan met marine-bommenwerpers  en torpedovliegtuigen. Het merendeel van de daar voor anker liggende Amerikaanse vloot werd verrast en tot zinken gebracht. Gelijktijdig viel de Jap de Filippijnen, Hongkong, Thailand, Birma, Malakka, en Ned.Indië  aan volgens vooropgezet strategisch plan. Zonder in details te treden was het resultaat dat al deze gebieden binnen enkele maanden door de Japanse overmacht werden veroverd en bezet.

In Ned. Indië heeft de bezetter geleidelijk alle Hollanders en de meeste Indo’s in concentratiekampen geïnterneerd, mannen vanaf 15 jaar gescheiden van vrouwen en kinderen. Het merendeel van deze mannen, al of niet militair, werd uit Ned.Indië weggevoerd naar werkkampen in Malakka, Thailand, of Japan. De gevangen vrouwen en kinderen bleven in Ned.Indië , de meeste op het eiland Java. Zo kwam ik als kind met moeder, broertje en zusjes in een vrouwenkamp op Java terecht. Al onze bezittingen waren en werden afgepakt. Het weinige wat je nog kon en mocht dragen raakte deels verloren tijdens vele overplaatsingen, want de Japanners hielden ervan om de kampen voortdurend te verhuizen, te splitsen en te combineren. Tot het uitbarsten van de vrede in augustus 1945 heb ik daardoor in vijf verschillende kampen gezeten, de twee laatste zonder familie want  jongetjes van 11-15 jaar werden in 1944 alsnog uit de vrouwenkampen gehaald en ondergebracht in mannen- of aparte jongenskampen.

Wat heeft dat met postzegels of filatelie te maken? Wel, ik was kort voor de oorlog aan postzegelsparen begonnen, destijds onder kinderen heel populair. Het schriftje waarin mijn eerste zegels waren opgeplakt was verloren gegaan. Dat gebeurde toen het ouderlijk huis op een plantage tijdens de Japanse inval op Java maart 1942 eerst leeggeroofd, en vervolgens  een prooi der vlammen werd. Spijtig spijtig.

Maar ziet: in het vrouwenkamp Gedoengbadak II (Westjava, tussen Batavia en Buitenzorg  gelegen) waar ik in 1943-44 met moeder, broertje, zusjes en 1200 anderen een aantal maanden verbleef, kwamen zo nu en dan nog vrije Hollanders van buiten binnen, bepakt en bezakt. Deze hadden een oproep gekregen zich bij het kamp te melden om geïnterneerd te worden. Ze zouden merken dat hun bagage bij de poort werd ‘onderzocht’, dat waardevolle spullen door inheemse en Koreaanse bewakers werden gestolen, en dat  alles wat papier was (boeken, brieven, mappen) zou worden verbrand. Wie protesteerde kon stokslagen en oorvijgen krijgen.

Banzai1

Vrouwenkamp in bezet Ned.Indië, 1942-45

Zo kwam op een zonnige middag een optocht van een tiental dogkar’s (tweewielige overkapte huurrijtuigjes) bij de kamppoort aan. Mijn vriendjes en ik keken onze ogen uit. Er stapten in zwarte habijt geklede nonnen uit, net pinguïns, gepakt en gezakt, die zich onder leiding van hun moeder-overste  voor internering kwamen melden. Ze brachten veel bagage mee, dus inheemse en Koreaanse bewakers buiten dienst haastten zich naar het kampplein, want er viel wat te roven. Wij jongetjes werden opgecommandeerd om bagage te helpen sjouwen. De nonnen, vele op leeftijd, werden opgevangen en getroost door dames van het Hollandse kampbestuur, en moesten zich in een rij opstellen voor inschrijving tot de Japanse commandant  anders besliste. Intussen bekommerden bewakers zich om de plunjezakken en koffers , leeggeschud op het grind.

Banzai2

Wat zag ik daar? Ongelooflijk, een hutkoffer vol postzegelalbums. Mogelijk had een gevorderd verzamelaar deze bij de nonnen in bewaring afgegeven voor hij zelf in een kamp verdween. Intussen brandde er al een flink vuur op het plein. Boeken en papieren werden er op gegooid. Hoppa, daar gingen de albums in de fik.

Het was toen dat ik getuige werd van een natuurkundig verschijnsel. Al die postzegels in de albums zaten vast met plakkertjes. Door de warmte werden de albums open geslagen, lieten plakkertjes los en in opstijgende rook en warme lucht waren honderden, duizenden dwarrelende postzegels te zien, als een grote zwerm vlindertjes meegevoerd door de wind, en verderop geleidelijk neerdalend op de grond, in bomen, en op de atap-gedekte daken van onze schamele barakken.

Banzai4Ik wist wat me te doen stond: op postzegeljacht. Zo snel mogelijk, want er waren mogelijk kapers op de kust, en als altijd werd voor de avonduren regen voorspeld. Zoeken en rapen maar, buiten het blikveld der bewakers. De oogst van zo’n honderd zegels ging in een envelop, door mij vooraf gered van de brandstapel.  Inderdaad regende het die avond, maar natte zegels op de daken en in het gras droogden de volgende dag in de Indische zon.  Sommige van deze zegels, hoewel wat modderig waren toch nog verzamelwaardig.   Bijzonder gunstig was dat men in die tijd vooral gestempelde postzegels spaarde. De albums bevatten dus bijna uitsluitend gestempelde zegels. Het is lang geleden, maar ik meen dat het postzegels waren  van Ned.Indië en buurlanden in de regio. Verder vond ik postzegels van Nederland en enige andere Europese landen, de USA, en Engelse koloniën waar ik nog nooit van had gehoord.

Banzai3

Ach wat zal ik verder zeggen? De envelop met postzegels heeft de oorlog overleefd en werd door mij in 1946 naar Holland meegenomen. In de jaren tot nu heb ik vele landen en thema’s gespaard, met de envelop uit Indië als bescheiden begin. Sommige zegels daaruit zijn nog steeds in mijn bezit. Hoe ik dat weet?

Wel, ze zijn te herkennen aan hun wat modderige achterkant.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland Nederlands Indië



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (Breng als eerste je stem uit.)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Philip Levert van Postzegelvereniging Haarlemmermeer schrijft verhalen over postzegels waarin de geschiedenis en de reizen die hij gemaakt heeft een grote rol spelen.

Tags bij dit artikel

Reacties (1)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)