Het voetbalelftal in de ‘etalage’ van TNT Post (deel 2) - Postzegelblog

Het voetbalelftal in de ‘etalage’ van TNT Post (deel 2)

0

Zoals gisteren al gemeld hierbij einde en afronding van het vervolgartikel, waarin niet alleen het (Oranje)voetbalelftal als geheel naar voren komt, maar ook een aantal individuele spelers.

acties-fc-knudde

Tot nog toe zijn de hoofdrolspelers, namelijk het gehele voetbalelftal, nog niet de revue gepasseerd. Ontwerper Jan Boterman heeft voor WK 1974 enkele voorontwerpen geproduceerd, waarop de spelers zegelvullend een plaatsje hebben gekregen met aan de basis een kleurrijke verbeelding van de sfeer in het stadion tijdens een wedstrijd, zoals die ook op de WK 1974-postzegel (nvph 1050) terecht is gekomen.

voetbal-voorontwerpen-postzegels

voetbal-voorontwerpen-postzegels-2

Een van de hoogtepunten uit de 20e eeuw was EK 1988. Op de foto van deze Voetbalpostzegel (nvph 1848) staan Marco van Basten en Ruud Gullit juichend voor het Oranjeleger en de Nederlandse driekleur.

nvph-1848

Op dit voorontwerp zijn Gullit en Van Basten gedegradeerd tot ‘nummers’. Beide vreugdevolle spelers zijn door de rugnummers ‘10’ en ‘12’ voor de hartstochtelijke Oranje-aanhangers/-fans toch duidelijk herkenbaar.

europees-voetbal-kampioen

Op de voorgaande postzegel stonden nog twee voetballers. De eerste voetballer, die geheel alleen met naam en karakterisering alleen op het gepersonaliseerde gedeelte van een postzegel (tab) terecht is gekomen, is Abe Lenstra (“ús Abe”) uit de sportstad Heerenveen.

abe-lenstra

Deze postzegelcombinatie, afkomstig uit het provincievelletje Friesland (nvph 2065), kan beschouwd worden als de eerste ‘Persoonlijke Postzegel’ van Nederland. Overigens tellen de resterende elf provinciale velletjes ook elf  ‘Persoonlijke Postzegels’.

abe-lenstra-stadion

In 2004 staat (geheel in overeenstemming met de individualisering van de Nederlandse samenleving) slechts één voetballer als ster/sportidool op een postzegel (Persoonlijke Postzegel) in de spotlights. Hiermee kan iedereen zich zelf als beroemdheid, hel of ster afbeelden.

nvph2270p2420.jpg

Er zijn twee typen Persoonlijke Postzegels uitgegeven.

  • Bij de eerste versie is het frankeergedeelte én het gepersonaliseerde gedeelte van de postzegel nog gescheiden door een perforatierand Zie de stralende Persoonlijke Postzegel met een foto van Rafaël van der Vaart, die in 2004 is uitgegeven (nvph 2270).

Het frankeercijfer ‘39’ is een afgeleide van een rugnummer van een sporter.  “Eurocent’ is geschreven in de vorm van een handtekening. Een verwijzing naar het signeren van sportsterren. Het felle en knallende kleurgebruik verwijst naar jongerentijdschriften, waarin sterren in het middelpunt van de belangstelling staan.

  • Bij de tweede versie staat de foto daadwerkelijk op de postzegel: foto en frankeerwaarde staan beide op één postzegel. Zie daarvoor de Persoonlijke Postzegel WK 2006, met een foto van Dirk Kuyt (nvph 2420).

Verheerlijken en populariseren van een ego-verhogende activiteit

Volgens TNT Post in een persbericht is het personaliseren (persoonlijke uitstraling geven aan) van gebruiksvoorwerpen erg in. Het postbedrijf laat zich hierbij niet onbetuigd en geeft daarom Persoonlijke Postzegels uit.

Sportidolen als bijvoorbeeld voetballers dient TNT Post op als voorbeeldige voortrekkers met het doel de consument  (de voetbalsupporter vertegenwoordigt een omvangrijke doelgroep) over te halen zich ook fotografisch op een postzegel te laten afbeelden. Hiermee kan de consument zijn/haar eigen ego strelen/oppoetsen, je op een bijzondere, opvallende en exclusieve (nog weinig alledaagse) manier van anderen te onderscheiden (naar anderen). Deze vorm van uiterlijk vertoon, die geheel past in de individualisering van onze samenleving, komt geheel overeen met PR-bedrijven.

nvph-1103-kinderzegel-1976

Over individualiseren gesproken, maar één individuele speler van een elftal legt tijdens de wedstrijd de geringste afstand af, namelijk de doelverdediger. De keeper verdedigt voortdurend het doel. Soms heeft hij het hiermee bijzonder druk, soms ook heel erg rustig.

In 1976 heeft de 10-jarige Jan Raats n.a.v. een postzegelontwerpwedstrijd voor schoolkinderen onder de 15 jaar ‘Tekens eens wat’ een voetbalpostzegel getekend (nvph 1103). Na een omvangrijke selectie uit ruim 65.000 tekeningen én wegen op geschiktheid van de tekeningen voor postzegels op elementen als verkleining, toe te passen druktechniek, belettering en reproduceerbaarheid door de jury zijn er uiteindelijk vier tekeningen bekroond.

Jan tekent een dramatisch moment in de wedstrijd, namelijk een vallende doelverdediger (net vóór de  doelpaal), die de bal van de voorovervallende aanvaller hoogstwaarschijnlijk niet zal kunnen tegenhouden.

Bijzonder opvallend is de close up-reproductie van deze tekening als voorontwerp. Keeper en aanvaller komen niet geheel overeen met de oorspronkelijke tekening. Hierbij kan uiteraard wel de vraag gesteld worden: “Welke tekening is de oorspronkelijke, de postzegelweergave of het voorontwerp?”

voorontwerp-voetbalpostzegels

PTT Post koos in 1998, steeds meer in de van de markt, voor een postzegel die goed zou verkopen, namelijk een zegel over voetbal, want ‘het voetbalspel’ houdt de gemoederen sterk bezig en zeker in een WK-jaar.

Voetbal 1998 1763 v2.JPG

De populaire voetbalstrip van FC Knudde van tekenaar-ontwerper Toon van Driel bestond in 1998 25 jaar. In 1973 verscheen de eerste aflevering in het Algemeen Dagblad. De ultieme onbenulligheid van de voetbalsport van FC Knudde treedt hierbij in veel facetten naar voren: een doelverdediger die hoofd- en bijzaken tijdens een dramatisch moment in de wedstrijd niet duidelijk weet te onderscheiden.

nvph-1182

Ontwerper Boterman gaat bij de 100-jarige Georganiseerd voetbal-postzegel (nvph 1182) uit van een actieve spelsituatie met enkele specifieke kenmerken van het voetbalspel, waardoor de sport toch herkenbaar overkomt. Het zou zich af hebben kunnen spelen in de nabijheid van de goal met daarop de hand van de doelverdediger en een been van een aanvaller.

Boterman kiest de meest typerende situaties en stelt daaruit eenvoudige beeldelementen samen: een arm, een been, een schietbeweging, een voetbal en tenslotte het gras.

Om tijdens der fotosessie gesjouw met de bal te vermijden, werd op het voetbalveld een rekstok neergezet. Vanaf de rekstok trapte iemand tegen een ‘voetbal-aan-een-touwtje’. De aldus ontstane spelmomenten werden gefotografeerd, geselecteerd en in een collage uitgewerkt/samengesteld.

Resterende Nederlandse voetbalpostzegels

* Wereldkampioenschap Voetbal 1994 (nvph1614)
* Europees Kampioenschap Voetbal 1996 (nvph1685)

nvph-1614nvph-1685

De achterliggende bedoeling van dit artikel
In deze thematische bloemlezing (bestaande uit twee delen) zijn in het kort de achtergrondgedachten van ontwerpers van Nederlandse voetbalpostzegels verwerkt en belicht.  Het ‘voetbal-als-postzegel-onderwerp’ kent uiteenlopende elementen en invalshoeken. Hiervan gebruikmakend kan een gevarieerd en levendig zicht op de voetbal in de filatelie ontstaan.

‘Weet-hebben-van’ achtergrondbenaderingen maakt de postzegel meteen tot een spraakmakend en ogenopenend gespreksonderwerp kan worden verheven.

De betrokkenheid bij de postzegelafbeelding met achtergrondinformatie neemt momenteel bij de verzamelaar hand over hand toe, wat o.a. blijkt uit het veelvuldig raadplegen van de goed gedocumenteerde en overzichtelijke site www.iconenvandepost.nl. (Meer info hierover in het artikel van Lia Vieveen van 22 oktober 2009).

Enkele gespecialiseerde filatelistische verzamelaargroepen in Nederland o.a. als maximafilie en Christelijke motieven op postzegels stellen ook heel veel belang in postzegelinhoudelijke informatie.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Voetbal



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (Breng als eerste je stem uit.)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Tags bij dit artikel

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)