Suriname en de luchtpost : beginjaren - Postzegelblog

Suriname en de luchtpost : beginjaren

1

Sulu2-stempelIn de jaren 20 van de 20ste eeuw komt de Nederlandse kolonie Suriname in aanraking met het luchtverkeer, in die jaren overal in de wereld in opbouw. Zo komt in 1922 een Frans watervliegtuig uit Cayenne (Frans Guyana) in Paramaribo op bezoek. Het Franse idee van een vliegdienst tussen het Caraibische gebied en Brazilië-Argentinië leidt echter niet tot resultaat. Enige jaren gaan voorbij.

In juli 1929 doet weer een watervliegtuig Paramaribo aan: een PAA machine met piloot Erkenbrack op verkenningsreis landt op de Suriname rivier. De in 1927 opgerichte Pan American Airways (PAA), luchtvaartmaatschappij voor lijnen buiten de USA, heeft interesse in een landingstation voor watervliegtuigen op de lijn in oprichting USA-Zuid Amerika.

Sulu2

Twee maanden later verschijnt een tweede PAA vliegtuig: een tweemotorige Sikorsky S-38 amfibie uit San Juan gevlogen door PAA’s chefvlieger, de beroemde Charles Lindbergh, met onder de passagiers PAA directeur en oprichter Juan Trippe, later internationaal even bekend als KLM’s Plesman.

De Nederlandse gouverneur is diep onder de indruk van dit hoge bezoek en er wordt een voorlopig luchtpostcontract getekend.  Enige maanden later, in 1930, wordt al een eerste serie luchtpostzegels uitgebracht.

Sulu2a

Als geste tegenover het Surinaamse bestuur verzorgt PAA in 1930 bovendien een half jaar lang met een S-38 een weekdienst Paramaribo-Nickerie, gezien de geringe hoeveelheid post en vracht bepaald geen vetpot. Echter, de verkregen goodwill leidt vanaf 1930 tot een weekdienst Paramaribo-San Juan (Porto Rico) – Miami – (New York) met vliegboten. Vanaf 1930 wordt Paramaribo ook wekelijks aangedaan door een PAA concurrent, de NYRBA (New York, Rio and Buenos Aires line). welke een lijn USA-Brazilië-Argentinië gaat exploiteren met de 4-motorige vliegboot Consolidated Commodore (20 passagiers).

Sulu3

Dat is van korte duur want PAA neemt nog hetzelfde jaar de NYRBA met al haar vliegboten over:  de PAA en NYRBA lijnen naar Midden – en Zuid-Amerika worden dan samengevoegd. Gevlogen wordt door PAA met bovengenoemde Commodores en met een opvolger van de S-38, de 4-motorige Sikorsky vliegboot S-40 met plaats voor 40 passagiers, destijds het grootste vliegtuig ooit in de USA gebouwd. Een behoorlijk vliegveld heeft Paramaribo niet maar voor vliegboten is die niet nodig.

Sulu4

Augustus 1930 komt een heel bijzondere  machine bij Paramaribo langs: de Duitse 12-motorige Dornier vliegboot DO-X.  Dit is dan s’werelds grootste vliegtuig met plaats voor 100 passagiers, bezig met een propagandatocht Europa-Zuid Amerika-USA onder leiding van chefpiloot Christiansen, met logistieke steun van de PAA.

Sulu5

De DO-X mag post vervoeren, in allerijl worden in Paramaribo reguliere Mercurius-zegels overdrukt met ‘Vlucht Do X 1931’ in zwart of rood, alleen geldig voor frankering van post die met de DO-X meegaat naar Trinidad, haar volgende halte. Vandaar af verzorgt de PAA het verdere transport. Over dit vliegtuig is enige tijd terug een artikeltje in Onder De Loupe verschenen.

Sulu6

Het blijft bij een eenmalig bezoek want de DO-X is commercieel geen succes wegens onbetrouwbare en te zwakke motoren en bovendien omdat er in die dagen geen behoefte aan zo’n groot en kostbaar vliegtuig blijkt te zijn. In de volgende jaren blijft de PAA de enige maatschappij die Suriname aandoet, via PAA kan luchtpost naar alle windstreken vervoerd worden, zij het nogal duur en niet al te vlug.

In 1934 komt dan de KLM ten tonele want directeur Plesman wil de West niet zonder slag of stoot overlaten aan de PAA. Bij Paramaribo bevindt zich een onverhard veld dat als vliegveld net acceptabel is, wind en weder dienende. Plesman wint advies in bij zijn mannen en besluit om een Fokker met post vanaf Schiphol over te vliegen als publiciteitsstunt ter opluistering van 300 jaar Nederlands gezag in de West. Dit was destijds een riskant technisch hoogstandje. En zo wordt de KLM Fokker F-XVIII SNIP uitgerust met extra brandstoftanks en een speciale radio: in de Zuid Atlantische Oceaan zullen een Nederlandse onderzeeboot en enige koopvaarders aanwezig zijn om te helpen met de koersbepaling.

Wat extra tanks betreft: een standaard F-XVIII zoals toen in gebruik op de Indiëlijn neemt 1300 l brandstof mee, een DC-10 van vandaag heeft een brandstofcapaciteit van 213.000 liter. De SNIP onder chef piloot Hondong en zijn mannen van Balkom, van der Molen en Stolk, maakt onder grote internationale belangstelling een geslaagde vlucht met Kerstpost Schiphol-Marseille-Alicante-Porto Praia (Kaapverdische eilanden, daar een 3-daagse stop) –Paramaribo.

Nederland juicht. Valwinden, ijsafzetting, door slagregens onbruikbare vliegvelden, benzinedrukmeter stuk, radio defect.

Sulu7

Maar eind goed al goed.  Vanuit Paramaribo vliegen Hondong en zijn mannen na de feestelijke ontvangst de 1000 km via La Guaira (Venezuela) door naar Curaçao, ook daar arriveert de Kerstpost op tijd. De SNIP wordt dan op Curaçao gestationeerd als begin van het Westindische bedrijf van de KLM. Per schip wordt nóg een KLM-Fokker uit Holland aangevoerd – de OEHOE, omgedoopt tot ORIOL – , en in de USA worden moderne 2-motorige Lockheeds Electra (12 passagiers) aangekocht . De KLM West-Indië branch is in business maar in Paramaribo blijft het enige jaren stil op de gebruikelijke PAA vluchten na. In 1938 opent de KLM Lockheed MEEUW een weekdienst Paramaribo-Willemstad (Curaçao). De post gaat nu heel wat sneller naar  Curaçao dan met de PAA maar een commercieel succes is de lijn niet. Het is wel een impuls om bij Paramaribo te bouwen, in 1940 wordt op de Zanderij een modern vliegveld met alle voorzieningen in bedrijf genomen. Dit is ook in het belang van de oorlogsvoering, want langs de kust en bij riviermondingen moet door vliegtuigen gepatrouilleerd worden tegen vijandige onderzeeboten.

Als de oorlog voorbij is bestaan er intussen landvliegtuigen die in staat zijn met passagiers van Europa naar Amerika te vliegen volgens rooster. De KLM voert met de Douglas DC-4 15 proefvluchten uit over de zuidelijke route Amsterdam-Paramaribo-Willemstad.

Sulu8

In 1949 wordt dit een weekdienst  Amsterdam-Madrid-Lissabon-Dakar-Natal-Paramaribo-Willemstad. Willemstad wordt dan ook nog bediend door de KLM over de noordelijke route, i.e. via New York. Uiteraard veranderen routes en lijnen in de loop der jaren.

Tegenwoordig wordt Paramaribo aangedaan door verschillende vliegmaatschappijen. Er is geregelde luchtverbinding met Amsterdam, Willemstad, Oranjestad, Port of Spain (Trinidad), Georgetown (Br.Guyana) en Belém (Brazilië) en wie weet, nog meer bestemmingen.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (Breng als eerste je stem uit.)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Philip Levert van Postzegelvereniging Haarlemmermeer schrijft verhalen over postzegels waarin de geschiedenis en de reizen die hij gemaakt heeft een grote rol spelen.

Tags bij dit artikel

Reacties (1)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)