In magische en bovennatuurlijke sferen gaat het om de strijd tussen goed en kwaad, een zoektocht naar persoonlijke ontwikkeling of een bijna niet uit te voeren opdracht. De magische avonturen over verzonnen wezens zijn erg populair. Zelf lees ik er niet veel, maar deze mooie zegels zijn reden genoeg om de fantasyfiguren nu toch eens wat beter ‘te leren kennen’.

Schijfwereld

Schijfwereld (Discworld) is de imaginaire wereld waarop veel boeken van fantasy-auteur Terry Pratchett zich afspelen. De wereld is een platte schijf die gedragen wordt door vier olifanten die weer op de rug staan van een gigantische schildpad. Naast gewone mensen wonen er op Schijfwereld trollen, dwergen, heksen, tovenaars en andere mythologische wezens. Toverkracht speelt er een belangrijke rol. De wetenschappers op Schijfwereld strijden erover of de schildpad op weg is om een partner te vinden of eeuwig naar niets zal blijven doorzwemmen.

Terry Pratchett

De Engelse schrijver Sir Terry Pratchett, geboren in 1948, schreef tientallen boeken over Schijfwereld. Het zijn satires op allerlei verschillende onderwerpen uit heden en verleden. De boeken zijn prettig leesbaar en er zitten veel kleine grapjes en verwijzingen in verwerkt. Over het plot van het boek heeft Pratchett altijd goed nagedacht; achter zijn humoristische stijl gaat kritiek op de maatschappij schuil. De boeken eindigen meestal in een chaotische, hilarisch beschreven finale.

Rinzwind

Rinzwind (Rincewind) is een centraal karakter in de boeken over Schijfwereld. Hij is de minst getalenteerde tovenaar op Schijfwereld; een mislukte student aan de universiteit voor tovenaars. Hij staat erom bekend dat hij kleine problemen in plaats van op te lossen, verandert in enorme rampen. Rinzwinds overlevingsdrang is groter dan die van de anderen. Waarschijnlijk heeft hij daardoor veel bijna-doodervaringen gehad.

Ootje Nack

Door haar mentaliteit is de heks Ootje Nack (Nanny Ogg) de ‘moeder’ op Schijfwereld. Mensen die Ootje Nack net ontmoeten, hebben al snel het idee dat ze haar al jaren kennen. Dat is waarom iedereen altijd naar haar toegaat voor advies. Zingen is niet haar sterkste kant; wanneer ze vanuit haar halfgevulde badkuip zingt, vallen de vogels uit de lucht en verandert de geitenmelk in yoghurt, terwijl de geit nog niet eens gemolken is.

Koning Arthurlegende

Koning Arthur is een personage uit de Keltische legenden en middeleeuwse hoofse literatuur. In de Keltische legenden werd hij geen koning maar ‘dux bellorum’ genoemd, ‘leider in de strijd’. En in middeleeuwse teksten ‘amerauder’, dat heerser betekent. Zijn historiciteit is nooit bewezen, maar veel mensen geloven dat de koning en krijger echt heeft geleefd.

De fee Morgana

De fee Morgana, Morgan le Fay, ook wel Morgana of Morgaine genoemd, was een krachtige tovenares en een halfzus van koning Arthur. De fee Morgana heet in het Italiaans Fata Morgana; luchtspiegeling. In vroegere werken speelde de fee Morgana nog niet zo’n grote rol als fee of tovenares. Later kreeg ze een prominentere rol als antagonist van koning Arthur.

Merlijn

De legendarische tovenaar Merlijn (Merlin) verschijnt voor het eerst in het in 1136 voltooide Geoffrey van Monmouth’s Historia Regum Britanniae. Merlijn zou een samensmelting zijn van eerdere historische en legendarische figuren. Er zijn vele versies over de herkomst van Merlijn, die allen voortkwamen uit de behoefte om zijn magische krachten te verklaren.  Merlijn speelde een rol bij de opvoeding en in het leven van koning Arthur.

Harry Potter

De Britse schrijfster J.K. Rowling schreef de zevendelige serie over Harry Potter. Harry is leerling-tovenaar aan Zweinsteins Hogeschool voor Hekserij en Hokus-Pocus. De hoofdlijn van de verhalen is Harry’s gevecht tegen Voldemort. In een poging om onsterfelijkheid te verwerven en de tovergemeenschap aan zich te onderwerpen vermoordde Voldemort Harry’s ouders. Harry beleeft zijn avonturen op Zweinstein samen met zijn beste vrienden Ron Wemel en Hermelien Griffel.

Het eerste van de zeven delen viel niet direct in de smaak bij de uitgevers, het werd pas in 1997 gepubliceerd. Maar de populariteit van de boeken steeg tot ongekende hoogten. In 1999 stonden de eerst drie delen, zowel in de Verenigde Staten als in Engeland, op de eerste drie plaatsen van de boekentoptien, en de laatste vier boeken van de serie werden de snelst verkopende boeken in de geschiedenis.

J.K. Rowling

Joanne ‘Jo’ Rowling, geboren in 1965, studeerde Frans en Klassieke Cultuur. Daarna had ze diverse kantoorbanen. In 1991 verhuisde Rowling naar Portugal waar ze Engelse les gaf. Na een gestrand huwelijk ging ze in Edinburgh wonen. Daar schreef ze twee boeken voor volwassenen, maar die vond ze niet goed genoeg om naar een uitgever te sturen. Het verhaal over de jonge tovenaar Harry Potter, bedacht Rowling in 1990 tijdens een vier uur vertraagde treinreis. In vijf jaar tijd werkte ze de verhaallijnen uit tot een zevendelige fantasyserie.

Albus Perkamentus

Albus Perkamentus (Albus Drumbledore), het schoolhoofd van Zweinstein, wordt gezien als een van de machtigste tovenaars uit de tovenaarsgeschiedenis. Hij is de oprichter van ‘De orde van de Feniks’, een organisatie die zich inzet voor de bestrijding van Voldemort. Perkamentus vindt zuurtjes lekker en zijn hobby’s zijn breipatronen, bowlen en luisteren naar kamermuziek.

Voldemort

Voldemort (Lord Voldemort) is de ultieme vertegenwoordiger van het kwaad. Hij wordt ook wel Jeweetwel, Hij-Die-Niet-Genoemd-Mag-Worden, Heer Voldemort en Heer van het Duister genoemd. Hij is de antagonist van onder andere, Albus Perkamentus en Harry Potter. Voldemort is een samentrekking van de Franse woorden ‘vol’ (vlucht), ‘de’ (van) en ‘mort’ (dood). Voldemort is heel bang voor de dood en doet er alles aan om onsterfelijkheid te bereiken. Hij vlucht dus van de dood.

De Kronieken van Narnia

De zevendelige serie De Kronieken van Narnia werd geschreven door C.S. Lewis en in het Engels uitgegeven tussen 1950 en 1956. De boeken gaan over het magische land Narnia. De broers en zussen Pevensie komen via magie in Narnia terecht. Ze zijn voorbestemd om als ‘zonen van Adam en dochter van Eva’, als koningen en koninginnen over Narnia te regeren en zo het land en zijn volk te redden. De boeken zijn afzonderlijke verhalen die bedoeld zijn als een christelijke allegorie.

C.S. Lewis

C.S. Lewis (1898-1963) was een Ierse schrijver, letterkundige en een verdediger van het christelijk geloof. Hij is dan ook vooral bekend als schrijver van christelijke boeken. ‘Brieven uit de hel’ is een van zijn bekendste werken. In dit boek tracht hij, net als in de boeken over Narnia, op een originele manier christenen te waarschuwen voor het geloofsondermijnende werk van de duivel.

Aslan

Aslan is Turks voor leeuw. Hij is de schepper van Narnia en beschikt over een leger van sprekende en magische dieren. Aslan is geen tamme leeuw, anderen kunnen hem niet manipuleren; hij handelt autonoom volgens zijn principes. Hij is het enige karakter dat in alle zeven boeken van de serie voorkomt.

Jadis

Jadis, later bekend als de Witte Heks (White Witch) is een grote sterke vrouw met een adembenemende schoonheid. Ze ziet er menselijk uit en wil ook iedereen laten geloven dat ze een mens is. Maar dat is ze niet, ze stamt of van de Lilith, een vrouwelijke stormdemon en volgens joodse mythen de eerste vrouw van Adam. Jadis is heel trots en heeft een erg kort lontje. Als ze kwaad wordt gebruikt ze haar lichamelijke kracht of magie om dingen kort en klein te slaan.

Magische sferen, prachtig voor een themaverzameling ‘fantasy’

De postzegelserie ‘Magical Realms’ vind ik heel fraai, dat was me al snel duidelijk. Veel informatie over de vier series verhalen en een aantal imaginaire wezens verder, kan ik me de populariteit van dit literaire genre ook heel goed voorstellen. De fantasyfiguren en hun magische werelden spreken tot de verbeelding. Dat maakt het ook een prachtig genre voor een themaverzameling. Wie weet.., misschien eerst maar ens de boeken lezen.

Zweden heeft op 26 augustus met een serie van vijf 6 kr.-zegels ingehaakt op de wereldwijde populariteit van schrijvers van literaire thrillers, in dit geval in het bijzonder natuurlijk de Zweedse, een populariteit die in de jaren ’90 losbarstte en tot op heden voortduurt. Op de zegels de gezichten van de schrijvers en attributen die in de boeken een rol spelen: Lisa Marklund, Hakan Nesser, Maj Sjöwall, Per Wahlöö, Henning Mankell en niet te vergeten Stieg Larsson. Er is ook een mooi stempel gebruikt, een voetafdruk. Tevens verschenen een boekje met twee keer de serie, een minivelletje en vijf maximkaarten.

Van de emissie Onbegrensd Nederland van vorig jaar, ‘Nederland – Brazilië’, bestaat echter nog een groter, omvangrijker en indringender beeld. Een historische roman ‘Achter het riet’ geeft een levendig en inzichtelijk aanvullend achtergrondbeeld bij een aantal postzegels.

Deze koloniale roman van de auteur Vinco David geeft de waarachtige geschiedenis weer van de planter Gabriël Crul in het 17e eeuwse Nederlands-Brazilië. De Nederlandse kolonisten waren van 1630 tot 1654 in Brazilië. Daarna mislukten de pogingen de Portugezen te verjaren. In 1661 werd met de Vrede van Den Haag de kolonie definitief weer Portugees.

1) Stad- en kolonievorming

De schilder Frans Post die Johan Maurits van Nassau-Siegen van 1637 – 1644 in Brazilië begeleidde, schilderde ‘Gezicht op Olinda, 1662’ acht jaar na zijn terugkeer in Nederland. Het is een nostalgische fantasie, waarin flora en fauna de meeste aandacht vragen. Post basseerde zich bij het schilderen op ter plekke gemaakte tekeningen.

* Gezicht op Olinda met kerkruïne, 1662 (na de verovering stak het WIC-leger de stad in brand!).
* Suikerrietplantage in Brazilië

In 1637 werd Johan Maurits van Nassau-Siegen door de Heren Negentien naar dit gebied gestuurd. De bekwame bestuurder stelde orde op zaken en wilde de kolonie op alle fronten ontwikkelen, al schafte hij de slavernij niet af. Hij streefde emancipatie en godsdienstvrijheid na, ook voor de joden. De gouverneur-generaal stimuleerde daarnaast het verbouwen van suikerriet. Rietsuiker was destijds een belangrijk conserveringsmiddel.

De hoofdfiguur Gabriël Crul (van eenvoudige afkomst) is amper 17 jaar als hij zich laat ronselen door de West Indische Compagnie (WIC) voor de vaart naar ‘de West’. Het avontuur lonkt in Brazilië, waar de WIC de steden Recife en Olinda wil gaan veroveren op de Portugezen om op die manier de lucratieve suikermarkt in handen te krijgen.

2) Rituele en moderne vechtdansen

Albert Eckhout schilderde in Brazilië mensen, dieren en planten. Tijdens zijn verblijf schilderde hij achtlevensgrote voorstellingen van indianen, twaalf stillevens en een groot doek met wild dansende naakte indianen. Daarmee geeft hij het eerste realistische beeld van de indiaanse bevolking. De geportretteerde indianen maakten deel uit van Tupi- en de Tupayastam.

* Zwarte man met speer (1641)
* Dans der Tapoeiers, wild dansende naakte indianen ((ca 16440/44)

Gabriël is een opvliegende vechtjas en maakt snel carriére in het leger van de WIC. Recife en Olinda worden veroverd en Gabriël wordt vanwege heldhaftig gedrag tijdens de verovering bevorderd tot luitenant. Als officier vindt hij aanzien in de kolonie, treedt in het huwelijk en weet uiteindelijk een eigen suikerrietplantage met de ironische naam ‘Niemandsverdriet’ (het is in feite iedereens verdriet) te verwerven. Maar op de plantage slaat het noodlot toe, als een nieuwe jonge slaaf, Frans, wordt afgeleverd. “Macht erotiseert”, stelt de schrijver. Gabriël maakt bij Frans homo-erotische gevoelens los. Maar langzaam draaien de verhoudingen zich om. Zijn affectie voor de slaaf maakt Gabriël kwetsbaar. Anderen profiteren daarvan. Zo krijgt dominee Van Stetten de mogelijkheid het huis binnen te dringen, behoudt mulattin Machteld haar autonome positie in de keuken en zie je dochter Adelbertientje aan het eind tegen haar ouders revolteren.

3) Rituele en moderne vechtdansen

Capoeira is in de 17e eeuw in Brazilië ontstaan. Voor veel Afrikaanse slaven die op de plantages werkten, was het verboden om te vechten, maar dansen mocht wel. Onder het mom van ‘dans’ ontstond uiteindelijk capoeira, zodat men elkaar toch kon uitdagen. De muziek die hierbij gespeeld werd, is ontstaan door vorming van verschillende Afrikaanse culturen en de Portugese cultuur.

Het is fascinerend naar capoeira te kijken, die het midden houdt tussen vechtsport en dans. Wat het meest opvalt is de fysieke kracht en lenigheid van de beoefenaars(acrobatische bewegingen). Omdat alles op muziek, zang en handgeklap gebeurt, is het wel meteen duidelijk dat het bij deze sport niet alleen om het vechten gaat.

Door zijn liefde voor Frans verwaarloost Gabriél huwelijk en bezit. Daarmee gaat hij zijn ondergang tegemoet. De gevoelsworstelingen van de planter Gabriël komen onder andere tot uiting, wanneer hij zijn favoriete slaaf moet straffen, omdat hij het speelgoed van zijn dochter zou hebben stuk gemaakt. Maar Gabriël Crul krijgt wroeging over de wrede straf die hij moet opleggen en besluit voorlopig niets te doen.

Het einde van het boek is verrassend. Het zet alles wat er gebeurd is in een ander daglicht: “Alles wat je daarvoor hebt gelezen, wordt in twijfel getrokken.” ‘Achter het riet’ is een historische roman vol spannende avonturen en (homo)erotische dromen over liefde, macht en moraal tegen de achtergrond van een vergeten periode in de Nederlandse koloniale geschiedenis.

4) Flora en fauna

Een belangrijk document is de ‘Historia Naturalis Brasilae’ van Willem Piso en Georg Marcgraf. Het is een belangrijke wetenschappelijke publicatie over de inheemse plant-, dier- en geneeskunde en de bewoners van Brazilië.

* De passifloracae omvat ongeveer 600 verschillende soorten, inheems in de tropen en subtropen van Amerika. De klimmende heesters bezitten okselstandige ranken en opvallend grote bloemen. De vrucht is een besof een doosvrucht met meerdere zaden.
* De passiebloem dankt haar naam aan de vorm van de verschillende onderdelen van de bloem, die aangezien worden voor attributen (nagels en kruis) van Christus lijden.

Ter inspiratie heeft de schrijver Vinco David veel boeken over Nederlands-Brazilië in de 17e eeuw gelezen. Om Braziliaanse bronnen te kunnen raadplegen, poetste hij zijn Portugees op. Nee, bestaan heeft Gabriël Crul niet, maar hij is wel naar echte personen gemodelleerd. Homoseksuele gevoelens waren in de 17e eeuw niet bespreekbaar en daadwerkelijke seks tussen mannen al helemaal niet. Maar het onderwerp is niet ontsproten aan de fantasie van de schrijver David: “Ik heb rechtbankverslagen gelezen, waarin slavenmeesters werden veroordeeld voor seks met mannelijke slaven.”

Een lijvig koffietafelboek leverde ook een schat aan visueel materiaal op: afbeeldingen van romantische schilderijen van de kunstschilders Albert Eckhout en idyllische landschappen van Frans Post.

5) Flora en fauna

Anacardium occidentale behoort tot de familie Anacadiaccae in de vorm van boom- en struiksoorten uit tropisch Amerika. De cashewnootjes zijn van deze bomen/struiken afkomstig. Het zaad uit de gekromde niervormige harde vrucht bevindt zich op het uiteinde van een grotere appelachtige vrucht.

In Brazilië leeft de koloniale tijd nog steeds. Brazilianen die schreven over die periode zeggen: “Waren de Hollanders maar gebleven. Ze waren goed georganiseerd en liberaler dan de Portugezen. Nederlanders voelen zich vaak klein, maar onze geschiedenis is groots. Natuurlijk, niet alles is positief, zeker niet de slavernij. Maar we mogen best trots zijn op wat we achterlieten.”

Vraag

Ik ben benieuwd of er blog-lezers zijn, die het boek gelezen hebben. Gaf de roman het Grenzeloos Nederland-vel én u inhoudelijke meer inzichtelijke vulling?

Deel van een groter geheel

Enkele van de hierbij opgevoerde maximumkaarten plaatsen niet alleen de deelafbeeldingen van de postzegels in een bredere context, maar voegen ook aan de locaties beschreven in de roman verduidelijkende afbeeldingen toe. De heer Willem Broeke heeft bijgaande maximumkaarten voor publicatie op Postzegelblog beschikbaar gesteld. Willem, hartelijk dank voor je medewerking.

* Vinco David, ‘Achter het riet’; 328 blz.; 19,95 euro; uitgeverij Van Gennep.

Het ontwerperteam van Studio Richard Hutten bestaat uit Richard Hutten, Damian Tatangelo, David Schäublin, Michaela Tomiskova en Joep Huisinga.

Boekenweekpostzegel op postzegelformaat!

De postzegel heeft de vorm van een piepklein mini-boekje van drie bij vier centimeter met een kort verhaal ‘Wat is erger . . .’ op een zestal bladzijden van de schrijver Joost Zwagerman, dat aansluit op het boekenweekgeschenk ‘Duel’ dat hij ook geschreven heeft. Door het boekje (dat zelfs een ISBN-nummer en een colofon bezit) dicht te vouwen met een enkel voorgedrukt plakrandje, blijven de pagina’s bij verzending gesloten.

Het boekje kan met gemak los gemaakt worden om het te lezen. Als bijzonderheid kan nog worden gesteld dat het boekje ook geheel onafhankelijk van het boekenweekgeschenk 2010 kan worden gelezen.

Overeenkomstige diversiteit aan ‘relaties’

De unieke samenstelling én vormgeving van deze bijzondere postzegel is om overeenkomstige ‘relaties’ opvallend én spraakmakend vanwege de combinatie ‘postzegel-en-een-boekje-met-een-x-tal-bladzijden’. Echt een wereldprimeur!

1] Het woord ‘boekenweek’ bestaat uit een opeenstapeling van ‘boekenweekgeschenken’ (in de loop der jaren uitgegeven). De stapeltjes boeken (door de jaren heen steeds het zelfde formaat) variëren in hoogte. Deze driedimensionale, ruimtelijke opstelling is ook aanwezig in de frankeerwaarde-aanduiding ‘Euro 2,20′. De cijfers met euroteken zijn van lichtblauw isolatiemateriaal (piepschuim) gemaakt, dat in dunnere uitvoering ook als verpakkingsmateriaal voor postzendingen wordt gebruikt.

In werkelijkheid besloeg de ruimtelijke boekenopstelling een oppervlakte van drie bij vier meter. Dus precies honderd keer zo groot als de gefotografeerde weergave van de ongetande postzegel. Op bijgaande foto zit schrijver Joost Zwagerman al lezend temidden van de driedimensionaal opgestapelde ‘boekenletters’. “Met die verscheidenheid aan boeken benadrukken we tegelijkertijd de enorme diversiteit aan boeken”, aldus Hutten.

2] De tekst ‘75 jaren’ (kartonkleurig) is uit dun karton vervaardigd, dat in bedrukte uitvoering in het omslag van ieder boekenweekgeschenk is verwerkt.

3] De letters van de landsnaam ‘Nederland’ – in de uitvoering van kistletters (d.m.v. de sjabloneer-verf-techniek op de vloer aangebracht) – komen door de deelfragmentering overeen met de deelfragmentering van alle letters van het woord ‘boekenweek’. Immers iedere letter bestaat uit een aantal verschillend vormgegeven boekenweekgeschenk-boekjes.

4] Met de frankeerwaarde van 2,20 euro (bestemd voor poststukken met een gewicht van 250 t/m 500 gram) kun je het boekenweekgeschenk 2010 versturen. De geadresseerde ontvangt dan twee boeken van dezelfde auteur!

5] Een bijzonder toepasselijke foto bij het korte verhaal in het boekenweek-postzegelboekje ‘Wat is erger . . .’, waarin een museumdirecteur net een van de kostbaarste schilderijen uit de museumcollectie heeft vernield (op een spannende en humoristische wijze beschreven), vormt de foto die omstreeks 20 januari 2010 in het Metropolitan Museum of Modern Art in New York is genomen. Een bezoekster, staande voor het schilderij ‘The actor’ van Pablo Picasso, verloor haar evenwicht. In een reflex greep ze zich vast aan het doek, waardoor er een scheur (winkelhaak) van 15 cm ontstond! Volgens de museumconservator kan het doek bijna onzichtbaar gerepareerd worden. Wie dat moet betalen is onduidelijk.

Extreem hoge frankeerwaarden

Postzegelsparend Nederland klaagt steeds steen en been als TNT Post een postzegel uitgeeft met een extreem hoge frankeerwaarde. Hierbij denk ik aan:

* 2001 Zilveren verrassingpostzegel (nvph 2009), frankeerwaarde 12,75 gulden,
* 2006 Rembrandtblok (nvph 2434), frankeerwaarde 6,45 euro,
* 2007 200 jaar Koninklijk (nvph 2519), frankeerwaarde 6,45 euro,
* 2008 125 jaar vereniging Rembrandt (nvph 2578), frankeerwaarde 6,65 euro,
* 2009 Drie generaties Koninginnnen (nvph 2642), frankeerwaarde 7,00 euro,
* 2010 Boekenweekpostzegel 2010 (nvph ****), frankeerwaarde slechts 2,20 euro.

Al deze postzegels vallen op door hun vormgeving, verschijning én de aanmaakkosten. Met andere woorden het exceptionele van al deze bijzondere postzegels móét betaald worden d.m.v. de hoge frankeerkosten door de verzamelaar. De niet in postzegels geïnteresseerde consument gebruikt deze postzegels sporadisch voor frankering. De aanmaak- en productiekosten van deze Boekenweekpostzegel is ook hoog. Het is prijzenswaardig dat TNT Post bij deze emissie het onkostenplaatje níét verhaald op verzamelaar en/of filatelist. Hulde voor TNT Post voor de aanmaak van deze bijzonder innovatieve postzegel voor 2,20 euro!

Tot slot

Zie voor nog meer informatie over de Boekenweekpostzegel deze artikelen.

Meteen nadat ik wakker werd op 9 maart ben ik de website van de Collectclub van TNT Post gaan bezoeken om enkele van deze postzegels te bestellen. Wat bleek? Ik kon de zegel helemaal niet vinden op de website. Wel was de eerstedagenvelop te bestellen voor €4,38. Ik had het idee dat de webmaster de zegel vergeten was te melden. Niets bleek minder waar! De zegel bleek binnen 1 uur te zijn uitverkocht. Slechts één uur, tussen 8 en 9, was de zegel te bestellen geweest.

Ik belde naar de CollectClub en de week voor verschijnen had men al veel bestellingen telefonisch aangenomen. Voor de kleine verzamelaar, die wacht op uitgiftedatum, was er geen zegel meer te verkrijgen. Ook bij de Postkantoren bij mij in de buurt, kan ik de zegel niet aanschaffen. Helaas.

Al kijkende op eBay zag ik dat de zegel voor soms de dubbele nominale waarde wordt aangeboden en dat sommige verkopers meer dan 10 exemplaren in de aanbieding hebben. Hoe zit het nu met de kleine verzamelaar? Is deze het slachtoffer geworden van speculanten? Wat is de rol van de Collectclub? Kunnen klanten honderden exemplaren bestellen waarmee ze kunnen speculeren?

Wat vinden jullie ervan? Hoe zouden dit soort zegels verkocht moeten worden? Maximaal 5 per klant?

Bron: NOS

De postzegel is uitgegeven ter ondersteuning van de 75e Boekenweek die van 10 tot en met 20 maart 2010 wordt gehouden. De Boekenweek is een jaarlijkse promotiecampagne voor het boek. Bij deze promotie gaat het om boeken van erkende Nederlandse uitgevers. Het belang van boeken is onbetwist, het gaat immers om een voortbrengsel van cultuur en een bewaarplek van cultureel erfgoed – zowel als hoeder van traditie als motor van vernieuwing. Daarnaast is het lezen van boeken voor veel mensen een belangrijke vorm van vrijetijdsbesteding.

Elk jaar wordt, speciaal voor de Boekenweek een novelle geschreven. Tijdens de Boekenweek wordt het geschenk gratis door de boekhandels aangeboden aan klanten die voor ten minste 12,50 euro aan boeken hebben gekocht.

De postzegel is ontworpen door Studio Richard Hutten. De meubels, interieurontwerpen en objecten van Studio Richard Hutten hebben in de afgelopen jaren internationaal furore gemaakt. Uit de ontwerpen spreekt een vitale eigenzinnigheid en een onstuitbare drang tot innovatie. TNT Post is aan de andere kant als eigentijds bedrijf altijd op zoek naar vernieuwende ontwerpen voor zijn producten. De twee komen samen in de totstandkoming van een heel bijzondere postzegel, ’75e Boekenweek’. Bij Studio Richard Hutten draait het in het bijzonder om industrieel ontwerp. “Dat betekent vooral dat we ons ruimtelijk uitdrukken, en dat geldt ook voor deze postzegel”, aldus Richard Hutten, die samen met Damian Tatangelo, David Schäublin, Michaela Tomiskova en Joep Huisinga het ontwerpteam vormde. “Deze postzegel is namelijk een boekje en dus een driedimensionaal object. Nog nergens op de wereld is dit ooit gedaan.”

In het boekje staat het korte verhaal met de titel Wat is erger… dat een addendum is bij het Boekenweekgeschenk. In dit korte verhaal beschrijft Zwagerman op spannende en humoristische wijze de gedachten van hoofdpersoon Jelmer Verhooff, een museumdirecteur die net een van de kostbaarste schilderijen uit de museumcollectie heeft vernield. Zwagerman maakt zo van de postzegel letterlijk een literair kleinood.

“Op de postzegel is de suggestie van ruimtelijkheid aanwezig”, legt Richard Hutten uit. “Daarop is namelijk een foto afgebeeld van een driedimensionale opstelling, die we in de studio met boeken hebben opgebouwd. Om het jubileum van de Boekenweek te verbeelden hebben we hiervoor Boekenweekgeschenken genomen. Die schoven we in stapeltjes bij elkaar tot stoere letters, die van bovenaf gezien samen het woord Boekenweek vormen. De tekst Nederland hebben we op de vloer geschilderd in een stoer font, dat goed aansluit op het ruimtelijk ontwerp, namelijk de FF Offline, ontworpen door Roelof Mulder.”

Het resultaat is een opstelling van drie bij vier meter, dus precies honderd keer zo groot als de postzegel zelf. De foto is zo genomen dat er een perspectivisch beeld ontstaat. Verder wordt de ruimtelijkheid benadrukt door stapeltjes Boekenweekgeschenken van verschillende hoogte te maken en door de bovenste exemplaren te laten variëren. “Met die verscheidenheid benadrukken we tegelijkertijd de enorme diversiteit aan boeken”, zegt Hutten. “De Boekenweekgeschenken zullen bij een groot publiek bekend zijn, want de oplagen zijn gigantisch. Die van 2009 was maar liefst 968.000 exemplaren.”

Op de cover van het boekje Wat is erger… is Joost Zwagerman te zien tussen de Boekenweekgeschenken. Zoals gebruikelijk is bij een echt boek, kun je achterin een colofon vinden.

“TNT Post heeft als een van de eerste bedrijven in Nederland het design van hun producten tot speerpunt gemaakt”, zegt Richard Hutten. “Een van de eerste postzegelontwerpers was Karel de Bazel, de beroemde architect die onder meer De Bazel (1926), het voormalige hoofdkantoor van ABN Amro in Amsterdam, heeft ontworpen. Kortom, ook een ontwerper die in drie dimensies werkte. Ik vind het leuk om met de postzegel 75e Boekenweek deel uit te maken van die traditie.”

Richard Hutten studeerde van 1986 tot 1991 industrieel ontwerp aan de Design Academy Eindhoven. Daarna richtte hij Studio Richard Hutten op. Vandaag de dag wordt Richard Hutten internationaal beschouwd als een van de belangrijkste en invloedrijkste Nederlandse ontwerpers.

Organisator van de Boekenweek is de CPNB, dat staat voor Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek. Daarvan gaat de historie terug tot 1930, toen voor het eerst een Dag van het Boek is gehouden. In 1932 ontstond de Boekenweek. De Stichting CPNB werd in 1983 opgericht door de overkoepelende organisaties van uitgevers en boekverkopers. Daar kwamen in 2001 de openbare bibliotheken bij.

De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Collect Club in Groningen, via de Onlinewinkel op www.tntpost.nl/collectclub en bij de reguliere verkooppunten. De geldigheid van de postzegels voor de frankering is onbepaald.

Zegelformaat : 30 x 40 mm
Frankeerwaarde: € 2,20
Tanding : geen
Papier : niet gegomd postzegelpapier
Gomming : gom partieel opgebracht met zeefdruk
Druktechniek : offset (en zeefdruk voor de gomlaag)
Oplage : 250.000 stuks
Drukkerij : Joh. Enschedé Security Print, Haarlem
Artikelnummer : 300461
Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan en zwart
Soort zegels : Eén bijzondere postzegel in de vorm van een boekje

Waar? Ga naar de Telegraaf schrijf je onderaan het artikel in!

Hierbij een overzicht (ontleend aan Michel-Rundschau 12/2009) van de landen die in de loop van dit jaar Europazegels hebben uitgegeven: Aland, 0,80 € (8 mei); Albanië (nog niet bekend); Andorra/Frans, 0,56 € (2 mei); Andorra/Spaans, 0,62 € (23 april); Armenië, 350 D (1 juli);

Azerbeidsjan, 20, 60 G (+boekje), velletje1 M (13 april); Azoren, 0,68 €, velletje 1,36 € (8 mei); België, 0,90 € (4 april); Bergkarabach, 120, 350, 550 D (28 oktober); Bosnië Herzegovina, 200, 300 M, velletje12 M (10 september); Bulgarije, 0,60, 1,50 L; velletje 4,20, boekje 8,40 (28 april); Cyprus, 0,51, 0,68 €, plus boekje (4 mei); Denemarken, 5,50, 8 kr; plus boekje (25 maart);

Duitsland, 55 c (7 mei); Estland, 2 x 9,00 kr/0,58 € (5 mei); Faeröer, 10,12 kr (25 mei); Finland, 2 x 0,80 € (6 mei); Frankrijk, 1,40 € (3 mei); Georgië (gepland voor oktober); Gibraltar, 10, 42, 44p en 1,50 pond, alle zonder Europa-logo (1 juni); Groenland, 6,25, 8 kr; plus boekje, zelfklevend (19 januari); Griekenland, 0,70, 3,20 €; plus boekje (11 mei); Groot-Brittannië, 1st (8 oktober); Guernsey, 43, 51p (28 mei); Hongarije, 100, 230 FT, velletje 660 Ft (8 mei); Ierland, 55, 82 c (15 mei); Isle of Man, 33, 56p (12 april); Italië, 0,60, 0,65 € (7 mei);

Jersey, 39p (10 februari); Kazakstan, 2 x 130 T (3 april); Kosovo (niet aangesloten bij CEPT/Posteurop), 1,2 €, velletje 2 € (9 mei); Kroatië, 8,00, 8,00 K (9 mei); Kroatische Post (niet aangesloten bij CEPT/Posteurop), 300, 300 M, velletje 12.00  M (5 april); Letland, 50, 55 S (2 april); Liechtenstein, 1,30 Fr. (2 maart);

Litouwen, 2 x 2,45 Lit (25 april); Luxemburg, 0,50, 0,70 € (12 mei); Macedonië, 50, 100 Den, velleje 150 Den (6 mei); Madera, 0,68 €; velletje 1,36 € (8 mei); Malta, 0,37, 1,19 € (9 mei); Moldavië, 4,20, 4,50 L; boekje A+B (7 mei); Monaco, 0,56, 0,70 € (4 mei);

Montenegro (nog niet bekend); Nederland, 2 x 0,77 € (7 april); Noorwegen, 10,00, 12,00 Kr; velletje 38 kr.(12 juni); Oekraïne, 3,75, 5,25 G, plus boekje (17 april); Oostenrijk, 65 c (5 juni); Polen, 3 Zl (5 mei); Portugal, 0,68 €; velletje 1,36 € (8 mei); Roemenië, 2,40, 9,10 L, 2 x velletje elk 23c L (6 mei); Rusland, 9.00 R (5 mei); San Marino, 0,60, 0,65 € (8 mei); Servië, 46, 50 Din (5 mei); Servische Republiek (niet aangesloten bij CEPT/Posteurop), 1,00, 2,00 M, plus boekje (23 april); Slowakije, 0,90 € (28 mei); Slovenië, 0,45, 0,92 € (29 mei); Spanje, 0,62 € (23 april); Tsjechische Republiek, 17 KC (6 mei); Turkije, 80 K, 1 L (16 juni);

Turks Cyprus (niet aangesloten bij CEPT/Posteurop), 2 x 80 K (5 mei); Vaticaanstad, 0,60, 0,65 € (20 mei); Wit Rusland, 2 x 1000 R, plus boekje (15 april); IJsland, 105, 140 kr; plus twee boekjes/zelfklevend (7 mei); Zweden, 2 x 12 kr (29 januari); Zwitserland, 100 rp (8 mei).

Het gemeenschappelijke Posteurop-thema voor de Europazegels 2010 is ’Kinderboeken’. Dat zal zonder twijfel allemaal nationale onderwerpen opleveren, met uitzondering misschien van die van Duitsland, Groot-Brittannië, Zweden en de eilanden.

Het gemeenschappelijke thema van de Europazegels is dit jaar ’Kinderboeken’. Jersey geeft 9 februari vier zegels Children’s Books uit; twee daarvan hebben het Europa-logo.

De volgende boeken worden in beeld gebracht: Pushmi-Pullyu van Hugh Lofting (37p), How the Elephant got his Trunk van Rudyard Kipling (42p, met Europa-logo), The Mad Hatter’s Tea Party van Lewis Carroll (45p + logo) en The Dong with the Luminous Nose van Edward Lear (80p).