Postzegeluitgiften Nederland 2014 - Postzegelblog

Postzegeluitgiften Nederland 2014

PostNL postzegel uitgifteprogramma 2014De postzegeluitgiften van Nederland voor het jaar 2014 vind je hier.
Het volledige postzegel uitgifteprogramma van PostNL op een rij. Klik op de informatieknop voor alle informatie betreffende de emissie.

Bezoek de website van PostNL’s CollectClub voor de beschikbare postzegels

2 januari

Zakenzegels op rol

rol 200 waarde 1 en rol 100 waarde 2

Rol Zakenzegel 2014 waarde 2
Extra informatie

Basisassortiment: Nederlandse Iconen (Internationaal)

postzegelvel met 5 verschillende postzegels (zelfklevend)
Beschrijving:

Op de postzegels Nederlandse Iconen zijn tien iconen afgebeeld, objecten die overal ter wereld met ons land worden geassocieerd.
Nederlandse Iconen
Extra informatie

27 januari

Mooi NL plaatsen met keramiek

2 postzegelvellen met 5 gelijke postzegels (gegomd)
Het postzegelvelletje Mooi Nederland 2014: Loosdrecht
Beschrijving
Op elk van de vijf identieke postzegels keramiek uit Loosdrecht staat een detail van een van de borden van Loosdrechts porselein die op het postzegelvel zijn afgebeeld: een tak met rozerode rozen en groene blaadjes.
Op drie van de vijf postzegels bevindt dat detail zich op exact dezelfde positie als op het bord dat erachter schuilgaat.
Mooi Nederland Loosdrecht

Het postzegelvelletje Mooi Nedeland 2014 Tegelen
Beschrijving
Op elk van de vijf identieke postzegels keramiek uit Tegelen staat een detail van een van de keramiekstukken uit Tegelen die op het postzegelvel zijn afgebeeld: een jongeman met een vogelkooitje in de rechterhand en een vogel op de linkerhand. Op drie van de vijf postzegels bevindt dat detail zich op exact dezelfde positie als op het bord dat erachter schuilgaat.
Mooi Nederland Tegelen
Extra informatie

Klassiekers uit het Louwman Museum

postzegelvel met 10 verschillende postzegels (gegomd)
Beschrijving
Het Louwman Museum in Den Haag, dat in 2010 door koningin Beatrix werd geopend, exposeert een internationale collectie historische auto’s, koetsen en motorfietsen.
Het postzegelvelletje Klassiekers uit het Louwman Museum bevat tien verschillende postzegels.
Auto’s: De Dion Bouton et Trépardoux Steam Quadrcycle, 1887 Brooke 25/30-HP swan Car, 1910 Eysink 10/12HP, 1910 Spyker 7-HP Two-Seater, 1912 Bugatti TYE 50T Coach Profilée, 1932 Duesenberg Model SJ Lagerande Dual Cowl Phaeton 1935 Toyota AA, 1936 Porsche 718/2 Formula 2 Racingcar, 1960 Aston Martin DB5 James Bond, 1964 Ferrari 500 Superfast Speziale Z.K.H. Prince Bernard

Klassiekers

24 februari

Mooi NL plaatsen met keramiek

2 postzegelvellen met 5 gelijke postzegels (gegomd)

Mooi Nederland 2014: Keramiek uit Harlingen
Beschrijving
Het postzegelvel Mooi Nederland 2014: keramiek uit Harlingen besteedt aandacht aan de producten van de Harlinger gleibakkerijen die vooral in de 17e, 18e en 19e eeuw actief zijn geweest.
Op elk van de vijf identieke postzegels staat een detail van een van de tegels van Harlinger aardewerk die op het postzegelvel zijn afgebeeld: een tweemaster met groene razeilen (rechthoekige zeilen) en blauw touwwerk. Op drie van de vijf postzegels bevindt het scheepje zich op exact dezelfde positie als op de tegel die erachter schuilgaat

Mooi Nederland 2014 Harlingen

Mooi Nederland 2014: Keramiek uit Makkum
Beschrijving
Het postzegelvel Mooi Nederland 2014: keramiek uit Makkum besteedt aandacht aan de historische en moderne keramiek uit Makkum.
Op elk van de vijf identieke postzegels staan vlinders die afkomstig zijn van de melkkannen die op het postzegelvel zijn afgebeeld. Deze kannen zijn een ontwerp van Studio Job uit 2004. Op drie van de vijf postzegels bevinden de vlindervormen zich op exact dezelfde positie als op de melkkan die erachter schuilgaat.
Mooi Nederland 2014 Makkum
Extra informatie

24 maart

Dag van de Jeugdfilatelie 2014

postzegelvel met 10 postzegels waarvan 2 verschillend (zelfklevend)
Beschrijving
Het postzegelvel Dag van de Jeugdfilatelie bestaat uit 5 x 2 verschillende postzegels met een onregelmatige stans.
PostNL introduceert hiermee de eerste zelfklevende postzegels in Nederland die niet in de vorm van een rechthoek zijn gestanst. Op de postzegels zijn twee illustraties gebruikt: van een postegel en van een postduif.
Dag van de jeugdfilatelie 2014
Extra informatie

200 jaar Koninkrijk der Nederlanden

Nieuwe Grondwet: postzegelvel met 10 postzegels waarvan 2 verschillend (gegomd)
Beschrijving
Twee koningen verbinden 200 jaar Koninkrijk der Nederlanden. Ons koninkrijk beleeft een historisch jubileum. Dat wordt gevierd met een nieuwe postzegeluitgifte en een serie van drie.
Op 29 maart 1814 werd de nieuwe grondwet aangenomen. Het ontstaan van het Koninkrijk der Nederlanden wordt iedere 50 jaar gevierd.
200 jaar Koninkrijk der Nederlanden
Extra informatie

22 april

Europapostzegels 2014

Nationale Muziekinstrumenten: postzegelvel met 10 postzegels waarvan 2 verschillend (gegomd)
Europazegels 2014
Extra informatie

Orchideeën van het Gerendal

postzegelvel met 10 verschillende postzegels (gegomd)
Beschrijving:
Het postzegelvel Orchideeën van het Gerendal staat in het teken van de prachtige orchideeën uit dit drie kilometer lange droogdal in het zuiden van Limburg. Het Gerendal kenmerkt zich door steile beboste kalkrijke hellingen en kalkgraslanden waar allerlei soorten orchideeën voorkomen.
Orchideeen van het Gerendal
Extra informatie

19 mei

Mooi NL: Keramiek Delft

Beschrijving:
Mooi Nederland – Keramiek uit Delft Op elk van de vijf identieke postzegels staat een detail van een van de aardewerkstukken uit Delft die op het postzegelvel zijn afgebeeld: de reiger aan de rand van het water met de opvliegende vogel in de lucht. Op drie van de vijf postzegels bevindt dat detail zich op exact dezelfde positie als op de uitwaaierende ovale bloemenhouder die erachter schuilgaat.

Delft

Mooi NL 2014: Verzamelvel

Keramiek uit Nederland
Extra informatie

2 Juni

10 x Oranje op het WK voetbal

De Nederlandse leeuw is de blikvanger op het postzegelvel. postzegelvel met 10 verschillende postzegels (gegomd)
Beschrijving:
Dit [postzegelvel bestaat uit een klassiek voetbalveld met de bekende kalklijnen voor de zij- en achterlijnen, de middenlijn, de middenstip, het strafschopgebied, de penaltystip en de kwartcirkels bij de cornervlag. Het voetbalveld is voorzien van de lichte en donkere banen die het gevolg zijn van de verschillende maairichtingen.

Vel 10X Oranje op het WK voetbal
Extra informatie

1 juli

Persoonlijke Postzegels Mauritshuis Internationaal 1

1 postzegelvel met 10 gelijke postzegels waarde 1 (gegomd)
Persoonlijke Postzegels Mauritshuis
Extra informatie

14 juli

Grenzeloos Nederland 2014 Japan

3 postzegelvellen met 6 verschillende postzegels (gegomd)
Beschrijving:
Met Japan onderhouden we al vier eeuwen een goede handelsrelatie. Beide landen hebben ook cultuur en kennis uitgewisseld. Van deze thema’s verschijnen nu drie postzegelvelletjes.
Grenzeloos Nederland 2014
Extra informatie

2 augustus

12,5 jarig koninklijk huwelijk: 1 postzegelvel met 10 postzegels met 5 verschillende onderwerpen (gegomd)

Velletje twaalfeneenhalf  jaar koninklijk huwelijk
Extra informatie

11 augustus

UNESCO Werelderfgoed Nederland: 1 postzegelvel met 10 verschillende postzegels (gegomd)
PostNL Werelderfgoedvel

Extra informatie

8 september

● 175 jaar Spoorwegen in Nederland: 1 postzegelvel met 10 verschillende postzegels (gegomd)

175 jaar Spoorwegen in Nederland postzegels

Extra informatie

6 oktober

● Nederlandse DJ’s: 1 postzegelvel met 10 postzegels met 5 verschillend postzegels (gegomd)Nederlandse DJs op postzegels PostNL velletje

Extra informatie

17 oktober

● Dag van de Postzegels 2014: 1 postzegelvel met 10 gelijke postzegels (gegomd)
Dag van de postzegel 2014 Extra informatie

3 november

● Kinderpostzegels 2014: 1 postzegelvel met 5 verschillende postzegels (gegomd)

Kinderpostzegels Nederland 2014

Extra informatie

18 november

● Decemberzegels 2014: 1 postzegelvel met 20 verschillende postzegels (zelfklevend)

Kerstzegels Nederland 2014

Extra informatie

Bezoek de website van PostNL’s CollectClub voor de beschikbare postzegels

Kijk in onze postzegelcatalogus voor meer postzegels
Nederland

  • Informatie Zakenpostzegels op rol

    POSTZEGEL
    PostNL past regelmatig de ontwerpen van permanente postzegels aan om de stijl en uitstraling eigentijds te houden. Dat geldt ook voor de postzegels op rol, waarvan het laatste ontwerp uit 2007 dateert met een aanpassing in 2010 vanwege de introductie van de frankeerwaarden.

    De postzegels op rol met frankeerwaarde 1 en 2 voor bestemmingen binnen Nederland worden vooral gebruikt door (klein)zakelijke bedrijven die hun facturen en offertes ermee frankeren. Daarom hebben deze zegels een neutrale en zakelijke uitstraling en staat een snelle en duidelijke herkenning van de frankeerwaarde centraal.

    ONTWERP
    Op de postzegels op rol met een frankeerwaarde voor post tot 20 g (Nederland) staat een groot groen cijfer 1 afgebeeld, tegen een achtergrond die bestaat uit een gelaagde blauwwitte netwerkstructuur. De structuur is opgebouwd uit gedraaide en gespiegelde stokken en vlaggen van het cijfer 1. Door de structuur heen loopt een verlooptint, afgeleid van het blauw van het cijfer 1. Boven de waardeaanduiding en rechtsonder zijn bloemblaadjes zichtbaar, ontstaan door de bovenkant van vier cijfers 1 tegen elkaar aan te schuiven.

    Voor de postzegels op rol met een frankeerwaarde voor post van 20 tot 50 g (Nederland) zijn dezelfde soort kleuren gebruikt als op de postzegel met frankeerwaarde 1. Alleen is de frankeerwaarde nu blauw en de achtergrond lichtgroen. Het blauwe cijfer 2 van de frankeerwaarde wordt voorafgegaan en gevolgd door andere cijfers 2 waardoor een repeterend effect ontstaat, versterkt doordat in de achtergrond dezelfde cijfers in spiegelbeeld zijn weergegeven waardoor dieptewerking ontstaat. De spiegeling wordt op het onderste gedeelte van de postzegel doorgezet, zowel in vorm als in kleur.

    Voor het cijfer 1 en cijfer 2 is de Akzidenz Grotesk gebruikt, voor de aanduiding NEDERLAND de Replica Typeface.

    ONTWERPER

    De nieuwe postzegels op rol zijn ontworpen door Wendy Mensink, die in de zomer van 2013 als grafisch ontwerper afstudeerde aan de ArtEZ Academie voor Art & Design in Arnhem. PostNL schreef voor de nieuwe postzegels een ontwerpwedstrijd uit onder negen ArtEZ-studenten met typografie als specialisatie. Na verschillende selectierondes werd het ontwerp van Wendy Mensink als winnaar aangewezen, onder meer doordat de postzegels uitstekend weergeven hoe PostNL synoniem is met een groot en continu werkend logistiek netwerk dat heel Nederland met elkaar in verbinding brengt.

    “Het basisidee achter mijn ontwerp”, zegt Wendy Mensink, “heeft zeker te maken met hoe ik naar Nederland kijk. Een land waar alles altijd wel van iemand is, elke vierkante meter is verdeeld. Alles staat via netwerken met elkaar in verbinding. Rivieren, slootjes, snelwegen, straatjes. Maar ook via bijvoorbeeld sociale media. Nederland is continu in beweging en de dichtheid van netwerken blijft toenemen. Die dynamiek en die verzadiging vind ik fascinerend. Daarom ontstond ook het idee om het beeld op de postzegel zo beladen mogelijk te maken.”

    Het ontwerp voor de nieuwe postzegels op rol moest aan strenge eisen voldoen, waaronder een neutrale, strakke maar stijlvolle uitstraling voor postzegels die immers bestemd zijn voor gebruik op serieuze post. “Toch kun je daar heel veel kanten mee op”, zegt Wendy. “Dat zie je aan de postzegels die in het verleden voor dit doel zijn gemaakt. Het netwerkidee dat ik heb gebruikt is niet nieuw – kijk maar naar de huidige postzegels op rol van Hansje van Ham met het spinnenweb. In mijn ontwerp keert vooral de dynamische groei van al die netwerken terug. In de eerste ontwerpfase heb ik het basisidee op allerlei manieren uitgewerkt, met uiteenlopende vormen en kleuren, licht en donker, ingetogen en fris. Bij de eerste presentatie zag PostNL potentie in mijn concept, maar ik kreeg wel te horen dat ik meer focus in het beeld moest brengen.”

    Bij het ontwerpproces werden de negen studenten van ArtEZ begeleid door docent Thomas Castro van het bureau LUST, ontwerpers van onder meer de Madurodampostzegels 2012, de postzegel van Carel Fabritius van 2004 en de website iconenvandepost.nl. “Door zijn ervaring”, aldus Wendy “weet hij je van allerlei doodlopende zijwegen terug te brengen, terwijl je wel alle creatieve vrijheid krijgt. Het vertrekpunt voor het definitieve ontwerp was in wezen mijn keuze voor de Akzidenz Grotesk. In de meeste lettertypes is de 1 een tamelijk onopvallend cijfer, maar in de Akzidenz Grotesk heeft hij echt een stevige vlag bovenaan gekregen. Door vier van die cijfers tegen elkaar aan te leggen, is een figuur ontstaan die wel wat van bloemblaadjes wegheeft. Daarop ben ik gaan voortborduren, in een meerlagige structuur. Voor de postzegels met waardeaanduiding 2 heb ik een soortgelijke aanpak gevolgd, met spiegeling en gelaagdheid. Als je in die postzegel een beeld zou willen herkennen, is dat een rivier met een brug erover – alweer een verbinding dus.”

    Voordat haar uiteindelijke postzegelontwerp tot stand kwam – en bleek dat Wendy had gewonnen – heeft zij heel veel met de vormen geschoven en zijn er ontzettend veel kleurtests gedaan. “Met het uiteindelijke resultaat ben ik tevreden, hoewel ik altijd denk dat het beter kan. De laatste loodjes waren zwaar. Je moet het ontwerp uiterst nauwkeurig uitwerken, alles moet tot op de tiende millimeter kloppen. Met de kleuren ben ik blij, fris, hemelsblauw en mossig groen – die passen ook wel bij het neutrale karakter. Terugkijkend op het wordingsproces van deze postzegels zie ik dat ik steeds eenvoudiger ben gaan werken. Dat is ook mijn stijl. Ik heb in Bazel stage gelopen omdat de Zwitserse ontwerptraditie mij erg aanspreekt. Zoals mijn baas daar altijd zei: het kan altijd simpeler.”

    Over de ontwerper
    Wendy Mensink (1990, Denekamp) studeerde in 2013 af als grafisch ontwerper aan de ArtEZ Academie voor Art & Design in Arnhem, met typografie als specialisatie. In haar laatste studiejaar liep zij stage bij het Zwitserse bureau Claudiabasel, waar zij onder meer meewerkte aan de wedstrijd voor de identiteit van het Oberrhein Gebiet en aan ontwerpopdrachten voor het Zwitsers-Russische festival Culturescapes en het Schweizerische Architekturmuseum Basel.

    VERKOOP/GELDIGHEID

    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Nederland 1 en Nederland 2, respectievelijk bedoeld voor post tot 20 gram en 50 gram met een bestemming binnen Nederland.

    TECHNISCHE GEGEVENS

    Zegelformaat : 25,3 x 20,8 mm
    Tanding : slitvorm
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : zelfkelvend
    Druktechniek : offset
    Eerste oplaag : Waarde 1: 420.000 rollen
    : Waarde 2: 138.000 rollen
    Drukkerij : Lowe-Martin Group, Canada

    Zegelformaat : 20,8 x 25,3 mm
    Artikelnummer : 344301 voor waarde 1, 344302 voor waarde 2

    Soort postzegel : permanente postzegels op rol

    Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan en zwart

    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • Informatie Nederlandse Iconen (Internationaal)

    POSTZEGEL
    Op 2 januari 2014 introduceert PostNL twee nieuwe velletjes met permanente postzegels: 10 x Nederland en 5 x Internationaal.

    De nieuwe postzegels met de waardeaanduiding 1 voor Internationaal zijn geschikt voor alle buitenlandse bestemmingen – per 1 januari 2014 is het tariefverschil tussen Europa en Wereld verdwenen.

    Op de postzegels Nederlandse Iconen zijn tien iconen afgebeeld, objecten die overal ter wereld met ons land worden geassocieerd. De tien afbeeldingen zijn een zeilschip (Friese platbodem), een molen (type wipmolen), een stuk kaas (Gouda), een boerenklomp, een trapgevel, een kussend paartje, een fiets (type omafiets), een tulp, een koe (Holstein-Friesian) en een schaats (doorloper). Vijf van de iconen – de fiets, de molen, de trapgevel, de koe en de tulp – keren ook terug op het postzegelvelletje Nederlandse Iconen Internationaal.

    Van de postzegels voor buitenlandse bestemmingen is er ook een verpakking met 50 stuks: 50 x Internationaal.

    ONTWERP
    Op de 10 Nederlandse Iconen zijn witte, driedimensionale illustraties midden op elke postzegel afgebeeld. Op de achtergrond wordt met donkerblauwe kleurvlakken in verschillende tinten de suggestie van een vitrine gewekt waarin elk icoon geplaatst is. Tussen de vitrines en de afbeeldingen in bevindt zich een derde grafische laag die aan elk object met subtiele lijnen een eigen achtergrond geeft. Zo zijn achter de tulp de typische daklijnen van tuinderskassen zichtbaar, is de schaats omringd door ijskristallen en heeft de molen een achtergrond van een slotenpatroon uit het polderlandschap.

    Op 5 Nederlanse Iconen Internationaal, het postzegelvelletje voor internationale bestemmingen, worden de vijf gebruikte iconen op dezelfde wijze weergegeven, maar hier zijn de kleuren wit en blauw omgewisseld. Op alle velletjes is de waardeaanduiding 1 rood gekleurd. Het gebruikte lettertype is de Garamond ITC.

    ONTWERPER
    De oplage van de nieuwe postzegels uit het basisassortiment loopt in de miljoenen. Deze indrukwekkende hoeveelheid onderstreept waarom Joachim Baan en Fleur Dérogée, de bedenkers van de nieuwe postzegelvelletjes, het ontwerp ervan als een prestigieuze opdracht omschrijven.

    “De velletjes zijn hét visitekaartje van PostNL”, aldus conceptontwikkelaar Fleur Dérogée. “Vandaar dat PostNL regelmatig een nieuw ontwerp laat maken zodat het basisassortiment altijd de tijdgeest weerspiegelt. Je ziet dat aan de postzegels ‘groen bezig’ uit 2011, die vooral in het teken stonden van duurzaamheid. Dat begrip was in die tijd overal in opkomst.”

    Voor het ontwerp van de nieuwe postzegels werden Nederlandse iconen als uitgangspunt genomen. “Het werken met iconen is iets van deze tijd”, zegt grafisch ontwerper Joachim Baan. “Wel moet je ervoor waken dat het niet te beperkt wordt – de postzegels moeten iedereen aanspreken. We hebben ervoor gekozen de iconen als voorwerpen af te beelden die eruit zien alsof ze op een 3D-printer zijn gemaakt. Ook dat is een technologie van nu.”
    De keuze van de iconen was de eerste hobbel die genomen moest worden. Fleur: “We hebben met een lange lijst gewerkt die we in overleg met PostNL hebben ingedikt tot de meest essentiële voorwerpen overbleven. Veelal klassiekers – zoals de klomp, de molen en het stuk kaas – maar ook onverwachte, zoals het kussende paartje. Een heel bekend beeld, zeker voor toeristen, maar niemand weet waar het vandaan komt. Vervolgens hebben we veel tijd besteed aan de uitvoering van de iconen. Een molen, prima. Maar welke molen dan en in welke stand moeten de wieken staan? Wat voor boot kiezen we, welke kaas en wat voor soort fiets? Dat was echt een ontdekkingstocht, waarbij de voorwerpen zo min mogelijk plaatsgebonden zijn weergegeven. Het gaat tenslotte om de iconen van heel Nederland.”

    Joachim: “In de uitwerking met het 3D-concept ontstond wat we het nieuwe Delfts blauw zijn gaan noemen, zo iconisch mogelijk weergegeven. De monochrome weergave is interessant, want zo komen 3D-prints tot stand, in wit kunststof. Vandaar de schaduwwerking om de extra dimensie aan te geven. We hebben ons puur op de vorm geconcentreerd en alle kleur en poeha weggelaten. Vergelijk het maar met Nijntje. Om de voorwerpen in te bedden, is met de blauwe kleurvlakken een soort van vitrine gemaakt waarin de iconen als in een museum staan te pronken. Toch wilde ik ook de eigen omgeving van elk icoon laten zien. Vandaar die extra grafische laag, met ijskristallen rondom de schaats, het water bij het zeilschip en de vorm van de draagbaren op de kaasmarkt.”

    Wel mochten de grafische toevoegingen niet afleiden van de iconen, stelt Fleur. “Het moesten objecten blijven die in één oogopslag te herkennen zijn. Ze staan in hun vitrines alsof ze zich op een podium bevinden. Beeldvullend, maar niet schreeuwerig – dat past ook wel bij onze stijl van werken. Altijd met oog voor de omgeving, verhalend en met een onderbouwd beeld. In dit geval in een eclectische vorm, met een combinatie van oud en nieuw in een heldere beeldtaal met subtiele details.”

    De kleur koningsblauw werd gekozen omdat dit zo goed combineert met het oranje van PostNL. “Niet onbelangrijk”, vertelt Joachim, “want door het gebruik van de sterke kleuren en vormen zijn deze postzegels in het schap direct herkenbaar. Ook bood dat de mogelijkheid om met het rood van de waardeaanduiding en het wit van de iconen te refereren aan de kleuren van de Nederlandse vlag.”

    De ontwerpers van de nieuwe velletjes kunnen niet kiezen als er gevraagd wordt naar hun favoriete postzegels. “Het wisselt”, zegt Joachim. “De uitstraling van de donkere postzegels voor Nederland verschilt wezenlijk van de lichte postzegels voor internationale zendingen, terwijl de basisvormen toch gelijk zijn. De ene dag vind ik de donkere mooier, de andere dag de lichte.” Fleur is het met hem eens: “Je bent zo intens met deze postzegels bezig, je ziet ze als het ware opgroeien. Daardoor ga je ervan houden.”

    Over de ontwerpers
    De nieuwe postzegelseries voor het basisassortiment kwamen tot stand door een samenwerking tussen grafisch ontwerper Joachim Baan en conceptontwikkelaar Fleur Dérogée.

    Joachim Baan is een ontwerper die zich als autodidact heeft ontwikkeld, na een carrière bij uiteenlopende bedrijven zoals een internetbureau, een klassieke ontwerpstudio en een meer op concepten gericht bureau. Sinds 2007 heeft hij zijn eigen bureau, onder de naam Another Something & Co, gericht op brand design, creative direction, mode en inventieve samenwerkingsvormen, allemaal erop gericht om een wereld tot stand te brengen waarin schoonheid overheerst. Joachim Baan was vanuit het bureau …,staat eerder verantwoordelijk voor het ontwerp van de postzegelserie Nederlandse producten uit 2007.

    Fleur Dérogée is kunsthistoricus en conceptontwikkelaar. Zij studeerde af op het onderwerp ‘eten in de hedendaagse kunst’. Op dit moment publiceert zij over kunst en eten en houdt zij zich bezig met educatieve food-concepten voor kinderen. Joachim Baan en Fleur Dérogée werkten eerder samen aan de vormgeving van de tentoonstelling Blue Jeans – 350 jaar spijkergoed in het Centraal Museum in Utrecht uit 2012.

    VERKOOP/GELDIGHEID
    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Nederland 1 en Internationaal, respectievelijk bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming binnen Nederland en post tot 20 gram met een bestemming buiten Nederland.

    TECHNISCHE GEGEVENS

    Zegelformaat : Binnenland: 25×20,8 mm
    Internationaaal: 25×30,8 mm
    Tanding : slitvorm
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : zelfklevend
    Druktechniek : binnenland: offset
    Internationaal: diepdruk
    Eerste Oplaag : 10x Nederland: 2.000.000 velletjes
    5x Internationaal: 1.140.000 velletjes
    50x Internationaal: 100.000 vellen
    Drukkerij : Walsall Security Printers, Engeland

    Artikelnummer : Nederlandse Iconen: 346701
    Nederlandse Iconen Internationaal: 346703

    Soort postzegel : 10 en 5 verschillende postzegels

    Drukkleuren postzegel : rood, geel, blauw en zwart

    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • informatie Mooi Nederland 2014: keramiek uit Loosdrecht en Tegelen 

    POSTZEGEL
    PostNL vraagt in 2014 met de uitgifte van zes postzegelvelletjes in de serie Mooi Nederland Keramiek aandacht voor de bijzondere positie die ons land inneemt in de productie van keramiek. Keramiek – de verzamelnaam voor aardewerk, steengoed en porselein – duidt op voorwerpen die van gebakken klei zijn gemaakt. Het woord is afgeleid van het Griekse keramos, ofwel drinkvat of aardewerkvat. Het postzegelvel Mooi Nederland 2014: keramiek uit Tegelen besteedt aandacht aan fijnkeramische producten uit Tegelen, het Limburgse dorp waarvan de naam verwijst naar de keramiekindustrie die hier al ten tijde van de Romeinen was gevestigd.

    De serie Mooi Nederland 2014 bevat beelden van keramiekproducten uit verschillende steden in Nederland: Tegelen, Loosdrecht, Harlingen, Makkum en Delft. Met de serie Mooi Nederland brengt PostNL sinds 2005 tot uitdrukking dat het bedrijf geworteld is in de Nederlandse samenleving. De serie besteed aandacht aan lokale geschiedenis en culturele rijkdom.

    In 2014 verschijnen in de serie Mooi Nederland 2014 in totaal zes velletjes met elk vijf postzegels met de waardeaanduiding 1 voor bestemmingen in Nederland. Op 27 januari 2014 is de uitgifte van de postzegelvelletjes over Tegelen en Loosdrecht, gevolgd op 24 februari 2014 door de postzegelvelletjes over Harlingen en Makkum. Tot slot verschijnt op 19 mei 2014 het postzegelvelletje over Delft, tegelijk met een verzamelvel. Alle postzegels uit de serie Mooi Nederland 2014 zijn ontworpen door grafisch ontwerper Rutger Fuchs uit Amsterdam.

    ONTWERP
    De postzegelvellen Mooi Nederland 2014: keramiek zijn gebaseerd op de indeling en de stans die de serie Mooi Nederland al sinds 2005 kenmerkt.

    Loosdrecht
    Op elk van de vijf identieke postzegels keramiek uit Loosdrecht staat een detail van een van de borden van Loosdrechts porselein die op het postzegelvel zijn afgebeeld: een tak met rozerode rozen en groene blaadjes. Op drie van de vijf postzegels bevindt dat detail zich op exact dezelfde positie als op het bord dat erachter schuilgaat. De lilakleur van de achtergrond van de postzegel is afgeleid van het rozerood en keert ook terug in de grote vlinder op de schotel rechtsboven op het postzegelvel. De achtergrond van de postzegel wordt in tweeën gedeeld door een witte baan waarvan de contouren en de kromming zijn afgeleid van een van de borden op het vel. De kleinere decoratiedetails van het bord worden op de postzegel afwisselend in kleur en in een monochrome lilatint weergegeven. De achtergrond van het postzegelvel is verder gevuld met verschillende stukken Loosdrechts porselein, waaronder borden, kop en schotels, damstenen, een theepot, terrines en een beeldje van een vrouw met kind. Linksboven op het postzegelvel is witruimte uitgespaard voor een korte tekst over Loosdrechts porselein. Het gebruikte lettertype is de Nobel van Sjoerd Hendrik de Roos en Dick Dooijes uit 1929-1935.

    Op elk van de vijf identieke postzegels keramiek uit Tegelen staat een detail van een van de keramiekstukken uit Tegelen die op het postzegelvel zijn afgebeeld: een jongeman met een vogelkooitje in de rechterhand en een vogel op de linkerhand. Op drie van de vijf postzegels bevindt dat detail zich op exact dezelfde positie als op het bord dat erachter schuilgaat. De aardse kleur van de achtergrond van de postzegel is afgeleid van de donkere tinten van de keramiek uit Tegelen en keert ook terug in de vleugels van de vogel op het afgebeelde bord rechtsboven op het postzegelvel. De achtergrond van de postzegel wordt in tweeën gedeeld door een donkerbruine baan waarvan de kromming is afgeleid van een van de borden op het vel. De kleinere decoratiedetails van het bord worden op de postzegel afwisselend in kleur en in een monochrome aardse tint weergegeven. De achtergrond van het postzegelvel is verder gevuld met verschillende stukken keramiek uit Tegelen, waaronder borden, wandtegels, schalen, een mok, een tabakspot en een theepot. Linksboven op het postzegelvel is witruimte uitgespaard voor een korte tekst over keramiek uit Tegelen. Het gebruikte lettertype is de Nobel van Sjoerd Hendrik de Roos en Dick Dooijes uit 1929-1935.

    ONTWERPER
    Rutger Fuchs (1970) ontwierp al eerder verschillende postzegels voor PostNL, waaronder de postzegel over Max Euwe in 2001 ter gelegenheid van het honderdste geboortejaar van de wereldkampioen schaken. Het onderwerp keramiek is Fuchs niet vreemd. Zo ontwierp hij samen met Gracia Lebbink voor het Gemeentemuseum Den Haag en uitgeverij Waanders de boekenserie Delfts aardewerk, geschiedenis van een nationaal product. Van moderne keramiek weet hij ook het nodige, onder meer door zijn werk voor de Brusselse keramiekgalerie Pierre Marie Giraud. “Het zal vast wel mee hebben gespeeld bij de beslissing om mij de ontwerpopdracht voor Mooi Nederland 2014 te gunnen”, aldus Rutger Fuchs. “In ieder geval heeft het onderwerp mij altijd gefascineerd.”

    Loosdrecht
    Bij de start van het ontwerpproces stond alleen vast dat het postzegelvel aandacht moest besteden aan Loosdrecht en aan het porselein dat de naam van dit dorp draagt. “Verder kreeg ik alle vrijheid”, zegt Rutger. “Eerst ben ik naar Loosdrecht gegaan om het dorp en de ligging in het landschap te verkennen. Ook heb ik het Kasteel-Museum Sypesteyn bezocht. Daar is de grootste verzameling Loosdrechts porselein te vinden, bijeengebracht door Henri van Sypesteyn, de laatste bewoner van het kasteel. Met Hannie Humme van het museum heb ik uitgebreid gesproken over wat er nu zo speciaal is aan Loosdrechts porselein. Een van die bijzondere aspecten is dat in dit dorp de productie van keramiek maar kort heeft geduurd, van 1774 tot 1784. Vandaar dat het zo zeldzaam is. Bovendien is het de enige plek in Nederland waar ook daadwerkelijk porselein is geproduceerd.”

    In de eerste ontwerpen voor het postzegelvelletje van Loosdrecht speelde Rutger Fuchs nog met een aanpak waarin uiterlijke kenmerken van het dorp – denk aan de ligging aan het water en de ‘ster’ van Loosdrecht – werden gecombineerd met afbeeldingen van stukken porselein. “Het resultaat leek te veel op een VVV-folder en bovendien leidde het af van waar het eigenlijk om draait, de schoonheid van het porselein. Daarom ben ik op zoek gegaan naar een oplossing waardoor die veelzijdigheid van Loosdrechts porselein beter tot zijn recht zou komen. Ik ben voortdurend bezig geweest om tegelijkertijd het velletje en de postzegel te ontwerpen – de relatie tussen die twee moet je nooit uit het oog verliezen. Op het postzegelvel bleek de collageachtige aanpak goed te werken. Voor de postzegel zelf ben ik op zoek ben gegaan naar dat ene detail dat zo kenmerkend is voor Loosdrechts porselein. Dat heb ik gevonden met die prachtige schildering van de tak met rozen en rozenknoppen. Daaruit komt duidelijk het vakmanschap van de Loosdrechtse porseleinschilders naar voren. Het waren begaafde kunstenaars die prachtig werk leverden met subtiele kleurschakeringen. Dat is des te indrukwekkender als je je beseft dat de effecten pas na het bakken zichtbaar werden – ze moesten als het ware kleurenblind schilderen.”

    Hoe zeldzaam Loosdrechts porselein ook is, Rutger moest toch een keuze maken uit wat hij wel en niet liet zien. “Enerzijds heb ik mij laten leiden door mijn eigen voorkeuren, anderzijds heeft natuurlijk het advies van kenners een belangrijke rol gespeeld. Ook met de achtergronden heb ik geëxperimenteerd. Eerst met een witte achtergrond op zowel postzegelvel als postzegel, met de bedoeling om daardoor de keramiek zo sterk mogelijk naar voren te laten komen. Toch was dat niet bevredigend. Het stond te los van elkaar, kreeg te weinig diepte. Het gewenste beeld ontstond eindelijk door de stukken over elkaar heen te schuiven en door op de postzegel met een lila achtergrondkleur te werken waardoor er meer eenheid in kwam. Die eenheid heb ik ook typografisch laten terugkeren, bijvoorbeeld doordat de tekst op de postzegels op twee manieren te lezen is. Namelijk zowel keramiek uit Nederland als keramiek uit Loosdrecht.”
    Bij de start van het ontwerpproces stond alleen vast dat het postzegelvel aandacht moest besteden aan Tegelen en aan de keramiek dat al meer dan 2000 jaar onder die naam wordt geproduceerd. “Verder kreeg ik alle vrijheid “, zegt Rutger. “Eerst ben ik naar Tegelen gegaan om het dorp en de omgeving te verkennen. Ook heb ik keramiekcentrum Tiendschuur bezocht. In dit pottenbakkerscentrum is een grote verzameling keramiek uit Tegelen te vinden, van stukken die dateren uit 100 na Christus tot moderne producten uit de 21e eeuw. Met Sacha Odenhove van het centrum heb ik uitgebreid gesproken over wat er nu zo speciaal is aan keramiek uit Tegelen. Een van de bijzondere aspecten is natuurlijk dat de rode klei waarvan het wordt gemaakt, zo bepalend is geweest voor de kleur en uitstraling.”

    Tegelen
    In de eerste ontwerpen voor het postzegelvelletje van Tegelen speelde Rutger Fuchs nog met een aanpak waarin uiterlijke kenmerken van het dorp – denk aan de ligging aan de Maas en de grote villa’s van de steenfabrikanten – werden gecombineerd met afbeeldingen van stukken keramiek. “Het resultaat leek te veel op een VVV-folder en bovendien leidde het af van waar het eigenlijk om draait, de schoonheid van de keramiek. Daarom ben ik op zoek gegaan naar een oplossing waardoor die veelzijdigheid van de keramiek uit Tegelen beter tot zijn recht zou komen. Ik ben voortdurend bezig geweest om tegelijkertijd het velletje en de postzegel te ontwerpen – de relatie tussen die twee moet je nooit uit het oog verliezen. Op het postzegelvel bleek de collageachtige aanpak goed te werken. Voor de postzegel zelf ben ik op zoek ben gegaan naar dat ene detail dat zo kenmerkend is voor keramiek uit Tegelen. Dat heb ik gevonden in die fraaie afbeelding van de jongeman met vogel en vogelkooi. Daaruit komt duidelijk het vakmanschap van de keramiekschilders van Tegelen naar voren, onder meer doordat zij zoveel verschillende technieken beheersen waaronder sgrafitto. Dat is des te indrukwekkender als je je beseft dat de effecten pas na het bakken zichtbaar worden – ze moeten als het ware kleurenblind te werk gaan.”

    Uit de grote collectie keramiek uit Tegelen moest Rutger een keuze maken uit wat hij wel en niet liet zien. “Enerzijds heb ik mij laten leiden door mijn eigen voorkeuren, anderzijds heeft natuurlijk het advies van kenners een belangrijke rol gespeeld. Ook met de achtergronden heb ik geëxperimenteerd. Eerst met een witte achtergrond op zowel postzegelvel als postzegel, met de bedoeling om daardoor de keramiek zo sterk mogelijk naar voren te laten komen. Toch was dat niet bevredigend. Het stond te los van elkaar, kreeg te weinig diepte. Het gewenste beeld ontstond eindelijk door de stukken over elkaar heen te schuiven en door op de postzegel met aardse achtergrondkleuren te werken waardoor er meer eenheid in kwam. Die eenheid heb ik ook typografisch laten terugkeren, bijvoorbeeld doordat de tekst op de postzegels op twee manieren te lezen is. Namelijk zowel keramiek uit Nederland als keramiek uit Tegelen.”

    Over de ontwerper
    Rutger Fuchs (1970) studeerde grafisch ontwerpen van 1988 tot 1993 aan de Academie van Beeldende Kunsten in Rotterdam (tegenwoordig de Willem de Kooning Academie). In 1992 ging hij werken als zelfstandig ontwerper, vooral voor boeken en huisstijlen voor de culturele sector (galeries, musea en uitgeverijen) in Nederland, België, Engeland en de Verenigde Staten. Eerdere postzegels van zijn hand zijn de Rouwpostzegel (1998), de Max Euwe-postzegel (2001) en de Zilveren Verrassingszegel (2001). Tot zijn opdrachtgevers behoren onder meer galerie Pierre Marie Giraud (Brussel), galerie Xavier Hufkens (Brussel), de Chinati Foundation (Marfa, Texas), de Pulitzer Foundation for the Arts (St. Louis, Missouri), kunstopleiding De Ateliers (Amsterdam) en papierproducent Proost en Brandt (tegenwoordig onderdeel van PaperLinX, Zwijndrecht ). Het grotere publiek kent Rutger Fuchs onder meer van het ontwerp van het monument Noviomagus ter gelegenheid van de 2000-jarig bestaan van Nijmegen in 2002.

    EXTRA INFO
    Het Loosdrechts porselein is onlosmakelijk verbonden met Joannes de Mol, dominee in Oud-Loosdrecht. In de tijd dat hij in dit dorp is gevestigd, blijkt het turfsteken – de belangrijkste bron van inkomsten voor deze omgeving – niet langer lonend te zijn. Om de grote armoede te bestrijden introduceert de dominee in 1774 een werkgelegenheidsproject, waarbij hij ook uit het buitenland keramisten en schilders aantrekt om lokale mensen op te leiden. Al gauw heeft zijn porseleinfabriek zestig man in dienst, onder wie twintig schilders. De 25 kinderen die er werken laat De Mol dagelijks een aantal uur onderwijs volgen. De aan de onderzijde met M.O.L. (Manufacture Oud Loosdrecht) gemerkte producten zijn prachtig van kwaliteit, maar met name de beschilderde stukken zijn te duur. Uiteindelijk moet De Mol na een faillissement zijn fabriek van de hand doen.

    De keramiekindustrie van Tegelen is zo oud als Tegelen zelf. Vanaf de Romeinse tijd zijn in dit dorp, dat inmiddels deel uitmaakt van de gemeente Venlo, continu steen- en pottenbakovens in bedrijf geweest. Ook werden hier bakstenen en dakpannen gemaakt. Nog steeds is Tegelen een belangrijk keramisch centrum in Nederland, met dakpanfabrieken en keramische ateliers. Keramiek uit Tegelen onderscheidt zich onder meer door de typische driekleurentechniek, waarbij gele, witte en donkerbruine klei word aangebracht op rode klei, door middel van applicatie, penseel of ringeloor. Ook het Tegels zwartgoed is beroemd en werd vooral voor de export gemaakt. Dit handgemaakte, zwart geglazuurde serviesgoed was rond de jaren 1830 bijzonder populair.

    VERKOOP/GELDIGHEID
    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE
    Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Nederland 1, bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

    TECHNISCHE GEGEVENS

    Zegelformaat : 20,8 x 25,3 mm
    Tanding : 14 ½ : 14 ¼
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : synthetisch
    Druktechniek : offset
    Oplaag : de vijf plaatsen: 85.000 velletjes
    Drukkerij : Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

    Zegelformaat : 20,8 x 25,3 mm
    Artikelnummer
    – Tegelen : 340161
    Loosdrecht : 340262

    Soort postzegel : twee velletjes met vijf gelijke bijzondere postzegels

    Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan en zwart

    Beelden op postzegelvel
    Museum Hilversum: schotel met tak met rozen 1779
    Kasteel-Museum Sypesteyn: twee borden met vogelmotief, porseleinen damstenen, beeldengroep ‘de maagd’ met kind, bord met bloemmotieven en gouden rand
    Rijksmuseum Amsterdam: terrine met bloemmotief en terrine met landhuisje 1774
    Keramiekmuseum Leeuwarden: theepot en kop en schotel met polychroom decor van insecten

    Jac. Bongaerts, Keramisch Atelier Tegelen, JABO: tegels met vogel- en bloemmotieven
    Keramiekcentrum Tiendschuur: bord met jongeman met vogelkooi, 1791, schalen en borden, vergiet, mok, tabakspot 19e eeuw, theepot Tegels zwartgoed

    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • Informatie Mooi Nederland 2014: keramiek uit Harlingen en Makkum

    POSTZEGEL
    PostNL vraagt in 2014 met de uitgifte van zes postzegelvelletjes in de serie Mooi Nederland Keramiek aandacht voor de bijzondere positie die ons land inneemt in de productie van keramiek. Keramiek – de verzamelnaam voor aardewerk, steengoed en porselein – duidt op voorwerpen die van gebakken klei zijn gemaakt. Het woord is afgeleid van het Griekse keramos, ofwel drinkvat of aardewerkvat.

    Het postzegelvel Mooi Nederland 2014: keramiek uit Harlingen besteedt aandacht aan de producten van de Harlinger gleibakkerijen die vooral in de 17e, 18e en 19e eeuw actief zijn geweest.

    Het postzegelvel Mooi Nederland 2014: keramiek uit Makkum besteedt aandacht aan de historische en moderne keramiek uit Makkum van de producenten Tichelaar (1572-heden) en Kingma (1784-1812).

    De serie Mooi Nederland 2014 bevat beelden van keramiekproducten uit verschillende steden in Nederland: Harlingen, Makkum, Delft, Loosdrecht en Tegelen. Met de serie Mooi Nederland brengt PostNL sinds 2005 tot uitdrukking dat het bedrijf geworteld is in de Nederlandse samenleving. De serie besteedt aandacht aan lokale geschiedenis en culturele rijkdom.

    In 2014 verschijnen in de serie Mooi Nederland 2014 in totaal zes velletjes met elk vijf postzegels met de waardeaanduiding 1 voor bestemmingen in Nederland. Na de uitgifte van de postzegelvelletjes over Loosdrecht en Tegelen op 27 januari 2014 volgen nu op 24 februari de postzegelvelletjes over Harlingen en Makkum. Tot slot verschijnt op 19 mei 2014 het postzegelvelletje over Delft, tegelijkertijd met een verzamelvel. Alle postzegels uit de serie Mooi Nederland 2014 zijn ontworpen door grafisch ontwerper Rutger Fuchs uit Amsterdam.

    ONTWERP
    Het postzegelvel Mooi Nederland 2014: keramiek uit Harlingen is gebaseerd op de indeling en de stans die de serie Mooi Nederland al sinds 2005 kenmerkt. Op elk van de vijf identieke postzegels staat een detail van een van de tegels van Harlinger aardewerk die op het postzegelvel zijn afgebeeld: een tweemaster met groene razeilen (rechthoekige zeilen) en blauw touwwerk. Op drie van de vijf postzegels bevindt het scheepje zich op exact dezelfde positie als op de tegel die erachter schuilgaat. De lichtgroene achtergrond van de postzegel is afgeleid van de kleur van de zeilen en van de ijsvogel op de tegel rechtsonder op het postzegelvel. De achtergrond van de postzegel wordt in tweeën gedeeld door een mosgroene baan waarvan de contouren en de kromming zijn afgeleid van de schaal met de papegaai die ook op het velletje is afgebeeld. De golven van het water op de tegel zijn op de postzegel in afwisselend grijs en een monochrome groene tint weergegeven. De achtergrond van het postzegelvel is verder gevuld met verschillende stukken Harlinger aardewerk, waaronder schotels, tegels, een schaal en een visvergiet. Linksboven op het postzegelvel is witruimte uitgespaard voor een korte tekst over Harlinger aardewerk. Het gebruikte lettertype is de Nobel van Sjoerd Hendrik de Roos en Dick Dooijes uit 1929-1935.

    Het postzegelvel Mooi Nederland 2014: keramiek uit Makkum is gebaseerd op de indeling en de stans die de serie Mooi Nederland al sinds 2005 kenmerkt. Op elk van de vijf identieke postzegels staan vlinders die afkomstig zijn van de melkkannen die op het postzegelvel zijn afgebeeld. Deze kannen zijn een ontwerp van Studio Job uit 2004. Op drie van de vijf postzegels bevinden de vlindervormen zich op exact dezelfde positie als op de melkkan die erachter schuilgaat. De lichtblauwe achtergrond van de postzegel is afgeleid van het typisch Makkums blauw zoals dat ook op het aardewerk op het postzegelvel is te zien. De achtergrond van de postzegel wordt in tweeën gedeeld door een donkere baan waarvan de contouren en de kromming zijn afgeleid van de voorkant van de melkkan. De vlindervormen worden op de postzegel afwisselend in donker- en lichtblauw weergegeven. De achtergrond van het postzegelvel is verder gevuld met verschillende stukken historisch en modern keramiek van Koninklijke Tichelaar Makkum en van Kingma Makkum, waaronder schotels, vazen, borden, kannen en twee tegeltableaus: één van een gezicht op Makkum uit 1851, en een scheepstableau dat zich nog steeds bevindt in Hotel Prins te Makkum. Linksboven op het postzegelvel is witruimte uitgespaard voor een korte tekst over keramiek uit Makkum. Het gebruikte lettertype is de Nobel van Sjoerd Hendrik de Roos en Dick Dooijes uit 1929-1935.
    ONTWERPER
    Rutger Fuchs (1970) ontwierp al eerder verschillende postzegels voor PostNL, waaronder de postzegel over Max Euwe in 2001 ter gelegenheid van het honderdste geboortejaar van de wereldkampioen schaken. Het onderwerp keramiek is Fuchs niet vreemd. Zo ontwierp hij samen met Gracia Lebbink voor het Gemeentemuseum Den Haag en uitgeverij Waanders de boekenserie Delfts aardewerk, geschiedenis van een nationaal product. Van moderne keramiek weet hij ook het nodige, onder meer door zijn werk voor de Brusselse keramiekgalerie Pierre Marie Giraud. “Het zal vast wel mee hebben gespeeld bij de beslissing om mij de ontwerpopdracht voor Mooi Nederland 2014 te gunnen”, aldus Rutger Fuchs. “In ieder geval heeft het onderwerp mij altijd gefascineerd.”

    Harlingen
    Bij de start van het ontwerpproces stond alleen vast dat het postzegelvel aandacht moest besteden aan Harlingen en aan het aardewerk uit deze Friese stad. “Verder kreeg ik alle vrijheid”, zegt Rutger. “Eerst ben ik naar Harlingen gegaan om de stad en de ligging in het landschap te verkennen. Ook heb ik het Hannemahuis bezocht, een van de oudste huizen in de binnenstad waarin het gemeentemuseum van Harlingen is gevestigd. Hun collectie omvat prachtige keramische objecten. Met Hugo ter Avest van het Hannemahuis heb ik uitgebreid gesproken over wat er nu zo speciaal is aan Harlinger aardewerk. Wat mij vooral heeft getroffen, zijn de tegeltableaus, vaak gemaakt voor Friese herenboerderijen met allerlei afbeeldingen uit het dagelijks leven. Veel vee natuurlijk, maar ook vaak aandacht voor water en schepen.”

    In de eerste ontwerpen voor het postzegelvelletje van Harlingen speelde Rutger Fuchs nog met een aanpak waarin uiterlijke kenmerken van de stad – denk aan de ligging aan het water, de grachtengordel en de haven – werden gecombineerd met afbeeldingen van stukken keramiek. “Het resultaat leek te veel op een VVV-folder en bovendien leidde het af van waar het eigenlijk om draait, de schoonheid van keramiek. Daarom ben ik op zoek gegaan naar een oplossing waardoor die veelzijdigheid van het aardewerk uit Harlingen beter tot zijn recht zou komen. Gelukkig kon ik nog aandacht aan de haven besteden door het prachtige blauwe tegeltableau af te beelden. Ik ben voortdurend bezig geweest om tegelijkertijd het velletje en de postzegel te ontwerpen – de relatie tussen die twee moet je nooit uit het oog verliezen. Op het postzegelvel bleek de collageachtige aanpak goed te werken. Voor de postzegel zelf ben ik op zoek ben gegaan naar dat ene detail dat zo kenmerkend is voor het Harlinger aardewerk. Dat heb ik gevonden met die prachtige schildering van het scheepje met de groene zeilen en de opvallende detaillering van het touwwerk. Daaruit komt duidelijk het vakmanschap van de Harlinger aardewerkschilders naar voren. Het waren bedreven ambachtslieden die prachtig werk leverden met subtiele kleurschakeringen. De vorm van het aardewerk zelf was voor hen minder belangrijk. Het schilderwerk – dat is waarom het gaat.”

    Hoe mooi en veelzijdig het Harlinger aardewerk ook is, Rutger moest toch een keuze maken uit wat hij wel en niet liet zien. “Enerzijds heb ik mij laten leiden door mijn eigen voorkeuren, anderzijds heeft natuurlijk het advies van kenners een belangrijke rol gespeeld. Ook met de achtergronden heb ik geëxperimenteerd. Eerst met een witte achtergrond op zowel postzegelvel als postzegel, met de bedoeling om daardoor de keramiek zo sterk mogelijk naar voren te laten komen. Toch was dat niet bevredigend. Het stond te los van elkaar, kreeg te weinig diepte. Het gewenste beeld ontstond eindelijk door de stukken over elkaar heen te schuiven en door op de postzegel met een lichtgroene achtergrondkleur te werken waardoor er meer eenheid in kwam. Die eenheid heb ik ook typografisch laten terugkeren, bijvoorbeeld doordat de tekst op de postzegels op twee manieren te lezen is. Namelijk zowel keramiek uit Nederland als keramiek uit Harlingen.”

    Makkum
    Bij de start van het ontwerpproces stond alleen vast dat het postzegelvel aandacht moest besteden aan Makkum en aan de keramiek uit dit Friese stadje. “Verder kreeg ik alle vrijheid”, zegt Rutger. “Eerst ben ik naar Makkum gegaan om de plaats en de ligging in het landschap te verkennen. Ook heb ik natuurlijk de collectie van Koninklijke Tichelaar Makkum bekeken. Zij beschikken natuurlijk over de grootste verzameling van hun eigen aardwerk, maar ook van Kingma. Met de medewerkers van Tichelaar heb ik uitgebreid gesproken over wat er nu zo speciaal is aan hun aanpak van keramiek. Een van de meest opvallende aspecten is natuurlijk dat een familiebedrijf met zo’n lange historie – de dertiende generatie staat al aan het roer – het aangedurfd heeft om zo’n radicaal andere koers in te slaan. Met heel veel succes gelukkig.”

    In de eerste ontwerpen voor het postzegelvelletje van Makkum speelde Rutger Fuchs nog met een aanpak waarin uiterlijke kenmerken van het dorp – denk aan de 17e-eeuwse stedelijke structuur of de monumentale koopmanshuizen – werden gecombineerd met afbeeldingen van stukken keramiek. “Het resultaat leek te veel op een VVV-folder en bovendien leidde het af van waar het eigenlijk om draait, de schoonheid van de keramiek. Daarom ben ik op zoek gegaan naar een oplossing waardoor die veelzijdigheid van de keramiek uit Makkum beter tot zijn recht zou komen. Ik ben voortdurend bezig geweest om tegelijkertijd het velletje en de postzegel te ontwerpen – de relatie tussen die twee moet je nooit uit het oog verliezen. Op het postzegelvel bleek de collageachtige aanpak goed te werken. Voor de postzegel zelf ben ik op zoek ben gegaan naar dat ene detail dat zo kenmerkend is voor de moderne keramiek waarmee Koninklijke Tichelaar Makkum wereldberoemd is geworden. Dat heb ik gevonden met die prachtige weergave van de blauwe vlindervormen die Studio Job heeft gemaakt. Daaruit zie je duidelijk hoe hedendaagse Nederlandse ontwerpers, zoals ook Hella Jongerius en Roderick Vos, vakmanschap kunnen combineren met een vernieuwende blik op wat er allemaal met keramiek mogelijk is. De moderne stukken op het postzegelvel heb ik afgewisseld met uiteenlopende historische stukken keramiek van Tichelaar en van Kingma Makkum. Ondanks de leeftijdsverschillen is het toch duidelijk één geheel geworden.”

    Hoe mooi en veelzijdig historisch en modern keramiek uit Makkum ook is, Rutger moest toch een keuze maken uit wat hij wel en niet liet zien. “Enerzijds heb ik mij laten leiden door mijn eigen voorkeuren, anderzijds heeft natuurlijk het advies van kenners een belangrijke rol gespeeld. Ook met de achtergronden heb ik geëxperimenteerd. Eerst met een witte achtergrond op zowel postzegelvel als postzegel, met de bedoeling om daardoor de keramiek zo sterk mogelijk naar voren te laten komen. Toch was dat niet bevredigend. Het stond te los van elkaar, kreeg te weinig diepte. Het gewenste beeld ontstond eindelijk door de stukken over elkaar heen te schuiven en door op de postzegel met een lichtblauwe achtergrondkleur te werken waardoor er meer eenheid in kwam. Die eenheid heb ik ook typografisch laten terugkeren, bijvoorbeeld doordat de tekst op de postzegels op twee manieren te lezen is. Namelijk zowel keramiek uit Nederland als keramiek uit Makkum.”

    Over de ontwerper
    Rutger Fuchs (1970) studeerde grafisch ontwerpen van 1988 tot 1993 aan de Academie van Beeldende Kunsten in Rotterdam (tegenwoordig de Willem de Kooning Academie). In 1992 ging hij werken als zelfstandig ontwerper, vooral voor boeken en huisstijlen voor de culturele sector (galeries, musea en uitgeverijen) in Nederland, België, Engeland en de Verenigde Staten. Eerdere postzegels van zijn hand zijn de Rouwpostzegel (1998), de Max Euwe-postzegel (2001) en de Zilveren Verrassingszegel (2001). Tot zijn opdrachtgevers behoren onder meer galerie Pierre Marie Giraud (Brussel), galerie Xavier Hufkens (Brussel), de Chinati Foundation (Marfa, Texas), de Pulitzer Foundation for the Arts (St. Louis, Missouri), kunstopleiding De Ateliers (Amsterdam) en papierproducent Proost en Brandt (tegenwoordig onderdeel van PaperLinX, Zwijndrecht ). Het grotere publiek kent Rutger Fuchs onder meer van het ontwerp van het monument Noviomagus ter gelegenheid van de 2000-jarig bestaan van Nijmegen in 2002.

    EXTRA INFO
    Over aardewerk uit Harlingen
    Harlingen is de bakermat van het Friese tinglazuuraardewerk. Tinglazuur is een soort glas waaraan zowel lood als tin is toegevoegd waardoor een witte, ondoorzichtige glazuur ontstaat. De glazuurverven waarmee het aardewerk is beschilderd, zijn gemaakt van metaaloxiden of verbindingen. Zo is de kleur blauw gemaakt van kobaltoxide. In Harlingen waren over een periode van meer dan drie eeuwen in totaal zeven plateelbakkerijen in bedrijf, in Friesland ook wel gleibakkerijen genoemd.
    In de begintijd maakten de gleibakkerijen majolica zoals wandtegels en schotels, vaak in grote aantallen. De schotels waren aan de achterzijde voorzien van het goedkopere, transparante loodglazuur. Eind 17e eeuw en met name in de 18e eeuw werden in Harlingen ook luxer en fijner beschilderd gebruiks- en sieraardewerk gemaakt: faience. De borden en schotels werden niet in kokers gebakken, maar op hun kant tussen de rijen tegels. Opmerkelijk is wel dat de Friese sierschotels nog vaak op de oude majolica-manier werden uitgevoerd met loodglazuur aan de achterzijde.

    Over Koninklijke Tichelaar Makkum
    Koninklijke Tichelaar Makkum is met een geschiedenis van meer dan vierhonderd jaar een van de oudste ondernemingen van ons land. Het bedrijf werd in 1572 opgericht en produceerde in de begintijd vooral bakstenen en van 1700 aardewerk en tegels. Vanaf circa 1890 is het bedrijf zich gaan richten op ambachtelijk sieraardewerk op basis van de faiencetechniek, later uitgebreid door de toepassing van gipsvormen. De ambachtelijke productie van sieraardewerk werd in maart 2013 gestaakt, hoewel nog wel restauratieprojecten van historisch Delfts blauw worden uitgevoerd. Het bedrijf past nu vooral de zeefdruktechniek op keramiek toe en legt zich verder toe op het verglazen van keramische producten, dakpannen en gevelstenen die elders zijn gemaakt. Samen met hedendaagse architecten, kunstenaars en ontwerpers zoekt Tichelaar naar nieuwe toepassingsgebieden en mogelijkheden. Een aantal ontwerpen uit de design-collectie behoren inmiddels tot de iconen van de Nederlandse vormgevingsgeschiedenis.

    Over Kingma Makkum
    Kingma Makkum is in vergelijking met Koninklijke Tichelaar Makkum maar kort in bedrijf geweest, van 1784 tot 1812. Deze gleibakkerij van Yte Hajes, weduwe van Hylke Jans Kingma, haalde zijn grootste omzet uit schotelgoed, gevolgd door tegels. Tegeltableaus maakten slechts een klein deel van de productie uit, maar er zijn door de aard van dit product relatief veel van bewaard gebleven. Veel decors op de siertegels van Kingma zijn vrijwel identiek aan die van Tichelaar uit die tijd. Dat is ook niet helemaal verwonderlijk: de twee bekendste schilders van Kingma Makkum, Adam Sijbel en Poppe Andries Meinsma, werkten zowel voor Kingma als voor Tichelaar. De productie van Kingma Makkum had veel te lijden van de economische malaise tijdens de Franse Tijd. Het bedrijf sloot in 1812 de deuren. De resterende voorraad werd enkele jaren later na een brand door Tichelaar overgenomen.

    VERKOOP/GELDIGHEID
    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE
    Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Nederland 1, bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

    TECHNISCHE GEGEVENS
    Zegelformaat : 20,8 x 25,3 mm
    Tanding : 14 ½ : 14 ¼
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : synthetisch
    Druktechniek : offset
    Oplaag : de vijf plaatsen: 85.000 velletjes
    Drukkerij : Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

    Artikelnummer : Harlingen – 340362
    Artikelnummer : Makkum – 340362

    Soort postzegel : 5 gelijke postzegels

    Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan en zwart

    Gebruikte beelden Harlingen
    • Uit Fries Aardewerk deel V: Harlingen, Prima Vera Pers, Leiden 2005: tegel met tweemaster met razeilen (1890), tableau van de Noorderhaven van Harlingen (1924), schaal met papegaai (1778), tegeltableau met vogelkooi (1890)
    • Harlinger Aardewerk Museum: visvergiet (1865), schotel met paard (1795)
    • Gemeentemuseum Het Hannemahuis: majolicaschotel met rozet (1620), schepentegel (1670), tegel met ijsvogel (1625)
    • Fries Museum, Leeuwarden: theebusje met floraal decor (1790), schotel met grote bloem (1780)

    Gebruikte beelden Makkum
    • Collectie Koninklijke Tichelaar Makkum: Still Life, 2004 (Studio Job), MaMa Vaas, 2000 (Roderick Vos), bord en kom Non Temporary 2005, Red White Vase 1999, kom B-Set 1997 (Hella Jongerius)
    • Fries Museum Leeuwarden: bord met harlekijn, ca. 1785-1800
    • Keramiekmuseum Princessehof: vogelkooi met kanarie, ca. 1870-1930, plaat met zicht op het dorp Makkum, 1851
    • Hotel De Prins Makkum: tableau met kofschip, ca. 1785-1800 (Adam Sijbel)
    • Stichting Tichelaars Historisch Bezit: schotel met ruiter, ca. 1790
    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • Informatie Dag van de JeugdFilatelie

    POSTZEGEL
    Op 12 april 2014 vindt in Wijk aan Zee de jaarlijkse Dag van de JeugdFilatelie plaats. Op deze dag komen zo veel mogelijk jeugdige postzegelverzamelaars bij elkaar om aan allerlei activiteiten deel te nemen. Er is onder meer een grote tentoonstelling waaraan alle leden van JeugdFilatelie Nederland (JFN) en de Stamp Kids Club kunnen meedoen. De Dag van de JeugdFilatelie wordt georganiseerd door JFN. Deze stichting heeft tot doel het filatelistisch jeugdwerk in Nederland te bevorderen en te coördineren via deelnemende organisaties (jeugdverenigingen). Onder filatelistisch jeugdwerk wordt verstaan de vorming van de jeugd bij de beoefening van de filatelie en de verbreiding van kennis onder jongeren op het gebied van de filatelie.

    ONTWERP
    Het postzegelvel Dag van de JeugdFilatelie bestaat uit 5 x 2 verschillende postzegels met een onregelmatige stans. PostNL introduceert hiermee de eerste zelfklevende postzegels in Nederland die niet in de vorm van een rechthoek zijn gestanst. Op de postzegels zijn twee illustraties gebruikt: van een postegel en van een postduif. Op de postegel-postzegel is de snuit van de egel met enkele lijnen in een paars vlak getekend, met daarboven zijn grote ogen. Het paarse vlak heeft een kleurverloop naar het oranje kader, terwijl in de contouren van de postzegel de uiteinden van egelpennen zijn te herkennen. Ook op de postduif-postzegel is de snavel van de duif met een paar lijnen aangezet, terwijl de ogen dezelfde vorm hebben als die van de egel. De kleurstelling is hier paars met een kleurverloop naar mint, terwijl de omtrek de vorm heeft van duivenveren. Op het vel staat de aanleiding voor de uitgifte in kapitalen vermeld. De naam van elk afgebeeld dier is in lettergrepen verdeeld boven en onder de pentekening. Onder aan elke postzegel staat de waardeaanduiding Nederland 1 in onderkast, samen met de sorteerhaak en het jaartal 2014. Het gebruikte lettertype is de Akzidenz Grotesk Bold uit 1896.

    ONTWERPER
    Het concept van de postzegels voor de Dag van de JeugdFilatelie bestond al voordat PostNL de opdracht aan het bureau 75B uit Rotterdam gaf. “Dat komt”, aldus Pieter Vos, een van de oprichters van 75B, “doordat we als grafisch ontwerper altijd met ons vak bezig zijn en dus ook met postzegels. Daarom ontwerpen we ook wel eens postzegels als vrij werk. Postzegels zijn overigens moeilijk om te ontwerpen – tenminste als je echt iets goeds wilt maken. Het luistert nauw omdat het oog heel goed in staat is om naar kleine objecten te kijken, dus moet het allemaal perfect zijn uitgevoerd. Perfectie bereik je in mijn ogen alleen als je van postzegels echte grafiek maakt. Denk aan de Zomerzegels van Dick Elferts of de Kinderpostzegels van Ootje Oxenaar.”

    Het idee van de ‘postegel’ en de ‘postduif’ bedacht 75B al in 2011. “We stuurden het vervolgens naar PostNL”, aldus Pieter. “Net zoals we dat jaren eerder met ons idee voor de Verjaardagspostzegel uit 2009 hebben gedaan. In het boek over ons werk dat in 2013 bij nai010 uitgevers verscheen, wilden we ook de postegel en de postduif opnemen. Ik belde naar PostNL en die hadden net ons concept gekozen om te gaan gebruiken voor de Dag van de JeugdFilatelie. Toen werd het een opdracht, die dus eigenlijk al klaar was. Althans, een uitgewerkt concept.”

    De basisgedachte achter het ontwerp voor de postzegels voor de Dag van de JeugdFilatelie was de wens om postzegels begrijpelijker te maken. Pieter: “Ik heb zelf twee kinderen in de doelgroepleeftijd voor de Dag van de JeugdFilatelie. Die zijn eigenlijk altijd bezig met het plakken van stickers. We hebben in wezen twee leuke stickers ontworpen waarin de directheid, vrolijkheid en spontaniteit van kinderen terugkeren. Het begon met de postegel die als vanzelfsprekend uit het woord postzegel werd geboren. Die had een vriendje nodig en dat werd de postduif. Eigenlijk twee postzegels als icoontjes voor jongeren. Duidelijk familie van elkaar, ze hebben niet voor niets dezelfde ogen. In mijn fantasie hebben ze ook samen al een hoop beleefd – de postduif door druk rond te vliegen om post te bezorgen, terwijl de egel in wezen natuurlijk helemaal niets uitvoert. Ook aan de stans kun je ze herkennen: de egel met zijn stekels en de duif met zijn verendek. We hebben ook lang de namen Funky en Fluffy gebruikt.”

    Is er in de fase tussen concept en uitwerking veel veranderd? “Het basisidee is gelijk gebleven, maar de egel en de duif zijn wel meer personage en minder dier geworden. Ook is de vrolijkheid toegenomen, de kleuren waren in het begin bruiner.”

    Op het postzegelvel spelen de tien postzegels de hoofdrol, tegen een achtergrond die vooral wit is gelaten. “Dat is met opzet”, zegt Pieter. “We hebben ze losjes over het vel verspreid om ook de compositie een vrolijke boel te laten zijn. Er zit beweging in, al het andere zou alleen maar afleiden van de postzegels. Deze postzegels passen ook wel in hoe we gewoonlijk te werk gaan, met een illustratieve benadering die helder is, no-nonsense van karakter en humor heeft. Voor elke opdrachtgever voeren we dat weer anders uit. Wij geloven niet in een stijl, in een signatuur. Maar wel in een aanpak per uiting waardoor het ontwerp functioneert waarvoor het bedoeld is.”

    In dat opzicht gaat er volgens Pieter Vos ook wel een ‘idealistische illusie’ achter de postzegels schuil. “Het wordt steeds meer een hobby, steeds minder een dagelijks product. Dat is jammer, want eigenlijk zou iedereen filatelist moeten zijn. Post sturen en ontvangen is zo mooi. Kijk hier naar de envelop die mijn moeder naar mijn zoon heeft gestuurd, met een echte postzegel én een eigengemaakte postzegel erop. Dat is toch prachtig – de echte wereld is analoog. Een postkaart, een postzegel, een schilderij. Allemaal materie, allemaal tastbaar, allemaal waardevol.”

    Over het ontwerpbureau
    Het bureau 75B is een samenwerkingsverband van grafisch vormgevers en kunstenaars, onder wie de oprichters Rens Muis (1974) en Pieter Vos (1971). Het ontwerperscollectief is een natuurlijk vervolg van hun samenwerking binnen de Academie van Beeldende Kunsten Rotterdam waar zij beiden in 1997 afstuderen. Aanvankelijk werkt 75B vooral aan kleinschalige opdrachten met een relatie met de jongeren- en muziekcultuur, later volgen opdrachten voor en samenwerkingen met grotere en prestigieuze culturele organisaties. Hun aanpak wordt omschreven als eenvoudig, no-nonsense, ironisch en humoristisch. Werk van 75B wint nationaal en internationaal veel prijzen, waaronder de Dutch Design Award in 2010 en de Golden Award, China International Poster Biennal in 2011. Onder meer het San Francisco Museum of Modern Art (SFMOMA), het Museum of the Image (MOTI) in Breda en het Stedelijk Museum Amsterdam kopen werk van 75B aan. Tot de opdrachtgevers voor huisstijl en campagnes behoren het Van Abbemuseum in Eindhoven, het Ro Theater in Rotterdam, het International Film Festival Rotterdam, het Mondriaan Fonds en Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam. Bureau 75B ontwierp eerder al postzegels voor PostNL, waaronder de Rodekruispostzegel uit 2002 en de Verjaardagspostzegel uit 2009.

    VERKOOP/GELDIGHEID
    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE
    Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Nederland 1, bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

    TECHNISCHE GEGEVENS

    Zegelformaat : postduif: 26×38 mm
    postegel: 28×28 mm
    Velformaat : 170 x 122 mm
    Tanding : slitvorm
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : zelfklevend
    Druktechniek : offset
    Oplaag : 105.000 velletjes
    Drukkerij : Cartor Security Printing, Frankrijk

    Artikelnummer : 340561

    Soort postzegel : vel met 10 postzegels waar van 2 verschillende

    Drukkleuren postzegel : oranje, paars, mintgroen en zwart

    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • Informatie 200 jaar Koninkrijk 2014 

    POSTZEGEL
    PostNL geeft op 29 maart 2014 het postzegelvelletje 200 jaar Koninkrijk 2014 uit in het kader van de viering van het 200-jarig bestaan van het Koninkrijk der Nederlanden. Deze viering duurt in totaal drie jaar, want de basis voor de huidige vorm van het Koninkrijk is in de periode 1813-1815 gelegd. Het begon in 1813 met het einde van de Franse overheersing en de terugkeer van Willem Frederik, Prins van Oranje, naar Nederland op 30 november 1813. Nadat een nieuwe Grondwet was aangenomen op 29 maart 1814, werd in Brussel de nieuwe vorst als Koning Willem I op 21 september 1815 ingehuldigd. Het ontstaan van het Koninkrijk der Nederlanden wordt iedere 50 jaar gevierd.

    Op de postzegels van PostNL is van oudsher een belangrijke plek ingeruimd voor afbeeldingen van Nederlandse vorsten en andere leden van het Koninklijk Huis. Al eerder in de historie zijn postzegels uitgegeven om het ontstaan van het Koninkrijk der Nederlanden te herdenken: de vier Jubileumzegels 100 jaar Onafhankelijkheid (1913, Karel de Bazel) en de drie postzegels 150 jaar Onafhankelijkheid (1963, Ootje Oxenaar). Ook de staatkundige vorming van ons land is een regelmatig terugkerend onderwerp. Zo werd eerder onder meer aandacht besteed aan 500 jaar Staten-Generaal (1964, Theo Kurpershoek), de 100e sterfdag van Thorbecke, opsteller van de Grondwet van 1848 (1972, Gerrit Noordzij), de verkiezingen van de Tweede Kamer (1977, Gratema, De Vries & Van der Toorn), 450 jaar Raad van State (1981, Gerard Unger) en het Nieuw Burgerlijk Wetboek (1992, Karel Martens).

    ONTWERP
    Het postzegelvelletje 200 jaar Koninkrijk 2014 bevat 5 x 2 verschillende postzegels, met de waardeaanduiding Nederland 2.

    Op de eerste postzegel staat een foto van het standbeeld van de eedaflegging door Willem 1, op dat moment Soeverein Vorst der Nederlanden. De foto (copyright René & Peter van der Krogt) is een uitsnede van een opname van het beeld van Willem 1 op het monument op Plein 1813 in Den Haag. Dit standbeeld verwijst naar het afleggen van de eed door de vorst op de nieuwe Grondwet op 30 maart 1814. De Grondwet was een dag eerder door de Vergadering van Notabelen met 448 tegen 26 stemmen aanvaard. Naast de foto op de postzegel staat een citaat uit de inhuldigingsrede die Willem I voorafgaande aan de eedaflegging uitsprak.

    Voor de tweede postzegel is gebruikgemaakt van een kleurenfoto (copyright Michael Kooren/ANP Pool) van de eedaflegging door Koning Willem-Alexander op 30 april 2013. De tekst naast de foto is een letterlijk citaat uit de eed op die dag. Op beide postzegels is onder de citaten een kleurvlak met verlooptint aangebracht. Bij het citaat van Willem 1 is gebruikgemaakt van een rood kleurvlak rechtsboven, bij het citaat van Willem-Alexander een blauw kleurvlak rechtsonder. Door de positie van de postzegels op het vel wordt de volgorde van de kleuren van de Nederlandse vlag zowel horizontaal als verticaal zichtbaar. Op beide postzegels staat bovenaan de tekst 200 jaar Grondwet en onderaan Nederland 2014. Op de velrand is in opengewerkte kapitalen de titel van het postzegelvelletje vermeld, met daarnaast de drie jaartallen waarin het 200-jarige bestaan van het Koninkrijk der Nederlanden wordt herdacht: 2013, 2014 en 2015. De cijfers voor 2014 zijn gevuld. Voor de typografie is gebruikgemaakt van de schreefloze F Grotesk (2010) van Radim Peško.

    ONTWERPER
    De kwaliteit van het eindexamenwerk van Vanessa van Dam aan de Rietveld Academie was aanleiding voor PostNL om haar de Ouderenzegels voor 1999 te laten ontwerpen. Sindsdien heeft zij als zelfstandig ontwerper van zich doen spreken, onder meer door de opvallende huisstijl voor het Paleis op de Dam in Amsterdam. “Misschien heeft dat wel een rol gespeeld bij het krijgen van deze opdracht om de postzegels voor 200 jaar Koninkrijk der Nederland te ontwerpen”, aldus Vanessa. “Het is een onderwerp met een sterk historische lading, waarbij ik heb geprobeerd er een eigentijdse draai aan te geven.”

    Het postzegelvelletje 200 jaar Koninkrijk 2014 is de tweede in een serie van drie. Het eerste was gewijd aan de terugkeer van de Prins van Oranje op 30 november 1813 en verscheen exact 200 jaar later. Op het tweede postzegelvelletje, dat op 29 maart 2014 is verschenen, staat de viering van 200 jaar Grondwet centraal. Het derde wordt over een jaar uitgegeven ter herdenking van de inhuldiging van Koning Willem I in 1815.

    “Dit tweede postzegelvelletje past wat beeldtaal en kleurgebruik betreft in de serie, maar het is allesbehalve een herhaling “, vertelt Vanessa. “Iedere uitgifte staat op zichzelf. Bij het uitwerken van de opdracht voor dit velletje over de Grondwet van 1814 heb ik verschillende mogelijkheden verkend. Zo ben ik eerst gaan kijken naar hoe de grenzen van Nederland in de loop van de tijd zijn veranderd – immers het gebied waarop een Grondwet letterlijk van toepassing is. Ook heb ik me verdiept in de grafische mogelijkheden van de tekst van Artikel 1 van de Grondwet, over het gelijkheidsbeginsel en het discriminatieverbod. Beide opties werden mij toch al snel te complex, vooral voor zoiets kleins als een postzegel. Maar het bracht me wel op het idee dat er tijdens een inhuldiging op de Grondwet een eed afgelegd wordt. Vervolgens ben ik op zoek gegaan naar beeldmateriaal van dat moment. Het is bovendien het moment dat de viering van 200 jaar Grondwet en de herdenking van 200 jaar Koninkrijk samenkomen.”

    In het ontwerp van de serie postzegels heeft Vanessa van Dam de essentie van 200 jaar Koninkrijk der Nederlanden willen samenvatten. Op de uitgifte uit 2013 over de terugkeer van de Prins van Oranje naar Nederland koos zij onder meer voor een typografische optelsom van alle vorsten tussen 1813 en 2013. Op de postzegels uit 2014 over de Grondwet laat zij zien hoe de handeling tijdens de eedaflegging, de rechtop staande koning met geheven arm en hand, in tweehonderd jaar in wezen dezelfde is gebleven. “Natuurlijk is er een verschil tussen toen en nu”, zegt Vanessa, “wat te zien is aan het standbeeld versus de kleurenfoto, maar ook aan het verschil in het taalgebruik van Willem 1 en dat van Willem-Alexander. De gekozen aanpak lijkt simpel, maar toch duurde het wel even voordat ik daarbij het juiste beeld had. Tijdens de eedaflegging in 1814 door Willem I zijn vanzelfsprekend geen foto’s genomen – daarvoor was het nog te vroeg. Wel zijn er schilderijen en gravures van gemaakt, maar daar staat hij veel te klein op. Bij mijn zoektocht stuitte ik op een foto van het monument op Plein 1813 in Den Haag, waar de broers Jaquet dit moment in brons hebben vastgelegd. De houding is natuurlijk de interpretatie van de kunstenaar. De foto heb ik in zwart-wit weergegeven om te onderstrepen dat dit de historische opname van de twee is.”

    Van de eedaflegging door de nieuwe koning op 30 april 2013 zijn natuurlijk heel veel foto’s gemaakt. “Ik heb gezocht naar een beeld”, zegt Vanessa, “waarbij de hand op het moment van de eedaflegging het beste tot zijn recht komt. Daarbij vond ik het mooi dat de blik van Willem-Alexander op dat ene moment erg lijkt op de blik van zijn voorvader, zoals uitgebeeld op het standbeeld. Er zijn erg veel foto’s waarop Willem-Alexander frontaal te zien is, maar deze vond ik net wat spannender en minder statisch omdat je hem en profil ziet.”

    In haar ontwerp heeft Vanessa zich voortdurend geconcentreerd op de wisselwerking tussen beide postzegels. “De twee ‘doen’ ook iets met elkaar, net zoals dat op het eerste postzegelvelletje het geval was. Het is in dit geval ook een mooie afbakening van de periode die we vieren ter herdenking van 200 jaar Grondwet. Dat geldt ook voor de citaten, waarbij je zowel aan de spelling als aan de inhoud duidelijk kunt afleiden welke van vroeger en welke van nu is. Net zoals het zwart-wit van toen het contrast vormt met de kleuren van nu. Voor de verlooptint in de kleurvlakken onder de tekst heb ik gekozen om het typografische gedeelte en het beeld meer naar elkaar toe te trekken. Ook heb ik een frisser en meer helder blauw gebruikt om de tekst beter uit te laten komen.”

    Over de ontwerper
    Vanessa van Dam studeerde van 1991 tot 1996 grafisch ontwerpen aan de Rietveld Academie in Amsterdam. Sindsdien werkt zij zelfstandig voor opdrachtgevers die voornamelijk uit de culturele sector afkomstig zijn. Zij is onder meer verantwoordelijk voor de huisstijlen van het Paleis op de Dam, Museum Oud Amelisweerd (MOA) en het architectenbureau One Architecture. Tot haar recente projecten behoort de bewegwijzering voor het Gezondheidscentrum Jozef in Deventer, ontwerpen voor allerlei uitingen van de tentoonstellingsruimte SCHUNCK* in Heerlen, routepalen naar kunstwerken in de openbare ruimte in de gemeente Haarlemmermeer en fotoboeken met werk van Gerard Fieret, Monica Nouwens, Martine Stig, Jon Naar en Oscar van Alphen. Vanessa gaf les aan de Kunstacademies in Den Haag en Rotterdam en was tot voor kort voorzitter van het Stimuleringsfonds voor Architectuur. In 1999 ontwierp zij de Ouderenzegels, gewijd aan het Internationaal Jaar van de Ouderen.

    VERKOOP/GELDIGHEID
    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Nederland 2, bedoeld voor post tot 50 gram met een bestemming binnen Nederland.

    TECHNISCHE GEGEVENS

    Zegelformaat : 25 x 36 mm
    Tanding : 14 ½ : 14 ½
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : synthetisch
    Druktechniek : offset
    Oplaag : 86.000 velletjes
    Drukkerij : Cartor Security Printing, Frankrijk

    Artikelnummer : 340461

    Soort postzegel : velletje met 10 postzegels waarvan 2 verschillende

    Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan en zwart

    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • Informatie Nationale muziekinstrumenten (Europapostzegels)

    POSTZEGEL
    De samenwerkende postbedrijven in Europa geven al sinds 1956 (Europa)postzegels uit met een gemeenschappelijk thema. De afgelopen jaren is er ook een ontwerpwedstrijd aan verbonden: de EUROPE Stamp Best Design Competition. Deze competitie wordt uitgeschreven door PostEurop, de organisatie waarin alle Europese nationale postbedrijven samenwerken. Voor 2014 staat de ontwerpwedstrijd in het teken van National Music Instruments. Dit was voor PostNL aanleiding om op 22 april 2014 het postzegelvel Nationale muziekinstrumenten uit te geven.

    ONTWERP
    Het postzegelvel Nationale muziekinstrumenten bevat 5 x 2 postzegels met de waardeaanduiding Internationaal 1 voor alle post naar buitenlandse bestemmingen. Het ontwerp van het postzegelvel is van de hand van grafisch ontwerper Bart de Haas uit Den Haag. Hij koos voor een gelaagd ontwerp, met als basis een structuur van gestileerde draaiorgelboeken. Deze boeken liggen in elkaars verlengde waardoor een perspectivisch blokkenlandschap ontstaat dat in alle richtingen over het postzegelvel doorloopt. De orgelboeken zijn met twee andere afbeeldingen vervlochten.

    Op de vijf linkerpostzegels is dat een foto van de achterkant van het straatorgel De Drie Pruiken, met orgelwiel, grote trom en opengeklapt draaiorgelboek. Op de vijf rechterpostzegels staat een foto van de voorkant van De Drie Pruiken. Beide foto’s zijn schuin van bovenaf genomen, waarbij de diagonaal van de een gespiegeld is ten opzichte van de ander. Op de foto van de voorkant figureren de drie orgelbeelden met hun pruiken en hun barokke kledij. Achter hen gaat de naam van het orgel schuil, alsook die van de maker: G. Perlee. Het doorloopeffect van de orgelboeken wordt gedubbeld doordat ook de twee foto’s van De Drie Pruiken in verticale richting van de ene naar de andere postzegel doorlopen.

    Voor de typografie – afwisselend linksonder en linksboven op de postzegel – is de Flama gebruikt. Deze schreefloze letter is van de hand van de Portugees Mário Feliciano en dateert uit 2002. Ook de verklarende tekst op de velrand is in de Flama gezet.

    ONTWERPER
    Het postzegelvel Nationale muziekinstrumenten is ontworpen door Bart de Haas uit Den Haag. Aan hem de uitdaging om voor dit thema een ontwerp te maken – inhoudelijk lastig omdat maar weinig instrumenten typisch Nederlands zijn. Het uiteindelijk gekozen muziekinstrument, het draai- of straatorgel, is in de 19e eeuw door een Italiaanse bouwer in Parijs ontwikkeld. Later werden deze instrumenten uit Frankrijk en België naar Nederland gehaald. Daar werden ze op handkarren geplaatst en door de wijken gereden om muziek naar de mensen te brengen. Dergelijke straatdraaiorgels zijn een typisch Nederlands fenomeen.

    “Het straatorgel kwam al vrij snel in beeld”, vertelt Bart de Haas, “maar ik heb toch eerst andere richtingen verkend. Bijvoorbeeld de sterke positie van Nederland in elektronische muziek. Met hedendaagse dj’s als Tiësto en Armin van Buuren, maar eerder al in de jaren zestig met een pionier als Dick Raaijmakers en zijn elektronische klankexperimenten bij het Philips Natlab. Ik heb de mogelijkheid van carillons onderzocht en de twaalftoonsmuziek waarmee Christiaan Huygens al in de 17e eeuw experimenteerde. Verder heb ik met beelden gespeeld, bijvoorbeeld met de uiterlijke overeenkomsten tussen orgelboeken en mengpanelen. Toch ben ik in samenspraak met de opdrachtgever uiteindelijk teruggekeerd naar het draaiorgel, vanwege zijn onmiskenbare rol in de traditionele Nederlandse straatcultuur. Met enerzijds de versieringen en poppetjes op de façade en anderzijds de techniek aan de achterkant. Dat laatste was voor mij misschien wel het spannendst. Ik weet nog wel dat ik als kind gefascineerd was door de werking van het orgelboek, veel meer dan door de tierelantijnen aan de voorkant.”

    Bij zijn onderzoek kwam Bart de Haas terecht bij Museum Speelklok in Utrecht, het museum met ’s werelds grootste collectie Nederlandse straatorgels uit de 20e eeuw. Het museum speelt een belangrijke rol bij het beschermen van dit erfgoed. Aan de andere kant behoort het straatorgel nog steeds tot de levende folklore, met de orgelman en zijn mansbakje, de klassieke feestelijke liedjes, de aria’s uit beroemde opera’s, maar ook modernere muziek. “Al vanaf het begin wist ik dat ik iets met het beeld van het orgelboek wilde doen. Dat liet mij niet los, vooral omdat het grafisch interessant is. Het leent zich heel goed om in een structuur met een geometrisch effect onder te brengen, een soort grid waardoor de vorm zich gemakkelijk over het hele postzegelvel heen kan herhalen. In het begin was dat nog abstract, later ontwikkelde dat zich tot een vorm waarin niet altijd duidelijk is waar elk orgelboek begint en ophoudt. Dat ben ik gaan uitwerken.”

    Voor het straatorgel zelf viel al snel de keus op De Drie Pruiken. Dit orgel, dat in 1952 werd gebouwd door de beroemde orgelfamilie Perlee, is een van de pronkstukken van Museum Speelklok. Bart: “Belangrijker voor mij was dat dit straatorgel nog heel actief wordt gebruikt. Er zijn nog steeds componisten die voor dit orgel muziek produceren. Ook uiterlijk is dit orgel aantrekkelijk om te gebruiken. Niet alleen door de drie orgelbeelden, maar ook doordat de ronde vormen van de kap visueel fraai corresponderen met het orgelwiel en de grote trom aan de achterkant. Ik heb verschillende foto’s gemaakt, zodanig dat die goed passen bij de weglopende lijnen van de structuur met de orgelboeken. Wel heb ik het contrast tussen voor- en achterkant benadrukt, omdat ik in daarin iets meen te herkennen van de tamelijk Nederlandse tegenstelling tussen een hang naar soberheid versus de neiging tot uiterlijk vertoon.”

    Met het uiteindelijke resultaat is Bart content. “Ik heb altijd voor ogen gehouden dat het een vrolijk beeld moest blijven. Tegelijkertijd wilde ik het contrast tussen de voor- en achterkant duidelijk laten zien. Natuurlijk gaat dat niet in één keer. Ik heb veel varianten getest om de maatvoering van de postzegel te volgen en om de balans tussen linker- en rechterpostzegels goed te krijgen. Ook het doorloopeffect vind ik goed gelukt, maar het belangrijkste vind ik dat de essentie van het straatorgel op dit postzegelvel is gevangen, want dat is en blijft de hoofdrolspeler op deze zegels.”

    Over de ontwerper
    Bart de Haas studeerde grafische vormgeving aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij werkte achtereenvolgens voor Studio Tint (Den Haag), BRS Premsela Vonk (Amsterdam) en Proforma (Rotterdam) tot hij zich in 1993 als zelfstandig grafisch en typografisch ontwerper vestigde. Zijn werkveld is breed: van affiches, brochures, magazines en visuele identiteiten tot boektypografie en een enkel letterfont. Bart de Haas ontwierp onder meer boeken voor Bibliotheca Wittockiana, Huis Marseille Amsterdam, Legermuseum Delft, Nederlands Foto Instituut, uitgeverij 010, uitgeverij Brill, uitgeverij de Buitenkant, uitgeverij SUN, uitgeverij THOTH en uitgeverij Vantilt. Voor Huis Marseille Amsterdam ontwierp hij het huisstijllettertype en samen met Michaël Snitker de huisstijl. Voor TNT Post maakte hij in 2010 de postzegels Lang leve het bos! ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Koninklijke Nederlandse Bosbouw Vereniging. Dit postzegelvel won begin 2011 op overtuigende wijze de postzegelverkiezing van 2010.
    MUSEUM SPEELKLOK Museum Speelklok werd iets minder dan 50 jaar geleden opgericht in Utrecht onder de naam Nationaal Museum van Speeldoos tot Pierement. Sinds 1984 is het museum – dat inmiddels Museum Speelklok heet – gehuisvest in de prachtige geheel gerestaureerde middeleeuwse Buurkerk in het hartje van Utrecht. In Museum Speelklok zijn vrolijke zelfspelende muziekinstrumenten te zien en te horen. Carillonklokken, speeldozen, pianola’s, orchestrions, straat-, kermis- en dansorgels – ze zijn allemaal te vinden in het museum. Het museum heeft bovendien ’s werelds grootste collectie straatorgels uit de 20e eeuw. Ieder uur is er een Muzikale Tour waar de instrumenten live spelen en klinkende verhalen worden verteld. In de Museum Expeditie maakt de bezoeker kennis met de magische techniek, de historische context en de muzikale pracht van de zelfspelende instrumenten.

    VERKOOP/GELDIGHEID
    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Internationaal 1, bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming buiten Nederland.

    TECHNISCHE GEGEVENS
    Zegelformaat : 36 x 25 mm
    Tanding : 14 ½ : 14 ½
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : synthetisch
    Druktechniek : offset
    Oplage : 90.000 velletjes
    Drukkerij : Cartor Security Printing, Frankrijk

    Soort postzegels : 10 postzegels waarvan 2 verschillende
    Artikelnummer : 340662
    Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan en zwart
    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • Informatie Orchideeën van het Gerendal 

    POSTZEGEL
    Het postzegelvel Orchideeën van het Gerendal staat in het teken van de prachtige orchideeën uit dit drie kilometer lange droogdal in het zuiden van Limburg. Het Gerendal kenmerkt zich door steile beboste kalkrijke hellingen en kalkgraslanden waar allerlei soorten orchideeën voorkomen. Midden in het dal ligt de Orchideeëntuin, waar jaarlijks tien- tot vijftienduizend bezoekers komen. De natuurlijke tuin is alleen in mei en juni geopend, de bloeitijd van de orchideeën. Het grootste deel van het Gerendal, zo’n 225 ha, is eigendom van Staatsbosbeheer. Het aantal soorten orchideeën in de wereld wordt op 20.000 geschat, waarvan er een kleine 30 in het Gerendal voorkomen.

    Het postzegelvel Orchideeën van het Gerendal is een initiatief van PostNL en kwam tot stand met adviezen van Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten.

    ONTWERP
    Op de tien postzegels op het postzegelvel Orchideeën van het Gerendal staan bloemen van tien verschillende orchideeën die in dit dal voorkomen. De kleurrijke illustraties werden door Studio Beige vanuit verschillende gezichtspunten op de computer gemaakt. Zij lieten zich daarbij onder meer inspireren door het werk van de botanisch tekenaar dr. Jacobus (Koos) Landwehr (1911-1996) die het tweedelig standaardwerk Wilde orchideeën van Europa (1977) schreef. Onder de illustraties zijn pentekeningen te zien van zeven van de tien orchideeën, met de hand getekend in zwart-wit. Op de pentekeningen staan de orchideeën compleet afgebeeld, met stengel, blad en bloemtrossen. Op de meest linkse, de middelste en de meest rechtse postzegels op het velletje loopt de pentekening over van de ene naar de andere postzegel. De vier andere postzegels hebben elk hun eigen pentekening. Op sommige plekken lopen de illustraties, zowel de kleurenillustraties als de zwart-wittekeningen, over de perforatieranden heen. Dat doorloopeffect is ook gebruikt voor de onderste laag van het ontwerp – een gefilterde mintgroene plattegrond van het Gerendal uit het begin van de 20e eeuw. Op elke postzegel staat het jaartal 2014 en de waardeaanduiding Nederland 1. Onderaan staat de Nederlandse en de Latijnse naam van iedere orchidee. Op de velrand is een korte omschrijving te vinden van de dichtstbijzijnde orchidee: de afmeting, het waarom van de naamgeving en de bloeiperiode. Op de rechtervelrand staat de titel van het postzegelvel, geflankeerd door de logo’s van PostNL en Staatsbosbeheer, de eigenaar van het Gerendal. Het gebruikte lettertype is de Sofia Pro van Mostardesign, een font dat in 2008 door Olivier Gourvat werd ontworpen.

    ONTWERPER Het contact tussen PostNL en Masja van Deursen en Silvia Vergeer van Studio Beige kwam tot stand op een wel heel toepasselijke plek: het Museum voor Communicatie in Den Haag. In dat museum werd in 2013 de tentoonstelling Branding Beatrix gehouden, ter gelegenheid van de troonswisseling op 30 april van dat jaar. Studio Beige was door het museum gevraagd het grafisch ontwerp voor Branding Beatrix te verzorgen. Dit uitte zich in een campagnebeeld dat geïnspireerd was op de Beatrixpostzegel met het stippenpatroon.

    “We raakten in gesprek met Julius Vermeulen van PostNL”, vertelt Silvia Vergeer, “en voor we het wisten hadden we een afspraak om te praten over het ontwerp van een postzegel. De voorkeur van PostNL was duidelijk, namelijk een traditionele visuele weergave met hedendaagse typografie. Ook wisten we vanaf het begin voor welke tien orchideeën we een velletje met tien postzegels moesten ontwerpen. Verder kregen we alle vrijheid, dat was heel opvallend. Eerst hebben we ons echt grondig in het onderwerp orchideeën verdiept, daarna zijn we twee ontwerprichtingen gaan uitwerken. De een kreeg als werktitel meesterverleiders, want zo mag je orchideeën wel noemen. Ze moeten immers met hun nectar, geur, kleur of vorm insecten verleiden om de bloem te bestuiven. Dat doen ze heel inventief. De andere richting had een meer wetenschappelijke inslag en die doopten we van bodem tot bevruchting. Daarmee wilden we laten zien hoe belangrijk de samenstelling van de bodem is voor het wel of niet voorkomen van orchideeën. Het feit dat er zo veel orchideeën in het Gerendal zijn geconcentreerd, heeft van alles te maken met de kalkrijke samenstelling van de bodem daar.”

    De keuze van PostNL viel op de meesterverleidersaanpak. Zo zijn nu ook de tien orchideeën op de postzegels afgebeeld, met prachtige kleuren en aanlokkelijke vormen. “Toch”, zegt Masja van Deursen, “keert ook de tweede ontwerprichting in de postzegels terug omdat we het basisontwerp met twee lagen hebben uitgebreid. Zo is onder de kleurenillustraties de complete orchidee in zwart-wit afgebeeld, met stengel en al zoals die uit de grond komt. En de onderste laag is echt een letterlijke bodem, met een oude kaart van het Gerendal. Het concept voor dit postzegelvel kwam vrij snel tot stand kwam, daarna hebben we veel tijd aan de vervolmaking besteed. Het zijn zulke mooie bloemen, die moet je natuurlijk zo zorgvuldig mogelijk illustreren om ze recht te doen. Bovendien hebben we veel alternatieven onderzocht om te bepalen hoe we ze van hun beste kant konden laten zien. Met verschillende gezichtspunten zodat er ook een mooi beeldritme op het postzegelvel zou ontstaan. De pentekeningen van de orchideeën zijn door een expert gemaakt. Namelijk door Eline Hoogendijk, verbonden aan de Hortus Botanicus in Leiden, die als botanisch kunstenaar prachtig werk heeft geleverd. Dat is echt een specialisme.”

    Toen eenmaal het beeldmateriaal voorhanden was, is er nog veel aandacht besteed aan de onderlinge relatie tussen de verschillende lagen van het ontwerp. “Een kwestie van eindeloos schuiven, kleuren wisselen, typografie verplaatsen tot we tevreden waren”, aldus Silvia. “Dat is vooral op gevoel gegaan. We beginnen altijd streng conceptueel en pas als we het daarover eens zijn, gaan we binnen het concept veel intuïtiever te werk. Zo werken we meestal, dat is onze stijl. Dat geldt ook voor de combinaties van verschillende technieken. Ik sprak eerder al over de vrijheid die we van PostNL kregen om de illustraties te maken, als interpretatie, als onze blik op een bloem. Uiteraard wilden we de schoonheid van de verschillende orchideeën zo sterk mogelijk naar voren laten komen, met respect natuurlijk voor de botanische eigenschappen. Het moest natuurlijk wel kloppen, ook in de ogen van de echte orchideekenners die ons hebben geholpen. Dit was een bijzondere opdracht, ook omdat we alle gelegenheid kregen om het ontwerp te perfectioneren. Dat is altijd wel ons doel, maar er is niet altijd tijd om eindeloos te herhalen, om het allerbeste uit jezelf te halen. Nu wel.”

    Over het ontwerpbureau
    Studio Beige werd opgericht in 2003 door de ontwerpers Masja van Deursen (Kunstacademie ’s Hertogenbosch, 1992-1996) en Silvia Vergeer (Willem de Kooning Academie Rotterdam, 1996-2000). Studio Beige richt zich op concept, strategie en design en werkt voor grote en kleine, commerciële en non-profitorganisaties. Dit resulteert in onder andere visuele identiteiten, magazines, tentoonstellingsontwerp, campagnes en websites. Ze hebben een sterke voorliefde voor typografie en streven in samenwerking met opdrachtgevers naar effectieve ontwerpoplossingen, ondersteund door een hoog niveau van conceptueel denken en oog voor detail. Dit is een essentieel onderdeel binnen het creatief proces. Tot hun recente werk behoren ontwerpen die zij maakten voor uiteenlopende opdrachtgevers als het Nederlands Fotomuseum, de Rotterdamse Academie van Bouwkunst, Gimsel, Supermarkt voor Natuurlijke Voeding en cosmetica, restaurant Spirit en Goliath Sportswear. In 2008 won Studio Beige de Cinmea.nl Afficheprijs voor het beste Nederlandse filmaffiche voor de film The Muse van Ben van Lieshout. Tijdens de European Design Awards wonnen zij onder meer prijzen voor hun ontwerp van de tentoonstelling van Lewis Hine in het Nederlands Fotomuseum (juni 2013) en voor hun ontwerp van ‘SUSAN BIJL – The New Shoppingbag (mei 2009).

    EXTRA INFO
    De orchideeënillustraties van Studio Beige zijn onder meer geïnspireerd op het tweedelig standaardwerk Wilde orchideeën van Europa (1977). Deze uitgave van Natuurmonumenten werd gemaakt door de botanisch tekenaar dr. Jacobus (Koos) Landwehr (1911-1996). Landwehr was een uitmuntend tekenaar en verwierf door zelfstudie een grote kennis van de wilde flora. Zijn naam is onverbrekelijk verbonden aan de vele heemparken in Amstelveen. Hij werkte, in dienst van de gemeentelijke Plantsoenendienst, aan het ontwerp ervan. Landwehr was niet bang om wilde flora te planten en daarmee liep Amstelveen voorop. In 1972 werd Landwehr de Heimans- en Thijsseprijs toegekend en in 1985 ontving hij het eredoctoraat in de wiskunde en natuurwetenschappen van de Universiteit van Amsterdam. Landwehr schreef en tekende ook een aantal atlassen, waaronder de Nieuwe Atlas Nederlandse Bladmossen (1984).

    VERKOOP/GELDIGHEID
    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Nederland 1, bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

    TECHNISCHE GEGEVENS
    Zegelformaat : 25 x 36 mm
    Tanding : 14 ½ : 14 ½
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : synthetisch
    Druktechniek : offset
    Oplaag : 335.000 velletjes
    Drukkerij : Cartor Security Printing, Frankrijk

    Artikelnummer : 340661
    Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan en zwart

    Lijst met afgebeelde orchideeën, van links naar rechts
    Op de bovenste rij:
    • Gymnadenia Conopsea (Grote Muggenorchis)
    • Orchis Militaris (Soldaatje)
    • Orchis Antropophora (Poppenorchis)
    • Anacamptis Pyramidalis (Hondskruid)
    • Dactylorhiza Maculata Subspecies Fuchsii (Bosorchis)

    Op de onderste rij:
    • Orchis Purpurea (Purperorchis)
    • Platanthera Bifolia (Welriekende Nachtorchis)
    • Orchis Mascula (Mannetjesorchis)
    • Coeloglossum Viride (Groene Nachtorchis)
    • Orchis Simia (Aapjesorchis)
    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • Informatie Mooi Nederland 2014 – Keramiek Delft en verzamelvelletje

    POSTZEGEL
    PostNL vraagt in 2014 met de uitgifte van zes postzegelvelletjes in de serie Mooi Nederland Keramiek aandacht voor de bijzondere positie die ons land inneemt in de productie van keramiek. Keramiek – de verzamelnaam voor aardewerk, steengoed en porselein – duidt op voorwerpen die van gebakken klei zijn gemaakt. Het woord is afgeleid van het Griekse keramos, ofwel drinkvat of aardewerkvat. Het postzegelvel Mooi Nederland 2014: keramiek uit Delft besteedt aandacht aan tinglazuuraardewerk uit Delft: het beroemde Delfts blauw dat eind 16e eeuw werd geïntroduceerd als alternatief voor het blauwwitte porselein uit China.

    De serie Mooi Nederland 2014 bevat beelden van keramiekproducten uit vijf verschillende plaatsen in Nederland: Delft, Tegelen, Loosdrecht, Harlingen en Makkum. Met de serie Mooi Nederland brengt PostNL sinds 2005 tot uitdrukking dat het bedrijf geworteld is in de Nederlandse samenleving. De serie besteedt aandacht aan lokale geschiedenis en culturele rijkdom.

    In 2014 verschijnen in de serie Mooi Nederland 2014 in totaal zes velletjes met elk vijf postzegels met de waardeaanduiding Nederland 1. De laatste twee postzegelvelletjes zijn op 19 mei 2014 uitgekomen: het postzegelvelletje over Delft en een verzamelvel met vijf verschillende postzegels uit de vijf plaatsen. Eerder dit jaar vond de uitgifte plaats van de postzegelvelletjes over Harlingen en Makkum (24 februari 2014) en over Tegelen en Loosdrecht (27 januari 2014). Alle postzegels uit de serie Mooi Nederland 2014 zijn ontworpen door grafisch ontwerper Rutger Fuchs uit Amsterdam.

    ONTWERP
    Mooi Nederland 2014 – Keramiek uit Delft
    Het postzegelvel Mooi Nederland 2014: keramiek uit Delft is gebaseerd op de indeling en de perforatie die de serie Mooi Nederland al sinds 2005 kenmerkt. Op elk van de vijf identieke postzegels staat een detail van een van de aardewerkstukken uit Delft die op het postzegelvel zijn afgebeeld: de reiger aan de rand van het water met de opvliegende vogel in de lucht. Op drie van de vijf postzegels bevindt dat detail zich op exact dezelfde positie als op de uitwaaierende ovale bloemenhouder die erachter schuilgaat. De lichtblauwe kleur van de achtergrond van de postzegel is een afgeleide van de typische kleur van Delfts blauw die op het meeste afgebeelde aardewerk op het postzegelvel terugkeert. De achtergrond van de postzegel wordt in tweeën gedeeld door een wit-blauwe baan waarvan de kromming is afgeleid van de schotel boven aan het postzegelvel. De achtergrond van het postzegelvel is gevuld met verschillende stukken Delfts blauw uit de 17e en 18e eeuw, waaronder schotels, een mand, een theebus, een vogelkooi en een stel honden. Linksboven op het postzegelvel is witruimte uitgespaard voor een korte tekst over Delfts blauw. Het gebruikte lettertype is de Nobel van Sjoerd Hendrik de Roos en Dick Dooijes uit 1929-1935. Alle afgebeelde stukken zijn afkomstig uit de collectie van het Gemeentemuseum Den Haag.

    Mooi Nederland 2014 – Keramiek verzamelvel
    Het verzamelvel Mooi Nederland: keramiek uit Nederland is gebaseerd op een andere indeling en perforatie dan de vijf andere postzegelvelletjes uit deze serie. Op het verzamelvel staan vier van de vijf postzegels bovenaan en de vijfde postzegel onderaan, op de andere velletjes staan alle postzegels onderaan. Elke postzegel op het verzamelvel onderscheidt zich door een kenmerkend detail van een van de keramiekstukken uit de desbetreffende plaats. Voor Loosdrecht is dat de bloemtak met rozerode rozen en groene blaadjes (schotel), voor Tegelen de jongeman met vogel en vogelkooi in aardse kleuren (schotel), voor Harlingen de tweemaster met groene razeilen en blauw touwwerk (tegel), voor Makkum de donkerblauwe vlinders (melkkan) en voor Delft de blauwe reiger aan de rand van het water (ovale bloemenhouder). Achter elke postzegel staat het keramiekstuk waarvan de detailschildering afkomstig is. De opstelling is zodanig dat het detail op de postzegel zich op exact dezelfde positie bevindt als op het keramiekstuk dat erachter schuilgaat. Op elke postzegel is een tweede kleur toegepast als afgeleide van de dominante kleur van de afgebeelde keramiek. De achtergrond van de postzegel wordt in tweeën gedeeld door een baan waarvan de kromming is afgeleid van een van de keramiekstukken uit de desbetreffende plaats. De achtergrond van het verzamelvel is leeggelaten, op de typografie na. Linksonder op het postzegelvel staat een korte tekst over keramiek uit Nederland. Bij elke postzegel is vermeld over welke plaats het gaat, met daarbij de functie, de gebruikte techniek en de datering van de keramiek. Het lettertype is de Nobel van Sjoerd Hendrik de Roos en Dick Dooijes uit 1929-1935.

    ONTWERPER
    Rutger Fuchs (1970) ontwierp al eerder verschillende postzegels voor PostNL, waaronder de postzegel over Max Euwe in 2001 ter gelegenheid van het honderdste geboortejaar van de wereldkampioen schaken. Het onderwerp keramiek is Fuchs niet vreemd. Zo ontwierp hij samen met Gracia Lebbink voor het Gemeentemuseum Den Haag en uitgeverij Waanders de boekenserie Delfts aardewerk, geschiedenis van een nationaal product. Van moderne keramiek weet hij ook het nodige, onder meer door zijn werk voor de Brusselse keramiekgalerie Pierre Marie Giraud. “Het zal vast wel mee hebben gespeeld bij de beslissing om mij de ontwerpopdracht voor Mooi Nederland 2014 te gunnen”, aldus Rutger Fuchs. “In ieder geval heeft het onderwerp mij altijd gefascineerd.”

    Bij de start van het ontwerpproces stond alleen vast dat het postzegelvel aandacht moest besteden aan Delft en aan het aardewerk dat al meer dan 400 jaar onder de naam Delfts blauw wordt geproduceerd. “Verder kreeg ik alle vrijheid “, zegt Rutger. “Ik kende Delft en Delfts blauw al goed omdat ik al eerder als ontwerper bij publicaties over dit onderwerp was betrokken. Als voorbereiding voor het ontwerp van dit postzegelvel ben ik echter niet naar Delft, maar naar Den Haag gegaan. In het Haagse Gemeentemuseum is immers een van de grootste collecties Delfts blauw ter wereld te vinden uit de afgelopen 400 jaar. Sinds kort zijn alle topstukken uit die collectie opgenomen in een permanente tentoonstelling in de Stijlkamers. Met medewerkers van het museum heb ik uitgebreid gesproken over wat er nu zo speciaal is aan Delfts blauw. Een van de bijzondere aspecten – naast de dominante kleur – is dat er veel steden waren die begin 17e eeuw probeerden een alternatief te vinden voor het dure Chinese porselein, maar dat Delft daar met kop en schouders bovenuit stak.”

    In de eerste ontwerpen voor het postzegelvelletje van Delft speelde Rutger Fuchs nog met een aanpak waarin de uiterlijke kenmerken van de stad – denk aan het grachtenpatroon, de grote kerken, de markante markten – werden gecombineerd met afbeeldingen van stukken keramiek. “Het resultaat leek te veel op een VVV-folder. Bovendien leidde het af van waar het eigenlijk om draait, de schoonheid van het aardewerk. Daarom ben ik op zoek gegaan naar een oplossing waardoor de veelzijdigheid van Delfts blauw beter tot zijn recht zou komen. Ik ben voortdurend bezig geweest om tegelijkertijd het velletje en de postzegel te ontwerpen – de relatie tussen die twee moet je nooit uit het oog verliezen. Op het postzegelvel bleek de collageachtige aanpak goed te werken. Voor de postzegel zelf ben ik op zoek ben gegaan naar dat ene detail dat zo kenmerkend is voor Delfts blauw. Voor mij was dat de bloemenvaas met tuiten, met de fraaie afbeelding van de reiger aan de waterrand, midden in het groen. Daaruit blijkt duidelijk het vakmanschap van de aardewerkschilders uit Delft. Die konden onvoorstelbare effecten bereiken, bijvoorbeeld met heel subtiele kleurverlopen in blauwe luchten. Dat is des te indrukwekkender als je beseft dat de effecten pas na het bakken zichtbaar werden. Ze gingen als het ware blind te werk.”

    Uit de grote collectie Delfts blauw moest Rutger een keuze maken uit wat hij wel en niet liet zien. “Enerzijds heb ik mij laten leiden door mijn eigen voorkeuren, anderzijds heeft natuurlijk het advies van kenners een belangrijke rol gespeeld. Ook met de achtergronden heb ik geëxperimenteerd. Eerst met een witte achtergrond op zowel postzegelvel als postzegel, met de bedoeling om daardoor het aardewerk zo sterk mogelijk naar voren te laten komen. Toch was dat niet bevredigend. Het stond te los van elkaar, kreeg te weinig diepte. Het gewenste beeld ontstond eindelijk door de stukken over elkaar heen te schuiven en door op de postzegel met die lichtblauwe kleur te werken waardoor er meer eenheid in kwam. Die eenheid heb ik ook typografisch laten terugkeren, bijvoorbeeld doordat de tekst op de postzegels op twee manieren te lezen is. Namelijk zowel keramiek uit Nederland als keramiek uit Delft.”

    Op het verzamelvel komen de vijf plaatsen samen – en daardoor ontstaan een prachtige staalkaart van de indrukwekkende keramiek die Nederland heeft geproduceerd en nog steeds doet. Iedere plaats heeft weer haar eigen verhaal. Loosdrecht was voor mij echt een eye-opener, met de dominee die de armoede bestreed door een keramiekfabriek te stichten. Tegelen waar de 20e-eeuwer Jac. Bongaerts prachtige en soms bizarre tegels maakte. Harlingen met dat indrukwekkende tegeltableau van de haven en Makkum waar het echt te gek was om te zien hoe Tichelaar hedendaagse topstukken produceert. Tot slot natuurlijk Delft met die onwaarschijnlijk mooie detaillering binnen één kleur. Dit alles heeft mij zo geïnspireerd dat ik dit jaar zelf als keramist aan de slag ga, samen met een groep bevriende ontwerpers en kunstenaars. Ik ben heel benieuwd.”

    Over de ontwerper
    Rutger Fuchs (1970) studeerde grafisch ontwerpen van 1988 tot 1993 aan de Academie van Beeldende Kunsten in Rotterdam (tegenwoordig de Willem de Kooning Academie). In 1992 ging hij werken als zelfstandig ontwerper, vooral voor boeken en huisstijlen voor de culturele sector (galeries, musea en uitgeverijen) in Nederland, België, Engeland en de Verenigde Staten. Eerdere postzegels van zijn hand zijn de Rouwpostzegel (1998), de Max Euwe-postzegel (2001) en de Zilveren Verrassingszegel (2001). Tot zijn opdrachtgevers behoren onder meer galerie Pierre Marie Giraud (Brussel), galerie Xavier Hufkens (Brussel), de Chinati Foundation (Marfa, Texas), de Pulitzer Foundation for the Arts (St. Louis, Missouri), kunstopleiding De Ateliers (Amsterdam) en papierproducent Proost en Brandt (tegenwoordig onderdeel van PaperLinX, Zwijndrecht ). Het grotere publiek kent Rutger Fuchs onder meer van het ontwerp van het monument Noviomagus ter gelegenheid van de 2000-jarig bestaan van Nijmegen in 2002.

    OVER DELFTS BLAUW
    Delfts blauw is een type faience (aardewerk) met blauwe decoratie dat al ruim 400 jaar in Delft wordt vervaardigd. Dit tinglazuuraardewerk ontstond begin 17e eeuw als alternatief voor het dure blauwwitte Chinese porselein. Delft was een van de zes vestigingsplaatsen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), waardoor Chinees exportporselein in Delft in ruime mate voorhanden was. Rond 1700, het hoogtepunt van de Delftse aardewerkproductie, waren er maar liefst 33 plateelbakkerijen actief. Delfts aardewerk was zo populair dat het op zijn beurt door de Chinese pottenbakkers werd nagebootst. In de loop van de 19e eeuw maakte het tinglazuur plaats voor witbakkend aardewerk. Tegenwoordig is er nog maar één aardewerkfabriek in Delft die echt Delfts blauw produceert: De Koninklijke Porceleyne Fles (Royal Delft), opgericht in 1653.

    VERKOOP/GELDIGHEID
    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE
    Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Nederland 1, bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

    TECHNISCHE GEGEVENS
    Zegelformaat : 20,8 x 25,3 mm
    Tanding : 14 ½ : 14 ¼
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : synthetisch
    Druktechniek : offset
    Oplaag : de vijf plaatsen: 85.000 velletjes
    Verzamelvel: 297.000 velletjes
    Drukkerij : Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

    Artikelnummer : 340762 (Delft)
    Artikelnummer : 340761 (Verzamelvel)
    Soort postzegel : Delft: postzegelvel met 5 gelijke postzegels
    Verzamelvel: postzegelvel met 5 verschillende postzegels
    Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan en zwart

    Afbeeldingen op postzegelvel Delft:
    Ovaalvormige bloemenhouder (1687-1701), tuinvaas met deksel (1762-1774), schotel met bloemvaasdecor (1750-1785), blauwwitte schotel (1680-1690), mand (1675), polychroom bord (1701-1722), theebus met schroefdop (1701-1735), kan (1687-1701), vogelkooi (1796-1811), kom (1691-1724), plastiek van een hond (1764-1773). Alle afgebeelde stukken behoren tot de collectie van het Gemeentemuseum Den Haag (www.gemeentemuseum.nl, www.delftsaardewerk.nl).

    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • Informatie 10 x Oranje op het WK Voetbal

    POSTZEGEL
    Het postzegelvelletje 10 x Oranje op het WK Voetbal besteedt aandacht aan de tien keer dat het Nederlands elftal heeft deelgenomen aan de wereldkampioenschappen voetbal. Op elk van de tien postzegels met het tarief Nederland 1 staat een ander gastland van het WK voetbal: van Italië in 1934 tot Brazilië waar het toernooi in 2014 plaatsvindt. Met het postzegelvelletje 10 x Oranje op het WK Voetbal wil PostNL een plezier doen aan de vele miljoenen Oranjefans die dit jaar via de televisie of ter plekke de wedstrijden van het Nederlands elftal zullen volgen.

    ONTWERP
    De ondergrond van de tien postzegels van het postzegelvelletje 10 x Oranje op het WK Voetbal bestaat uit een klassiek voetbalveld met de bekende kalklijnen voor de zij- en achterlijnen, de middenlijn, de middenstip, het strafschopgebied, de penaltystip en de kwartcirkels bij de cornervlag. Het voetbalveld is voorzien van de lichte en donkere banen die het gevolg zijn van de verschillende maairichtingen. De perforaties zijn zo aangebracht dat op elke postzegels de bovenste baan lichtgroen is en de onderste donkergroen. Elke postzegel is gewijd aan een ander WK waaraan Nederland heeft deelgenomen of zal deelnemen: 1934 in Italië, 1938 in Frankrijk, 1974 in West-Duitsland, 1978 in Argentinië, 1990 in Italië, 1994 in de Verenigde Staten, 1998 in Frankrijk, 2006 in Duitsland, 2010 in Spanje en 2014 in Brazilië. De jaartallen en de namen van de gastlanden staan afwisselend links en rechts op de postzegels vermeld, net buiten de kalklijnen. Op elke postzegel is een voetbal afgebeeld met daarop de kleuren van de vlag van het desbetreffende gastland. Ernaast staat de Oranjeleeuw met kroontje. De positie van de leeuw en van de voetbal is op iedere postzegel anders. Dat geldt ook voor de plek van het jaartal en van het tarief Nederland 1. Op de velrand naast elke postzegel staan de resultaten van het Nederlands elftal op het desbetreffende WK. Op de postzegel naast het nog te spelen WK in Brazilië van dit jaar is de poule-indeling opgenomen. Op de bovenste velrand staat de titel van het velletje, ingebed in een wimpel met de kleuren van de Nederlandse vlag. Diezelfde kleuren keren terug op de onderste velrand. Voor de typografie is gebruikgemaakt van de Octin Sports (Typodermic, 2008) en de Vista Sans (Emigre, 2005).

    ONTWERPER
    Het is niet de eerste keer dat PostNL op een postzegel aandacht besteedt aan het onderwerp voetbal, maar wel aan de historie van de wereldkampioenschappen. Het nieuwe postzegelvelletje 10 x Oranje op het WK Voetbal is bijzonder doordat het met tien verschillende postzegels aandacht vraagt voor de tiende keer dat het Nederlands elftal deelneemt aan het WK Voetbal.

    “Dat was voor ons”, zegt ontwerper Ingmar Birza van Birza Design, “meteen ook de kern van de briefing. Als blikvanger hebben we voor de Oranjeleeuw gekozen – hét symbool van het aanvallende spel van het Nederlands voetbalelftal.”

    Op de postzegels ‘speelt’ de Nederlandse leeuw met tien verschillende voetballen. Hierop zijn de vlaggen geprojecteerd van de landen waar het Nederlands elftal aan het WK Voetbal heeft deelgenomen en zal deelnemen. Ingmar: “De Nederlandse leeuw is door ons getekend op basis van heel veel voorbeelden. In de kleur oranje natuurlijk, met fraaie franje aan de poten en aan de staart. Met de Nederlandse kroon op zijn hoofd en in de bekende heraldische houding. We hebben gekeken of we de leeuw als echte voetballer konden afbeelden, maar dan werd het te veel een strip. Voetbal is ook een serieuze zaak. Het is een echte Nederlandse leeuw geworden, maar zonder de bundel pijlen en het zwaard. Hoewel voetbal volgens Michels oorlog is, ging dat ons toch te ver.”

    Op het postzegelvelletje staat de Nederlandse leeuw steeds op een andere positie op het veld. “We wilden”, aldus Ingmar, “dat het postzegelvelletje als geheel een doorloopeffect zou krijgen, maar dat elke postzegel op zichzelf zou staan. Voor het doorloopeffect hebben we gekozen voor het voetbalveld als onderste laag, met de kalklijnen als een halftransparante laag daaroverheen. De derde laag bestaat uit de typografie en de Oranjeleeuw, die op elke postzegel een andere voetbal heeft gekregen. Op elke postzegel zie je de bal op een andere plek bewegen, zodat de leeuw rechts of links schiet, de bal kopt of op de borst opvangt. Op de postzegels over de WK’s in 1934 en 1938 staat nog de klassieke voetbal met bruine leren stroken en een veter aan de buitenkant. De overige acht postzegels bevatten de modernere voetballen met vijf- en zeshoekige vlakstukken. Met de projectie van de vlaggen hebben we gevarieerd zodat de vlakverdeling op de voetballen goed zichtbaar bleef. Daardoor konden we ook variëren met de vlaggen van de landen waar het WK twee keer is gehouden. Voor Italië was dat het makkelijkst – dat land is in de tussentijd van vlag veranderd.”

    Ingmar is blij dat PostNL voor vijfkleurdruk heeft gekozen. “Oranje is een lastige kleur als je in full colour drukt. We hebben voor een aansprekend oranje gekozen dat mooi met het grasgroene van het voetbalveld combineert. Ook is gekeken of we op de velrand de contouren van een stadion met tribunes konden afbeelden, maar dat beviel niet. Het was te lollig. Dit is een veel betere oplossing, want door het doorlopen van de kleur oranje op de tabs is een minipostertje ontstaan als voorbode van de Oranjekoorts die deze zomer ongetwijfeld zal losbarsten. Dat vind ik wel een mooi effect. Ook kregen we zo de ruimte om de Nederlandse resultaten van elk WK op de tab te vermelden. Uitslagen brengen ook herinneringen naar boven. Een ander voordeel is dat je de tab eraan kunt laten zitten en het nog meer oranje wordt als je ze samen met de postzegel op kaart of envelop plakt.”

    De kalklijnen van het voetbalveld zijn door Birza Design gebruikt om de positie van de typografie te bepalen. “Daarbij hadden we als eerste de postzegel van het WK van 1990 in Italië klaar”, legt Ingmar uit, “gevolgd door de postzegel voor het WK van dit jaar in Brazilië. Die twee fungeerden als ankerpunten om de overige postzegels te ontwerpen. Een kwestie van veel schuiven en steeds kijken hoe het resultaat uitpakt, zowel op de individuele postzegels als voor het hele velletje. Tot slot kon ik het niet laten om op de postzegel rechtsonder – waar nog geen uitslagen op staan – het Nederlands elftal met de klassieke Hup-Holland-Hup-kreet aan te moedigen. Na drie keer een tweede plaats hoop ik net als iedereen dat ze in Brazilië wereldkampioen zullen worden.”

    Over het ontwerpbureau
    Ingmar Birza vormt samen met zijn vrouw Carla Birza het ontwerp- en communicatiebureau Birza Design in Deventer. Ingmar studeerde van 1991 tot 1995 grafische vormgeving aan de Kunstacademie Den Bosch. Na een korte periode bij bureaus in Breda en Amsterdam werkte hij samen met zijn vader Be J. Birza in diens studio in Deventer. Sinds 2005 zet hij het bureau samen met zijn vrouw Carla voort, waarbij ontwerpopdrachten worden uitgevoerd voor uiteenlopende klanten. Voor PostNL voert Birza Design al sinds 1998 diverse aan postzegels verwante opdrachten uit, waaronder prestigeboekjes, enveloppen, stempels en beursvelletjes. In 2003 ontwierp Ingmar de postzegels Het Nederlandse Wad, op basis van een concept dat de eerste prijs had gewonnen in een ontwerpwedstrijd voor het Nederlands publiek. Ingmar was onder meer verantwoordelijk voor het ontwerp van de postzegels voor de Dag van de Postzegel 2012 en 2013 en van de Europazegels 2013 met de Nederlandse postauto’s waarmee hij de tweede prijs won in de Europazegelcompetitie. Ook ontwierp Ingmar begin 2013 het nieuwe kader (frame) voor de Persoonlijke Postzegels. Met Uitgeverij DAVO maakte hij vele Jaarboeken Nederlandse Postzegels en sterk uiteenlopende filatelistische uitgaven.

    OVER HET WK VOETBAL
    De wereldkampioenschappen voetbal worden dit jaar van 28 juni tot en met 13 juli in Brazilië gehouden. Het is voor de 20e keer dat de FIFA (Fédération Internationale de Football Association) een WK Voetbal organiseert sinds 1930, toen in het gastland Uruguay. Alleen in 1942 en 1946 ging het toernooi niet door. Deden er in 1930 in Montevideo nog 13 landen mee, sinds 1998 zijn dat er 32 die in 8 poules uitmaken welke elftallen doorgaan naar de knock-out-fase. Nederland is een van de 32 landen en moet het in de poule opnemen tegen Australië, Chili en Spanje. Ons land heeft in totaal tien keer deelgenomen aan het WK Voetbal. Drie maal verloor het in de finale: in 1974 in West-Duitsland tegen West-Duitsland, in 1978 in Argentinië tegen Argentinië en in 2010 in Zuid-Afrika tegen Spanje.

    VERKOOP/GELDIGHEID
    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Nederland 1, bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

    TECHNISCHE GEGEVENS
    Zegelformaat : 36 x 25 mm
    Tanding : 14 ½ : 14 ½
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : synthetisch
    Druktechniek : offset
    Oplaag : 350.000 velletjes
    Drukkerij : Cartor Security Printing, Frankrijk

    Artikelnummer : 340763
    Soort postzegel : vel met 10 verschillende postzegels
    Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan, zwart en oranje
    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • Informatie Nieuw kader Persoonlijke Postzegel Internationaal -Mauritshuis

    POSTZEGEL
    Per 1 januari 2014 zijn er geen Persoonlijke Postzegels met Europa- of Wereldtarief meer te koop. Voor Europa en de rest van de wereld geldt sinds die datum het basistarief (€ 1,05 in 2014) voor brieven met een internationale bestemming. PostNL heeft voor de nieuwe Persoonlijke Postzegel met het tarief Internationaal 1 een nieuw vierkant kader laten ontwerpen. Het ontwerp is een afgeleide van het kader uit 2013 voor vierkante Persoonlijke Postzegels met het tarief Nederland 1. PostNL biedt klanten sinds 2003 de mogelijkheid om online Persoonlijke Postzegels te ontwerpen met een eigen foto, tekening of andere afbeelding binnen een vast kader. De Persoonlijke Postzegel wordt gebruikt om post een extra persoonlijk tintje te geven, bijvoorbeeld bij een geboorte of huwelijk, een naamswijziging, een jubileum of zo maar om cadeau te doen.

    ONTWERP
    Naast de vrij in te vullen Persoonlijke Postzegels brengt PostNL voor verzamelaars en andere belangstellenden regelmatig ingevulde versies uit. Dat is nu ook gebeurd met het nieuwe kader voor de Persoonlijke Postzegels voor internationale bestemmingen. Op het ingevulde velletje met tien zelfklevende Persoonlijke Postzegels, een ontwerp van Ingmar Birza uit Deventer, staat het Meisje met de parel afgebeeld. Het beroemde schilderij van de 17e-eeuwse kunstenaar Johannes Vermeer is een van de pronkstukken van het Mauritshuis in Den Haag. Dit museum werd op 27 juni 2014 na een ingrijpende verbouwing weer geopend. Op de bovenste velrand van het velletje staat het Mauritshuis omschreven als ‘Home of Vermeer’s Girl with a Pearl Earring’, met daarnaast de aanleiding voor de uitgifte: de heropening van het Mauritshuis op 27 juni 2014. Op de onderste velrand staan het logo van PostNL en het nieuwe logo van het Mauritshuis. Op de tab naast de postzegel rechtsboven wordt de naam van het schilderij herhaald, maar dan in het Nederlands. Ook staat hier het jaar vermeld waarin het schilderij vermoedelijk is gemaakt: 1665.

    ONTWERPER
    Ontwerper Ingmar Birza was onder meer verantwoordelijk voor het ontwerp van het kader van de Persoonlijke Postzegel met het tarief Nederland 1 van begin 2013. “Het ontwerp van deze internationale variant is een logisch vervolg daarop”, aldus Ingmar. “De belangrijkste aanpassingen zitten in de kleur en de typografie. Bij het kader uit 2013 heb ik voor een vrij neutrale grijsblauwe kleur gekozen. Om een soortgelijke onopvallendheid te bereiken, heb ik voor dit nieuwe kader een kleur tussen aubergine en rood gebruikt.”

    Voor het internationale kader is ook gebruikgemaakt van de lettertypes Typeface Six en Seven van Neville Brody. “Deze letters hebben een eigen karakter met voldoende body”, zegt Ingmar, “terwijl ze toch zeer scherp gestoken zijn. Dat zie je vooral aan de N. Ondanks zijn stevigheid blijft het daardoor een levendige letter.”

    De aanduiding Nederland is op het kader in kapitalen en gespiegeld weergegeven. Ingmar: “Mijn doel was om door het spiegelschrift van de inhoud ook vorm te maken. Door de koppeling van beide woorden ontstaat een onopvallende maar stevige basis voor waar het echt om draait: het beeld van de klant erboven. De vorm is daar dienstbaar aan. Bij de aanduiding van de bestemming heb ik gebruikgemaakt van de magere variant omdat het woord Internationaal nu eenmaal meer letters telt dan Nederland. De sorteerhaak voor internationale bestemmingen is langer dan voor Nederlandse bestemmingen – daarom valt de tekst binnen de haak. Vorig jaar had ik de aanduiding Nederland boven de kortere sorteerhaak kunnen zetten, maar ik wist al dat deze variant eraan kwam. Vandaar.”

    Het ingevulde velletje staat in het teken van de heropening van het Mauritshuis in Den Haag. “Voor dit museum is Meisje met de parel een icoon en het beeld wordt ook als zodanig gebruikt. Vandaar dat ik in overleg met het Mauritshuis het schilderij niet als schilderij afbeeld, maar op het meisje heb ingezoomd. Op het schilderij heeft Vermeer haar rechts neergezet omdat zij over haar linkerschouder kijkt. Daarom staat ze ook zo op de postzegel. Bij de uitsnede op de postzegel heb ik ervoor gekozen meer van de schouder dan van de hoofdtooi te laten zien – dat werkt het beste voor de manier waarop zij je aankijkt. Met voldoende ruimte links om daar de typografie over twee regels kwijt te kunnen. Niet over één regel, want anders gaat de tekst het portret te veel kaderen. Dat je ook anders tegen dit schilderij kunt aankijken, zie je op de bovenste velrand waar de uitsnede geconcentreerd is op de twee belangrijkste elementen: de ogen en de parel. De kleuren van de tekst op de bovenste velrand zijn aan de kleding van het meisje ontleend, aan het jasje en de hoofddoek.”

    Over de ontwerper
    Ingmar Birza vormt samen met zijn vrouw Carla Birza het ontwerp- en communicatiebureau Birza Design in Deventer. Ingmar studeerde van 1991 tot 1995 grafische vormgeving aan de Kunstacademie Den Bosch. Na een korte periode bij bureaus in Breda en Amsterdam werkte hij samen met zijn vader Be J. Birza in diens studio in Deventer. Sinds 2005 zet hij het bureau samen met zijn vrouw Carla voort, waarbij ontwerpopdrachten worden uitgevoerd voor uiteenlopende klanten. Voor PostNL voert Birza Design al sinds 1998 diverse aan postzegels verwante opdrachten uit, waaronder prestigeboekjes, enveloppen, stempels en beursvelletjes. In 2003 ontwierp Ingmar de postzegels Het Nederlandse Wad, op basis van een concept dat de eerste prijs had gewonnen in een ontwerpwedstrijd voor het Nederlands publiek. Ingmar was onder meer verantwoordelijk voor het ontwerp van de postzegels voor de Dag van de Postzegel 2012 en 2013, van de Europazegels 2013 met de Nederlandse postauto’s waarmee hij de tweede prijs won in de Europazegelcompetitie en van het postzegelvelletje 10 x Oranje op het WK Voetbal 2014. Verder ontwierp Ingmar begin 2013 het nieuwe kader voor de Persoonlijke Postzegels Nederland en dus nu ook voor de Persoonlijke Postzegels Internationaal. Met Uitgeverij DAVO maakte hij vele Jaarboeken Nederlandse Postzegels en sterk uiteenlopende filatelistische uitgaven.

    HET MAURITSHUIS
    Na een verbouwing van twee jaar heeft het Mauritshuis op vrijdag 27 juni 2014 zijn deuren opnieuw geopend. De wereldberoemde collectie schilderijen, waaronder Vermeers Meisje met de parel, is nu weer te zien in het volledig gerenoveerde en uitgebreide Mauritshuis. Het vernieuwde museum is in oppervlakte verdubbeld door een ondergrondse uitbreiding naar een gebouw aan de overzijde van de straat. In het nieuwe deel, de Royal Dutch Shell-vleugel, zijn de tentoonstellingsruimte, de brasserie, de shop, de Kunst werkplaats, een bibliotheek en evenementenruimten ondergebracht. De meest in het oog springende wijziging is de verplaatsing van de hoofdingang terug naar het voorplein. Bezoekers dalen vervolgens met trap of lift af naar een lichte foyer die ‘oud’ en ‘nieuw’ ondergronds met elkaar verbindt, een ontwerp van architect Hans van Heeswijk. Toch is aan het karakter van het Mauritshuis weinig veranderd en is de uitstraling en de unieke huiselijke sfeer behouden. Het oudste deel van de verzameling van het Mauritshuis bestaat uit de schilderijen die in de 18e eeuw in het bezit waren van stadhouder prins Willem V van Oranje-Nassau (1748-1806). De collectie is in twee eeuwen flink uitgebreid. Herbergde het museum in 1822 nog ongeveer 200 schilderijen, nu zijn dat er een kleine 800 van toonaangevende Hollandse en Vlaamse schilders uit de Gouden Eeuw met publiekslievelingen als Het Puttertje van Carel Fabritius en werken van Rembrandt, Vermeer en Steen.

    VERKOOP/GELDIGHEID
    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Internationaal 1, bedoeld voor post tot 20 gram met bestemmingen buiten Nederland.

    TECHNISCHE GEGEVENS
    Zegelformaat : 30×40 mm
    Velmaat : 121,8 x 170 mm
    Tanding : 13 : 13 ¼
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : synthetisch
    Druktechniek : offset
    Oplaag : 75.000 velletjes
    Drukkerij : Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

    Artikelnummer : 340862
    Soort postzegel : Vel met tien dezelfde postzegels
    Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan en zwart

    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • Informatie Grenzeloos Nederland: Japan

    POSTZEGEL
    Over de hele wereld verspreid zijn er landen waarmee Nederland al eeuwenlang historische banden onderhoudt. Deze bijzondere relaties vormen sinds 2008 het onderwerp van de serie Grenzeloos Nederland van PostNL. Achtereenvolgens waren de Nederlandse Antillen en Aruba (2008), Brazilië (2009), Suriname (2010), Zuid-Afrika (2011), Indonesië (2012) en België (2013) aan de beurt. Op de nieuwste postzegelvelletjes Grenzeloos Nederland komt dit jaar de verhouding tussen Nederland en Japan aan bod. De drie postzegelvelletjes staan in het teken van de invloeden over en weer op het gebied van cultuur, kennis en handel. De velletjes bevatten dezelfde zes unieke postzegels, alleen de positie op het vel en de inhoud van de velrand verschillen. De zes postzegels met het tarief Internationaal 1 zijn bestemd voor het verzenden van priority-post wereldwijd tot 20 gram. PostNL brengt Grenzeloos Nederland uit naast Mooi Nederland, een al langer bestaande serie die de lokale geschiedenis en culturele rijkdom van interessante Nederlandse steden en dorpen in het zonnetje zet. De serie Grenzeloos Nederland laat ons land achter zich, gaat op ontdekkingsreis en geeft een nieuwe visie op bekende en minder bekende historische banden met telkens weer een ander land. Daarmee presenteren de postzegels verrassende wetenswaardigheden over deze landen én over Nederland.

    ONTWERP
    Er zijn drie postzegelvelletjes Grenzeloos Nederland: Japan uitgebracht, elk met een eigen thema: cultuur, kennis en handel. Ieder velletje bevat dezelfde zes verschillende postzegels, twee per thema. De cultuurpostzegels beelden twee schilderijen af waarin de invloed van Japan duidelijk zichtbaar is: De courtisane van Vincent van Gogh uit 1887 en De rode kimono van George Breitner uit 1893. De postzegels over de uitwisseling van kennis portretteren twee wetenschappers: de Japanse hollandoloog Ōtsuki Gentaku (1757-1827) die alles over Nederland wist en Philipp Franz von Siebold uit Beieren (1796-1866) die vanuit Japan grote etnografische en natuurhistorische collecties naar Nederland stuurde. Op de postzegels over de handelsbetrekkingen staan afbeeldingen over de unieke rol van Nederland in Japan als gevolg van de landing in 1600 door het schip de Liefde in Japan, wat later uitmondde in 2,5 eeuw exclusieve economische betrekkingen met als belangrijkste schakel het eilandje Deshima in de baai van Nagasaki.

    Op elk van de zes postzegels staat een uitsnede van de desbetreffende afbeelding letterlijk centraal. Het beeld is gekaderd in een origamimodel, het resultaat van de bekende Japanse papiervouwtechniek. Onder de afbeeldingen door loopt een ruitjesstructuur met daarbinnen herhalingen van de origamimodellen op kleiner formaat. Deze lopen over het beeld heen en zijn in goud gedrukt. Op de tab naast elke postzegel staat het priority-logo, met daar weer naast een korte beschrijving van de afbeelding.

    Op de velrand bovenaan is de naam van het postzegelvel aangebracht, zowel in het Nederlands (Latijns alfabet) als in het Japans (kanjikarakters), gescheiden door het logo van PostNL. Op de velrand onderaan worden per thema grotere uitsnedes van de afbeeldingen herhaald. Links van de afbeeldingen op deze velrand staat opnieuw de naam van het postzegelvel, met een korte uitleg van het thema. De Nederlandse teksten zijn, zoals dat in het Japans schrift gebruikelijk is, van boven naar onderen te lezen. Dat geldt ook voor de typografie op de postzegels zelf. Rechtsonder op de velrand staan opnieuw de twee origamimodellen die bij het desbetreffende thema horen.
    Het gebruikte lettertype is de Museo Sans van Jos Buivenga (2008), een frisse, hedendaagse letter die het ontwerpbureau heeft gekozen omdat deze goed past binnen een heldere vormgeving met veel wit en leesbaar blijft in kleine corpsen.

    ONTWERPER
    De drie postzegelvelletjes Grenzeloos Nederland: Japan zijn ontworpen door Haico Beukers en Marga Scholma van het ontwerpbureau Beukers Scholma uit Haarlem. In het verleden heeft Beukers Scholma vaker postzegels gemaakt, waaronder de prijswinnende – en eerste zelfklevende – zakenpostzegel uit 1997.

    “Dit is natuurlijk een ontzettend leuk onderwerp door de unieke relatie tussen Japan en Nederland”, zegt Marga Scholma. “Met deze opdracht waren we ook gelukkig vanwege de belangrijke redactionele component. We kregen veel vrijheid om uit te zoeken wat we wilden laten zien en hoe we dat zouden doen. Dat ligt ons wel. Eerst hebben we ons natuurlijk grondig in het onderwerp verdiept. Bijvoorbeeld door in Leiden het Japanmuseum SieboldHuis, het KITLV en het Rijksmuseum Volkenkunde te bezoeken. Ook zijn we gaan praten met experts als Dick Raatgever van het SieboldHuis en Jeroen ter Brugge van het Maritiem Museum Rotterdam. We hebben heel veel boeken over Japan gelezen. In de boekenkast vonden we overigens nog een oud boekje over origami dat van Haico’s vader is geweest. Naslagwerken op tafel en veel kennis opzuigen, als een spons. En dan aan de slag. Zo werken we graag.”

    In de serie Grenzeloos Nederland staan dit jaar de betrekkingen tussen Nederland en Japan centraal. “De relatie tussen die twee landen”, zegt Haico Beukers, “heeft tijdens onze zoektocht naar thema’s en afbeeldingen altijd als toetssteen gediend. Is de optelsom meer dan 1 plus 1? Kun je werkelijk spreken over beïnvloeding? Daar zijn we heel kritisch op geweest. Vandaar dat er veel ideeën onderweg zijn gesneuveld, zowel voor de inhoud als het ontwerp.”

    Na hun verkenningstocht kwamen Haico en Marga uit op de drie thema’s cultuur, kennis en kunst, met per postzegel een afbeelding. Haico: “Sommige keuzes lagen voor de hand. Als het om kennisuitwisseling gaat, kun je niet om Von Siebold heen. Die man is in zijn eentje verantwoordelijk geweest om de Japanse cultuur en natuur naar Nederland te brengen, terwijl hij andersom allesbepalend was bij het introduceren van de westerse wetenschap in Japan. Voor de tweede kennispostzegel was het wat moeilijker, tot we Ōtsuki Gentaku vonden die in Japan als een van de belangrijkste hollandologen geldt. Voor de handelsbetrekkingen hebben we al snel gekozen voor het schip de Liefde waarmee in 1600 alles begon, met daarnaast een tekening van Deshima. Dat eilandje was voor de Hollanders eeuwenlang de poort naar Japan. Bij de kunst kwamen we uit op relatief onbekende schilderijen van bekende kunstenaars, maar wel met een verschil. Terwijl Van Gogh zich liet inspireren door de Japanse kunst, gaf Breitner een weergave van hoe populair de Japanse mode in die tijd in Europa was, nadat het land medio 19e eeuw zijn grenzen opende. Zo heeft elke afbeelding zijn eigen keuzegeschiedenis.”

    Het boekje over origami kwam goed van pas om de vormen van deze Japanse papiervouwtechniek in het ontwerp te verwerken. Voor elk van de zes postzegels maakten Haico en Marga bij de desbetreffende afbeelding een bijpassend origamimodel: de bloem voor De courtisane van Van Gogh (ook als knipoog naar de Irissen en de Zonnebloemen), de kimono voor De rode kimono van Breitner, het hart voor het schip de Liefde, het bootje voor het eiland Deshima, de wijze uil voor de wetenschapper Gentaku en de vis voor Von Siebold die veel Japanse vissen naar Nederland stuurde.

    “Het patroon met de kleine origami’s in goud is gebruikt”, zegt Marga, “om de postzegels op het vel met elkaar te verbinden, letterlijk over de perforaties heen. Dat wordt versterkt door de ruitjesstructuur waarin ze zijn gevat. Je kunt daarin het vierkante stuk papier herkennen waarmee elke origami begint. In het ontwerp overheersen de traditionele Japanse kleuren zwart en rood. Een vijfde drukgang is gebruikt om de kleine origami’s in de kleur goud te drukken. Daarmee wilden we een verdere verfijning doorvoeren, als verwijzing naar het belang dat in de Japanse cultuur aan esthetiek wordt gehecht.”

    In het ontwerp van de postzegels keren de uitgangspunten terug die Haico en Marga altijd voor hun werk hanteren: eenvoud, helderheid en begrijpelijkheid. “We hebben geprobeerd”, zegt Haico, “om kleurrijke en krachtige postzegels te maken vanuit een zo duidelijk mogelijk ontwerp. Dat zie je bijvoorbeeld terug in die mooie pure vormen uit de origamikunst. Datzelfde hebben we gedaan voor de tekst – geen lange verhalen, want tegenwoordig is alles snel op internet te vinden voor degene die meer wil weten. We zijn erg blij met het resultaat. Het is gegaan zoals vaak bij onze ontwerpen. Eerst wil je van alles over het onderwerp weten en schiet je verschillende kanten op. En als je eenmaal weet wat je wilt, dan gaat het snel.”

    Over de ontwerpers
    Haico Beukers (1960) en Marga Scholma (1966) werken sinds 1997 samen als partners binnen Beukers Scholma, gevestigd in Haarlem. Het ontwerpbureau werkt voornamelijk ten behoeve van architectuur en stedenbouw en voor de culturele sector, maar ook voor gemeentelijke instellingen en het bedrijfsleven. Tot de klantenkring behoren organisaties als nai010 uitgevers, de Anne Frank Stichting, de Nieuwe Kerk Amsterdam, historisch onderzoeksbureau Stad en Bedrijf, de Dienst Ruimtelijke Ordening Gemeente Amsterdam, stedenbouwkundig bureau SteenhuisMeurs en architectenbureau Heren 5.

    Haico Beukers studeerde van 1977 tot 1983 grafisch ontwerpen aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam, Marga Scholma volgde dezelfde studierichting van 1985 tot 1990, maar dan aan de Academie Minerva in Groningen. Tussen hun afstuderen en de start van hun eigen bureau deden zij beiden ervaring op bij andere bureaus, respectievelijk als partner en als senior designer. Beiden zijn actief in het veld als juryleden voor verschillende prijzen op het gebied van ontwerpen en architectuur en zij adviseren regelmatig studenten van Academie Minerva in Groningen en op VROAAM van de BNO. Haico was docent/rijksgecommitteerde op verschillende hogescholen in Nederland. Van 1992 tot 1997 was hij voorzitter individuele leden en ontwerpbureaus van de Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers (BNO).

    Het bureau Beukers Scholma ontwierp al eerder postzegels voor PostNL, waaronder Panorama Mesdag (1995), Honderd voor uw zaken (1997), Splitsing KPN (1998) en Nationale Weken van de Kaart (2003). Ook werd het ontwerp van de port-betaald-zegels met de tulp en van de baliestroken door hen gemaakt.

    EXTRA INFO Over Nederland-Japan
    In 1600 was Japan grotendeels afgesloten van de buitenwereld toen het Nederlandse schip de Liefde de Japanse kust bereikte. Vanaf 1609 vestigden Nederlanders zich permanent in Japan nadat de shogun Tokugawa handelsrechten aan hen had verleend. Deshima, een kunstmatig eilandje in de haven van Nagasaki en Nederlandse handelspost van 1641-1859, vormde het venster op de westerse wereld. Japanners beschouwen de westerse kennis die via de Nederlanders Japan binnenkwam als instrumenteel bij het moderniseren van het land na de openstelling van het land midden 19e eeuw. Nederlands was daardoor ook de taal van de Japanse wetenschappers in die tijd. In Nederland is de band met Japan permanent vertegenwoordigd in de vorm van het Japanmuseum SieboldHuis in Leiden, dat met steun van Nederlandse ministerie van Economische Zaken, het Japanse ministerie van Buitenlandse Zaken, de gemeente Leiden en het Nederlandse en Japanse bedrijfsleven tot stand is gekomen en gerestaureerd. Het museum toont naast de vaste collectie van de arts en wetenschapper Von Siebold korte tentoonstellingen over speciale onderwerpen gerelateerd aan Japan.

    Bovenstaande tekst is ontleend aan de websites rijksoverheid.nl en sieboldhuis.org.

    VERKOOP/GELDIGHEID
    De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

    WAARDE Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer, maar een cijfer. Op deze postzegels staat Internationaal 1, bedoeld voor post tot 20 gram met bestemmingen wereldwijd.

    TECHNISCHE GEGEVENS
    Zegelformaat : 36 x 25 mm
    Tanding : 14 ½ : 14 ½
    Papier : normaal met fosforopdruk
    Gomming : synthetisch
    Druktechniek : offset
    Oplaag : vel A: 155.000
    Vel B en C: 33.000
    Drukkerij : Cartor Security Printing, FrankrijkZegelformaat

    Soort postzegel : 3 velletjes met elk 6 verschillende postzegels
    Artikelnummer : 340961
    Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan, zwart en goud

    Afbeeldingen:
    Vel A: Handel
    Waarde Internationaal 1 : De Liefde, het allereerste Nederlandse schip dat in 1600 in Japan
    aankomt. Collectie maritiem Museum Rotterdam
    Waarde Internationaal 1 : Deshima, van 1641 tot 1859 de enige westerse handelspost in
    Japan. Collectie Maritiem Museum Rotterdam

    Vel B: Wetenschap
    Waarde Internationaal 1 : Ostsuki Gentaku (1757-1827), een van de belangrijkste Japanse
    Hollandologen. Collectie Waseda University Library Tokio
    Waarde Internationaal 1 : Philipp Franz von Siebold (1796-1866), arts en onderzoeker van
    Japanse flora en fauna. Collectie Erfgoed Leiden en Omstreken

    Vel C: Kunst
    Waarde Internationaal 1 : Vincent van Gogh, De Courtisane (1887), naar Keisai Eisen
    Collectie Van Gogh Museum Amsterdam
    Waarde Internationaal 1 : George Hendrik Breitner, De rode kimono (1893), met model
    Geesje Kwak. Collectie Stedelijk Museum Amsterdam
    © 2014 Koninklijke PostNL BV

     

  • POSTZEGEL

    Het postzegelvelletje 121⁄2 jaar koninklijk huwelijk staat in het teken van de koperen bruiloft van Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima. Hun huwelijk werd gesloten op 2 februari 2002 en op 2 augustus 2014 – exact 121⁄2 jaar later – viert PostNL deze verbintenis met de uitgifte van een velletje met tien postzegels met de tariefsaanduiding Nederland 1. Op de postzegels van PostNL is van oudsher een belangrijke plek ingeruimd voor afbeeldingen van Nederlandse vorsten en andere leden van het Koninklijk Huis.

    Ook ter gelegenheid van eerdere huwelijksfeesten zijn speciale postzegels uitgegeven, bijvoorbeeld voor het 25-jarig huwelijksfeest van Koningin Juliana en Prins Bernhard (ontwerp Sierk Schröder, 1962) en voor het 25-jarig huwelijksfeest van Koningin Beatrix en Prins Claus (ontwerp Ton van Bragt, 1991). Vlak voor het huwelijk van Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima 121⁄2 jaar geleden werd eveneens een postzegel uitgegeven (ontwerp Linda van Deursen en Armand Mevis/foto Bart Marijnen, 2002).

    Het velletje 121⁄2 jaar koninklijk huwelijk is een ontwerp van Harmine Louwé uit Amsterdam. Voor de postzegels zijn verschillende foto’s gebruikt, elk van een opvallend moment uit het leven van het koperen bruidspaar. De momenten zijn:

    • het verhaal van Willem-Alexander aan de pers over zijn huwelijksaanzoek
    • Willem-Alexander en Máxima met hun drie kinderen op de fiets
    • het koninklijk paar op bezoek in New York tegenover een foto van hun drie dochters Willem-Alexander en Máxima als supporters tijdens de Olympische Winterspelen in Sotsji
    • een dubbelportret van Máxima (foto Erwin Olaf) en Willem-Alexander (foto Koos Breukel)

    Bij elke postzegel loopt een deel van de foto of het bijbehorende tekstbeeld over de perforaties heen. Op de bovenste velrand staan de kleuren van de Nederlandse wimpel en vlag naast de titel van het velletje en de data 2 februari 2002–2 augustus 2014. De kleuren oranje-rood-wit-blauw keren ook terug op de tabs links en rechts onderaan. Verspreid over het postzegelvel is door het gebruik van verticale en horizontale schaduweffecten een gelaagdheid aangebracht die ook op de bovenste velrand terugkeert. Daar is een deel van de typografie weergegeven op blokjes die over elkaar heen schuiven.

    Voor de typografie zijn vier lettertypes gebruikt: de T-Star Pro (2002, Michael Mieschler) voor de tekst op de postzegel met het dubbelportret en op de postzegels van Willem-Alexander en Máxima in New York en Sotsji, de Helvetica Neue (1957, Max Miedinger en Eduard Hoffmann) voor de tekst bij de huwelijksaanzoekpostzegel, de Arnhem (2002, Fred Smeijers) voor de tekst op de bovenste velrand en bij de postzegels van de familie op de fiets en de Adobe Garamond Pro (2000, Robert Slimbach) voor de tariefsaanduiding 1 op alle postzegels.

    ONTWERPER

    Harmine Louwé uit Amsterdam, ontwerper van de postzegels ter gelegenheid van 121⁄2 jaar koninklijk huwelijk, ontwierp eerder, in 1998, het postzegelvelletje met de Vier Jaargetijden. Zij omschrijft het ontwerp van deze nieuwe postzegels als een totaal andere opdracht. “Want zoals voor elke Nederlander geldt: het Koninklijk Huis is alom tegenwoordig. Ze zijn ontegenzeggelijk aanwezig, wat je er ook van vindt. Ik ben op 29 april geboren, in de schaduw van Koninginnedag. Later genoot ik van de garantie van een vrije dag na mijn verjaardag.” Harmine heeft wel even nagedacht voordat zij de opdracht aanvaardde. “Alles rondom het Koninklijk Huis is beladen. Iedereen heeft er een mening over, iedereen vindt er wat van, iedereen heeft de clichébeelden voor ogen. Wat kan ik dan als ontwerper nog toevoegen?”Het antwoord op die vraag vond Harmine toen zij op zoek ging naar de beelden die zij zou kunnen gebruiken. “Het aanbod is gigantisch. Terwijl ik mij er doorheen worstelde, kwam het idee naar voren om de zoektocht zelf in beeld te brengen. Een documentaire-achtige aanpak waardoor de postzegels niet alleen markante momenten uit 121⁄2 jaar laten zien, maar ook hoe de media die beelden tot ons brengen. In bladen, op televisie, via internet. Want de media zijn voor ons het doorgeefluik. Daarom heb ik bij de postzegels ook de omgeving van elk beeld proberen te vangen. De index met andere video’s op internet. Het tekstvenster dat midden in een foto verschijnt als je op het beeldscherm je cursor er overheen beweegt. Tot de trefwoorden die aan een afbeelding worden toegevoegd om het zoeken te vergemakkelijken. ”

    Hoewel het aanbod van foto’s enorm is, zijn het vaak wel dezelfde soort van beelden. “Ook daardoor ben ik gaan nadenken over de rol en functie van ons Koninklijk Huis”, aldus Harmine. “Ze leiden natuurlijk een absurd leven. Altijd onder het vergrootglas, nooit echt ontspannen in het openbaar, zij zijn zich op ieder moment bewust van hun acties. Onze koning heeft – en dat is de officiële omschrijving – een samenbindende, vertegenwoordigende en aanmoedigende rol. Die spelen hij en Máxima uitstekend op het moment dat we ze in actie zien op Koningsdag of, zoals afgebeeld op de postzegels, op de tribune in Sotsji en tijdens een bezoek aan bijvoorbeeld New York.”

    Bij de keuze van de foto’s heeft Harmine geprobeerd al te obligate beelden te vermijden. “In elke postzegel zit wel een verwijzing naar hoe de media de beelden aan ons doorgeven. Omdat koning Willem-Alexander en koningin Máxima geen uitspraken mogen doen buiten de ministeriële verantwoordelijkheid om, blijven er weinig gespreksonderwerpen over. Tegelijkertijd willen wij wel alles van hen weten.

    Het interview waarin Willem-Alexander over zijn huwelijksaanzoek praat, is een voorbeeld van deze naar mijn idee schrijnende situatie. Daarin zie je de strijd tussen privé en openbaarheid. Alleen omdat er niet veel anders over is, deinzen zelfs de meest respectabele media er niet voor terug om het koninklijk paar uit te dagen een dergelijk privé-moment te delen. De foto van het gezin op de fiets heb ik gekozen omdat die refereert aan de mediacode, waarbij de pers een paar keer per jaar de gelegenheid krijgt om het gezin op de foto te zetten. Het lijkt zo’n idyllisch en vooral spontaan plaatje van hoe ze aan komen rijden – typisch Hollands – maar het is op dat moment al onderdeel van het mediacircus.”

    Voor de derde postzegel heeft Harmine een dubbelbeeld samengesteld. Rechts staan Willem-Alexander en Máxima tijdens een bezoek aan het New Island Festival in New York en links een groepsfoto van de drie dochters terwijl ze het Paleis op de Dam verlaten om naar de Nieuwe Kerk te gaan voor de inhuldiging van hun ouders. Deze foto’s heb ik naast elkaar gezet om iets te laten zien van de voortdurende tegenstellingen die hun leven bepalen. Máxima en Willem-Alexander zijn op dat moment op staatsbezoek in New York, maar kunnen desondanks zich heel informeel gedragen. De drie dochters zien hun ouders minder vaak en zijn bovendien van jongs af aan gewend aan de verplichtingen die deel uitmaken van hun leven als prinsessen.”

    Vrijwel iedere foto van Máxima is volgens Harmine ook een verwijzing naar haar als stijlicoon. “Als je gaat zoeken op internet, zijn er zoveel beelden van haar, zoveel websites die alleen al aan haar kleding zijn gewijd. Zij staat zo vaak letterlijk op de voorgrond dat ik voor Sotsji bewust een foto heb genomen met Willem-Alexander voorop. Ernaast heb ik een uitsnede uit dezelfde foto gezet met de handen omdat daar ook een aardige tegenstelling in zit: de applaudisserende handen van Máxima en de ballende vuist van Willem-Alexander. De foto is ogenschijnlijk een leuke opname van twee mensen die vol vuur Ireen Wüst aanmoedigen, maar er zitten natuurlijk andere lagen onder. Was het wel een goed idee om het koninklijk paar naar Sotsji te laten gaan gezien de politieke situatie in het land? Willen we deze mensen wel zo spontaan zien? Is het niet makkelijker als ze iets van de ‘koninklijke schijn’ hooghouden zoals Koningin Beatrix altijd heeft gedaan?”

    Het postzegelvelletje 121⁄2 jaar koninklijk huwelijk eindigt met de postzegel met de twee portretten door topfotografen: een foto van Máxima door Erwin Olaf uit 2011 ter gelegenheid van haar veertigste verjaardag en het staatsieportret van Willem-Alexander van Koos Breukel uit 2013. “Twee prachtige foto’s”, aldus Harmine. “Die van Máxima laat haar koninklijke uitstraling zien. Ook doet de opname denken aan hoe Queen Elisabeth op de Britse postzegels is afgebeeld. In het portret van Willem-Alexander zie je onmiskenbaar hoe serieus hij zijn taak opvat. Beide zijn foto’s waarin de hand van de fotograaf zichtbaar is, in tegenstelling tot de persfoto’s.”

    Of de hand van Harmine zichtbaar is? “Meestal ben ik geneigd om iets toe te voegen, het beeld naar mijn hand te zetten. Maar in dit geval heb ik alleen keuzes gemaakt uit bestaand materiaal en de regie gevoerd.”

    Over de ontwerper

    Ontwerper Harmine Louwé woont en werkt in Amsterdam. Zij studeerde aan de Academie voor Beeldende Kunsten St. Joost (1980-1986), waarna zij in dienst trad bij Studio Dumbar in (toen nog) Den Haag. Sinds 1992 werkt ze zelfstandig en bouwde zij een eigen klantenkring op, terwijl zij tegelijkertijd actief was als illustrator en freelance artdirector voor reclamebureaus als Wieden+Kennedy, 180 en Kesselskramer in Amsterdam. Ook gaf zij les aan onder andere MaHKU, de Utrecht Graduate School of Visual Art and Design. Op dit moment is Harmine vooral aan het werk voor haar eigen klanten en verschuift ze langzaam maar zeker de nadruk van werk in opdracht van anderen naar zelf geïnitieerde projecten.

  • Informatie UNESCO Werelderfgoed Nederland

    POSTZEGEL
    De postzegels op het velletje UNESCO Werelderfgoed besteden aandacht aan de Nederlandse werelderfgoederen op de UNESCO-lijst.
    Deze negen cultuur- en natuurmonumenten zijn uniek in de wereld. Ze vertellen het bijzondere verhaal van Nederland en de Nederlanders op het gebied van waterbeheer, burgersamenleving en (land)ontwerp. De Nederlandse werelderfgoederen zijn Schokland en omgeving (1995), de Stelling van Amsterdam (1996), Molencomplex Kinderdijk-Elshout (1997), Willemstad op Curaçao (1997), het Ir. D.F. Woudagemaal (1998), Droogmakerij De Beemster (1999), het Rietveld Schröderhuis (2000), de Waddenzee (2009) en de Grachtengordel van Amsterdam (2010). De getallen tussen haakjes duiden op het jaar dat de monumenten aan de lijst zijn toegevoegd. Het velletje telt tien postzegels met het tarief Nederland 1 voor binnenlandse bestemmingen tot 20 gram. De uitgifte van het postzegelvelletje UNESCO Werelderfgoed is een initiatief van PostNL, in samenwerking met Stichting Werelderfgoed.nl en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

  • Collage combineert heden met verleden

    POSTZEGEL
    De postzegels ‘175 jaar Spoor in Nederland’ bestaan uit een collage van beelden van onder meer treinen, locomotieven, oude en nieuwe NS-logo’s, stationsklokken en oude en nieuwe spoorwegstations. Elke individuele postzegel bestaat uit collages van twee, drie, vier tot soms vijf beelden. Het ontwerp is van Wout de Vringer. “De kijker krijgt bij een collage steeds opnieuw weer de mogelijkheid iets te ontdekken”, aldus De Vringer. Heden, verleden en dynamiek staan daarbij voor hem voorop. Dat blijkt uit de oudste afbeelding, een gravure van een stukje spoorlijn tussen Delft en Rotterdam uit 1847. Deze vormt een mooi contrast met de gebruikte foto’s van de twee nieuwe spoorwegstations van Rotterdam en Arnhem, die in 2014 geopend zijn.

    OVER HET ONTWERP
     Het postzegelvel 175 jaar spoorwegen in Nederland bestaat uit een collage van beelden van onder meer treinen, locomotieven, emplacementen, NS-logo’s, spoorseinen, stationsklokken, bestemmingsaanduidingen, een dienstregeling, treinkaartje, spoorbrug en oude en nieuwe spoorwegstations.

    Deze beelden zijn gelaagd aangebracht, bovenop gestileerde opnamen van de infrastructuur – zoals spoorrails, emplacementen, bovenleidingen, verbindingsschema’s en spoortrajecten – in verschillende monochrome kleuren. De oudste afbeelding is een gravure van een stukje spoorlijn tussen Delft en Rotterdam uit 1847, terwijl het herdenkingsjaar aandacht krijgt door foto’s van de twee nieuwe spoorwegstations die in 2014 zijn geopend in Arnhem en Rotterdam.
    De meeste beelden lopen door op andere postzegels, op de ernaast gelegen tabs en op de velranden. Daardoor bestaat elke individuele postzegel uit collages van twee, drie, vier tot soms vijf beelden. Op de velrand bovenaan is het jubileumlogo opgenomen, met de titel van het velletje en het logo van PostNL. De tabs links en rechts van de postzegels bieden plek aan korte beschrijvingen van de belangrijkste beelden.
    Voor de typografie is gebruikgemaakt van de BaldingerPro (2011) van André Baldinger.

    OVER DE ONTWERPER

    Wout de Vringer, de ontwerper van het postzegelvel 175 jaar spoorwegen in Nederland, heeft geen rijbewijs. De wereld van het spoor is hem daardoor niet vreemd. “Maar ook als ik altijd in de auto zou stappen, had ik deze postzegels maar al te graag gemaakt”, zegt Wout. “Het was een fantastische opdracht. Dit wilde ik al heel lang. Vanaf het eerste telefoontje stond voor mij ook al vast hoe ik het zou maken. In een collageachtige stijl, met veel verleden en heden, veel dynamiek en vooral geen oubolligheid of verlangen naar vroeger. Het enige nostalgische onderdeel voor mijzelf is het logo van de Tienertoer. Ook ik heb zo Nederland via de trein leren ontdekken.”

    De ontwerper kreeg alle vrijheid om zelf de beelden te kiezen. PostNL had wel als opdracht meegegeven dat zowel NS (vervoer van reizigers) als ProRail (beheer van het spoor) zich erin moest herkennen. “Dus enerzijds de treinen en alles wat daarbij hoort”, aldus Wout, “en anderzijds de rails, de seinen, de stations, de emplacementen, enzovoort. Er zijn zo veel objecten waaruit je kunt kiezen. Er is zo veel mooi beeld van vroeger en nu. Zoals de ijzersterke logo’s van NS, oud en nieuw. De stationsklokken, oud en nieuw. Datzelfde geldt voor de stationsgebouwen en de treinstellen. Van een gravure van de stoomtrein tot de allernieuwste Sprinter Lighttrain. Al die beelden heb ik gebruikt om een mooi gevuld velletje te maken.”

    De aanpak van Wout de Vringer verraadt zijn voorliefde voor het werk van ontwerpers als Piet Zwart en de Russisch constructivisten, met hun bewondering voor techniek en het gebruik van de collagemethode. “Door steeds alleen delen van het originele materiaal weer te geven, voorkom je dat je een monotoon beeld krijgt met alleen een plaatje en een praatje. Dat vind ik te schools. Collages bieden de kijker de mogelijkheid steeds weer iets te ontdekken. Van de twee oude treintjes op het tegeltableau uit station Haarlem, de prachtige architectuurlijnen van de nieuwe stations in Arnhem en Rotterdam tot aan de postzegel op een postzegel: de herdenkingszegel van 100 jaar spoor in Nederland uit 1939 van Gé Röling.”

    Voor het groeperen van alle beelden heeft Wout de Vringer de tijd genomen. “Met veel aanpassingen zodat alles zo esthetisch mogelijk op elkaar zou aansluiten, met de juiste balans. Zo komen het Inspectierijtuig en de Intercity van links het velletje binnenrijden en de Hondekop en de Sprinter Lighttrain van rechts. Ook de oude en nieuwe stationsklok verwijzen naar elkaar, net zoals de feitelijke en de schematische weergave van het emplacement. Natuurlijk is er ook naar de inhoud gekeken. De 2200-locomotief is bijvoorbeeld frontaal afgebeeld om te laten zien dat het hier om goederenvervoer gaat, terwijl de treinen voor het personenvervoer schuin zijn weergegeven.”

    Verder zit er volgens Wout achter zijn ontwerp geen diepe filosofische gedachte of verborgen symboliek. “Ik heb vooral een mooi en dynamisch velletje willen maken. Lekker druk, maar niet chaotisch. Er zit wel een verwijzing in, maar die kwam onbedoeld tot stand. Vanwege het jubileumkarakter is de tariefsaanduiding in goud gedrukt. De typografie had ik eerst wisselend links en rechts geplaatst, maar daardoor zouden er problemen ontstaan met de combinatie van fosfor en goud. Dat was op te lossen door alle tariefsaanduidingen naar rechts te verschuiven. Nadat ik dat had gedaan, zag ik opeens dat de typografie over het velletje loopt alsof het spoorrails is. Mooi. Maar wel toeval.”

    Wout de Vringer (1959) studeerde grafisch ontwerpen aan de Koninklijke Academie voor Kunst en Vormgeving Den Bosch, waar hij in 1984 afstudeerde. Na te hebben gewerkt voor verschillende ontwerpbureaus in Den Haag, begon hij samen met Ben Faydherbe in 1986 zijn eigen bureau onder de naam Faydherbe/De Vringer. Sinds 2012 werkt Wout de Vringer voor zichzelf, waarbij hij zich vooral richt op het ontwerpen van boeken voor verschillende uitgeverijen en van werk voor culturele instellingen zoals Museum van Bommel van Dam, Gemak en het Museon.

    Tot recente boeken van zijn hand behoren Nomad van Jeroen Toirkens met essay van Jelle Brandt Corstius (Lannoo, 2011), Mapping the Landscape (Museum van Bommel van Dam Venlo, 2012), She who takes fear from the Trees van Jaysha Obispo (Uitgeverij Komma, 2013), Solitude, in the wake of Willem Barentsz van Jeroen Toirkens en Petra Sjouwerman (Lannoo, 2013), The good, the bad and the roma van Peter van Beek met essay van Dirk Koppes (Uitgeverij Komma, 2013) en Bekeerd van Vanessa Vroon-Najem en Saskia Aukema (Uitgeverij Komma, 2014).

  • POSTZEGEL

    Het postzegelvel Nederlandse dj’s besteedt aandacht aan vijf wereldberoemde dj’s uit Nederland: Afrojack, Armin van Buuren, Dash Berlin, Hardwell en Tiësto. .

    Nederland is al jarenlang toonaangevend op het gebied van elektronische dancemuziek. In de DJ Mag Top 100 – ’s werelds belangrijkste ranglijst voor dj’s – stonden vorig jaar meer Nederlanders bij de eerste tien dan andere nationaliteiten.

    Het postzegelvel Nederlandse dj’s wordt uitgegeven op 6 oktober, vlak voor het Amsterdam Dance Event van 15-19 oktober 2014. Op dit jaarlijkse festival treden zo’n tweeduizend dj’s op in tachtig clubs en op andere locaties. Elk jaar komen er zo’n 300 duizend festivalbezoekers op af, vanuit de hele wereld.

    HET ONTWERP

    Het postzegelvel Nederlandse dj’s telt twee maal vijf verschillende postzegels met de tariefaanduiding Nederland 1. De vijf illustraties van de afgebeelde dj’s zijn gebaseerd op portretfoto’s waarop zij het publiek rechtstreeks aankijken. De foto’s zijn door de ontwerpers bewerkt in aansprekende en oplichtende kleuren die de sfeer op het podium tijdens een dance-evenement oproepen. De details zijn uit de gezichten verdwenen – de herkenbaarheid blijft door de afwisseling van donkere en lichte tonen.

    Elke dj kreeg op de achtergrond zijn eigen lichteffecten: v-vormig bij Afrojack, een halo bij Armin van Buuren, cirkels bij Dash Berlin, stervormig bij Hardwell en geschakeerde ruiten bij Tiësto. De velranden en de tabs naast de postzegels laten een patroon zien van rode en paarse ruiten als aanduiding van de sfeer van het publiek bij een dance-evenement. Verspreid over het postzegelvel zijn witte en gele sterretjes aangebracht als verwijzing naar de spotlights en andere evenementverlichting.

    Voor de typografie van de tariefaanduiding is gebruikgemaakt van de HTF Champion Gothic (Jonathan Hoefler, 1990) en voor de typografie van de namen van de dj’s en de overige teksten van de Futura (Paul Renner, 1927).

    Muziek

    De postzegels zijn voorzien van een onzichtbare code die met een Cee App (gratis te downloaden in de App Store en Google Play) op een smartphone is te herkennen. Na het scannen van de postzegels zijn vijf fragmenten van recente tracks te beluisteren, van elke dj één.

    ONTWERPER

    Het postzegelvel Nederlandse dj’s werd ontworpen door Mark Klaverstijn en Paul du Bois-Reymond van het bureau Machine uit Amsterdam. Dit is alweer de derde serie postzegels van hun hand. In 1997 waren zij vanuit het DEPT-collectief betrokken bij het ontwerp van de postzegels over jongerentrends. In 2002 maakten zij de Europapostzegels met als onderwerp het circus. PostNL koos de ontwerpers van Machine voor dit nieuwe postzegelvel ook vanwege het vele werk dat zij maken voor onafhankelijke dj’s, producenten en platenmaatschappijen.
    “Natuurlijk is dat een andere wereld dan die van de dj’s die we op dit velletje hebben afgebeeld”, zegt Paul du Bois. “De vijf geportretteerden zitten internationaal aan de top, trekken ontzettend veel publiek en het gaat om enorm veel geld. Het zijn echte performers met heel veel marketing erachter. Maar waarom zouden wij niet een goed ontwerp kunnen maken van iets commercieels? Natuurlijk kunnen we dat – we zien daar juist de lol van in.”
    Voor het ontwerpersduo was direct duidelijk dat zij kleurrijke postzegels wilden maken waarin de portretten van de dj’s centraal moesten staan. “Ons uitgangspunt”, zegt Mark Klaverstijn, “was om vooral de feestelijkheid van een dance event te laten zien. We wilden tonen wat voor ongelooflijk effect een stadion heeft dat volledig is gevuld met licht. De lichteffecten refereren aan de nacht en de beleving. Zo hebben we er een abstracte verbeelding van gemaakt. Bizarder, bijzonderder dan een gewoon portret.”
    Daardoor kreeg elke postzegel in de woorden van Paul een ‘zuigend middelpunt’ waardoor je blik naar het midden wordt getrokken. “Net zoals ook de dj op een dance event in het middelpunt staat, het podium is de plek waarnaar het hele publiek zich richt. We hebben op iedere postzegel elke dj zijn eigen kleurenpalet en lichteffecten gegeven. In die wereld is hiërarchie heel belangrijk – elk jaar is het weer de vraag wie waar op de ranglijst staat. Maar bij ons op het velletje zie je ze gebroederlijk naast elkaar – voor ons is niemand beter dan de anderen. Vandaar dat we lang hebben gezocht naar precies dezelfde foto’s die vanuit hetzelfde standpunt zijn genomen.”

    Het vinden van de foto’s was niet eenvoudig. Het liefst hadden Mark en Paul een aparte fotoshoot georganiseerd, maar gezien de agenda van de dj’s ontbrak daarvoor tijd en gelegenheid. Mark: “De foto van Hardwell bleek heel goed geschikt voor ons doel. Die was voor ons het ijkpunt om de andere foto’s te zoeken, aan te passen en zo naar elkaar toe te trekken. Vervolgens hebben we de beelden tot illustraties bewerkt waarbij in verschillende lagen inkleuringen zijn toegevoegd en details weggehaald. Zodanig dat het portret met de werking van donker en licht herkenbaar moest blijven. Steeds weer totdat de gelijkenis en de visuele kracht in balans waren. Zo hebben we van bestaande foto’s in wezen nieuw werk gemaakt.”

    “Normaal doen we weinig met portretten”, voegt Paul toe. “Dat boeit ons minder. In dit geval wel omdat de gezichten van deze dj’s zijn uitgegroeid tot echte iconen– zij zijn de muziek geworden. Zo ontstonden deze bizarre lichtportretten, tegen een warme en kleurrijke achtergrond. Het is me ook wat, om in staat te zijn in je eentje een gigantisch stadion tot een kookpunt te brengen. Vandaar ook de stuwende muziek die ze maken. De lichteffecten zijn essentieel omdat ze met hun laptop optreden. Anders zou het te statisch zijn. Dat is ook de reden dat er theatrale effecten worden toegevoegd om er een imponerende performance van te maken.”

    Beide ontwerpers zijn tevreden met het uiteindelijke resultaat. Mark: “Het past in onze stijl, we doen veel voor en met muziek en het vertalen ervan in beeld. Dat is vaak uitbundig, om zo het enthousiasme dat muziek teweegbrengt eruit te halen. Vandaar ook het rijke kleurgebruik – de hele regenboog zit er wel in. En het is één geheel. Een losse postzegel mag nooit mooier dan het hele vel zijn en het hele vel mag nooit mooier zijn dan een losse postzegel. Daarin zijn we geslaagd.”

    Over het ontwerpbureau
    Machine bestaat uit Mark Klaverstijn (Amsterdam, 1973) en Paul du Bois-Reymond (Berlijn, 1974). Beiden begonnen in hetzelfde jaar aan hun studie Grafisch Ontwerpen aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Na hun afstuderen in 1996 begonnen zij onder de naam DEPT hun eerste collectief, samen met Leonard van Munster. DEPT werkte veel voor de club-scene – waaronder het legendarische RoXY in Amsterdam – maar ook voor grote organisaties als PostNL en het Stedelijk Museum. Het collectief viel op door de vernieuwde aanpak van websites, video-performances, albumhoezen, T-shirts, installaties en vormgeving voor muziek. Na het uiteenvallen van DEPT in 2001 gingen Mark en Paul onder de naam Machine hun eigen weg. De laatste jaren werken zij voor steeds meer opdrachtgevers uit de muziekindustrie. Ook zijn zij hun eigen platenlabel begonnen onder de naam Ourmachine Records.

    Het werk van Machine is opgenomen in de collecties van het Stedelijk Museum in Amsterdam en het MOMA in San Francisco. Tot de klantenkring van Machine behoren organisaties als Diesel, Frame Publishers, Heineken, ID&T/SFX, Kindred Spirits Records, MTV, Nike, Paradiso Amsterdam, Planet E Records, RedBull en het Stedelijk Museum Amsterdam.

    TECHISCHE SPECIFICATIES

    Zegelformaat     25 x 36 mm
    Tanding     14 1/2 x 14 1/2 mm
    Papier     normaal met fosforopdruk
    Gomming     synthetisch
    Druktechniek     offset
    Oplage     325.000 velletjes
    Drukkerij     Cartor Security Printing, Frankrijk
    Drukkleuren postzegel     geel, magenta, cyaan en zwart

  • Informatie Dag van de Postzegel 2014

    POSTZEGEL

    De Dag van de Postzegel is een jaarlijks terugkerend internationaal evenement dat in 2014 door filatelistisch Nederland op 17 oktober wordt gevierd. Dit gebeurt met onder meer ruilbeurzen, tentoonstellingen en andere bijzondere bijeenkomsten. PostNL besteedt dit jaar aandacht aan het evenement door de uitgifte van het postzegelvel Dag van de Postzegel 2014, geïnspireerd op de beroemde cijferzegels uit 1946 van Jan van Krimpen. Het velletje telt tien postzegels met het tarief Nederland 1. Ook brengt PostNL een eerstedagenvelop, een postzegelmapje en een prestigeboekje uit. Het prestigeboekje is het zesde uit de reeks over de geschiedenis van de permanente postzegels in Nederland. De Dag van de Postzegel, een onderdeel van de nationale Postzegelshow Postex 2014 die van 17 tot en met 19 oktober plaatsvindt in de Americahal in Apeldoorn. Dit grootschalige filatelistische evenement is gericht op de verzamelaar en het hele gezin. Postex wordt georganiseerd door de Stichting Postex (Nederlandsche Vereeniging van Postzegelverzamelaars) in samenwerking met de Gezamenlijke Stuurgroep Evenementen (GSE), een samenwerkingsverband van de Koninklijke Nederlandse Bond van Filatelistenverenigingen (KNBF), de Nederlandsche Vereeniging van Postzegelhandelaren (NVPH) en PostNL. De uitgifte van het postzegelvel Dag van de Postzegel 2014 is een gezamenlijk initiatief van PostNL en de GSE. De GSE bepaalt jaarlijks het thema van de uitgifte.

    OVER HET ONTWERP

    Het ontwerp van het postzegelvel Dag van de Postzegel 2014 brengt een hommage aan de cijferzegels van Jan van Krimpen uit de periode 1946-1962. Centraal in deze postzegels zette Van Krimpen een deftig vormgegeven cijfer om de waarde van de desbetreffende postzegel aan te duiden.

    De zwierige en symmetrisch opgebouwde arabesken (slingers) aan de zijkanten van de cijferzegel liet hij uit de letters van de landsaanduiding komen (Nederland, Nieuw-Guinea, Antillen en Suriname). Het door Ingmar Birza ontworpen postzegelvel Dag van de Postzegel 2014 borduurt voort op de arabesken. Deze zijn 90 graden gedraaid en lopen nu over de gehele breedte van elke postzegel, waarbij ze met de typografie van Nederland en de tariefaanduiding 1 zijn verweven.

    Linksonder staat de reden van uitgifte (Dag van de Postzegel) in blokvorm, met rechts daarnaast vier over elkaar heen geschoven en verspringende Van Krimpen-postzegels die het jaartal (2014) vormen. Op de velranden van het postzegelvel keren de Van Krimpen-arabesken terug: linksboven verbonden met de barcode, rechtsonder met het logo van PostNL.

    Ook voor de uitgiftedatum en het artikelnummer op de velrand zijn Van Krimpen-postzegels gebruikt, met hetzelfde kleurenspel, hoogteverschil en overlapping. Op de tabs onderaan het velletje wordt de reden van uitgifte herhaald. Voor de typografie heeft Ingmar Birza een lettertype van Van Krimpen zelf gebruikt, de Spectrum uit 1952.

    OVER DE ONTWERPER

    Het postzegelvel Dag van de Postzegel 2014 is alweer het derde dat Ingmar Birza voor deze filatelistendag heeft ontworpen. In 2012 hanteerde Ingmar een drukproef als uitgangspunt, in 2013 een schets, nu heeft hij de hele postzegel gebruikt. “Dat past ook wel bij het gesloten ontwerp van de cijferzegels van Jan van Krimpen”, aldus Ingmar Birza. “Voor filatelisten zijn het echte iconen, in klassieke stijl ontworpen, compleet gevuld, met een omzoomd kader en een groot kleurenpalet voor de verschillende waarden. Van Krimpen was een pure traditionalist en zijn stijl van ontwerpen past ook bij die tijd, net na de Tweede Wereldoorlog.” De serie cijferzegels van Van Krimpen leende zich als vanzelf om meer te doen dan alleen een postzegel op een postzegel af te beelden. Ingmar: “Eerst heb ik met het idee gespeeld om de cijferzegel met de waarde 1 te gebruiken als tariefsaanduiding 1, maar dat was te plat, te weinig uitdagend en het werkte ook verwarrend. Vervolgens ben ik gaan experimenteren met vier cijferzegels voor het jaartal 2014. Omdat er in Nederland geen cijferzegels van 10 cent zijn uitgegeven – waarvan ik de 0 nodig had – kwam ik op Nieuw-Guinea uit. Een toevallige ontdekking met veel invloed op het uiteindelijke ontwerp. Want toen kon ik ook postzegels uit de Nederlandse Antillen en Suriname gebruiken. Zo geeft dit nieuwe postzegelvel weer hoe ons land met de overzeese gebiedsdelen verbonden was toen Van Krimpen zijn cijferzegels ontwierp.”

    Ingmar liet de vier cijferzegels met elkaar overlappen om de 0 eruit te laten springen. “Maar het simpel over elkaar heen schuiven werkte niet omdat van Krimpen verschillende cijfergroottes gebruikte. Vandaar dat ik ze ook in hoogte heb laten verspringen waardoor het verschil in cijfergrootte minder zichtbaar werd. Bovendien krijgt het beeld daardoor een aangenaam ritme, wat terugkeert op de velrand waar de cijferzegels het artikelnummer en de uitgiftedatum vormen.” In het Museum voor Communicatie trof Ingmar de schetsen, tekeningen en drukproeven van de cijferzegels aan. “Waaronder ook een positieve schets van de arabesk die Van Krimpen heeft gemaakt. Scannen hiervan leverde een onvoldoende helder resultaat op, vandaar dat ik de arabesken opnieuw heb getekend. Uiteraard exact op dezelfde manier als Van Krimpen. Wel is de arabesk gekanteld om meer beeld te creëren en ook om iets te maken dat van nu is. Uiteraard heb ik een lettertype – de Spectrum – van zijn hand gekozen. Dat is niet hetzelfde font als op zijn cijferzegels, maar deze is wel onder hetzelfde gesternte gemaakt. Zo heb ik op meerdere fronten geprobeerd respect te tonen voor het werk van Van Krimpen, maar wel is op details afstand genomen waardoor je anders naar de cijferzegels gaat kijken. Voor de hand zou liggen om op de postzegels de tariefsaanduiding 1 net als bij de cijferzegels in het midden te zetten, maar dat concurreerde met de krullen van de arabesk. Daarom is de 1 verschoven naar de plek boven de 1 van de Surinamezegel. Over de keuze van de kleur rood hoefde ik daardoor niet lang na te denken.”

    Ingmar Birza vormt samen met zijn vrouw Carla Birza het ontwerp- en communicatiebureau Birza Design in Deventer. Ingmar studeerde van 1991 tot 1995 grafische vormgeving aan de Kunstacademie Den Bosch. Na een korte periode bij bureaus in Breda en Amsterdam werkte hij samen met zijn vader Be J. Birza in diens studio in Deventer. Sinds 2005 zet hij het bureau samen met zijn vrouw Carla voort, waarbij ontwerpopdrachten worden uitgevoerd voor uiteenlopende klanten. Voor PostNL voert Birza Design al sinds 1998 diverse aan postzegels verwante opdrachten uit, waaronder prestigeboekjes, diverse enveloppen, stempels en beursvelletjes. In 2003 ontwierp Ingmar de postzegels Het Nederlandse Wad, op basis van een concept dat de eerste prijs had gewonnen in een ontwerpwedstrijd voor het Nederlands publiek. Ingmar was verder verantwoordelijk voor het ontwerp van de postzegels voor 10 x Oranje op het WK Voetbal 2014, de Dag van de Postzegel 2012 en 2013, de Europazegels 2013 (Nederlandse postauto’s) en van het nieuwe kader (frame) voor de Persoonlijke Postzegels begin 2013. Ook ontwierp hij diverse Persoonlijke Postzegels. Met Uitgeverij DAVO maakte hij vele Jaarboeken Nederlandse Postzegels en sterk uiteenlopende filatelistische uitgaven.

    TECHISCHE SPECIFICATIES

    Zegelformaat     30 x 40 mm
    Tanding     14 1/2: 14 1/2
    Papier     normaal met fosforopdruk
    Gomming     synthetisch
    Druktechniek     offset
    Oplage     80.000 velletjes
    Drukkerij     Cartor Security Printing, Frankrijk
    Drukkleuren postzegel     geel, magenta, cyaan en zwart

  • Informatie Kinderpostzegels 2014

    POSTZEGEL

    Op het velletje kinderpostzegels 2014 zijn vijf kunstwerken uit de collectie van het Rijksmuseum afgebeeld, met daarop taferelen van kinderen uit verschillende tijden, in verschillende poses en in verschillende situaties.

    PostNL geeft al sinds 1924 kinderpostzegels uit om geld in te zamelen voor projecten die gericht zijn op het welzijn van kinderen. Dit gebeurt door een bijslag van inmiddels 0,32 eurocent per postzegel. De opbrengst van alle bijslagen gaat naar de projecten van de onafhankelijke Stichting Kinderpostzegels Nederland.

    Stichting Kinderpostzegels Nederland zet zich in om kinderen, zowel in Nederland als daarbuiten, een kans op een beter leven te geven. Om deze hulp mogelijk te maken, organiseert de stichting onder meer de Kinderpostzegel actie. Ieder jaar gaan in september ruim 200.000 leerlingen uit groep 7 en 8 langs de deuren om kinderpostzegels en kaarten te verkopen. In november bezoeken zij hun klanten weer om alle bestellingen te bezorgen.

    OVER HET ONTWERP

    Het velletje kinderpostzegels 2014 telt vijf postzegels met tarief 1 Nederland. Op elke postzegel is een kunstwerk uit de collectie van het Rijksmuseum afgebeeld.

    De postzegel rechts met een zwart-witfoto van een skater in het Vondelpark is twee zo keer zo groot als de andere vier postzegels. De twee postzegels links bevatten afbeeldingen van spelende kinderen op het strand en van een liggend meisje in een witte kimono.

    Op de twee postzegels in het midden staan afbeeldingen van ezeltje rijden op het strand en van een meisje dat bij het pianospelen afgeleid wordt door haar broertjes. Op de velrand staan de logo’s van PostNL en de Stichting Kinderpostzegels. Ook is hier het motto van de kinderpostzegels (laat kinderen leren) opgenomen, naast een oproep van het Rijksmuseum om op hun website eigen collecties samen te stellen.

    Voor de typografie is de Neuzeit S (Linotype-Hell AG, 1966) als lettertype gebruikt. Het jaartal, de naam kinderpostzegels en de toeslag op de postzegels zijn diagonaal geplaatst, de tariefaanduiding en de sorteerhaak horizontaal.

    OVER DE ONTWERPER

    Het idee voor het thema van de kinderpostzegels 2014 – kinderen van het Rijksmuseum – ontstond tijdens een brainstormsessie met ontwerper Julius Vermeulen en de Stichting Kinderpostzegels Nederland. “De kinderpostzegels uit 2012 met de prinsesjes van Oranje en uit 2013 met de foto’s uit Ethiopië van Anton Corbijn waren bijzonder succesvol. Die onderwerpen zijn natuurlijk niet gemakkelijk te overtreffen”, aldus Julius Vermeulen. “Maar dat proberen we wel met deze prachtige kunstwerken uit het Rijksmuseum. Het Rijks is er voor iedereen en voor alle leeftijden, dus ook voor kinderen. Sinds de heropening komt weer een nieuwe jongere generatie het museum binnen. Kinderen kunnen veel leren van kunstwerken waarop hun leeftijdsgenootjes staan– en ze hebben er veel belangstelling voor.”

    Uit de 600.000 kunstwerken van het Rijksmuseum selecteerde Julius Vermeulen met medewerking van het Rijksmuseum een paar honderd werken waarop kinderen staan afgebeeld. Later bracht hij dat aantal terug tot enkele tientallen. “Een van de eerste criteria voor de selectie was dat het beeld geen kracht mocht verliezen door het terug te brengen naar postzegelformaat. Oudere kunstwerken zijn vaak erg donker waardoor er een nauwelijks herkenbaar beeld overblijft. Daarom zie je op de postzegels geen schilderijen van voor de 19e eeuw. Andere overwegingen bij de selectie waren de kleurstelling, de spreiding in de tijd en het onderwerp. Met enige fantasie is in elk tafereel wel een leeraspect te ontdekken. Wat weer mooi aansluit op het motto van Stichting Kinderpostzegels Nederland: laat kinderen leren. En dat leren geldt ook voor het kijken naar kunst.” Twee van de gekozen werken zijn foto’s, de andere drie schilderijen. Julius Vermeulen: “Daarmee wil ik de breedte van de collectie van het Rijksmuseum laten zien – die omvat zo veel meer dan alleen de bekende Hollandse meesters. Aardig bij de keuze van de foto’s is dat de kleurenfoto uit 1907 dateert, inderdaad een van de eerste in ons land, terwijl de meest recente foto juist weer zwart-wit is. Deze foto van de skater in het Vondelpark van Maya Pejic is mijn vertrekpunt geweest. Dynamisch, enthousiast, leergierig – de jeugd dus ten voeten uit. De vier andere postzegels bevatten uitsneden van afbeeldingen met kinderen in uiteenlopende situaties: aan het strand, in gedachten verzonken of in contact met elkaar.”

    Het kinderpostzegelvelletje valt op door de diagonaal geplaatste tekst op de postzegels. “Voor de typografie heb ik de Neuzeit S gekozen”, aldus Julius Vermeulen. “Een schreefloze, eigentijdse letter om te laten zien dat het weliswaar historische afbeeldingen zijn, maar dat we deze nu uitbrengen. Met de diagonale positie en de witte uitsparing is meer spanning in het beeld gekomen. Het gaat tenslotte om kinderen en dan mag het wel wat dynamiek hebben. Er zit ook een persoonlijk verhaal aan vast. Mijn vader werkte net als ik als grafisch ontwerper. Hij was onder meer verantwoordelijk voor de bekende typografische boekomslagen van alle werken van Jan Wolkers. Op één daarvan, de roman Horrible Tango, is de titel ook diagonaal gezet. Dat weet ik nog goed omdat mijn vader mij in 1967 vroeg die titel met plakkaatverf in te kleuren. Nu – bijna een halve eeuw later – heb ik die

    Julius Vermeulen is adviseur visuele communicatie bij PostNL. In die functie is hij onder meer verantwoordelijk voor het vormgevingsbeleid. Naast zijn adviseurschap ontwierp hij eerder zelf diverse postzegels, waaronder de kinderpostzegels van 1995 en 2012. Vermeulen studeerde grafische vormgeving aan de Akademie voor Beeldende Kunsten in Arnhem (tegenwoordig ArtEz geheten). Van 1999 tot 2003 was hij commissielid van het Fonds BKVB. Verder was Vermeulen curator van de tentoonstelling Kunst per Post in Museum Escher in het Paleis in Den Haag 2006. Hij is initiator van de website over de ontwerpgeschiedenis van PostNL: www.iconenvandepost.nl. Van 2007 tot 2009 gaf Vermeulen les aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam.

    TECHISCHE SPECIFICATIES

    Zegelformaat     4x 36 x 25 mm, 1x 36 x 50 mm
    Tanding     14 1/2 : 14 1/2
    Papier     normaal met fosforopdruk
    Gomming     synthetisch
    Druktechniek     offset
    Oplage     3.980.000
    Drukkerij     Joh. Enschede Security Print, Haarlem
    Drukkleuren postzegel     geel, magenta, cyaan en zwart

  • POSTZEGELS

    Elk jaar brengt PostNL nieuwe Decemberzegels uit waarmee consumenten en bedrijven elkaar tegen een voordelig tarief kerst- en nieuwjaarskaarten kunnen versturen. De velletjes met twintig Decemberzegels 2014 kosten dit jaar € 11,80 per stuk.

    Bij aankoop van drie velletjes krijgt de klant een speciaal cadeau: de kerstspecial van het Good Food Book, een prachtig kookboekje met vier feestelijke menu’s van vooraanstaande Nederlandse chef-koks: Ramon Beuk, Ron Blaauw, Ronald Kunis en Niven Kunz.

    Aan de Decemberzegels is bovendien een speciale actie verbonden met kans op mooie prijzen, waaronder een Vespascooter, Ipads mini en PostNL-reistassen.

    Met de Decemberzegels 2014 maakt PostNL het voor iedereen mogelijk een kaart te versturen in de kerst- en nieuwjaarsperiode aan familie, vrienden en relaties tegen een voordelig tarief. Het speciale decembertarief van € 0,59 per zegel is dit jaar geldig van 18 november 2014 tot en met 6 januari 2015.

    OVER HET ONTWERP

    De twintig unieke postzegels op het velletje Decemberzegels 2014 zijn ontworpen door bureau Smel uit Amsterdam.

    Op de postzegels staan vrolijke, stijlvolle tafereeltjes tegen een warm gekleurde achtergrond. De ontwerpers hebben op iedere postzegel herkenbare decembersymbolen als een mini-verhaaltje geïllustreerd. Van kerstbal tot vuurwerk, van schaatspret tot kerstpost, van oliebol tot mistletoe – de vertrouwde thema’s zijn met een eigentijdse beeldtaal ontworpen.

    De verhaaltjes op de postzegels worden met elkaar verbonden door gemeenschappelijke beeldelementen als de sneeuwvlok, asterisk, dunne lijnen en een verlooptint in de achtergrond. Het hoofdonderwerp op elke postzegel is meestal in silhouetvorm uitgevoerd, de bijfiguren zijn gedetailleerder uitgewerkt.

    Voor de typografie werd gebruikgemaakt van de Aldo SemiBold van Sacha Rein, een moderne, ronde en vriendelijke letter.

    OVER DE ONTWERPER

    De Decemberzegels 2014 werden ontworpen door Edgar Smaling en Carlo Elias van bureau Smel uit Amsterdam. Het is hun derde serie postzegels, na de Zomerpostzegels (2009) en 125 jaar Carré (2012).

    “Natuurlijk was het super dat we deze Decemberzegels mochten maken”, zegt Carlo Elias. “De vraag was duidelijk: maak een ontwerp dat warm, kleurrijk, gezellig en toegankelijk is, maar wel met een uniek karakter. We hebben eerst gekeken hoe we onze eigen draai eraan zouden kunnen geven op basis van zeg maar kerst 2.0, met nieuwe vormen en nieuwe tradities. Zo werken we altijd: eerst kijken waar de grenzen liggen. We kwamen er snel achter dat de tradities en de bijbehorende beelden niet versleten zijn en zelfs een herwaardering doormaken. Toen zijn we iconische beelden van december gaan schetsen: eerst de winterwanten, toen de schaal met oliebollen. Daarvan hebben we een moodboard gemaakt om de sfeer te testen. PostNL reageerde erg enthousiast – ga maar door, zeiden ze.”

    En zo gebeurde het. Terwijl het hartje zomer was en de thermometer meer dan 30 graden aangaf, inventariseerden de twee ontwerpers welke clichés van de koude decembermaand ze wilden afbeelden. Edgar Smaling: “Al vanaf het begin hadden we besloten geen fotografie te gebruiken, met illustraties heb je toch meer vrijheid om af te beelden wat je wilt. Bovendien is het gemakkelijker om meer eenheid te bereiken op het velletje. We hebben eerst geëxperimenteerd met een cartoonachtige stijl, maar dat had niet het gewenste resultaat. Toen zijn we teruggekeerd naar de beeldtaal die we twee jaar geleden speciaal voor de Carrépostzegels hadden ontwikkeld. Maar met een extra slag door verfijnder en unieker te werk te gaan. De Carrépostzegels verwezen nog naar de circusposters uit de jaren dertig, met deze Decemberzegels verwijzen we naar onszelf.”

    Toen PostNL de eerste uitgewerkte postzegelontwerpen met deze aanpak goedkeurde, gingen Carlo en Edgar aan de slag met de uitwerking. “Dat hebben we heel gestructureerd en systematisch aangepakt”, vertelt Carlo. “Zo hebben we gewerkt met een soort stijlgids met vaste regels waaraan elke postzegel moest voldoen: de beperking tot vijf achtergrondkleuren, de silhouetvormen, de verlooptinten, de sneeuwkristallen, de asterisken enzovoort. Dat geldt ook voor de dunne lijnen die we hebben gebruikt voor bijvoorbeeld de veters van de schaatsen, het touw aan de slee, het koord van de wanten en de sokken, de teugels voor de rendieren en het stokje van de sterretjes en de vuurpijlen. In de details zit de perfectie. Ook breng je zo eenheid in die verscheidenheid aan thema’s.”

    Bij de keuze van de onderwerpen combineerden de ontwerpers hun eigen lijst met symbolen met de suggesties van PostNL. “Het was inspirerend om te merken dat iedereen zo enthousiast meedacht. Je ziet ook dat het breder dan alleen kerst is geworden”, legt Edgar uit. “We verwijzen ook naar oudejaarsavond en sneeuwpret. Alles met een opgewekt karakter – het is en blijft een feestmaand natuurlijk. In de laatste fase hebben we nog heel wat geschoven met de positie van de beelden en de kleurstelling om een evenwichtig geheel te maken met de juiste spreiding van onderwerpen en kleuren. Zo zijn uiteindelijk de Decemberzegels ontstaan die we wilden maken: traditionele onderwerpen in een moderne stijl, eenvoudig en fris. Met op elke postzegel een piepklein verhaaltje met een glimlach.”

    Over de ontwerpers

    Het postzegelvel Decemberzegels 2014 is ontworpen door Edgar Smaling en Carlo Elias, oprichters van het bureau Smel. Beide ontwerpers studeerden tussen 1993 en 1997 aan de Akademie voor Kunst en Vormgeving St. Joost in Breda.

    Smel, dat in 2001 werd opgericht, bestaat uit een energiek team van toegewijde, multidisciplinaire creatieven. Zij ontwerpen strategische bedrijfsidentiteiten, magazines, boeken, huisstijlen en websites. Daarbij streven ze naar luchtige vormconcepten die kwaliteit en verbeeldingskracht ragfijn verbinden. Smel was eerder verantwoordelijk voor het ontwerp van de Zomerpostzegels (2009) en de postzegels ter gelegenheid van 125 jaar Carré (2012).

    TECHNISCHE INFORMATIE

    Zegelformaat     25,3 x 20,8 mm
    Tanding     slitvorm
    Papier     normaal met fosforopdruk
    Gomming     zelfklevend
    Druktechniek     offset
    Oplage     7.360.000 velletjes
    Drukkerij     Joh. Enschedé Security Print, Haarlem
    Drukkleuren postzegel     geel, magenta, cyaan en zwart