Een prachtige naam voor een albatros, die, je raadt het al, alleen op het Amsterdameiland broedt. De soort is pas in de jaren 80 omschreven en de diverse geleerden twisten nog over het feit of het een apart soort is of gewoon een subsoort van de reuzenalbatros.

Het Franse Amsterdameiland in de Indische Oceaan is ontdekt door een Spanjaard maar die heeft het geen naam gegeven, dus toen de Nederlander Anthonie van Diemen in 1633 op het eiland aankwam, noemde hij het Nieuw Amsterdam, naar zijn schip, hetgeen door de tijden heen tot Amsterdameiland is geworden. De Fransen noemen het Ile Amsterdam, of ook wel Nouvelle Amsterdam.

De zegels zijn gedrukt in offset.

Citroën 2CV

‘La 2Cv’ staat er op de postzegel van Frankrijk uit 2002. 2CV staat voor Deux Chevaux Vapeur. Dit betekent twee paardenkracht stoom en was een maat voor het vermogen en de berekening van de Franse wegenbelasting. Tussen 1948 en 1990 werden er ongeveer 4 miljoen gemaakt. Wanneer je de besteleenden en de zustermodellen zoals de Dyane meetelt, zijn het er zelfs 8,8 miljoen. Het uiterlijk van de Lelijke Eend werd ontworpen door Flaminio Bertoni.

Lelijke Eend, doelgroep: de boeren

De Citroën 2CV, hierboven afgebeeld op postzegels van Griekenland en Ghana. werd oorspronkelijk ontwikkeld voor het Franse platteland. Boeren moesten er aardappelen, een vat met wijn en zelfs een schaap mee kunnen vervoeren. Maar de auto moest ook zuinig, comfortabel, goedkoop en eenvoudig te bedienen zijn. Een boer moest er ’s zondags met een hoed op in passen zodat hij per auto naar de kerk kon. En een boerin moest ermee naar de markt kunnen. Het uiterlijk was niet belangrijk.

Uiteindelijk werd de 2CVdoor allerlei mensen in vele landen gebruikt. Een populaire auto en dat blijkt ook wel uit de vele postzegels met dit grappige karretje erop. Hierboven een Eend met aanhanger en een gepimpte Eend van Equatoriaal Guinea.

Groene eend! Auw!

Ik herinner het me nog als de dag van gisteren. Groene eend! Auw! Mijn zusje en ik zaten op de achterbank van de auto en we spotten Lelijke Eendjes. Groene Lelijke Eendjes.

Wie ziet er het eerst een? En diegene kneep dan keihard in de arm van de ander, onderwijl luid gillend: ‘Groene Eend’!. Het doel van deze ‘martelarij’ was dat je dan een wens mocht doen. Terwijl ik dit schrijf, vraag ik me af hoe dit spelletje nu eigenlijk de wereld is ingekomen….De enige groene eend die ik op een postzegel kon vinden, is er een van St. Marie en heeft zo’n geweldige uitgebouwde kofferbak.

Drie prachtige 2CV-postzegels

De drie postzegels hieronder vind ik erg mooi. Niet schreeuwerig gekleurd, maar rustig en evenwichtig.

De zegel van Frankrijk uit 1958 is waarschijnlijk de eerste postzegel waarop een 2CV werd afgebeeld. Op de zegel staat een 2CV AU (A-utilitaire) van de Franse Post. Op het dak zat een speciaal rek voor een fiets. Die fiets werd gebruikt op het platteland.

De postzegel uit Niger werd in 1972 uitgebracht in verband met de ‘Dag van de Universal Postal Union’. ‘De historie van de post’ is er op de zegel vermeld, de postzakken zijn net uit de 2CV AZU gehaald. Niger maakte vroeger onderdeel uit van de Franse kolonie Frans West-Afrika.

Ook Gabon was ooit een Franse kolonie. Deze postzegel komt uit 1978. Men gaf de zegel uit ter ere van de 110-ste geboortedag van André Citroën (1978-1933)

Bijnamen van de Citroën 2CV

De Citroën 2CV had een flink aantal bijnamen. In Nederland noemden we hem ‘Eend’ of ‘Lelijke Eend’, in Duitsland werd dat ‘Ente’. In Frankrijk was de bijnaam voor de Deux Chevaux ‘La Deuche’ (de geit) en ook België koos voor ‘de Geit’ maar de Belgen noemden de 2CV ook wel ‘Het wippertje’. De Engelsen spraken over ‘Tin Snail’ (blikken slak) en de Friezen zeiden ‘Pyk’ of ‘Einepyk’. Voor zover ik heb kunnen achterhalen betekent ‘pyk’ kip en ‘einepyk’ eendkip. Zijn er lezers die dit kunnen bevestigen?

Met name dankzij zijn bijzondere uiterlijk behoort de 2Cv tot ‘de automobiele iconen’. Net als de Fiat 500 de Volkswagen Kever en de Mini. Tegenwoordig is het toch meer eenheidsworst als het om auto’s gaat. Of niet?

Ik heb al eerder een artikel gewijd over de “United we stand” postzegels, waar veel soortgelijke postzegels in voorkwamen.

Dat kwam echter door de (twijfelachtige) handelswijze van de IGPC .

Ik ben eens in mijn verzameling aan het zoeken gegaan of ik nog meer twee- of meerlingen kon vinden. Hierbij het resultaat.

Als eerste kwam ik een zegel tegel over Severo Ochoa. In 1959 won hij samen met Arthur Kornberg de Nobelprijs voor de Fysiologie van de Geneeskunde voor de synthese van de nucleïnezuren DNA en RNA. Zweden en Spanje verzorgden in 2003 een gezamelijke uitgifte hierover.

Ook Nederland kent gezamelijke uitgiften. In 1982 werd herdacht het 200-jarig bestaan van de diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en de Verenigde Staten. Ook hieraan werd gezamenlijk een postzegelemissie gewijd, met de mogelijkheid om deze op één brief te plakken en door beide landen te laten afstempeleling.

Verenigde Naties

De VN hebben vestigingen in New York, Geneve en Wenen, die alle drie postzegels uitgeven. Niet vreemd is het dan dat hier “gezamelijke uitgiften” bij zitten. Op deze zegels tegen drugsbestrijding ziet U 2 zegels van de VN New York (8 en 15 cent) en 1 zegel van VN Geneve (0,60 fs) die dezelfde afbeelding hebben.

Aids

In 1993 werd de rode sjerp als symbool voor de strijd tegen aids geïntroduceerd. Onder andere de USA en Uraguay  gaf hierover een zegel uit. Later deden meerdere landen dat, o.a. China en  India. Wat ik dan wel weer grappig vind, is dat Spanje “doorborduurt” met de sjerpen. In 1997 geeft Spanje een blauwe sjerp-postzegel uit over het thema “tegen geweld” en in 2004 een zwarte sjerp voor de slachtoffers van de terroristisch aanslag.

Drieling

Niet onvermeld in dit overzicht mag blijven de Belgisch/Franse schrijver Georges Simenon. Vanaf 1930 schreef hij in rap tempo een aantal politieromans, waarin zijn wereldberoemde schepping, commissaris Maigret, centraal stond.

Simenon werd in België geboren (Luik), woonde daarna in Frankrijk (Parijs) en vestigde zich tenslotte in Zwitserland (Lausanne), waar hij stierf in 1989.  Deze drie landen gaven in 1994 een “soortgelijke” postzegel uit ter herinnering aan deze geweldige schrijver. Filatelistisch noemen we dit wel een “drieling”.

In dit geval praat ik liever over een “pseudo-drieling”, omdat de achtergrond van de zegels verschillend is.

Als U dit zo leest, dan kunt U toch met mij niet tot een andere conclusie komen dat het leuk is om in je verzameling te kijken en daar naar combinaties te zoeken?

Mag ik vragen of U “meerlingen” hebt in uw verzameling? Ik ben zeer benieuwd naar uw reactie. Of nog beter, schrijf er iets over en stuur het in naar Lia.

In de tachtiger jaren kwam in Nederland de beweging op gang om meer aan Misdaad Preventie te doen. Er werd veel ingebroken, en het bleek hoe beter je je woning beveiligde, des te groter was de kans dat de inbreker naar de buren ging. Een inbreker heeft namelijk een hekel aan tijdverlies, want hoe langer hij bezig is, hoe groter de kans dat hij betrapt wordt.

De politie deed ook mee aan de campagne “Voorkoming misdrijven”.  3  politiekorpsen, Alphen aan den Rijn, Rijswijk en Zwijndrecht zetten in het stempel van hun frankeermachine de slogan: Voorkoming misdrijven, een zaak van de politie en U.

Ook internationaal werd hier aandacht aan besteed. Op 6 september 1985 werd er in Milaan een Congres over misdaadpreventie georganiseerd. Hier werd een leuke postzegel over uitgegeven.

Ook de Verenigde Naties deden hieraan mee. In 1990 verschenen 3 UNO postzegelseries over  Misdaad Preventie.

De Verenigde Naties New York gaven zegels van 25 en 36 cent uit. Op die van 36 cent zie je inbrekers met “hun buit” sjouwen. De tekst erbij is: Crime Prevention”.

De Verenigde Naties Genève  gaven ook 2 zegels uit van 0,50 en 2 frank. Hier zien we de bijbehorende tekst in het Frans: Prevention du Crime.

Tenslotte de Verenigde Naties Wenen. Deze bleven niet achter. Ook in de Duitse taal verschenen er 2 zegels met de tekst: Verbrechersverhütung.

Zo zie je maar weer dat postzegels verzamelen ook goed is voor je talen kennis. Japan gaf ook een preventiezegel uit. Nu is mijn Japaans niet zo goed, maar gelukkig zette de PTT naast het Japaans er ook de Engelse tekst bij: Prevention of  Crime.

Politie Zeist houdt het gelukkig gewoon bij de Nederlandse taal. In hun frankeermachinestempel kwam in 1991 de tekst te staan: “Misdaad Preventie, DE oplossing”.

Ook in Engeland riep de politie Bedford hun inwoners in 1987 al op met de tekst: Secure your home”.

En dat het nog steeds actueel is, kunnen we zien aan de actie van de Duitse politie uit Osnabrück. Daar werd in april dit jaar de lokale “Aktion Sicher wohnen” kracht bijgezet met een speciaal poststempel, waarop we een inbreker in actie zien bij een woninginbraak.

Fijne en inbraakveilige vakantie toegewenst.

Britse postzegels leverden tussen 1900 en 2008 een gemiddeld rendement van zeven procent op. Het gemiddelde rendement over dezelfde periode op obligaties is 5,4 procent en op goud 4,7 procent. Alleen de rendementen op aandelen pakten met 9,2 procent hoger uit. Overigens moeten postzegelverzamelaars niet denken dat ze een goudmijn in handen hebben. “Het gaat echt om de top van de filatelie,” legt Christophe Spaenjers uit.

Postzegels kennen een relatief laag risico. Fluctuaties op de aandelenmarkt hebben geen grote gevolgen voor het rendement van postzegels. Dit maakt postzegels volgens de onderzoekers tot een goed ‘diversificatie-instrument’. “Door te investeren in postzegels wordt het risico van een beleggingsportefeuille beter gespreid. Postzegels zijn daarbij waardevast en daarmee bestand tegen inflatie. Zeker in een economisch onzekere periode met een hoge inflatie kunnen beleggingen in postzegels een aantrekkelijke en relatief veilige investering zijn.

Het artikel van de onderzoekers verschijnt binnenkort in de Journal of Financial Economics. Maar wat vinden jullie ervan?

De envelop was een zogenoemd postwaardestuk met een in blauw opgedrukte waarde van 20 cent en een afbeelding van Koningin Wilhelmina in gekroond ovaal, maar via een opdruk gewijzigd in 12½ cent. Deze waren verkrijgbaar vanaf 15 april 1930. Alleen het vreemde is, dat deze envelop zonder opdruk van 12½ cent niet verkrijgbaar is geweest! Dit is te herkennen aan de bedrukking van de binnenzijde. De ‘gewone’ enveloppen waren bedrukt met type A en deze envelop met type B.

Daarnaast een opgeplakte postzegel, ook van 20 cent en voorzien van een opdruk, eveneens van 12½ cent. De opdrukzegel was uitgegeven in 1930 en had een oplage van 27 miljoen stuks. Niks bijzonders dus.

Van de serie postzegels Jeugdzorg, uitgegeven vanaf 1 december 1930, was een exemplaar opgeplakt van 5 cent. Van deze zegel zijn slechts 172.182 stuks verkocht. Dus al iets meer bijzonder.

Als vierde zegel was een cijferzegel opgeplakt van 2½ cent, uitgegeven in 1922. Hiervan moeten miljoenen stuks gedrukt zijn.

De vier waarden bij elkaar opgeteld bedroeg totaal 32½ cent. Maar is dit wel juist? Zou kunnen, want er is ook een expresstrookje geplakt. Het tarief voor een brief naar het buitenland bedroeg 12½ cent, dus was de opdruk op de envelop zelf voldoende. Maar het expresse recht was 25 cent, dus 37½ cent bij elkaar! Dit klopte dus niet.

De geadresseerde was de heer P.W. Broekman te Amsterdam. Doorgewinterde verzamelaars van poststukken kennen de naam van de heer P.W. Broekman als maker van vele honderden ‘bijzondere’ enveloppen en kaarten. Maar het adres was doorgehaald en daaronder was geschreven: per adres M.G. de Bie, Batavia. Dus de envelop was NIET naar Amsterdam gezonden (dan had er toch een afdruk van een aankomststempel op moeten staan en een vertrekstempel bij terugzending uit Amsterdam naar Batavia).

En er zijn VIER dezelfde afdrukken van het dagtekeningstempel van Batavia aangebracht, met de datum 30 december 1930. Gestempeld tussen 11 en 12 uur voormiddag.

Maar wat doen die twee portzegels op de envelop? Een van 2½ cent, al verkrijgbaar vanaf 1914, en een van 37½ cent. In de catalogus is vermeld, dat deze laatste portzegel in 1931 werd uitgegeven! Hoe kan dat dan? En waarom die 40 cent port?

Het raadsel wordt nog groter als de achterzijde van de envelop wordt bekeken. Voorzien van twee stempelafdrukken, een van het Gouvernements Hoofdmagazijn Batavia Post- Telegraaf & Telefoondienst. Daaronder M.G. de Bie…..

Wie lost het raadsel van de portzegels op deze envelop op?

De Nederlandse zegels brengen vanaf 17 augustus de rijkdom van het bos in beeld. Singapore heeft 26 mei een educatieve bomenserie uitgebracht met als titel Know 10 Trees. De post van de stadstaat geeft hierbij wel een heel bijzondere uitleg: In Singapore, trees can be found along highways, in parks, neighbourhoods and gardens. Without them, the city would be a harsh concrete landscape. ’Know 10 Trees’ is an NParks initiative aimed at raising the public’s awareness of Singapore’s most common roadside trees, which are colourfully depicted in this set pf stamps.

Op de tien 1st-zegels niet alleen in vol ornaat de bomen, maar ook de bladeren en de vruchten: Samanea saman (Rain Tree), Peltophorum pterocarpum (Yellow Flame), Syzygium grande (Sea Apple), Khanya senegalensis (Senegal Mahogany), Swietmacrophylla (Broad-leafed Mahogany), Fagraea fragrans (Tembusu), Adenanthera pavonina (Saga), Pterocarpus indicus (Angsana), Tabebuia rosea (Trumpet Tree) en Terminalia catappa (Sea Almond).

12 juli 1970, Ra II bereikt Barbados

Tijdens de 57 dagen durende reis over de Atlantische Oceaan, gestart in Marokko, zonk de Ra II elke dag een klein beetje. De bemanning gooide alle niet essentiële apparatuur en spullen overboord en met de wind goed in de zeilen bleef de boot toch boven water. De Ra II bereikte Barbados op 12 juli 1970. Volledig doordrenkt werd hij met een kraan uit het water gehesen en te drogen gezet op de kade. Na een paar weken werd de Ra II overgebracht naar het Kon-Tikimuseum in Oslo. Daar is deze papyrusboot nog steeds te bewonderen. Barbados gaf een prachtige postzegel uit: ‘Ra II nadert Barbados’.

Postzegels met boten van papyrusriet

Papyrusriet is natuurlijk bekend vanwege het papyrus, de voorloper van het papier, dat ervan gemaakt werd. Al in de oudheid werd papyrus gebruikt om op te schrijven, maar het papyrusriet werd ook voor andere doeleinden gebruikt. Uit de vezels werd touw gemaakt, van verhoute wortels maakte men kommen en schalen, de jonge scheuten dienden als voedsel en papyrusriet werd ook gebruikt als dakbedekking en voor de botenbouw. Ethiopië gaf twee mooie postzegels uit waarop papyrusboten te zien zijn en op de zegel rechts is ook de plant zelf afgebeeld.

Thor Heyerdahl

De Noorse antropoloog Thor Heyerdahl werd geboren in 1914. Hij studeerde zoölogie en geografie. Vanaf 1947 ondernam hij diverse expeditiereizen. Het waren opvallende reizen waarmee hij wilde aantonen dat het mogelijk is dat mensen uit hele oude culturen, bijvoorbeeld Eskimo’s en indianen, met elkaar in contact zijn geweest. Heyerdahls eerste expeditiereis maakte hij op de Kon-Tiki. Deze Kon-Tiki is op diverse postzegels te bewonderen. Hieronder zegels van Peru en Frans Polynesië.

De Kon-Tiki, een boot van balsahout

In 1947 maakte Heyerdahl een zeereis van Peru naar Polynesië. Hij deed dit op een vlot van balsahout. Dit vlot, de Kon-Tiki, werd gebouwd naar Incamodel. De overeenkomst tussen de Polynesiër Tiki en een held uit de voor-Incatijd Kon-Tiki intrigeerde Heyerdahl. Met de expeditie wilde hij bewijzen dat in die tijd migranten uit Zuid-Amerika zich al in Polynesië konden vestigen. De reis duurde 101 dagen en eindigde  ten zuiden van de Marquesaleilanden op het Raroia Rif. DNA-onderzoek bewees jaren later dat de voorouders van de Polynesiërs uit Azië komen.

‘Noor van de eeuw’ maar geen postzegel?

Dat een aantal van zijn primitieve oceaanreizen slaagden, bewees volgens Heyerdahl dat mensen uit het oude Egypte en Peru andere delen van de wereld konden bezoeken. Hoewel Heyerdahls theorieën door veel wetenschappers niet serieus werden genomen, was hij erg populair. Hij werd in 1999 uitgeroepen tot ‘Noor van de eeuw’. Ik vond twee postzegels met Heyerdahl en de Kon Tiki erop. De linker postzegel is afkomstig uit Cambodja en de rechter werd in 1982 uitgebracht door São Tomé e Principe. Ondanks de bijzondere titel ‘Noor van de Eeuw’, vond ik geen één Noorse postzegel waarop Heyerdahl of één van zijn boten is afgebeeld.

Ook Canada vierde een marine jubileum. Daar werd het 100-jarig bestaan 4 mei gemarkeerd door de uitgifte van twee 57c-zegels. Op de ene het eerste Canadese oorlogsschip, HMCS Niobe, met de foto van een onbekende marineman, omstreeks 1910, op de andere de HMCS Halifax en een foto van Cheryl Bush, Chief Petty Officer Second Class, die werkzaam is op de marinestaf in Ottawa.

Oranje kinderpostzegel

Deze kinderpostzegel uit 1963 is natuurlijk alom bekend. Op de zegel Den Haag, een graaf, zijn zoon Jantje en de eerste regel van het kinderliedje:

In Den Haag daar woont een graaf
en zijn zoon heet Jantje.
Als je vraagt: “Waar woont je pa?”
Dan wijst hij met zijn handje
Met zijn vingertjes en zijn duim
Op zijn hoed draagt hij een pluim
Aan zijn arm een mandje
Dag mijn lieve Jantje

Nederlandse zeeheld, Michiel de Ruyter

De serie zeehelden uit 1943-1944 heb ik altijd al heel mooi gevonden. Michiel de Ruyter is een van de bekendste zeehelden uit de Nederlandse geschiedenis. Zijn bijnaam was Bestevâer (grootvader). Hij werd in 1607 in Vlissingen geboren als Michiel Adriaenszoon. Al op elfjarige leeftijd ging hij voor het eerst naar zee. In 1622 kwam hij onder de hoede van een oom die ruiter was in het leger. Om deze oom te eren nam Michiel de naam “De Ruyter” aan.

Michiel de Ruyter speelde in de eerste drie Engels-Nederlandse zeeoorlogen een belangrijke rol. Ook nam hij deel aan oorlogen in de Baltische Zee en (tegen piraterij) in de Middellandse Zee. Hij werkte afwisselend voor de staat en voor reders, en was zelfs een tijdlang zelfstandig ondernemer in de walvisvaart. In 1676 werd hij tijdens de Slag bij Agosta getroffen door een kanonskogel. Zijn been werd geamputeerd en hij leek te herstellen maar overleed een week later aan de gevolgen van wondkoorts. Op 18 maart 1677 werd zijn lichaam bijgezet in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.

Columbus ontdekt Amerika, de aanzet op een postzegel

Mijn zoektocht naar oranje postzegels leverde deze bijzondere postzegel van de Verenigde Staten op. De zegel maakt onderdeel uit van een erg mooie serie uit 1893 over Columbus en beeldt een mooi tafereel uit.

Koningin Isabella van Spanje verpandt haar juwelen. Zij deed dit om de plannen van Columbus te steunen.  Columbus wilde als alternatief voor de lange handelsroute over land naar Zuidoost Azië, via het Westen naar het Oosten varen. Zijn idee klonk weliswaar aantrekkelijk maar toch moest hij jarenlang onderhandelen om financiële en politieke steun voor zijn plannen te krijgen. Omdat hij die plannen in Portugal niet kon realiseren, week hij uit naar Spanje. Maar ook Koning Ferdinand van Spanje was niet direct enthousiast. Pas toen de aartsbisschop zijn zegen gaf en Koningin Isabella haar juwelen als garantie ter beschikking stelde, kregen zijn plannen serieuze aandacht. Na flink onderhandelen kon Columbus eindelijk zijn plannen ten uitvoer brengen. In 1492 ontdekte hij Amerika.

De eerste fietspostzegel?

Onze fietslatelist Jan schreef op 10 maart van dit jaar dat er in 1899 in Cuba al een postzegel met een fietser werd uitgebracht om aandacht te geven aan de postbezorging op de fiets. Die zegel is echter weer heel anders dan de zegel die ik vond uit Cuba. De ‘mijne’ zou de eerste fietspostzegel uit 1899 zijn. Een expressezegel met een foutje in de tekst. In plaats van immediata is er inmediata gedrukt. Deze fout zou in 1902 hersteld zijn. Ik vond dezelfde zegel, waarvan men aangaf dat hij uit 1902 kwam, maar ook hier staat weer inmediata. De aangepaste versie heb ik niet kunnen vinden. En ook niet het antwoord op de vraag welke fietszegel nu eerder werd uitgegeven. Misschien een leuke uitdaging?

The three penny beaver

Canada’s allereerste postzegel heeft de bijnaam “beaver” en werd ontworpen door ingenieur en uitvinder Sandford Fleming. De zegel uit 1851 is niet alleen de eerste postzegel van Canada, maar ook de eerste officiële dierenpostzegel ter wereld.

Het was in die tijd erg ongebruikelijk om voor een andere afbeelding dan die van een monarch te kiezen. Sinds 1975 is de bever het nationale symbool van Canada. Fleming is overigens niet alleen bekend vanwege het ontwerpen van de eerste Canadese postzegel, hij introduceerde de Coordinated Universal Time (de gecoördineerde wereldtijd).

Opgejut door de oranjegekte begon ik een speurtocht naar bijzondere, oranjegekleurde postzegels. Ik vond veel, héél veel oranje zegels. Maar dat ik een aantal echt interessante exemplaren zou tegenkomen, dat had ik eigenlijk niet verwacht. Missie geslaagd dus wat mij betreft.