Aan den Heer Schout van Leiderdorp

De briefomslag is een ongestempelde en ongedateerde omslag van de Gouverneur van Zuid Holland (in de Haag?) naar den Heer Schout van Leiderdorp. Er behoefde geen port betaald te worden, want deze afzender had “portvrijdom”.

De Gouverneur werd later de Commissaris des Konings. Hij was de hoogste ambtenaar in de provincie en genoot vrijdom van port. Als zo’n brief per post werd gestuurd, was het normaal dat de brief gewaarmerkt werd door links onder een handtekening te zetten. Deze brief is echter buiten de post om bezorgd door een bode van het provinciaal bestuur aan de Schout van Leiderdorp.

De Schout was tussen 1814 en 1848 een plattelands burgemeester. Hoewel de omslag geen datum heeft, moet de omslag in deze periode dus verstuurd zijn.

Naar dit soort bodebrieven is nog nauwelijks onderzoek gedaan, omdat postale kenmerken ontbreken. In de omslag zat (helaas) geen inliggende brief. Ik denk dat deze nog wel in het archief van het gemeentebestuur van Leiderdorp te vinden is.

Van de Regering der stad Leyden

En ik vond nog een soortgelijke brief, gericht aan Het Gemeentebestuur van Alkemade, verzonden door de Regering der Stad Leyden.

Deze brief is wel via de PTT verstuurd, wat we kunnen zien aan het vertrek stempel” Leyde “ (of Leyden?). Gezien dit stempel is deze brief vermoedelijk in 1819 verstuurd stond met potlood achter op deze brief geschreven.

Vraag 1: Weet iemand waaruit de Regering der Stad Leyden toen bestond?
Vraag 2: Wie kan mij wat vertellen over het vertrekstempel? Moet het Leyde of Leyden zijn?

De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde

De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, gevestigd te Leiden, werd in 1766 opgericht als een vereniging van letterkundigen, taalkundigen en historici. Haar beschermvrouwe is Koningin Beatrix.

Zij is ontstaan uit een kring van Leidse studenten en heeft als doelstelling de beoefening van de betreffende disciplines in hun onderlinge samenhang te bevorderen. Toen zij in 1966 haar 200 jarig jubileum vierde, werden hierover 3 zomerzegels over uitgegeven.

De brief

De door mij gekochte brief  werd in 1864 gestuurd aan:
“De weledelzeergeleerde Heere W.N. de Rieu,
Secretaris van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde in Leiden.
Een nader adres was kennelijk toen niet nodig. Wie was W.N. du Rieu?

Willem Nicolaas du Rieu

Willem Nicolaas du Rieu werd den 23sten October 1829 te Leiden geboren. Hij was de vijfde zoon eener bekende aanzienlijke fabrikantenfamilie. Du Rieu’s vader was van 1843 tot 1851 burgemeester van Leiden. Op den 1sten november 1861 kreeg Du Rieu het secretariaat van de Maatschappij de Nederlandse Letterkunde opgedragen. Tien jaren lang heeft hij deze betrekking waargenomen.

Nicolaas Beets

Een prominent lid van deze Maatschappij was Nicolaas Beets.

Beets is lange jaren Eerelid der Maatschappij geweest en Eerelid met eere, staat in een jaarboek. Nicolaas Beets werd in Haarlem geboren als de zoon van een apotheker en studeerde van 1833 tot 1839 theologie aan de Rijksuniversiteit van Leiden, waar hij in 1839 promoveerde tot doctor in de theologie. In 1840 werd Beets predikant van de Nederlands Hervormde Kerk in Heemstede.

Beets schreef proza, poëzie, en preken. Zijn bekendste werk is de Camera Obscura, dat hij onder het pseudoniem Hildebrand schreef in zijn studententijd en waarvan de eerste versie verscheen in 1839. Hij schreef dit boek in zijn studentenkamer aan de Breestraat in Leiden.

Everhardus Johannes Potgieter

Een ander lid van de Maatschappij die we in de filatelie terug vinden was Everhardus Johannes Potgieter (27 juni 1808 – 3 februari 1875).

Dit was een Nederlands letterkundige en schrijver. In de periode 1833-1836 gaf hij het blad De Muzen uit, een Nederlandsch tijdschift voor de beschaafde en letterkundige wereld. Hij deed dit samen met o.a. Reinier Bakhuizen van den Brink. (zou dit familie zijn van….?)

Boekje

Op internet zag ik een boekje over “Werken van de Maetschappy der Nederlandsche Letterkunde te Leyden”. Heeft iemand enig idee hoe ik aan dit boekje kan komen?

Politie

Het grootste gedeelte (de helft) ging over politie gerelateerde onderwerpen, zoals bijvoorbeeld Interpol. Ik vond het leuk om steeds weer in mijn verzameling politie postzegels te speuren en vanuit een andere invalshoek een artikel samen te stellen.

Leiden

Mijn tweede “liefde” betrof Leiden. Ik schreef over Leidse onderwerpen zoals de Universiteit.

Of over personen die iets met Leiden te maken hadden, zoals Rembrandt die in Leiden is geboren.

Ongeveer 25 bijdragen gingen in totaal over Leiden.

Vakantie

De vakantie inspireerde mij ook steeds weer om wat te schrijven. Dat kon de omgeving zijn, zoals bijvoorbeeld Berlijn,

of omdat ik in de vakantie een boek las over de Ararat.

Filatelie

Ook heb ik ruim 10 keer een bijdrage geschreven over een filatelistisch onderwerp, zoals bijvoorbeeld over Voorbeeldzegels, zoals een “muster”.

Omdat de filatelie mij interesseert, vond ik dat altijd leuk om te doen. Eénmaal liet ik een bijdrage blokkeren (de vervalste koeien) omdat ik niet zeker wist of hier nog copyright voor gold. En om door een artikel in de problemen komen, daar zat ik ook niet op te wachten.

De laatste?

Is dit mijn laatste bijdrage? Voorlopig wel. Ik stop in ieder geval met mijn wekelijkse bijdrage op maandag. Maar ik beloof U: als ik weer eens iets leuks tegen kom, dan laat ik weer wat van mij horen. Voor U ligt er dus de uitdaging om ook eens iets in te sturen.

Vriendelijke groet aan alle trouwe lezers.
Willem.

Olympische Spelen

De enige politieman die naast Lasse Viren een olympische medaille won, is (voor zover ik weet) de Duitse politieman Erwin Blask. Hij won op de Olympische Spelen van 1936 zilver op het onderdeel kogelslingeren. De Deutsche Post gaf hier in 2010 een speciaal stempel over uit, dat we hier zien op een FDC.

Opleiding

Tijdens de politieopleiding wordt veel aandacht en tijd besteed aan sport. Niet alleen voor een goede conditie, maar ook zelfverdedigingssporten komen aan de orde.

In Oostenrijk krijg je tijdens de opleiding zelfs training in het afdalen aan een touw uit een helikopter. Dit omdat de politie ook ingezet kan worden bij hulpverlening aan gestrande skiërs.

Vrije tijd

De sportieve achtergrond van politiemensen leidt er vaak toe dat zij na hun opleiding hun sportactiviteiten doorzetten bij hun vrije tijdsbesteding. Zo leidt de motoropleiding er bijvoorbeeld toe dat politiemensen uit diverse landen jaarlijks een Internationale Politie Sterrit rijden op hun motor. In 1986 vond dat in Leiden plaats.

Wedstrijden

Om de krachten te meten worden er ook wedstrijden georganiseerd, zoals bijvoorbeeld in Indië. Op deze fdc zien we de India Police Games in 1981.

In België werden in 1962 de Internationale Politie Atletiekkampioenschappen gehouden.

En in Barcelona werden in 2003 de World Police en Fire Games gehouden, een wedstrijd tussen de politie en de brandweer. Hierover werd niet alleen een briefkaart uitgegeven, maar ook een herinneringszegel.

Niet sportief

Minder sportief, maar we vaak leuk is het als een politieman toezicht moet houden bij sportevenementen, zoals hier bij een motorcross.

Maar helemaal niet sportief is het als politiemensen hun agressie botvieren op een onschuldige burger.

Walt Disney

In de Walt Disney verhalen zien we zowel Donald Duck, Oma Duck en Micky Mouse op postzegels met politietaken, zoals kinderen helpen met over steken.

Een ander verhaal is het met Goofy. Hij rijdt in zijn maanwagen op de maan en krijgt daar een bekeuring van een agent.

Op een zegel van San Marino zien we de “zware jongen” Boris Boef, een antropomorfe kat, die het vaak met Micky Mouse aan de stok had.

En nu we het toch over criminelen hebben, van de striptekenaar van Kuifje, Berck, pseudoniem van Arthur Berckmans, zien we er hier ook 2, die kennelijk geld geroofd hebben.

Cartoonisten

Ook cartoonisten gebruiken nogal eens politiemensen in hun bedenksels. Op een blokje uit Korea uit een cartoonserie, zien we een politieman rond stappen met zijn fluitje voor de mond.

Ook wel leuk is het blokje van cartoonist Danny Villanueva, waar politiemensen voor de klas staan in de comedy: Hugo, de Sidewalk Vendor.

Dick Tracy

Dick Tracy was een strip die ik vroeger zelf graag las. Dat kwam omdat hij slim was, goed kon vechten en nooit mis schoot. Goede eigenschappen dus van deze Amerikaanse rechercheur.

Guust Flater

In Frankrijk bestaat de strip Gaston Lagaffe, waarvan de Nederlandse vertaling Guust Flater is. Op een postzegelblokje zien we een rood aangelopen agent, die op zijn fluit blaast.

Al met al een aardige score. Kent U nog meer strippende agenten?

Instituut Noorthey

Hier ziet U de complete adressering. Instituut Noorthey was een jongenskostschool die door Petrus de Raadt werd opgericht op 24 juni 1820.

Daartoe had hij de buitenplaats Noorthey gekocht. (De naam is ontleend aan de Rotterdamse familie Noorthey.) Het instituut was van 1820 tot 1882 in Veur gevestigd (thans Leidschendam) en van 1888 tot 1907 in Voorschoten. Qua omvang was de kostschool bedoeld voor 20 à 30 leerlingen.

Wellicht de bekendste leerling was Prins Willem, de oudste zoon van Koning Willem III  en Koningin Sophie. Vanaf maart 1851 verbleef de prins ruim drie jaar op Noorthey. De koning en de koningin zijn allebei een aantal maal op bezoek geweest, maar nooit samen.
Het instituut werd in 1888 heropend in gebouw Groot-Stadwijk te Voorschoten, naast de Laurentiuskerk.

Laurentiusparochie

Deze Laurentiuskerk is één van de ruim 200 monumenten die Voorschoten rijk is.
De Sint Laurentiuskerk is een tussen 1865 en 1868 gebouwde, door de architect Th. Asseler (1823–1879) ontworpen neogotische pseudobasiliek met een 45 meter hoge toren. Sinds 1976 is de Laurentiuskerk een Rijksmonument. In 2008 bestond de RK Laurentiusparochie van Voorschoten 1750 jaar. Destijds is hierover een persoonlijke postzegel uitgegeven.

Postkantoor

Het oude postkantoor van Voorschoten is gebouwd in 1905 naar een ontwerp in neo-renaissancestijl van Rijksbouwmeester D.E.C. Knuttel. De architectuur vertoont overeenkomsten met de ontwerpstijl van H.P. Berlage. We zien het postkantoor in het PTT-stempel van het filatelieloket Voorschoten.

In het oude postkantoor zit nu een kinderdagverblijf met 3 groepen. De namen van de drie leeftijdsgroepen zijn: de Postduifjes, de Postzegeltjes en de Postbezorgers. (Dit worden dus allemaal toekomstige postzegelverzamelaars).

Zilverfabriek

Voorschoten had tot ver in de 20e eeuw een bekende klank vanwege zijn zilverindustrie. De Zilverfabriek van Van Kempen en Begeer is in 1858 gebouwd in een eclectisch-classicistische stijl. Het ijzeren inrijhek is jugendstil. Het gebouw is als zilverfabriek tot 1984 in bedrijf gebleven. Na een grondige verbouwing op basis van een ontwerp van de Amerikaanse architecten Robert Stern en Graham Wyatt werd hier de firma Mexx gevestigd, die echter in 2008 naar Amsterdam verhuisde. Alleen de imposante, zeer brede gevel is nog authentiek; daarachter gaat een modern gebouw schuil.

We zien de Zilverfabriek op een persoonlijke postzegel uitgegeven i.v.m. de 5e Voorschotense Oudejaarsbeurs in 2010.

Kasteel Duivenvoorde

Aan de zuidkant van Voorschoten ligt het Kasteel Duivenvoorde dat sinds 1226 particulier bezit is en steeds door vererving van eigenaar is veranderd. De laatste eigenares, Jonkvrouwe Ludolphine Henriette barones Schimmelpenninck van der Oije, heeft het landgoed, huis en inboedel ondergebracht in een stichting. Het kasteel is, afgezien van het bewoonde gedeelte, toegankelijk als museum. Het kasteel zien we 2 keer op een postzegel terug.

Als eerste op de door TNT uitgegeven persoonlijke postzegel uit “de Kastelenreeks”  alsmede op de persoonlijke postzegel van de 4e Oudejaarbeurs in 2009.

Oudejaarbeurs

Zoals we hebben kunnen lezen geeft de Voorschotense Oudejaarsbeurs jaarlijks een speciale beurspostzegel uit over een karakteristiek gebouw van Voorschoten. Deze beurs heet inmiddels de Voorschotense Postzegel- en Muntenbeurs en dit jaar wordt deze voor de 6e keer gehouden op zaterdag 12 november 2011 in Sporthal De Vliethorst te Voorschoten. De beurs is open van 10.00 tot 16.00 uur. Ik ben benieuwd welke persoonlijke postzegel er dan weer gaat verschijnen over Voorschoten. Misschien wel het postkantoor?? Ik ga er naar toe. U ook?

Informatie: Cor Verlooij, 071-5611719.

O.K. Corral

Het was een vuurgevecht dat plaatsvond op 26 oktober 1881 in het stadje Tombstone in Arizona, nabij de O.K. Corral (een corral was een soort stal die verhuurd kon worden, waar cowboys hun paard konden verzorgen of laten verzorgen, of waar ook wel kleine kuddes vee ondergebracht werden).
Het vuurgevecht ging tussen twee groepen mannen, aan de ene zijde Wyatt Earp, zijn broers Morgan en Virgil en Doc Holliday, en aan de andere zijde Frank McLaury, Tom McLaury, Billy Clanton, Ike Clanton en Billy Claiborne. De laatstgenoemde groep werd de cowboys genoemd, maar volgens Earp en zijn medestanders waren het niets meer of minder dan veedieven en moordenaars.

In het gevecht, dat niet langer duurde dan ongeveer 30 seconden, werden Frank McLaury, Tom McLaury en Billy Clanton gedood. Ike Clanton en Billy Claiborne overleefden zonder verwondingen, maar werden wel gearresteerd. De aanleiding voor het gevecht was de beroving van een postkoets op 15 maart van hetzelfde jaar, waarbij twee doden vielen en waarvan Earp beweerde dat McLaury en zijn maten de daders waren.

Aanleiding

Er zijn diverse lezingen over het verloop van en de aanleiding voor het gevecht. Sommigen beweren dat het een correcte poging van de politie was om een stel veedieven te arresteren. Virgil Earp was sheriff in Tombstone. Hij droeg zijn sheriff-ster, maar desondanks begonnen de cowboys te schieten.

Anderen beweren dat het een regelrechte afrekening was tussen twee rivaliserende bendes (de Earp-clan had niet bij iedereen een even frisse naam), waarbij de cowboys zich wilden overgeven maar desalniettemin in koelen bloede werden afgeslacht. Zelfs de verklaringen van ooggetuigen waren niet eensluidend. Hierdoor zal de precieze toedracht waarschijnlijk altijd vaag blijven.

Film

Het vuurgevecht is ook verfilmd, en hierbij speelde Burt Lancaster de rol van Wyatt Earp.

Lasse Virén

Lasse Virén, geboren op 22 juli 1949 in Finland en van beroep politiebeambte, begon als vijftienjarige zo af en toe aan loopwedstrijden deel te nemen. Op de Olympische Zomerspelen van 1972 en 1976 won hij beide malen op zowel de 5000 als de 10.000 m een gouden medaille.
Het succes van de Fin lokte ook geruchten uit. Sommigen meenden dat rendierbloed de sleutel tot zijn succes moest zijn, anderen spraken van bloeddoping. Bewijzen zijn er echter nooit geweest.

Zelf heeft hij altijd ontkend. Voor de Finse PTT was het in ieder geval geen probleem om Lasse Virén in 1995 op een velletje met Finse sporthelden  te zetten.

Lasse Virén zien we ook in actie op een mooie maximumkaart.

Flying Finns

Collega blogger Cees Janssen schreef in 2007 al een artikel over Flying Finns (vliegende Finnen) waar Lasse Virén te zien is op een van dun triplex vervaardigde ansichtkaart. Het leuke is dat ik deze van Cees gekregen heb. Cees, nogmaals dank en je ziet: ik doe er wat mee!

Bloeddoping

Bij bloeddoping wordt eigen bloed vlak voor een wedstrijd toegediend. Dit bloed is doorgaans enkele weken voor de toediening afgenomen. In deze periode heeft het lichaam nieuw bloed aangemaakt. Later weer toedienen van het eerder afgenomen bloed, vergroot de capaciteit van het zuurstoftransport in het bloed, waardoor men tot betere prestaties kan komen. Eigenlijk heeft dit dezelfde werking als EPO.

EPO

Eén van de sporten waar EPO wordt gebruikt is de wielrennerij. De Tour van 1998 blijft hierdoor ook altijd in de herinnering. Enerzijds omdat deze Tour voor het eerst in de geschiedenis is Ierland startte, maar vooral ook vanwege het grote dopingschandaal.

De complete Festina-ploeg werd door de Tourleiding uit de strijd genomen, omdat in de auto van verzorger Willy Voet een grote hoeveelheid doping was gevonden. Verder werd o.a. Cees Priem, ploegleider van de Nederlandse TVM-ploeg, door de Franse justitie in hechtenis genomen, waarna de renners van TVM afstapten.

Anti-doping

Sport hoort fair-play te zijn en gelijke kansen voor iedereen. Iemand die doping gebruikt is dus niet eerlijk. Bovendien is hij niet goed snik, want hij of zij brengt de eigen gezondheid in gevaar.

Ik was blij met de Chinese uitgifte van een briefkaart ivm de Olympische Spelen in 2008 in Beijing, met de tekst: Anti-Doping.

Georges Simenon

Georges Joseph Christian Simenon, was een Belgische (Franstalige) schrijver. Hij werd bij het grote publiek bekend als de schrijver van 105 boeken over inspecteur Maigret. Volgens de overlevering creëerde Simenon de persoon Maigret in Delfzijl tijdens een van zijn bootreizen in 1929.

Maigret

Jules Maigret is de hoofdpersoon in de 105 romans die de schrijver Georges Simenon tussen 1931 en 1972 over hem heeft geschreven. Jules Maigret zou geboren zijn in 1884. Hij is gelukkig getrouwd met Louise, die hij aanspreekt met ‘Madame Maigret’. Hun enig kind, een dochtertje, overleed kort na de geboorte.

Filatelistisch komen we Maigret tegen op postzegels uit Frankrijk (1996), San Marino (1979) en Nicaragua (1973).

Deze laatste zegel verwijst ook naar zijn boeken.

Films

Een aantal van de boeken over Maigret is verfilmd. Voorbeelden hiervan zijn de boeken Maigret Voit Rouge (1963) en Maigret et l’affaire Saint-Fiacre (1959) waarin de acteur Jean Gabin de rol van commissaris Maigret vertolkt .

Vermeldingswaardig is dat dezelfde acteur Jean Gabin ook de hoofdrol vertolkt in een ander boek van Georges Simenon, dat niet over Maigret gaat, genaamd “Le Chat” uit 1966. Hierover werd in 1971 een film uitgebracht, waarin Gabin de hoofdrol speelt naast Simone Signoret.

Ook in Nederland werden verhalen van Maigret voor de televisie verfilmd. Van 1964 tot en met 1965 vertolkte Kees Brusse de rol van Maigret en van 1967 tot en met 1969 nam Jan Teulings de rol van de commissaris voor zijn rekening.

Drieluik

Georges Simenon werd in België geboren (Luik), woonde daarna in Frankrijk (Parijs) en vestigde zich tenslotte in Zwitserland (Lausanne), waar hij stierf in 1989. Deze drie landen gaven in 1994 een “soortgelijke” postzegel uit ter herinnering aan deze geweldige schrijver. Filatelistisch noemen we dit wel een “drieling”. Ik vond een leuke envelop (maakwerk natuurlijk), waarop alle drie de zegels zijn geplakt en voorzien van het gelegenheidsstempel stempel uit het desbetreffende land.

drieling

Academisch Ziekenhuis Leiden (AZL)

In het eerste Academische Ziekenhuis van Leiden (het huidige Boerhaavemuseum) gaven hoogleraren college aan het bed, zoals in de 18de eeuw Herman Boerhaave deed.

Zieken en hoogleraren verhuisden enkele malen naar grotere en beter ingerichte panden en in 1873 opende het eerste als zodanig gebouwde Academisch Ziekenhuis zijn deuren in een nieuw pand aan de Steenstraat (het huidige Museum voor Volkenkunde).

Dit gebouw voldeed toen aan de eisen voor verplegingspraktijken en operatietechnieken, maar was na enkele decennia alweer verouderd. Er was behoefte aan meer laboratoriumruimte en veiligere omstandigheden voor patiënten en personeel. Er werd in de jaren ‘20 een nieuw Academisch Ziekenhuis gebouwd, bestaande uit verschillende paviljoens dat werd geopend in 1928.

Tegenover de ingang van dit nieuwe AZL kwam een standbeeld van Boerhaave te staan. Dit standbeeld zien we terug in een frankeermachinestempel.

 
De PTT opende op het terrein een postagentschap, waardoor er een echt AZL-afstempeling bestaat en een aantekenstrook met deze naam erin.

Verder vond ik nog het frankeermachinestempel van het AZL.

Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC)

Begin jaren ‘80 is gestart met de bouw van het huidige ziekenhuis. Het totale complex bestaat uit 5 verschillende panden. Het AZL werd in 1998 hernoemd tot Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Toen alle 5 gebouwen klaar waren, kreeg het personeel van het LUMC in haar kerstpakket in 2006 een setje persoonlijke postzegels met de 5 gebouwen daarop.

 
Het LUMC is een modern universitair medisch centrum voor onderzoek, onderwijs en patiëntenzorg met een hoog kwaliteitsprofiel en een sterke wetenschappelijke oriëntatie. Met een unieke researchpraktijk van fundamenteel bètamedisch tot toegepast klinisch onderzoek, speelt het LUMC mee in de wereldtop. Zo kan het LUMC ook patiëntenzorg en onderwijs aanbieden naar de laatste internationale inzichten en standaarden, en bijdragen aan de verbetering van de geneeskunst en gezondheidszorg in eigen huis en daarbuiten.

Professor Willem Einthoven

Naast de eerder genoemde Boerhaave mag de Leidse professor Willem Einthoven niet ongenoemd blijven.

Ruim honderd jaar geleden was hij degene die voor het eerst een ECG (elektrocardiogram), ook wel hartfilmpje genoemd, van een patiënt maakte. Zo’n ECG staat nog steeds aan de basis van elk onderzoek van het hart. Hij kreeg hiervoor in 1924 de Nobelprijs voor de geneeskunde. Hij is tot nu toe de enige Nederlandse winnaar van de Nobelprijs voor geneeskunde. Hij stierf in 1927 in Leiden.