Citroën 2CV

‘La 2Cv’ staat er op de postzegel van Frankrijk uit 2002. 2CV staat voor Deux Chevaux Vapeur. Dit betekent twee paardenkracht stoom en was een maat voor het vermogen en de berekening van de Franse wegenbelasting. Tussen 1948 en 1990 werden er ongeveer 4 miljoen gemaakt. Wanneer je de besteleenden en de zustermodellen zoals de Dyane meetelt, zijn het er zelfs 8,8 miljoen. Het uiterlijk van de Lelijke Eend werd ontworpen door Flaminio Bertoni.

Lelijke Eend, doelgroep: de boeren

De Citroën 2CV, hierboven afgebeeld op postzegels van Griekenland en Ghana. werd oorspronkelijk ontwikkeld voor het Franse platteland. Boeren moesten er aardappelen, een vat met wijn en zelfs een schaap mee kunnen vervoeren. Maar de auto moest ook zuinig, comfortabel, goedkoop en eenvoudig te bedienen zijn. Een boer moest er ’s zondags met een hoed op in passen zodat hij per auto naar de kerk kon. En een boerin moest ermee naar de markt kunnen. Het uiterlijk was niet belangrijk.

Uiteindelijk werd de 2CVdoor allerlei mensen in vele landen gebruikt. Een populaire auto en dat blijkt ook wel uit de vele postzegels met dit grappige karretje erop. Hierboven een Eend met aanhanger en een gepimpte Eend van Equatoriaal Guinea.

Groene eend! Auw!

Ik herinner het me nog als de dag van gisteren. Groene eend! Auw! Mijn zusje en ik zaten op de achterbank van de auto en we spotten Lelijke Eendjes. Groene Lelijke Eendjes.

Wie ziet er het eerst een? En diegene kneep dan keihard in de arm van de ander, onderwijl luid gillend: ‘Groene Eend’!. Het doel van deze ‘martelarij’ was dat je dan een wens mocht doen. Terwijl ik dit schrijf, vraag ik me af hoe dit spelletje nu eigenlijk de wereld is ingekomen….De enige groene eend die ik op een postzegel kon vinden, is er een van St. Marie en heeft zo’n geweldige uitgebouwde kofferbak.

Drie prachtige 2CV-postzegels

De drie postzegels hieronder vind ik erg mooi. Niet schreeuwerig gekleurd, maar rustig en evenwichtig.

De zegel van Frankrijk uit 1958 is waarschijnlijk de eerste postzegel waarop een 2CV werd afgebeeld. Op de zegel staat een 2CV AU (A-utilitaire) van de Franse Post. Op het dak zat een speciaal rek voor een fiets. Die fiets werd gebruikt op het platteland.

De postzegel uit Niger werd in 1972 uitgebracht in verband met de ‘Dag van de Universal Postal Union’. ‘De historie van de post’ is er op de zegel vermeld, de postzakken zijn net uit de 2CV AZU gehaald. Niger maakte vroeger onderdeel uit van de Franse kolonie Frans West-Afrika.

Ook Gabon was ooit een Franse kolonie. Deze postzegel komt uit 1978. Men gaf de zegel uit ter ere van de 110-ste geboortedag van André Citroën (1978-1933)

Bijnamen van de Citroën 2CV

De Citroën 2CV had een flink aantal bijnamen. In Nederland noemden we hem ‘Eend’ of ‘Lelijke Eend’, in Duitsland werd dat ‘Ente’. In Frankrijk was de bijnaam voor de Deux Chevaux ‘La Deuche’ (de geit) en ook België koos voor ‘de Geit’ maar de Belgen noemden de 2CV ook wel ‘Het wippertje’. De Engelsen spraken over ‘Tin Snail’ (blikken slak) en de Friezen zeiden ‘Pyk’ of ‘Einepyk’. Voor zover ik heb kunnen achterhalen betekent ‘pyk’ kip en ‘einepyk’ eendkip. Zijn er lezers die dit kunnen bevestigen?

Met name dankzij zijn bijzondere uiterlijk behoort de 2Cv tot ‘de automobiele iconen’. Net als de Fiat 500 de Volkswagen Kever en de Mini. Tegenwoordig is het toch meer eenheidsworst als het om auto’s gaat. Of niet?

12 juli 1970, Ra II bereikt Barbados

Tijdens de 57 dagen durende reis over de Atlantische Oceaan, gestart in Marokko, zonk de Ra II elke dag een klein beetje. De bemanning gooide alle niet essentiële apparatuur en spullen overboord en met de wind goed in de zeilen bleef de boot toch boven water. De Ra II bereikte Barbados op 12 juli 1970. Volledig doordrenkt werd hij met een kraan uit het water gehesen en te drogen gezet op de kade. Na een paar weken werd de Ra II overgebracht naar het Kon-Tikimuseum in Oslo. Daar is deze papyrusboot nog steeds te bewonderen. Barbados gaf een prachtige postzegel uit: ‘Ra II nadert Barbados’.

Postzegels met boten van papyrusriet

Papyrusriet is natuurlijk bekend vanwege het papyrus, de voorloper van het papier, dat ervan gemaakt werd. Al in de oudheid werd papyrus gebruikt om op te schrijven, maar het papyrusriet werd ook voor andere doeleinden gebruikt. Uit de vezels werd touw gemaakt, van verhoute wortels maakte men kommen en schalen, de jonge scheuten dienden als voedsel en papyrusriet werd ook gebruikt als dakbedekking en voor de botenbouw. Ethiopië gaf twee mooie postzegels uit waarop papyrusboten te zien zijn en op de zegel rechts is ook de plant zelf afgebeeld.

Thor Heyerdahl

De Noorse antropoloog Thor Heyerdahl werd geboren in 1914. Hij studeerde zoölogie en geografie. Vanaf 1947 ondernam hij diverse expeditiereizen. Het waren opvallende reizen waarmee hij wilde aantonen dat het mogelijk is dat mensen uit hele oude culturen, bijvoorbeeld Eskimo’s en indianen, met elkaar in contact zijn geweest. Heyerdahls eerste expeditiereis maakte hij op de Kon-Tiki. Deze Kon-Tiki is op diverse postzegels te bewonderen. Hieronder zegels van Peru en Frans Polynesië.

De Kon-Tiki, een boot van balsahout

In 1947 maakte Heyerdahl een zeereis van Peru naar Polynesië. Hij deed dit op een vlot van balsahout. Dit vlot, de Kon-Tiki, werd gebouwd naar Incamodel. De overeenkomst tussen de Polynesiër Tiki en een held uit de voor-Incatijd Kon-Tiki intrigeerde Heyerdahl. Met de expeditie wilde hij bewijzen dat in die tijd migranten uit Zuid-Amerika zich al in Polynesië konden vestigen. De reis duurde 101 dagen en eindigde  ten zuiden van de Marquesaleilanden op het Raroia Rif. DNA-onderzoek bewees jaren later dat de voorouders van de Polynesiërs uit Azië komen.

‘Noor van de eeuw’ maar geen postzegel?

Dat een aantal van zijn primitieve oceaanreizen slaagden, bewees volgens Heyerdahl dat mensen uit het oude Egypte en Peru andere delen van de wereld konden bezoeken. Hoewel Heyerdahls theorieën door veel wetenschappers niet serieus werden genomen, was hij erg populair. Hij werd in 1999 uitgeroepen tot ‘Noor van de eeuw’. Ik vond twee postzegels met Heyerdahl en de Kon Tiki erop. De linker postzegel is afkomstig uit Cambodja en de rechter werd in 1982 uitgebracht door São Tomé e Principe. Ondanks de bijzondere titel ‘Noor van de Eeuw’, vond ik geen één Noorse postzegel waarop Heyerdahl of één van zijn boten is afgebeeld.

Dit zijn: Gerben Karstens, Gerrie Knetemann, Hennie Kuiper, Jan Raas, Peter Winnen, Johan van der Velde, Henk  Lubbrding, Jelle Nijdam, Michael Boogerd, Erik Breukink, Steven Rooks, Jean-Paul van Poppel, Gert-Jan Theunisse, Jeroen Blijlevens, Erik Dekker en Leontien van Moorsel.

Elk postzegelboekje bevat 9 bijzondere postzegels en is geïllustreerd met foto’s en mooie verhalen.

Een boekje staat stil bij de periode 1960 tot 1985 en het andere boekje vanaf 1985 tot 2010.

Van de opbrengst van elk boekje gaat een deel naar het Nationaal Wielersportmuseum dat zijn deuren opent eind 2011.

De verkooprijs van elk postzegelboekje is € 9,95 en bevat 9 postzegels met een frankeerwaarde van € 0,44. De postzegelboekjes zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar via Collect Club in Groningen, TNT Postkantoren en via www.tntpost.nl/postzegelboekje. De geldigheid van de postzegels voor de frankering is onbepaald.

Technische gegevens

Artikelnummer  boekje 1960-1985 : 700072
Artikelnummer  boekje 1985-2010: 700073
Oplage: 15.000
Drukkerij: Lowe Martin Security Printers,
Realisatie: Rekafa Special  Products in samenwerking met Nederlands Wielermuseum en Koninklijke TNT Post.

Oranje kinderpostzegel

Deze kinderpostzegel uit 1963 is natuurlijk alom bekend. Op de zegel Den Haag, een graaf, zijn zoon Jantje en de eerste regel van het kinderliedje:

In Den Haag daar woont een graaf
en zijn zoon heet Jantje.
Als je vraagt: “Waar woont je pa?”
Dan wijst hij met zijn handje
Met zijn vingertjes en zijn duim
Op zijn hoed draagt hij een pluim
Aan zijn arm een mandje
Dag mijn lieve Jantje

Nederlandse zeeheld, Michiel de Ruyter

De serie zeehelden uit 1943-1944 heb ik altijd al heel mooi gevonden. Michiel de Ruyter is een van de bekendste zeehelden uit de Nederlandse geschiedenis. Zijn bijnaam was Bestevâer (grootvader). Hij werd in 1607 in Vlissingen geboren als Michiel Adriaenszoon. Al op elfjarige leeftijd ging hij voor het eerst naar zee. In 1622 kwam hij onder de hoede van een oom die ruiter was in het leger. Om deze oom te eren nam Michiel de naam “De Ruyter” aan.

Michiel de Ruyter speelde in de eerste drie Engels-Nederlandse zeeoorlogen een belangrijke rol. Ook nam hij deel aan oorlogen in de Baltische Zee en (tegen piraterij) in de Middellandse Zee. Hij werkte afwisselend voor de staat en voor reders, en was zelfs een tijdlang zelfstandig ondernemer in de walvisvaart. In 1676 werd hij tijdens de Slag bij Agosta getroffen door een kanonskogel. Zijn been werd geamputeerd en hij leek te herstellen maar overleed een week later aan de gevolgen van wondkoorts. Op 18 maart 1677 werd zijn lichaam bijgezet in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.

Columbus ontdekt Amerika, de aanzet op een postzegel

Mijn zoektocht naar oranje postzegels leverde deze bijzondere postzegel van de Verenigde Staten op. De zegel maakt onderdeel uit van een erg mooie serie uit 1893 over Columbus en beeldt een mooi tafereel uit.

Koningin Isabella van Spanje verpandt haar juwelen. Zij deed dit om de plannen van Columbus te steunen.  Columbus wilde als alternatief voor de lange handelsroute over land naar Zuidoost Azië, via het Westen naar het Oosten varen. Zijn idee klonk weliswaar aantrekkelijk maar toch moest hij jarenlang onderhandelen om financiële en politieke steun voor zijn plannen te krijgen. Omdat hij die plannen in Portugal niet kon realiseren, week hij uit naar Spanje. Maar ook Koning Ferdinand van Spanje was niet direct enthousiast. Pas toen de aartsbisschop zijn zegen gaf en Koningin Isabella haar juwelen als garantie ter beschikking stelde, kregen zijn plannen serieuze aandacht. Na flink onderhandelen kon Columbus eindelijk zijn plannen ten uitvoer brengen. In 1492 ontdekte hij Amerika.

De eerste fietspostzegel?

Onze fietslatelist Jan schreef op 10 maart van dit jaar dat er in 1899 in Cuba al een postzegel met een fietser werd uitgebracht om aandacht te geven aan de postbezorging op de fiets. Die zegel is echter weer heel anders dan de zegel die ik vond uit Cuba. De ‘mijne’ zou de eerste fietspostzegel uit 1899 zijn. Een expressezegel met een foutje in de tekst. In plaats van immediata is er inmediata gedrukt. Deze fout zou in 1902 hersteld zijn. Ik vond dezelfde zegel, waarvan men aangaf dat hij uit 1902 kwam, maar ook hier staat weer inmediata. De aangepaste versie heb ik niet kunnen vinden. En ook niet het antwoord op de vraag welke fietszegel nu eerder werd uitgegeven. Misschien een leuke uitdaging?

The three penny beaver

Canada’s allereerste postzegel heeft de bijnaam “beaver” en werd ontworpen door ingenieur en uitvinder Sandford Fleming. De zegel uit 1851 is niet alleen de eerste postzegel van Canada, maar ook de eerste officiële dierenpostzegel ter wereld.

Het was in die tijd erg ongebruikelijk om voor een andere afbeelding dan die van een monarch te kiezen. Sinds 1975 is de bever het nationale symbool van Canada. Fleming is overigens niet alleen bekend vanwege het ontwerpen van de eerste Canadese postzegel, hij introduceerde de Coordinated Universal Time (de gecoördineerde wereldtijd).

Opgejut door de oranjegekte begon ik een speurtocht naar bijzondere, oranjegekleurde postzegels. Ik vond veel, héél veel oranje zegels. Maar dat ik een aantal echt interessante exemplaren zou tegenkomen, dat had ik eigenlijk niet verwacht. Missie geslaagd dus wat mij betreft.

Deze oude manier van vis bewaren vereist een lage temperatuur en een koele wind, maar niet zo koud dat de vis bevriest. Het klimaat in Noord-Noorwegen heeft deze juiste balans, waardoor het ideaal is voor de productie van stokvis. Hoewel tijdens het drogen ongeveer zeventig procent van het watergehalte van de vis verloren gaat, behoudt de vis wel zijn voedingswaarde. Stokvis is dus gezond en rijk een eiwitten, ijzer, calcium en vitamine B.

Voordat de vissen te drogen worden gehangen, worden ze langs de ruggengraat opengesneden en twee bij twee bij de staarten samengebonden. Na enkele maanden aan het droogrek, worden ze voor 2 á 3 maanden naar binnen verplaatst om te rijpen in een luchtige omgeving. Daarna worden ze samengeperst en verpakt voor de verkoop en export. Het grootste deel wordt geëxporteerd naar Italië en Afrika. In Noorwegen wordt stokvis meestal gebruikt om het gerecht ‘lutefisk’(*)  te maken, maar de Italianen gebruiken het in vele gerechten.

Stokvis heeft altijd deel uitgemaakt van de Noorse handel. Het was honderden jaren het belangrijkste exportproduct en van cruciaal belang voor de bevolking en de ontwikkeling van het Noorden. Tegenwoordig staat Noorwegen aan top als het gaat om de internationale stockvismarkt. De stokvis uit Lofoten is het meest gewild. Het klimaat in Lofoten is perfect voor de stokvisproductie en Tørrfisk fra Lofoten (stokvis uit Lofroten) is net als bijvoorbeeld Champagne en Parmaham een beschermde naam.

Postzegelkenmerken

Uitgiftedatum: 24 maart 2010
Postzegelwaarde: NOK 11,00
Oplage: 225.000
Ontwerp: Gina Rose
Druktechniek: offset
Drukkerij: Royal Joh. Enschedé

(*) Stokvis wordt 2 nachten in een sterke loogoplossing gelegd, vervolgens 24 gespoeld met zoet water en daarna gekookt. Het wordt gegeten met zoute boter.

De grootste vijand van de High Crosses is het Ierse weer. Veel van de High Crosses werden gemaakt van zandsteen, een materiaal dat gemakkelijk is om mee te werken, maar dat de regen en wind geen eeuwenlang kan trotseren.

Op de postzegels die Ierland op 8 april uit gaf zijn de volgende kruisen afgebeeld:

• Drumcliffe Cross in Co. Sligo
• Carndonagh Cross in Co. Donegal
• Ahenny Cross in Co. Tipperary
• Monasterboice Cross in Co. Louth

Postzegelkenmerken

Uitgiftedatum: 8 april 2010
Postzegelwaarde:55c (x 4)
Oplage: 492.000
Afmeting: 33 mm x 51,46 mm
Illustratie: Michael Craig
Typografie en layout: Steve Simpson
Kleur: zwart met fosfor tagging
Perforaties: 13 x 13

De schoen, zo’n 5.500 jaar oud, werd ontdekt in een grot in de Kaukasus onder een dikke laag schaapsmest. Dankzij de koelte en de droogte in de grot is de schoen goed bewaard gebleven. Het gaat om een rechterschoen maat 37 uit ongeveer 3.500 voor Christus. Het schoeisel is gemaakt van een stuk leer van een varken of een stier en 24,5 centimeter lang en tot 10 centimeter breed. Overigens werd de vondst al in 2008 gedaan maar nu pas bekendgemaakt.

Postzegels met schoenen

Postzegels met schoenen erop zijn een stuk makkelijker te vinden. Sommigen zijn best bijzonder. Zoals bijvoorbeeld de Algerijnse zegel uit 2004 met muiltjes erop. Apart, maar niet echt mooi, vind ik de postzegel van Madeira uit 1994. Ook Mexico en Spanje (1980) brachten postzegels uit met schoenen erop.

“The Million Dollar Shoe” op een Spaanse postzegel

Spanje bracht in 2009 een postzegel uit met een afbeelding van een hele bijzondere schoen. “The Million Dollar Shoe”, een zilveren sandaal versierd met 464 geslepen diamanten. De schoen werd in 2002 gedragen door actrice Laura Harring bij de Academy Awards. De postzegel met deze misschien wel bekendste schoen ter wereld, werd uitgebracht ter ere van de ontwerper Stuart Weitzman.

Schoenenland Italië

Natuurlijk zijn er ook Italiaanse postzegels met schoenen erop te vinden. Italië is immers hét schoenenland. Deze zegels werden in 2004 uitgegeven. Calzature Italiane, Italiaanse schoenen.

Postzegel met een Belgische creatie

In oktober 2008 kwam België met een postzegel waarop een zeer chique schoen te zien is. De schoen werd ontworpen in de oude schoenfabriek, Eperon d’Or in Izegem. Ook dit statige interbellumgebouw prijkt ook de postzegel.

Als ik naar de schoenen hierboven kijk, vind ik sommige absoluut postzegelwaardig en andere helemaal niet. Maar een ding weet ik wel zeker, een postzegel met de oudste leren schoen ter wereld erop zou ik onmiddellijk kopen.

Van 1900 tot 1970 was dit vissersstadje dé ‘haringhoofdstad’ van het Noord Atlantische gebied. IJsland zette haringstad Siglufjörður op een paar mooie postzegels.

Een nieuwe serie Scandinavische postzegels heeft als thema ‘The North by the Sea’. De Scandinavische landen worden gescheiden of juist verenigd door het water om hen heen. De kusten bieden een grote variatie, langgerekte zandstranden of gladde rotsen. De mensen die langs de kusten wonen hebben zich altijd aangepast aan de nabijheid van de zee. Er ontstonden bijvoorbeeld nieuwe ondernemingen naast de traditionele scheepvaart en visserij. Energieproductie, het kweken van vis en het toerisme zijn enkele van de groeiende bedrijfstakken in de kustgebieden.

Weinig landen zijn zo afhankelijk van de zee en kusten als IJsland. Door strenge maatregelen is IJsland erin geslaagd om een einde te maken aan de overbevissing, en de vervuiling van de zee te verminderen. Belangrijke visstanden, zoals haring werden verbeterd. De eerste haringverwerkingsindustrie ontstond in Siglufjörður,  Noord IJsland. De haringindustrie versterkte de economie van IJsland. De harde natuurlijke omstandigheden zorgen voor de noodzaak van het duurzaam benutten van de mariene bronnen.

Sildarbaerrinn Siglufjörður – haringstad Siglufjörður

Postzegelkenmerken

Uitgiftedatum: 18 maart 2010
Postzegelwaarde: ISK 150
Formaat: 25,50 mm x 40,00 mm
Ontwerp: Elsa Nielsen, EnnEmm
Druktechniek: offset litho (CMYK)
Drukkerij: Joh. Enschedé Security Print

Een verschijnsel genaamd soortvorming. Wanneer populaties geïsoleerd worden of worden blootgesteld aan verschillende milieu-omstandigheden, evolueren ze ondanks dat ze de dezelfde voorouder hebben, in uiteenlopende richtingen. Wij mensen hebben dezelfde voorouders als de mensachtigen die ons zijn voorgegaan, en daarvoor de apen en de chimpansees. Samen met de overige zoogdieren, vogels, reptielen en amfibieën stammen we allemaal af van de vissen…en we kunnen zelfs nog verder teruggaan tot de simpelste en oudste levende wezens.

Nieuwe soorten ontstaan terwijl andere uitsterven. En in de ‘geschiedenis van de wereld’ zijn er ook hele groepen uitgestorven, zoals bijvoorbeeld de dinosauriërs 64 miljoen jaar geleden. Vanuit de resterende soorten ontstaat altijd weer een diversiteit aan nieuwe soorten. Maar de soorten die verdwijnen zijn voor altijd uitgestorven.

Het biodiversiteitsniveau kan worden beschouwd als een graadmeter van de gezondheid van het systeem. Wanneer er lokaal of wereldwijd sprake is van een aanzienlijke daling in het aantal soorten, kan dit erop duiden dat het systeem ziek is. Op dit moment neemt het aantal soorten op onze planeet drastisch af. Het is de mens die hiervoor verantwoordelijk is. Wij zijn de meest recente bewoners op onze planeet. In evolutionaire termen zijn we er pas sinds korte tijd. Toch hebben wij in de laatste decennia de ecosystemen meer uit balans gebracht en gezorgd voor een grotere daling van de biodiversiteit, dan alles dat plaatsvond in de laatste miljoen jaar.

Het 19e eeuwse geloof dat de mens de natuur domineert is verouderd. Onze soort is een product van de natuur en we maken er deel van uit. De mensheid moet leren om zich op een evenwichtige manier te ontwikkelen en integreren. Het behoud van de biodiversiteit moet een prioriteit zijn. Ons voortbestaan hangt ervan af.

Postzegelkenmerken

Uitgiftedatum: 8 maart 2010
Postzegelwaarde: € 0,32 (230.000)
€ 0,47 (220.000)
€ 0,68 (230.000)
€ 0,80 (190.000)
€ 2,50 (  60.000)
Ontwerp: Atelier Folkdesign
Illustraties: Pedro Salgado
Papier: 110g/m2
Formaat: 40 mm x 30,6 mm
125 mm x 95 mm
Perforatie: kruis van Christus
Druktechniek: offset
Printer: Cartor

‘Kinderboeken zijn een eerste open venster naar de wereld’, schrijft de Roemeense post. ‘Een wereld van kennis, een wereld die kinderen nog steeds fascineert en hen voorbereidt op het leven dat altijd al een poort is tussen fictie en werkelijkheid’.

Op de postzegel van 4,30 leu is het sprookje Roodkapje allegorisch afgebeeld en op de zegel van 7,60 leu zien we een draak als kindervriend.

Postzegelkenmerken

Uitgiftedatum: 06 mei 2010
Postzegelwaarde: 4,30 leu en 7,60 leu
Formaat: 33mm x 48mm
Blokformaat: 126mm x 108mm
Minivelformaat: 111mm x120mm
Ontwerp: Walter Reiss