Jan Steen vertelt ……. in het Mauritshuis - Postzegelblog

Jan Steen vertelt ……. in het Mauritshuis

1

Tot en met 13 mei as is bijzonder werk te zien in het Mauritshuis van de schilder Jan Steen. De meesten kennen Jan Steen met zijn komische voorstellingen van rommelige huishoudens en de wijze waarop hij de spot dreef met menselijke zwakheden. In deze expo zijn alle 21 schilderijen gewijd aan een onderbelicht genre van de schilder namelijk (bijbelse) historiestukken en genrestukken.

Levensloop en genre

Jan Havickszoon Steen (Leiden, 1626 – Leiden, 3 februari 1679) was een kunstschilder uit de 17e eeuw, de periode van de Noord-Nederlandse barokke schilderkunst. Voor wat betreft zijn beginjaren tast men in het duister. In 1646 werd Jan Steen ingeschreven als student van de Leidse universiteit.

375 jaar Leidse universiteit in 1950. Jan van Hout (1e secretaris universiteit)

400 jaar Leidse universiteit in 1975 Hersenen van een mens en vrijheid van meningsuiting

 

Leermeesters waren Nicolaus Knupfer, Adriaen van Ostade en Jan van Goyen. Zijn werken zijn wereldberoemd om zijn humorvolle en ironische kijk op het leven. De schilderstijl van Steen behoort tot de Barok en het Caravaggisme. Tot die laatste stroming behoren ook de schilders Frans Hals en Judith Leyster.

Uit de serie Zomerzegels 1940

In totaal heeft hij ca. 450 schilderijen geproduceerd waarvan slechts 17% als serieuze historiestukken, genretaferelen en portretten. De meeste bekendheid heeft hij om zijn komisch aandoende schilderijen met een rommelig en wild huishouden, kroegtaferelen en kwakzalvers die met medicijnen liefdesverdriet proberen te verhelpen. Veel van zijn werken hangen o.a. in het Frans Hals Museum, Rijksmuseum en museum Boijmans.

Herdenkingszegel 300 jaar Jan Steen (1679-1979)

In 1979 zou popkunstenaar Reinier Lucassen de ‘Jan Steen’ zegel vormgeven. De PTT zag helemaal niets in de ontwerpen en vond ze ‘Jan Steen’ onwaardig: ‘De stijlloze stijl was een nihilistische affront (belediging).’

Afgekeurde ontwerpen van Reinier Lucassen

Te elfder ure werd aan Ootje Oxenaar gevraagd voor een nieuw ontwerp. Oxenaar was eerst freelance grafisch ontwerper en werd daarna jarenlang hoofd van de Dienst Esthetische Vormgeving van de PTT (DEV). Hij was opdrachtgever en begeleider van diverse postzegelontwerpers in de periode 1970-1994 en drukte een stempel op de vormgeving van de zegels.

Origineel schilderij ‘Vrolijk gezelschap’. Onbekend is of het schilderij nog bestaat en waar het hangt

 

Oxenaar heeft gekozen voor een eenkleurige detailafbeelding in grijsbruine kleur van de schilder Jan Steen. In het schilderij ‘Vrolijk gezelschap’ toont de schilder zich zelf lachend op de achtergrond van een familietafereel.

Foto met detail ‘Vrolijk gezelschap’

Definitief ontwerp zegel Jan Steen (1979)

 

Oxenaar meldt dat de compositie van de zegel te maken heeft met:
a. de vitaliteit van de wereld van Jan Steen door de contrasten van de onderdelen van het ontwerp;
b. de dynamisch diagonale plaatsing van ‘Nederland’;
c. de toepassing van de kleuren groen, geel en rood;
d. de tegelvloeren van de Nederlandse huiskamers (geblokte driehoek), waarop veel van Steens taferelen zich afspelen.

Vrolijk schilderij

In Weelde siet toe. Coll: Kunsthistorisches Museum Gemäldegalerie Wenen

 

‘In Weelde siet toe’ hoort tot de categorie ‘bedorven huyshouden’ en zit vol symboliek. De baby speelt met kostbaarheden in plaats van te eten, de jonge dochter steelt geld uit de kast (de gelegenheid maakt de dief), de zoon rookt een pijp (zoals de ouden zongen, piepen de jongen), een varken besnuffelt een roos (paarlen voor de zwijnen gooien). De moeder verzaakt haar plichten en slaapt, de mand die boven het gezin hangt, is gevuld met bedelspullen.

Uit de serie Hollandse schilders uit de 17e eeuw (1999): Jan Steen In Weelde siet toe

 

Vrijwel al zijn schilderijen waarop het dagelijkse leven wordt uitgebeeld, zijn doordrongen van een boodschap of waarschuwing. De Nederlandse uitdrukkingen ‘een huishouden van Jan Steen’ en ‘leven in de brouwerij brengen’ zijn aan hem ontleend.

Nieuw schilderij ontdekt van Jan Steen

‘De bespotting van Simson’ hangt in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

 

Vlak voor de opening van de expo is ontdekt door medewerkers van het Mauritshuis en Shell, dat het schilderij geen achttiende-eeuwse kopie is, maar een origineel geschilderd door de meester zelf rond 1670. Het stuk is te zien op de expo.

Nog meer Jan Steen’s

Persoonlijke zegel: Jan Steen- Het Sint Nicolaasfeest.
Uitgegeven in de serie over schilderijen in het Rijksmuseum, met als onderwerp ‘De vier jaargetijden’.

De zaak Jan Steen, uitgegeven door de CPNB ter gelegenheid van de Kinderboekenweek 1986.

Verhaal: Een schilderij van Jan Steen wordt gestolen. Ten einde raad wordt een detective bureau ingeschakeld. Kinderen moeten het 61 pagina’s boekje lezen om erachter te komen wie de dader is.

Hongarije 1969

Meer info

https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Steen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_schilderijen_van_Jan_Steen
https://www.mauritshuis.nl/nl-nl/ontdek/tentoonstellingen/jan-steen-vertelt/
https://www.mauritshuis.nl/nl-nl/ontdek/tentoonstellingen/jan-steen-verteltfilmserie/

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Nederland Schilderkunst



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (5 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Reacties (1)

  • willem hogendoorn op 9 mei 2018 om 20:09

    Evenals Jan Steen heeft ook Rembrandt ingeschreven gestaan op de Leidse Universiteit. Beide hebben er echter geen dag doorgebracht. Ingeschreven staan op de Universiteit had een aantal voordelen:
    – je behoefde geen dienst te doen bij de Schutterij (nachtwacht)
    – je had vrijstelling van belasting op wijn en bier

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)