De gevolgen van milieuvervuiling op postzegel en schilderij - Postzegelblog

De gevolgen van milieuvervuiling op postzegel en schilderij

0

NVPH 2857Er bestaat een treffende overeenkomt en opvallende relatie tussen de drie Milieu-postzegels1991 (nvph 1462/64) van ontwerper Jaap Drupsteen en de schilderijen van de jonge kunstenaar Hugo Tieleman uit Eindhoven. Hij is in de afgelopen jaren vier maal genomineerd voor de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst en driemaal won hij de Publieksprijs. Beiden bemoeien zich met lucht-, water- en bodemverontreiniging als gevolg van menselijk handelen, die leiden tot aantasting en vernietiging van het oorspronkelijke natuurlandschap.

Grafisch ontwerper Drupsteen heeft zich in zijn carrière eenmaal met deze materie op postzegels beziggehouden, terwijl Tieleman als drijfveer zich met zijn schilderingen voortdurend richt op deze thematiek.

Inkadering van milieuvervuilers

De verontreiniging en vervuiling van ons leefmilieu komt bij Drupsteen met afbeeldingen van talloze vervuilers en met geleidelijke kleurenovergang/-verloop op de drie postzegels aan de orde. Bij Tieleman daarentegen met een afschrikwekkend werkelijkheidsgetrouwe afbeeldingen.
In een postzegelkader kadert Drupsteen een beeld in van lucht-, water- en bodemverontreiniging.

55 cent: luchtvervuiling

NVPH 1462

  1. Uitlaat met uitlaatgas en -wolk (midden).
  2. Drie rokende fabrieksschoorstenen (links).
  3. Spuitende spuitbus (rechts).
  4. Bovenste kraag van een gemetselde fabrieksschoorsteen.
  5. Verontreinigend geurende waas/walm en/of stinkende damp (dampsliert), die indringend, of welriekend kan zijn.
  6. Visualisering van de veroorzakers en vervuilende gevolgen daarvan.
  7. Op de achtergrond een blauwe lucht met enkele wolken.

65 cent: waterverontreiniging

NVPH 1463

  1. Sleepnetten met daarin vissen.
  2. Lozing van giftige stoffen via drie ‘horizontaal kleurgestreepte’ buizen.
  3. Bekers met gekleurde vloeistof van geneesmiddelen.
  4. Zes kleurige, ongelijkvormige spuitbussen.

75 cent: bodemvervuilers

NVPH 1464

  1. Drie lekkende olievaten staande in plas olie (links).
  2. Reeks verschillend gevormde batterijen (rechts).
  3. Sproeiend mondstuk waarmee onkruid wordt verdelgd.
  4. Drie flacons (voorgrond midden).
  5. Gier verdelende sproeier.
  6. Buis met rode banden.
  7. ? ? ? met geel & rood gestreepte ? ? ? met daarin/daarboven twee ovalen.
  8. Platte ? ? ?, waaruit een vloeistof komt.
  9. Een gedeeltelijk door vervuiling aangetast ‘platteland-landschap’ uit Overijssel (Hasselt, waar grafisch ontwerper Jaap Drupsteen is geboren).

Postzegelafbeelding nader bekeken

1) Rondom talrijke deelafbeeldingen op de postzegels van Drupsteen zijn dunne, niet gesloten en rondbuigende ‘gepijlde’ lijnen aangebracht. Halverwege of bij het uiteinde van de ‘niet-gesloten-gebogen-lijnen-met-pijl’ is sprake van een geleidelijk kleurverloop van donker naar licht. Daarmee geeft Drupsteen op een persoonlijke wijze de inhoudelijke verandering (vervuiling, verontreiniging) van de omgeving (milieu) per postzegel weer. Op de 65 cent postzegel kronkelt een vervuilde sliert (neutraal, stinkend of geurend) tussen de uitlaat en uitlaatgassen. Het plattelandslandschap van de 75 cent postzegel is het natuurlijk groen hier en daar van kleur veranderd. Bovendien toont deze postzegel nog drie lekkende olievaten, staande in een plas olie.

drupsteen 1drupsteen 55

De milieuvervuilers zonder het milieu

2) De uitstoot van afvalstoffen vervuilt dus letterlijk voor een deel de postzegelafbeeldingen. De gebogen lijnen bezitten ook nog een aanvullende functie. Ze begrenzen de vervuiling, die op dit moment in de praktijk ook nog steeds plaatsvindt.

3) Boven de drie achtergronden van aarde, lucht en water hangen de inmiddels overbekende milieubedreigers. Schijnbaar vrolijk en onschuldig: het was allemaal bedoeld om er veel moois en aantrekkelijks voor de consument mee te produceren. Pas jaren naderhand blijkt dat door menselijk ingrijpen en activiteiten het milieu onherstelbaar is aangetast. Bij de postzegels staan vooral de veroorzakers van de vervuiling centraal.

drupsteen 65

De milieuvervuiler zonder het milieu

4) De reactie van de heer Drupsteen op mijn inventarisatie van de postzegelafbeeldingen: “Er staat wat mij betreft een afdoende opsomming van de afgebeelde attributen. Niet alle afbeeldingen hoeven benoembaar te zijn om duidelijk te maken wat het geheel voorstelt en beoogt. Het zijn slechts globale aanduidingen. Samengestelde beelden van gebruiksartikelen en hebbedingetjes, die ietwat kinderlijk zijn weergegeven, schijnbaar onschuldig, onze leefwereld toch lelijk belasten.”

NVPH 1268 NVPH 1269

Op beide Waddenzeepostzegels (nvph 1268/69, in vervuilde kleuren opgezet) valt een lange menselijke schaduw over het Waddenzeegebied, die de dreiging figuurlijke zin voelbaar maakt. De schaarser wordende grote stern (50 ct) en een drietal brandganzen (70 ct) vliegen voor de schaduw weg naar een perspectief, waarheen ook de schaduw zich richt! Andere gevolgen van menselijke activiteiten: sterfte van de eidereend (50 ct) en elektriciteitscentrale (70 ct).

Schilderijafbeelding: tragedie van het landschap

hugo-tieleman 2

Kunstenaar/schilder Hugo Tieleman zoekt het contrast op tussen de natuur en de invloed van de mens daarop. In de schilderijenserie ‘Trans Niger Pipeline’ toont hij de interactie tussen mens en natuur, waar de landschappen met glimmende en kleuren-overlopende ‘olie’ zijn besmeurd. Tieleman: “De tragedie van het landschap, dat is waar mijn werk over gaat.” Tieleman’s kleurrijke schilderijen beelden de ontheemde, verloederende en overwoekerde taferelen af van verval met soms giftige kleuren. Hierin/hiermee toont hij ons de sporen van de mensheid, die in de oorspronkelijke natuur achtergelaten worden.

hugo tieleman 4

Hij bereikt deze opzienbarende effecten met huis-, tuin- en keukenverf, die vloeibaarder en dunner zijn als olieverf. Met terpentine daarin kan de verf op het doek zijn eigen gang gaan. Het toeval speelt er een belangrijke rol in: “Ik laat het toe, speel er op in en wakker het voor zover mogelijk zelfs aan.” Pas later komen bewerkingen met olieverf (wegnemen & toevoegen, nuanceren & intensiveren) en toevoegingen van afvalmateriaal (aanwezig op de vloer/grond van mijn atelier: “Mijn atelier is een grote bende!”) in de natte verf. Deze materiële toevoegingen geven naast een zekere driedimensionaliteit, ook meerwaarde aan de schilderijen. Met het afvalmateriaal wordt de indruk gewekt dat ik mijn schilderijen vervuil, zoals anderen het landschap vervuilen.

Bij de schilderijen staan de resultaten van het procesmatige schilderen en bewerken centraal.

Algemeen

denk-groen-doe-groen-postzegelsgroen-bezig-postzegels-nl

Ruim 50 jaar geleden werd de bescherming van de natuur en milieu beschouwd als een merkwaardige liefhebberij. Eind zestiger jaren groeide het besef dat natuur- en milieubescherming een ”must’ waren. Brede lagen van de bevolking en politiek gingen zich over milieuproblemen buigen. Deze instelling werd vooral in gang gezet door de rampen met olietankers, opslagplaatsen voor chemisch afval, lozing van giftige en radioactieve stoffen in de vrije natuur en massale luchtverontreiniging. Milieuproblemen namen sterk toe door de intensieve, naoorlogse industrialisatie en de toename van het gemotoriseerde verkeer (auto’s & vliegtuigen) in Europa, Noord-Amerika en Japan. Toen stond men nog niet stil bij de schadelijk gevolgen van o.a. lozing van chemisch afvalstoffen en de productie en opslag van giftige stoffen.

nvph-1043-1045

Drie elementen aarde, lucht en water vormen ons leefmilieu en deze worden ernstig bedreigd door de gevolgen van bijna alles wat het leven vergemakkelijkt en veraangenaamt. Met bijgaande Nederlandse postzegels attendeert PostNL ons op de waarde van het milieu.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Thematisch Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (9 stemmen, gemiddeld: 2,78 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)