Waterloo 1815-2015: gezamenlijke Nederlands-Belgische postzegelemissie - Postzegelblog

Waterloo 1815-2015: gezamenlijke Nederlands-Belgische postzegelemissie

2

waterloo-logoVoor de emissie 200 jaar slag bij Waterloo (een gezamenlijk initiatief van PostNL en Bpost) hebben twee ontwerpers samengewerkt: de Nederlandse Rina van Manen en de Belg Kris Maes. De basis van het ontwerp is identiek: afbeeldingen van de slagvelden van 17 en 18 juni 1815 en portretten van de hoofdrolspelers van verschillende landen op de postzegels zelf. De typografische gedeelten van de velletjes rechtsboven en van het onderste gedeelte van de postzegels zijn ook gelijk. Ieder land geeft een eigen invulling.

keizerrijk Nap

Het Napoleontische keizerrijk (1804 -1814/15) domineerde over een groot deel van het vasteland van Europa in de vroege 19e eeuw.

Slag van Quatre Bras én Slag van Waterloo

Deze emissie met een internationaal karakter geeft aandacht aan het feit dat het Franse leger onder leiding van Napoleon Bonaparte 200 jaar geleden nabij Waterloo 1815 werd verslagen door de verenigde legers van Engeland, Duitsland en Nederland. Ook soldaten van het koninkrijk Hannover, hertogdom Brunswijk en graafschap Nassau behoorden tot het coalitieleger (115.000 soldaten).
Een jaar vooraf aan de Slag van Waterloo werd Napoleon in 1813 bij de Slag van Leipzig verslagen en naar Elba verbannen, maar wist echter te ontsnappen. Op 1 maart 1815 zette Napoleon voet aan wal bij Golfe-Juan om zijn machtspositie weer te veroveren. Hij mobiliseerde in korte tijd een gigantisch Frans leger (Grande Armée, 73.000 soldaten), maar werd in tien uur tijd nabij Waterloo (iets ten zuiden van Brussel) na zijn Mars van Honderd Dagen tijdens een veldslag definitief verslagen. Napoleon werd weer verbannen en nu naar het ver in de oceaan gelegen eiland Sint Helena. Tot 1940 werden in Nederland op 18 juni ieder jaar bevrijdingsfeesten gehouden om de Slag van Waterloo te herdenken. De kaart van Europa is na het vertrek van Napoleon tijdens het Weener Congres in 1814/15 opnieuw geografisch ingedeeld. Noord en Zuid Nederland werden toen o.a. verenigd tot één land.

Waterloo-herdenkingsemissies van Nederland en België

Zegel 200 jaar Slag van Waterloo kon.Willem II

Op de Nederlandse postzegels is vijf maal dezelfde gekleurde portretafbeelding van de 23-jarige prins van Oranje, de latere koning Willem II afgebeeld. De schilder ervan is onbekend.

Vel 200 jaar Slag van Waterloo

Op de achtergrond van de postzegels is een groot deel van het schilderij De prins van Oranje tijdens de Slag bij Quatre Bras van de schilder J.W. Pieneman uit 1824 afgebeeld. Dit schilderij bevindt zich in de Waterloozaal van het museum Paleis Soestdijk.
Op het schilderij durft de Prins van Oranje (tegen de orders van Wellington in) stelling te nemen tegen de Franse dreiging door zijn troepen naar voren te dirigeren. Waarschijnlijk is (achteraf gezien) de overwinning van het geallieerde leger hier al bepaald. Anders hadden de Fransen onder leiding van Napoleon al op 17 juni in plaats van 18 juni slag kunnen leveren met het geallieerde leger. Het belang van die ene dag is gelegen in het feit dat Von Blücher voldoende tijd kreeg zijn verslagen Pruisische leger kon hergroeperen. Op 18 juni 1815 kon hij met de Engelsen (o.l.v. Wellington) en Nederlanders (o.l.v. de prins van Oranje) de beslissende slag bij Waterloo leveren.

waterloo pieneman

Klik op de afbeelding een vergroting.

De 23-jarige prins van Oranje (de latere koning Willem II) nam als generaal dienst in het Engelse leger deel aan de Slag van Waterloo. Hij werd er aan zijn linker arm door een kogel geraakt. De prins bracht zijn jeugd door aan het hof van de koning van Pruisen. Hij kreeg een militaire opleiding in het Pruisische leger.

Munt Wilem-Alexander Koning der Nederlanden 2015 Munt Waterloo 2015

De steek van de prins van Oranje op de Nederlandse Waterloo-munt is aan het schilderij van Pieneman ontleend, waarmee hij aan zijn soldaten het teken geeft naar voren op te trekken en de opmars van de Fransen te belemmeren. De hierboven gememoreerde ‘vertragingstechniek’ van de prins werd naderhand als een heldendaad van de prins gekwalificeerd. De omhoog geheven steek van de prins symboliseert de dappere daad van de prins van Oranje, de latere koning Willem II. Vlak na het uitvaardiging van de prinselijke orde “Val aan” raakte hij gewond. Collect-editie 84: “Daarom is juist dit schilderij gekozen voor de achtergrond van het Nederlandse postzegelvel.”

Postzegels België Waterloo

Zegel Napoleon 200 jaar Slag van Waterloo - België waterloo napoleon

Op het Belgische postzegelvelletje staan vijf verschillende zwart-wit portretten van personen, die een hoofdrol tijdens de Slag bij Waterloo vervulden: hertog van Wellington, Pruisische generaal Von Blücher, prins van Oranje, Franse maarschalk Michel Ney en Napoleon Bonaparte. De zwart-wit gekleurde portretten plaatsen de vijf personen in een historisch perspectief.

Vel 200 jaar Slag van Waterloo - België

Op de achtergrond van de postzegels is een deel van het grote schilderij Slag bij Waterloo van de schilder Henri Philippoteaux afgebeeld.
Napoleon trekt er ten strijde tegen de coalitie van Engelse, Pruisische en Nederlands-Belgische troepen om zijn keizerlijke macht terug te krijgen. Het is erop of eronder voor hem. Hij opent nabij Waterloo de aanval op de Britten (links gekleed in rood tenue). Aanvankelijk verloopt de strijd in het voordeel van Napoleon totdat het herstelde Pruisische leger onder leiding van Von Blücher in de loop van de dag ook deelneemt aan de strijd. De overmacht werd te groot voor Napoleon op 18 juni 1815.

Charge_of_the_French_Cuirassiers_at_Waterloo

Klik op de afbeelding een vergroting.

De verliezen waren aanzienlijk. De Fransen verlieten het slagveld in grote chaos.
Met de val van het witte paard in het centrum van het schilderij wordt Napoleons ondergang gesymboliseerd. De vluchtende Napoleon, ooit de machtigste man van Europa, bereikt met zijn beschermende lijfwacht in werkelijkheid Parijs, waar de ex-keizer door de Engelsen wordt gearresteerd, die hem vervolgens naar Sint-Helena brengen.

Postzegel Waterloo - België 1990

De Waterloo-postzegel van België van 25 jaar geleden geeft een panoramisch beeld van het slagveld bij Waterloo. Links vooraan staat Napoleon, die zijn troepen aanvoert.

Typografie

Typografisch deel vel Waterloo

  1. Het internationale karakter van deze emissie blijkt ook uit de Nederlandse en Franse tekst “200e anniversaire de la Bataille de Waterloo” en “200 jaar Slag van Waterloo”. Het frankeercijfer ‘1’ in combinatie met de tekst ‘internationaal’ sluit hierbij aan: deze bijzondere postzegel is bestemd voor frankering van brieven met buitenlandse bestemmingen.
  2. Beide rood gekleurde letters ‘OO’ van Waterloo bezitten een dubbel-functie. Ze stellen met het klein uitgevoerde cijfer ‘2’ op een vindingrijke manier zowel letters als cijfers voor. De jaartallen van herdenking krijgen door de lengte van de tijdsaanduiding nog meer inhoudelijke betekenis.
  3. Met de gedeeltelijke portretweergave van Napoleon hebben de ontwerpers op een ingenieuze wijze het verdwijnen van de keizer van het Europese politieke toneel gestalte gegeven: het doek van Napoleon is gevallen. Einde verhaal!

Belgische Waterloo-munt van 2½ euro

waterloo munt belgie

In het blogartikel ‘Actuele postzegeluitgiften’ van 19 april 2015 heb ik o.a. aandacht gegeven aan de uitgifte van een 2 euro-Waterloo-munt in België en het bezwaar dat Frankrijk hier tegen had. Op maandag 9 juni jl. heeft België de alternatieve euro uitgegeven.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland België Nederland Napoleon



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (6 stemmen, gemiddeld: 1,83 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (2) Schrijf een reactie

  • bate hylkema op 14 juni 2015 om 12:52

    Nederlandse troepen o.l.v. Willem II speelden op 17 juni 1815 als ‘Held van Waterloo’ een grote rol bij de ondergang van Napoleon, waardoor Britse en Pruisische troepen niet konden worden ingesloten.
    Bij de herdenkingsceremonie op 18, 19 en 20 juni a.s. houdt het verdeelde België (Vlaanderen, Wallonië, Oostkanton en gewest Brussel wilden ieder wat anders) een officiële rol van de Nederlands landmacht tegen.
    Naast vertegenwoordigers van het Britse vorstenhuis, afstammelingen van Napoleon, Wellington en Von Blücher zijn het Nederlandse & Belgische koningspaar en Luxemburgse groothertogelijk paar alleen maar uitgenodigd. De Nederlandse betrokkenheid is dus uiterst gering bij deze festiviteiten.

  • Jan Taco te Gussinklo op 15 juni 2015 om 06:22

    Over de Nederlandse betrokkenheid en de impact schreef Louis Sloos zojuist uitgekomen uitstekend boek, waarover ik een recensie schreef:

    https://www.linkedin.com/pulse/onze-slag-bij-waterloo-jan-taco-te-gussinklo

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)